Adhyaya 6
Uttara BhagaAdhyaya 652 Verses

Adhyaya 6

Īśvara-gītā: Antaryāmin, Kāla, and the Divine Ordinance Governing Creation, Preservation, and Pralaya

បន្តវចនាធិប្បាយ Īśvara-gītā ក្នុង Uttara-bhāga ព្រះឥស្វរាប្រាប់ព្រះឥសីទាំងឡាយថា ព្រះអម្ចាស់បរមគតិដែលវេដាបញ្ជាក់ គឺជាអ្នកបង្កើត ថែរក្សា និងលាយបញ្ចូលលោកទាំងអស់តែមួយ។ ទ្រង់ពន្យល់ថា រូបបង្ហាញដ៏អស្ចារ្យជាការបង្ហាញតាម Māyā ប៉ុន្តែជាការពិត ទ្រង់ស្ថិតជាអន្តర్యāmin នៅកណ្ដាលសត្វទាំងអស់ ដោយមិនរីករាលដាលជាវត្ថុ។ ក្រោយមកបង្ហាញលំដាប់កោស្មូស-ទេវវិទ្យា៖ kriyā-śakti របស់ទ្រង់ជំរុញសកម្មភាពទាំងអស់; kāla (ពេលវេលា) គឺជារបៀបដំណើរការរបស់ទ្រង់ ដែលបង្វិលសកលតាម kalā។ ការបង្កើតចាប់ផ្តើមពេល Māyā ត្រូវបានចលនា ហើយ Pradhāna និង Puruṣa រួមគ្នា បង្កើត tattva ចាប់ពី Mahat។ ពីទ្រង់កើត Hiraṇyagarbha និងមុខងារ Brahmā; Nārāyaṇa ថែរក្សា និង Rudra លាយបញ្ចូលតាមព្រះបញ្ជា បង្ហាញសាមញ្ញភាពរវាង Vaiṣṇava និង Śaiva។ បញ្ជីវែងដាក់ទេវតា Manus ការបែងចែកពេលវេលា លោក និង brahmāṇḍa រាប់មិនអស់ក្រោមបទបញ្ជារបស់ទ្រង់ ហើយបញ្ចប់ថា អ្វីៗទាំងអស់ជាព្រះŚakti; ចំណេះដឹងដោះលែងក្រោមអធិបតី Maheśa ដោះ jīva ពី saṃsāra និងរៀបចំសម្រាប់ជំពូកបន្ទាប់អំពីអនុវត្ត និងសមាធិ។

All Adhyayas

Shlokas

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे (ईश्वरगीतासु) पञ्चमो ऽध्यायः ईश्वर उवाच शृणुध्वमृषयः सर्वे यथावत् परमेष्ठिनः / वक्ष्यामीशस्य माहात्म्यं यत्तद्वेदविदो विदुः

ដូច្នេះ ក្នុង «ស្រីកូರ್ಮបុរាណ» សំហិតា៦ពាន់ស្លោក ក្នុងផ្នែកខាងក្រោយ (ក្នុង «ឥશ્વរ-គីតា») ជំពូកទី៥។ ឥશ્વរ បានមានព្រះវាចា៖ «សូមស្តាប់ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ឱ ព្រះឥសីទាំងអស់។ ខ្ញុំនឹងប្រកាសមហិមារបស់ព្រះអម្ចាស់—សច្ចធម៌ដែលអ្នកដឹងវេទទាំងឡាយដឹងពិត»។

Verse 2

सर्वलोकैकनिर्माता सर्वलोकैकरक्षिता / सर्वलोकैकसंहर्ता सर्वात्माहं सनातनः

ខ្ញុំតែមួយគត់ ជាអ្នកបង្កើតលោកទាំងអស់ ជាអ្នកការពារលោកទាំងអស់ និងជាអ្នកលាយលះលោកទាំងអស់។ ខ្ញុំជាព្រះអាត្មាបរម ដ៏អស់កល្បជានិច្ច ជាអាត្មាខាងក្នុងនៃសព្វសត្វសព្វវត្ថុ។

Verse 3

सर्वेषामेव वस्तूनामन्तर्यामी पिता ह्यहम् / मध्ये चान्तः स्थितं सर्वं नाहं सर्वत्र संस्थितः

ខ្ញុំជាអន្តర్యាមិន (អ្នកគ្រប់គ្រងខាងក្នុង) និងជាព្រះបិតានៃសព្វសត្វសព្វវត្ថុទាំងអស់។ សព្វនេះស្ថិតនៅក្នុងខ្ញុំ—នៅកណ្ដាល និងខាងក្នុង—ប៉ុន្តែមិនគួរយល់ថាខ្ញុំត្រឹមតែរីករាលដាលគ្រប់ទី ដូចវត្ថុរឹងរូបធាតុឡើយ។

Verse 4

भवद्भिरद्भुतं दृष्टं यत्स्वरूपं तु मामकम् / ममैषा ह्युपमा विप्रा मायया दर्शिता मया

ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ រូបអស្ចារ្យរបស់យើងដែលអ្នកបានឃើញ នោះគ្រាន់តែជាគំរូបង្ហាញសភាពពិតរបស់យើងប៉ុណ្ណោះ—ជាឧទាហរណ៍ដែលយើងឯងបានបង្ហាញដោយមាយា​របស់យើង។

Verse 5

सर्वेषामेव भावानामन्तरा समवस्थितः / प्रेरयामि जगत् कृत्स्नं क्रियाशाक्तिरियं मम

យើងស្ថិតនៅកណ្ដាលខាងក្នុងនៃសត្វទាំងអស់ និងសភាពមានទាំងអស់; យើងជំរុញចក្រវាលទាំងមូលឲ្យធ្វើសកម្មភាព—នេះហើយជាថាមពលនៃការធ្វើការ (ក្រីយា-សក្តិ) របស់យើង។

Verse 6

ययेदं चेष्टते विश्वं तत्स्वभावानुवर्ति च / सो ऽहं कालो जगत् कृत्स्नं प्रेरयामि कलात्मकम्

ដោយអ្វីដែលចក្រវាលទាំងមូលនេះធ្វើចលនា និងដំណើរការ ហើយដោយអ្វីដែលវាធ្វើតាមស្វភាវៈរបស់ខ្លួន—នោះគឺយើង៖ កាល (កាឡ)។ យើងជំរុញលោកទាំងមូល ដែលបង្កប់ដោយកលាៗ និងអំណាចផ្សេងៗ។

Verse 7

एकांशेन जगत् कृत्स्नं करोमि मुनिपुङ्गवाः / संहराम्येकरूपेण द्विधावस्था ममैव तु

ឱ មុនីដ៏ប្រសើរ, ដោយតែភាគតូចមួយនៃខ្លួនយើង យើងបង្កើតចក្រវាលទាំងមូល; ហើយម្តងទៀត ក្នុងរូបតែមួយមិនបែកបាក់ យើងដកវាចូលវិញ។ ដូច្នេះសភាពរបស់យើងមានពីរយ៉ាង—បង្ហាញ និងរលាយត្រឡប់។

Verse 8

आदिमध्यान्तनिर्मुक्तो मायातत्त्वप्रवर्तकः / क्षोभयामि च सर्गादौ प्रधानपुरुषावुभौ

យើងលើសពីដើម កណ្ដាល និងចុង; យើងធ្វើឲ្យគោលការណ៍មាយា ចាប់ផ្តើមដំណើរការ; ហើយនៅដើមសೃષ્ટិ យើងរំញោចទាំងប្រធាន (ធម្មជាតិដើម) និងបុរស (ចិត្តដឹង) ទាំងពីរ។

Verse 9

ताभ्यां संजायते विश्वं संयुक्ताभ्यां परस्परम् / महदादिक्रमेणैव मम तेजो विजृम्भते

ពីទាំងពីរនោះ ដែលភ្ជាប់រួមគ្នាទៅវិញទៅមក សកលលោកទាំងមូលកើតមានឡើង; ហើយតាមលំដាប់ចាប់ពី មហត់ (Mahat) និងតត្តវៈផ្សេងៗ ពន្លឺទេវភាព (តេជស) របស់ព្រះអង្គ ក៏ពង្រីករីកសាយ។

Verse 10

यो हि सर्वजगत्साक्षी कालचक्रप्रवर्तकः / हिरण्यगर्भो मार्तण्डः सो ऽपि मद्देहसंभवः

ព្រះអង្គដែលជាសាក្សីនៃសកលលោកទាំងមូល និងជាអ្នកបង្វិលកង់កាលៈ—ហិរ៉ណ្យគರ್ಭ (Hiraṇyagarbha) និងម៉ារតណ្ឌ (Mārtaṇḍa) ព្រះអាទិត្យ—សូម្បីតែព្រះនោះ ក៏កើតចេញពីព្រះកាយរបស់ព្រះអង្គផ្ទាល់។

Verse 11

तस्मै दिव्यं स्वमैश्वर्यं ज्ञानयोगं सनातनम् / दत्तवानात्मजान् वेदान् कल्पादौ चतुरो द्विजाः

ព្រះអង្គបានប្រទានដល់ព្រះនោះ នូវអធិរាជ្យទេវភាពដែលជារបស់ព្រះអង្គផ្ទាល់ និងយោគៈនៃចំណេះដឹងដ៏អស់កល្ប; ហើយនៅដើមកល្បៈ ព្រះអង្គបានប្រទានវេទទាំងបួន ដែលកើតពីព្រះអង្គផ្ទាល់ ដល់ឥសីទ្វិជៈទាំងបួន។

Verse 12

स मन्नियोगतो देवो ब्रह्मा मद्भावभावितः / दिव्यं तन्मामकैश्वर्यं सर्वदा वहति स्वयम्

ព្រះព្រហ្មា ព្រះទេវតានោះ ដំណើរការតាមបញ្ជារបស់ព្រះអង្គ ហើយត្រូវបានពោរពេញដោយសភាពរបស់ព្រះអង្គ; ដូច្នេះ ព្រះអង្គទ្រទ្រង់ជានិច្ច ដោយខ្លួនឯង នូវអធិរាជ្យទេវភាពនោះ ដែលជារបស់ព្រះអង្គ។

Verse 13

स सर्वलोकनिर्माता मन्नियोगेन सर्ववित् / भूत्वा चतुर्मुखः सर्गं सृजत्येवात्मसंभवः

ដោយបញ្ជារបស់ព្រះអង្គ ព្រះអង្គដែលកើតដោយខ្លួនឯង និងដឹងគ្រប់យ៉ាង ក្លាយជាអ្នកបង្កើតលោកទាំងអស់; ហើយព្រះអង្គទទួលយករូបចតុមុខ ដើម្បីបង្កើតសೃષ્ટិ ពិតប្រាកដ។

Verse 14

यो ऽपि नारायणो ऽनन्तो लोकानां प्रभवाव्ययः / ममैव परमा मूर्तिः करोति परिपालनम्

សូម្បីតែ នារាយណៈ អនន្តៈ ដែលជាប្រភពមិនរលាយនៃលោកទាំងឡាយ ក៏ជារូបបង្ហាញដ៏អធិឋានខ្ពស់បំផុតរបស់ខ្ញុំផ្ទាល់ ហើយព្រះអង្គនោះជាអ្នកថែរក្សា និងគាំទ្រសកលលោក។

Verse 15

यो ऽन्तकः सर्वभूतानां रुद्रः कालात्मकः प्रभुः / मदाज्ञयासौ सततं संहरिष्यति मे तनुः

រុទ្រៈ អ្នកបញ្ចប់សត្វទាំងអស់ ព្រះអម្ចាស់ដែលមានសភាពជាកាលៈ នឹងដោយព្រះបញ្ជារបស់ខ្ញុំ ស្របពេលជានិច្ច រំលាយរូបកាយបង្ហាញរបស់ខ្ញុំ។

Verse 16

हव्यं वहति देवानां कव्यं कव्याशिनामपि / पाकं च कुरुते वह्निः सो ऽपि मच्छक्तिचोदितः

អគ្គិ នាំយកហាវ្យៈទៅកាន់ទេវតា និងនាំកាវ្យៈទៅកាន់បិត្រទេវតាផងដែរ; ហើយអគ្គិធ្វើការចម្អិនផង—តែសូម្បីតែភ្លើងនោះ ក៏ត្រូវបានជំរុញដោយអំណាចរបស់ខ្ញុំប៉ុណ្ណោះ។

Verse 17

भुक्तमाहारजातं च पचते तदहर्निशम् / वैश्वानरो ऽग्निर्भगवानीश्वरस्य नियोगतः

ព្រះវៃស្វានរ អគ្គិដ៏ព្រះគុណ រំលាយអាហារដែលបានបរិភោគ ទាំងថ្ងៃទាំងយប់ ដោយអនុវត្តតាមបទបញ្ជារបស់ព្រះអម្ចាស់ (ឥશ્વរ)។

Verse 18

यो ऽपि सर्वाम्भसां योनिर्वरुणो देवपुङ्गवः / सो ऽपि संजीवयेत् कृत्स्नमीशस्यैव नियोगतः

សូម្បីតែ វរុណៈ មេដឹកនាំដ៏ឧត្តមក្នុងចំណោមទេវតា និងជាប្រភពនៃទឹកទាំងអស់ ក៏អាចធ្វើឲ្យលោកទាំងមូលរស់ឡើងវិញ បានតែដោយព្រះបញ្ជារបស់ព្រះឥសៈដ៏អធិឋានប៉ុណ្ណោះ។

Verse 19

यो ऽन्तस्तिष्ठति भूतानां बहिर्देवः प्रभञ्जनः / मदाज्ञयासौ भूतानां शरीराणि बिभर्ति हि

ព្រះអង្គដែលស្ថិតនៅក្នុងសត្វទាំងអស់ ហើយនៅខាងក្រៅក៏ជាព្រះប្រភញ្ជនៈ (វាយុ ខ្យល់) ដែរ—ដោយព្រះបញ្ជារបស់ព្រះអង្គ ទ្រង់គាំទ្ររាងកាយសត្វមានជីវិតទាំងឡាយ។

Verse 20

यो ऽपि संजीवनो नॄणां देवानाममृताकरः / सोमः स मन्नियोगेन चोदितः किल वर्तते

សូមៈផងដែរ—ដែលធ្វើឲ្យមនុស្សរស់ឡើងវិញ ហើយសម្រាប់ទេវតាទាំងឡាយជាអាងអមតៈ—ត្រូវបានជំរុញដោយព្រះនិយោគរបស់ព្រះអង្គ ហើយដំណើរការតាមនោះ។

Verse 21

यः स्वभासा जगत् कृत्स्नं प्रकाशयति सर्वदा / सूर्यो वृष्टिं वितनुते शास्त्रेणैव स्वयंभुवः

ព្រះអង្គដែលដោយពន្លឺដើមកំណើតរបស់ព្រះអង្គ បំភ្លឺលោកទាំងមូលជានិច្ច—ព្រះអង្គនោះជាព្រះអាទិត្យ បញ្ចេញភ្លៀង; ហើយជាព្រះស្វយಂಭូវៈ ទ្រង់បញ្ញត្តិទាំងអស់ដោយអំណាចសាស្ត្រតែប៉ុណ្ណោះ។

Verse 22

यो ऽप्यशेषजगच्छास्ता शक्रः सर्वामरेश्वरः / यज्वनां फलदो देवो वर्तते ऽसौ मदाज्ञया

សក្រៈ (ឥន្ទ្រ) ផងដែរ—អ្នកគ្រប់គ្រងលោកទាំងមូល និងជាព្រះអម្ចាស់នៃអមរៈទាំងឡាយ—ព្រះដែលប្រទានផលនៃយជ្ញៈដល់អ្នកបូជា—ក៏ដំណើរការតែដោយព្រះបញ្ជារបស់ព្រះអង្គប៉ុណ្ណោះ។

Verse 23

यः प्रशास्ता ह्यसाधूनां वर्तते नियमादिह / यमो वैवस्वतो देवो देवदेवनियोगतः

ព្រះអង្គដែលនៅក្នុងលោកនេះ ដំណើរការជាអ្នកពិន័យអ្នកអធម៌ ហើយអនុវត្តការគ្រប់គ្រងដោយច្បាប់កំណត់—ព្រះអង្គនោះគឺយមៈ ព្រះវൈവស្វតៈ ដែលត្រូវបានតែងតាំងដោយព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយ។

Verse 24

यो ऽपि सर्वधनाध्यक्षो धनानां संप्रदायकः / सो ऽपीश्वरनियोगेन कुबेरो वर्तते सदा

សូម្បីតែអ្នកគ្រប់គ្រងទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់ និងចែកចាយសម្បត្តិ—គុបេរៈ—ក៏ដំណើរការជានិច្ច តាមការតែងតាំងរបស់ព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិរាជប៉ុណ្ណោះ។

Verse 25

यः सर्वरक्षसां नाथस्तामसानां फलप्रदः / मन्नियोगादसौ देवो वर्तते निरृतिः सदा

អ្នកដែលជាព្រះអម្ចាស់នៃរាក្សសទាំងអស់ និងផ្តល់ផលដល់អ្នកដែលស្ថិតក្រោមតាមសៈ—ដោយការតែងតាំងរបស់ខ្ញុំ ទេវតានោះដំណើរការជានិច្ចជានិរឋតិ។

Verse 26

वेतालगणभूतानां स्वामी भोगफलप्रदः / ईशानः किल भक्तानां सो ऽपि तिष्ठन्ममाज्ञया

គាត់ជាព្រះអម្ចាស់នៃក្រុមវេតាលៈ កណៈ និងភូតៈ ហើយជាអ្នកផ្តល់ផលនៃសុខសប្បាយ; សម្រាប់អ្នកស្រឡាញ់គាត់ គាត់ជាអីសានៈពិតប្រាកដ—ប៉ុន្តែសូម្បីគាត់ក៏ឈររស់នៅតាមបញ្ជារបស់ខ្ញុំ។

Verse 27

यो वामदेवो ऽङ्गिरसः शिष्यो रुद्रगणाग्रणीः / रक्षको योगिनां नित्यं वर्तते ऽसौ मदाज्ञया

វាមទេវៈនោះ—សិស្សរបស់អង្គិរាស និងជាមេដឹកនាំមុខគេក្នុងក្រុមរុទ្រៈ—ស្ថិតជានិច្ចជាអ្នកការពារយោគី ដោយប្រតិបត្តិតាមបញ្ជារបស់ខ្ញុំ។

Verse 28

यश्च सर्वजगत्पूज्यो वर्तते विघ्नकारकः / विनायको धर्मनेता सो ऽपि मद्वचनात् किल

សូម្បីតែអ្នកដែលពិភពលោកទាំងមូលគោរពបូជា ហើយដំណើរការជាអ្នកបង្កឧបសគ្គ—វិនាយកៈ មេដឹកនាំធម៌—ក៏ធ្វើដូច្នោះ ពិតប្រាកដតាមព្រះបន្ទូលរបស់ខ្ញុំ។

Verse 29

यो ऽपि ब्रह्मविदां श्रेष्ठो देवसेनापतिः प्रभुः / स्कन्दो ऽसौ वर्तते नित्यं स्वयंभूर्विधिचोदितः

ស្កន្ទៈនោះផងដែរ ជាអ្នកដឹងព្រះព្រហ្មដ៏ឧត្តម ជាព្រះអម្ចាស់មហិទ្ធិ និងជាមេបញ្ជាការកងទ័ពទេវតា ស្ថិតនៅជានិច្ច ដោយព្រះស្វយಂಭូ (ព្រហ្មា) តែងតាំង និងជំរុញតាមព្រះបញ្ញត្តិ។

Verse 30

ये च प्रजानां पतयो मरीच्याद्या महर्षयः / सृजन्ति विविधं लोकं परस्यैव नियोगतः

ហើយមហាឥសីទាំងឡាយ ដូចជា មរីចិ ជាដើម ដែលជាព្រះបិតានៃសត្វលោក និងជាម្ចាស់នៃប្រជាជន បង្កើតលោកជាច្រើនប្រភេទ តែដោយព្រះបញ្ជារបស់ព្រះអម្ចាស់ឧត្តមប៉ុណ្ណោះ។

Verse 31

या च श्रीः सर्वभूतानां ददाति विपुलां श्रियम् / पत्नी नारायणस्यासौ वर्तते मदनुग्रहात्

ហើយព្រះស្រី (លក្ខ្មី) នោះ ដែលប្រទានសម្បត្តិដ៏ធំទូលាយដល់សត្វលោកទាំងអស់ នាងស្ថិតជាព្រះភរិយានៃនារាយណៈ ដោយព្រះគុណរបស់យើង។

Verse 32

वाचं ददाति विपुलां या च देवी सरस्वती / सापीश्वरनियोगेन चोदिता संप्रवर्तते

ព្រះនាងសរស្វតី ដែលប្រទានវាចាដ៏ទូលាយ និងពោរពេញ ក៏ចូលដំណើរការផងដែរ នៅពេលត្រូវបានជំរុញដោយការបញ្ជាការរបស់ព្រះអម្ចាស់ (និយោគ) នៃឥស្វរៈ។

Verse 33

याशेषपुरुषान् घोरान्नरकात् तारयिष्यति / सावित्री संस्मृता देवी देवाज्ञानुविधायिनी

ព្រះនាងសាវិត្រី ដែលនឹងសង្គ្រោះសត្វលោកទាំងអស់ សូម្បីតែអ្នកដ៏គួរភ័យខ្លាច ពីនរក—ព្រះនាងនោះ ពេលត្រូវបានរំលឹក នាងប្រព្រឹត្តតាមព្រះបញ្ជារបស់ទេវតាទាំងឡាយ។

Verse 34

पार्वती परमा देवी ब्रह्मविद्याप्रदायिनी / यापि ध्याता विशेषेण सापि मद्वचनानुगा

ពារវតី ជាទេវីអធិទេវីដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ប្រោសប្រទានវិទ្យាព្រះព្រហ្ម។ ទោះជាត្រូវបានសមាធិគោរពយ៉ាងពិសេស ក៏នាងក៏ប្រព្រឹត្តតាមព្រះបន្ទូលរបស់ខ្ញុំ។

Verse 35

यो ऽनन्तमहिमानन्तः शेषो ऽशेषामरप्रभुः / दधाति शिरसा लोकं सो ऽपि देवनियोगतः

អនន្ត—មានមហិមាអនន្ត ជាសេសៈអនន្ត ព្រះអម្ចាស់នៃទេវទាំងអស់—ទ្រទ្រង់លោកទាំងឡាយលើក្បាល; ប៉ុន្តែសូម្បីតែគាត់ក៏ធ្វើតាមព្រះបញ្ជារបស់ព្រះដ៏ទេវៈ។

Verse 36

यो ऽग्निः संवर्तको नित्यं वडवारूपसंस्थितः / पिबत्यखिलमम्भोधिमीश्वरस्य नियोगतः

ភ្លើងនោះ ដែលជាសំវર્તកៈជានិច្ច ស្ថិតក្នុងរូបវដវា (ភ្លើងសេះសមុទ្រ) ផឹកសមុទ្រទាំងមូល ដោយព្រះបញ្ជារបស់ឥશ્વរៈ ព្រះអម្ចាស់អធិទេវ។

Verse 37

ये चतुर्दश लोके ऽस्मिन् मनवः प्रथितौजसः / पालयन्ति प्रजाः सर्वास्ते ऽपि तस्य नियोगतः

មនុទាំងដប់បួននៅក្នុងលោកនេះ ដែលល្បីដោយពន្លឺអំណាច ធ្វើការពារប្រជាសត្វទាំងអស់; សូម្បីតែពួកគេក៏ធ្វើតាមព្រះបញ្ជា និងការតែងតាំងរបស់ព្រះអង្គនោះដែរ។

Verse 38

आदित्या वसवो रुद्रा मरुतश्च तथाश्विनौ / अन्याश्च देवताः सर्वा मच्छास्त्रेणैव धिष्ठिताः

អាទិត្យ វសុ រុទ្រ មរុត និងអશ્વិនទាំងពីរ ព្រមទាំងទេវតាផ្សេងៗទាំងអស់ ក៏ត្រូវបានបង្កើតឲ្យឈរមាំ និងគ្រប់គ្រង ដោយសាស្ត្ររបស់ខ្ញុំតែប៉ុណ្ណោះ។

Verse 39

गन्धर्वा गरुडा ऋक्षाः सिद्धाः साध्याश्चचारणाः / यक्षरक्षः पिशाचाश्च स्थिताः शास्त्रे स्वयंभुवः

គន្ធರ್ವា ករុឌា ឫក្សា សិទ្ធា សាធ្យា និង ចារណា; ព្រមទាំង យក្សា រាក្សសា និង ពិសាចា—សុទ្ធតែស្ថិតនៅតាមទីតាំងរបស់ខ្លួន ដោយបទបញ្ជារបស់ ស្វយម្ភូ (ព្រះបង្កើតកើតដោយខ្លួនឯង)។

Verse 40

कलाकाष्ठानिमेषाश्च मुहूर्ता दिवसाः क्षपाः / ऋतवः पक्षमासाश्च स्थिताः शास्त्रे प्रजापतेः

កលា កាស្ឋា និមេសា មុហូរតា ថ្ងៃ និង យប់; ដូចគ្នានេះ រដូវ ពាក់កន្លះខែ និង ខែ—ការបែងចែកទាំងនេះ ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងបទបញ្ជា (សាស្ត្រ) របស់ ព្រះប្រជាបតិ។

Verse 41

युगमन्वन्तराण्येव मम तिष्ठन्ति शासने / पराश्चैव परार्धाश्च कालभेदास्तथा परे

យុគ និង មន្វន្តរា ទាំងឡាយ ស្ថិតនៅក្រោមបទបញ្ជារបស់យើង; ដូចគ្នានេះ ការវាស់វែងខ្ពស់ និង ពាក់កណ្ដាលនៃការវាស់វែងខ្ពស់—ព្រមទាំងការបែងចែកពេលវេលាផ្សេងៗទៀត—សុទ្ធតែមានតាមច្បាប់នោះ។

Verse 42

चतुर्विधानि भूतानि स्थावराणि चराणि च / नियोगादेव वर्तन्ते देवस्य परमात्मनः

សត្វមានជីវិតទាំងអស់—មានបួនប្រភេទ ទាំងអចល និង ចល—ប្រព្រឹត្ត និងបន្តដំណើររបស់ខ្លួន តែដោយបទបញ្ជារបស់ ព្រះអាទ្មានខ្ពស់បំផុត គឺ ព្រះអម្ចាស់ដ៏ទេវៈ។

Verse 43

पातालानि च सर्वाणि भुवनानि च शासनात् / ब्रह्माण्डानि च वर्तन्ते सर्वाण्येव स्वयंभुवः

ដោយបទបញ្ជារបស់ ស្វយម្ភូ (ព្រះកើតដោយខ្លួនឯង) បាតាលាទាំងអស់ និង ភូវនាទាំងអស់—សូម្បីតែ ព្រហ្មណ្ឌាទាំងមូល—សុទ្ធតែដំណើរការ និងស្ថិតក្នុងចលនាដែលមានរបៀបរៀបរយ។

Verse 44

अतीतान्यप्यसंख्यानि ब्रह्माण्डानि ममाज्ञया / प्रवृत्तानि पदार्थौघैः सहितानि समन्ततः

ដោយព្រះបញ្ជារបស់យើង ប្រាហ្មាណ្ឌៈរាប់មិនអស់ សូម្បីតែរបស់យុគកាលកន្លងមក ក៏បានបង្ហាញចេញមក ពេញលេញគ្រប់ទិសទាំងអស់ ដោយលំហូរនៃធាតុ និងប្រភេទសត្តៈដែលបានបង្កើត។

Verse 45

ब्रह्माण्डानि भविष्यन्ति सह वस्तुभिरात्मगैः / वहिष्यन्ति सदैवाज्ञां परस्य परमात्मनः

ប្រាហ្មាណ្ឌៈទាំងឡាយនឹងកើតមានឡើង ជាមួយវត្ថុធាតុដែលស្ថិតនៅក្នុងខ្លួនវា ហើយវានឹងកាន់ទ្រទ្រង់ព្រះបញ្ជារបស់បរមបរមាត្មាន ជានិច្ចកាល។

Verse 46

भूमिरापो ऽनलो वायुः खं मनो बुद्धिरेव च / भूतादिरादिप्रकृतिर्नियोगे मम वर्तते

ដី ទឹក ភ្លើង ខ្យល់ អាកាស ចិត្ត និងបញ្ញា—រួមទាំងប្រភពដើមនៃភូតទាំងឡាយ គឺប្រក្រឹតិដំបូង—សុទ្ធតែដំណើរការក្រោមព្រះបញ្ញត្តិរបស់យើង។

Verse 47

याशेषजगतां योनिर्मोहिनी सर्वदेहिनाम् / माया विवर्तते नित्यं सापीश्वरनियोगतः

មាយា នោះ—ដែលជាគភ៌ (ប្រភព) នៃលោកទាំងមូល និងជាអ្នកបំភាន់សត្វមានកាយទាំងអស់—តែងតែបម្លែង និងបញ្ចេញរូបរាងនានា; ហើយនាងធ្វើដូច្នោះតែដោយព្រះបញ្ញត្តិរបស់ឥશ્વរ (ព្រះអម្ចាស់) ប៉ុណ្ណោះ។

Verse 48

यो वै देहभृतां देवः पुरुषः पठ्यते परः / आत्मासौ वर्तते नित्यमीश्वरस्य नियोगतः

បុរសបរម នោះ—ដែលត្រូវបានសរសើរថាជាព្រះដ៏ទេវៈនៅក្នុងសត្វមានកាយទាំងអស់—ស្ថិតជានិច្ចជាអាត្មា ហើយដំណើរការតាមព្រះបញ្ញត្តិរបស់ឥશ્વរ។

Verse 49

विधूय मोहकलिलं यया पश्यति तत् पदम् / सापि विद्या महेशस्य नियोगवशवर्तिनी

វិជ្ជានោះ ដែលដោយវា មនុស្សអាចបោះបង់កកស្ទះនៃមោហៈ ហើយឃើញព្រះបដ្ឋានដ៏អធិឋាន; វិជ្ជាប្រោសលោះនោះផង ក៏ស្ថិតក្រោមព្រះបញ្ជា និងការគ្រប់គ្រងរបស់ព្រះមហាទេវ (មហេស្វរ)។

Verse 50

बहुनात्र किमुक्तेन मम शक्त्यात्मकं जगत् / मयैव प्रेर्यते कृत्स्नं मय्येव प्रलयं व्रजेत्

នៅទីនេះ តើត្រូវនិយាយច្រើនអ្វីទៀត? សកលលោកទាំងមូលនេះ មានសភាពជាព្រះសក្តិរបស់ខ្ញុំ។ ដោយខ្ញុំតែមួយ វាត្រូវបានជំរុញទាំងស្រុង; ហើយនៅពេលលាយលះ វាក៏ចូលទៅក្នុងខ្ញុំតែមួយ។

Verse 51

अहं हि भगवानीशः स्वयं ज्योतिः सनातनः / परमात्मा परं ब्रह्म मत्तो ह्यन्यन्न विद्यते

ខ្ញុំតែមួយគត់ ជាព្រះអម្ចាស់ដ៏ព្រះពរ ជាព្រះឥស្វរ; ខ្ញុំជាពន្លឺអនន្តដ៏សនាតន។ ខ្ញុំជាព្រះអាត្មាដ៏អធិឋាន ជាព្រះព្រហ្មដ៏អធិឋាន—ក្រៅពីខ្ញុំ មិនមានអ្វីផ្សេងទៀតឡើយ។

Verse 52

इत्येतत् परमं ज्ञानं युष्माकं कथितं मया / ज्ञात्वा विमुच्यते जन्तुर्जन्मसंसारबन्धनात्

ដូច្នេះ ខ្ញុំបានប្រកាសដល់អ្នករាល់គ្នា នូវចំណេះដឹងដ៏អធិឋាននេះ។ ពេលបានដឹងវា សត្វមានជីវិតត្រូវបានដោះលែងពីចំណងនៃកំណើត និងសង្សារវិលវល់ក្នុងលោក។

← Adhyaya 5Adhyaya 7

Frequently Asked Questions

Kāla is presented as the Lord Himself in an operative mode: the power by which the universe moves, acts according to svabhāva, and cycles through manifestation and reabsorption—governing kalā-s, yugas, and manvantaras under divine ordinance.

The Supreme is declared the inner Self (antaryāmin) of all beings; the cosmos is His Śakti and functions by His command. Liberation occurs when delusion is removed and the Supreme Abode is known through the liberating knowledge said to stand under Maheśa’s governance—implying a Vedāntic identity of the Self with the Supreme, expressed in devotional-theistic language.

It portrays Nārāyaṇa (Ananta) as the Lord’s supreme manifestation responsible for protection, while Rudra—whose nature is Time—performs dissolution by the same Lord’s command; Brahmā creates under commission. This integrates sectarian functions into a single supreme sovereignty.