Adhyaya 48
Puṣkara-dvīpa, Lokāloka, and the Measure of the Brahmāṇḍa (Cosmic Egg)
ជំពូកនេះបន្តលំដាប់ភូមិសាស្ត្រពុរាណនៃទ្វីប និងសមុទ្រ ដោយពិពណ៌នា Puṣkara-dvīpa ដែលមានទំហំទ្វេដងនៃ Śāka-dvīpa ហ៊ុំព័ទ្ធដោយសមុទ្រទឹកផ្អែម។ វានាំមកនូវភ្នំ Manasottara ជាចិញ្ចៀនមូលតែមួយ និងការបែងចែកឈ្មោះក្នុងទ្វីប (តំបន់ Mānasya និងដែនជុំវិញភ្នំ; Mahāvīta/Dhātakīkhaṇḍa)។ បន្ទាប់មករឿងរ៉ាវបម្លែងទៅធម៌សាសនា៖ ដើមន្យាក្រូធធំមួយជាអ័ក្សគួរគោរព ហើយបញ្ជាក់វត្តមានព្រះ Brahmā ជាមួយទីស្ថានព្រះ Śiva និង Nārāyaṇa ដល់កំពូលក្នុងទម្រង់ Hari-Hara (កន្លះ Hara កន្លះ Hari) ដែលទេវតា និងឥសីយោគីគោរព។ បន្ទាប់ពី Puṣkara វាពិពណ៌នាដែនមាស និងភ្នំ Lokāloka ជាព្រំដែនរវាងពិភពមានពន្លឺ និងភាពងងឹត។ ចុងក្រោយ វាពង្រីកទៅទ្រឹស្តី brahmāṇḍa៖ ស៊ុតលោករាប់មិនអស់កើតពី Pradhāna/Prakṛti អមតៈ មួយៗមានលោក ១៤ និងទេវតាអធិបតី។ នេះបិទឯកតាភូមិសាស្ត្រ និងបើកទៅមេតាហ្វីសិក—Avyakta ជា Brahman និងការសព្វវត្តមាននៃអធិទេវ—ដើម្បីឲ្យភូមិសាស្ត្រក្លាយជាចំណេះដឹងសមាធិ។
Shlokas
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साह्स्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे सप्तचत्वारिंशोध्यायः सूत उवाच शाकद्वीपस्य विस्ताराद् द्विगुणेन व्यवस्थितः / क्षीरार्णवं समाश्रित्य द्वीपः पुष्करसंवृतः
ដូច្នេះ ក្នុង «កូರ್ಮបុរាណ» ដ៏ព្រះស្រី ក្នុងសំហិតា៦ពាន់កថា ក្នុងផ្នែកបុរ្វ—សូតាបានមានព្រះវាចា៖ ពុស្ករ-ទ្វីប ត្រូវបានរៀបចំឲ្យមានទំហំទ្វេដងនៃ សាក-ទ្វីប; ពឹងផ្អែកលើសមុទ្រទឹកដោះ ហើយទ្វីបនោះត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយតំបន់ពុស្ករ ដូចផ្កាឈូក។
Verse 2
एक एवात्र विप्रेन्द्राः पर्वतो मानसोत्तरः / योजनानां सहस्त्राणि सार्धं पञ्चाशदुच्छ्रितः / तावदेव च विस्तीर्णः सर्वतः परिमण्डलः
ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ! នៅទីនេះមានភ្នំតែមួយឈ្មោះ «មានសោត្តរ»។ វាខ្ពស់១,០៥០ យោជនៈ ហើយទទឹងក៏ស្មើគ្នា; វាបង្កើតជាវង់មូលពេញលេញជុំវិញគ្រប់ទិស។
Verse 3
स एव द्वीपः पश्चार्धे मानसोत्तरसंज्ञितः / एक एव महासानुः संनिवेशाद् द्विधा कृतः
ទ្វីបនោះផ្នែកខាងលិច ត្រូវបានហៅថា «មានសោត្តរ»។ ទោះជាជម្រាលធំតែមួយក៏ដោយ តាមរបៀបរៀបចំរបស់វា គេពិពណ៌នាថាបែងចែកជាពីរ។
Verse 4
तस्मिन् द्वीपे स्मृतौ द्वौ तु पुण्यौ जनपदौ शुभौ / अपरौ मानसस्याथ पर्वतस्यानुमण्डलौ / महावीतं स्मृतं वर्षं धातकीखण्डमेव च
ក្នុងទ្វីបនោះ គេរំលឹកថាមានដែនដីបរិសុទ្ធពីរ ដ៏សុភមង្គល និងមានបុណ្យ៖ មួយហៅ «មានស្យ» និងមួយទៀតជាតំបន់ព័ទ្ធជុំវិញភ្នំ។ នៅទីនោះ វර්ษៈ ត្រូវបានហៅថា «មហាវីត» ហើយក៏ហៅថា «ធាតកីខណ្ឌ» ផងដែរ។
Verse 5
स्वादूदकेनोदधिना पुष्करः परिवारितः / तस्मिन् द्वीपे महावृक्षो न्यग्रोधो ऽमरपूजितः
ពុស្ករៈត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយសមុទ្រទឹកផ្អែម។ លើកោះនោះមានដើមន្យគ្រូធៈ (ដើមប៉ាន្យាន) ធំមហិមា ដែលទេវតាអមរទាំងឡាយក៏គោរពបូជាផង។
Verse 6
तस्मिन् निवसति ब्रह्मा विश्वात्मा विश्वभावनः / तत्रैव मुनिशार्दूलाः शिवनारायणालयः
នៅទីនោះព្រះព្រហ្មា សកលាត្មា និងអ្នកបង្កើតបំប៉នលោកទាំងមូល ស្នាក់នៅ។ នៅទីនោះផងដែរ ឱ មុនីដូចខ្លា គឺជាស្ថានដ្ឋានរបស់ព្រះសិវៈ និងព្រះនារាយណៈ។
Verse 7
वसत्यत्र महादेवो हरोर्ऽद्धहरिरव्ययः / संपूज्यमानो ब्रह्माद्यैः कुमाराद्यैश्च योगिभिः / गन्धर्वैः किन्नरैर्यक्षैरीश्वरः कृष्णपिङ्गलः
នៅទីនេះព្រះមហាទេវ ស្នាក់នៅ—ព្រះអម្ចាស់អវិនាស ដែលជាពាក់កណ្តាលហរៈ និងពាក់កណ្តាលហរិ។ ព្រះអង្គត្រូវបានបូជាដោយព្រះព្រហ្មា និងទេវៈដទៃទៀត ដោយសនត្កុមារ និងយោគីមុនីទាំងឡាយ ហើយក៏ដោយគន្ធರ್ವ កិន្នរ និងយក្សផងដែរ—ឥશ્વរៈមានពណ៌ខ្មៅលាយលឿងត្នោត។
Verse 8
स्वस्थास्तत्र प्रजाः सर्वा ब्रह्मणा सदृशत्विषः / निरामया विशोकाश्च रागद्वेषविवर्जिताः
នៅទីនោះ ប្រជាជនទាំងអស់សុខសាន្តមាំមួន មានសុខភាពពេញលេញ ភ្លឺរលោងដូចព្រះព្រហ្មា។ ពួកគេគ្មានជំងឺ គ្មានទុក្ខសោក ហើយឥតមានរាគទ្វេស។
Verse 9
सत्यानृते न तत्रास्तां नोत्तमाधममध्यमाः / न वर्णाश्रमधर्माश्च न नद्यो न च पर्वताः
នៅទីនោះ មិនមានទាំងសច្ចៈ ឬអសច្ចៈឡើយ; ក៏មិនមានការបែងចែកថាល្អឥតខ្ចោះ អន់ ឬមធ្យមដែរ។ នៅទីនោះក៏គ្មានធម៌វណ្ណ និងអាស្រាម—គ្មានទន្លេ និងគ្មានភ្នំ។
Verse 10
परेण पुष्करस्याथ स्थितो महान् / स्वादूदकसमुद्रस्तु समन्ताद् द्विजसत्तमाः
នៅខាងលិចនៃ ពុស្ស្ករ មានសមុទ្រទឹកផ្អែមដ៏មហិមា ព័ទ្ធជុំវិញតំបន់នោះគ្រប់ទិសទាំងអស់ ឱ ព្រះព្រហ្មចារ្យទ្វិជសត្តម។
Verse 11
परेण तस्य महती दृश्यते लोकसंस्थितिः / काञ्चनी द्विगुणा भूमिः सर्वा चैव शिलोपमा
លើសពីនោះទៅ ទស្សនាបាននូវការរៀបចំលោកធំទូលាយ។ នៅទីនោះមានដីមាស ពង្រីកទ្វេដង ហើយទាំងមូលដូចជាថ្មរឹងមាំ។
Verse 12
तस्याः परेण शैलस्तु मर्यादात्मात्ममण्डलः / प्रकाशश्चाप्रकाशश्च लोकालोकः स उच्यते
លើសពីដែននោះ មានភ្នំមួយ ដែលសភាពជាព្រំដែន ព័ទ្ធជុំវិញមណ្ឌលនៃអាត្មា។ វាទាំងភ្លឺទាំងមិនភ្លឺ ដូច្នេះហៅថា លោកាលោកៈ អ្នកបែងចែកពន្លឺនិងអន្ធការ។
Verse 13
योजनानां सहस्त्राणि दश तस्योच्छ्रयः स्मृतः / तावानेव च विस्तारो लोकालोको महागिरिः
ភ្នំមហិមា លោកាលោកៈ ត្រូវបានចងចាំថា មានកម្ពស់ដល់ដប់ពាន់យោជនៈ ហើយទទឹងក៏ស្មើគ្នាដូចគ្នានោះ។
Verse 14
समावृत्य तु तं शैलं सर्वतो वै तमः स्थितम् / तमश्चाण्डकटाहेन समन्तात् परिवेष्टितम्
ប៉ុន្តែពេលភ្នំនោះត្រូវបានគ្របដណ្តប់ អន្ធការបានស្ថិតនៅគ្រប់ទិស។ ហើយអន្ធការនោះ ដូចជាខ្ទះធំមហាសាល បានព័ទ្ធវាជុំវិញទាំងស្រុង។
Verse 15
एतै सप्त महालोकाः पातालाः सप्तकीर्तिताः / ब्रह्माण्डस्यैष विस्तारः संक्षेपेण मयोदितः
ដូច្នេះ លោកធំទាំង៧ និងលោកក្រោម (បាតាល) ទាំង៧ ត្រូវបានពណ៌នារួចហើយ។ នេះជាការពន្យល់ដោយសង្ខេបអំពីវិសាលភាព និងរចនាសម្ព័ន្ធនៃព្រហ្មាណ្ឌ (ស៊ុតកោសមិក) ដូចដែលខ្ញុំបានប្រកាស។
Verse 16
अण्डानामीदृशानां तु कोट्यो ज्ञेयाः सहस्त्रशः / सर्वगत्वात् प्रधानस्य कारणस्याव्ययात्मनः
ចូរដឹងថា ព្រហ្មាណ្ឌដូចនេះមានរាប់លាន—ពិតជារាប់ពាន់ពាន់—មិនអស់។ ព្រោះ «ប្រធាន» ជាមូលហេតុដើម ដែលមានសភាពមិនរលាយ និងសព្វវត្តមាន គ្របដណ្តប់ទាំងអស់។
Verse 17
अण्डेष्वेतेषु सर्वेषु भुवनानि चतुर्दश / तत्र तत्र चतुर्वक्त्रा रुद्रा नारायणादयः
ក្នុងព្រហ្មាណ្ឌទាំងអស់នោះ មានភូវនៈ (លោក) ចំនួនដប់បួន។ ហើយនៅក្នុងមួយៗ មានព្រះព្រហ្មា៤មុខ ព្រះរុទ្រ ព្រះនារាយណៈ និងអាទិទេវតាផ្សេងៗទៀត។
Verse 18
दशोत्तरमथैकैकमण्डावरणसप्तकम् / समन्तात् संस्थितं विप्रा यत्र यान्ति मनीषिणः
បន្ទាប់មក ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ មានស្រទាប់រង្វង់មណ្ឌល-អាវរណៈ៧ ជាសំណុំចំនួនដប់ប្រាំពីរ រៀបចំជុំវិញគ្រប់ទិស—ទីដែលអ្នកប្រាជ្ញធ្វើដំណើរទៅ (ក្នុងសមាធិ និងយាត្រាបរិសុទ្ធ)។
Verse 19
अनन्तमेकमव्यक्तनादिनिधनं महत् / अतीत्य वर्तते सर्वं जगत् प्रकृतिरक्षरम्
ប្រក្រតិ អក្សរ នោះ អនន្ត ឯក តែមួយ អវ្យក្ត ធំមហា មិនមានដើម មិនមានចុង។ វាលើសលប់ទាំងពិភពលោក ហើយក៏សព្វវត្តមានក្នុងវា; សកលលោកទាំងមូលស្ថិតនៅលើស និងតាមរយៈវា។
Verse 20
अनन्तत्वमनन्तस्य यतः संख्या न विद्यते / तदव्यक्तमिति ज्ञेयं तद् ब्रह्म परमं पदम्
ព្រោះអនន្តៈមានសភាពអសীম—គ្មានចំនួនឬមាត្រដ្ឋានណាអាចវាស់បាន—ចូរដឹងថា នោះហៅថា អវ្យក្ត (មិនបង្ហាញ)។ នោះជាព្រហ្មន៍ ជាទីស្ថានកំពូលបំផុត។
Verse 21
अनन्त एष सर्वत्र सर्वस्थानेषु पठ्यते / तस्य पूर्वं मयाप्युक्तं यत्तन्माहात्म्यमव्ययम्
បទសូត្រនៃអនន្តៈនេះ ត្រូវបានសូត្រអានគ្រប់ទីកន្លែង ក្នុងទីទាំងអស់។ មហាត្ម្យៈ (សិរីល្អដ៏មិនរលាយ) របស់វា ខ្ញុំក៏បានប្រកាសមុននេះហើយ។
Verse 22
गतः स एष सर्वत्र सर्वस्थानेषु वर्तते / भूमौ रसातले चैव आकाशे पवने ऽनले / अर्णवेषु च सर्वेषु दिवि चैव न सशयः
ព្រះអង្គបានចេញទៅជាគោលការណ៍សព្វវ្យាបក ហើយស្ថិតនៅគ្រប់ទីកន្លែង—លើផែនដី និងក្នុងរាសាតល (លោកក្រោម), ក្នុងអាកាស, ក្នុងខ្យល់ និងភ្លើង, ក្នុងសមុទ្រទាំងអស់, ហើយនៅស្ថានសួគ៌ផងដែរ—អំពីនេះគ្មានសង្ស័យឡើយ។
Verse 23
तथा तमसि सत्त्वे च एष एव महाद्युतिः / अनेकधा विभक्ताङ्गः क्रीडते पुरुषोत्तमः
ដូចគ្នានេះផងដែរ ក្នុងតមស និងក្នុងសត្តវៈ ព្រះអង្គតែមួយនេះ—មានពន្លឺដ៏មហិមា—បង្ហាញខ្លួន។ ដោយបែងចែកអង្គកាយរបស់ព្រះអង្គជាច្រើនរបៀប ពុរុសោត្តមៈ លេងល្បែង ដោយបង្ហាញលោកធាតុជាលីឡារបស់ព្រះអង្គ។
Verse 24
महेश्वरः परो ऽव्यक्तादण्डमव्यक्तसंभवम् / अण्डाद् ब्रह्मा समुत्पन्नस्तेन सृष्टमिदं जगत्
មហេស្វរៈ ព្រះអម្ចាស់កំពូល លើសពីអវ្យក្ត បានបង្កើតអណ្ឌៈ (ស៊ុតលោក) ដែលកើតពីអវ្យក្ត។ ពីអណ្ឌៈនោះ ព្រះព្រហ្មា បានកើតឡើង; ហើយដោយព្រះព្រហ្មា នេះជាលោកទាំងមូលត្រូវបានបង្កើត។
Frequently Asked Questions
Lokāloka is the boundary-mountain encircling the cosmic sphere, described as both luminous and non-luminous because it divides the realm where light (loka) is present from the surrounding darkness (aloka).
By presenting Avyakta (the Unmanifest) as immeasurable, beginningless, and the Supreme Abode, the chapter implies that all manifest worlds—including jīvas within countless brahmāṇḍas—are pervaded and grounded in Brahman, to be realized through contemplative discernment beyond mere cosmographic measure.