Adhyaya 176: The Māhātmya of Kṛṣṇagaṅgodbhava, Kāliñjara, and the Five Sacred Baths: The Tale of Pāñcāla and Tilottamā

Verse 1

श्रीवराह उवाच ॥ पञ्चानां तु कनिष्ठो यः पञ्चालो ब्राह्मणात्मजः ॥ वाणिज्यभाण्डमादाय समूहस्य प्रसङ्गतः

聖なるヴァラーハは言った。「五人の兄弟のうち末弟であるパンチャーラ—バラモンの子—は商品を携え、成り行きによって商人の一団に加わった。」

Verse 2

सार्थेन निष्ठितः सोऽथ धनवान् रूपवांस्ततः ॥ क्रमेण ते सर्वदेशान् विषयान् पर्वतान् नदीः

やがて隊商の中で身を固めると、彼は富み、容姿も整った。ほどなく彼らは諸国の地、山々、川々を次々と巡った。

Verse 3

आक्रम्य तत्र सम्प्राप्ता यत्र सा मथुरा पुरी ॥ आवासं कारयामासुः प्रभूतयवसेन्धने

さらに進んで、彼らはその都マトゥラーに到着し、飼葉と薪が豊かに備わる宿所を整えさせた。

Verse 4

तस्मिन्स्थाने स पाञ्चालः प्रातस्तु पुरुषैः सह ॥ तस्मिंस्तीर्थवरे स्नाप्य वस्त्रालङ्कारभूषितः ॥ ऐश्वर्यमदभावेन यानेन महता तदा

その地でパンチャーラは、明け方に従者たちとともに、すぐれたティールタにて沐浴した。衣と装身具で荘厳され、繁栄から生じる驕りを持たぬゆえに、そのとき大いなる乗り物に乗って進んだ。

Verse 5

कौतुकार्थं ततो गत्वा देवं गर्त्तेश्वरं तदा ॥ तिलोत्तमायास्तद्रूपं दृष्ट्वा मोहवशं गतः

それから好奇心に駆られて彼は神ガルッテーシュヴァラのもとへ赴き、ティロッタマーのその姿を見て、迷妄の力に囚われた。

Verse 6

धात्रेयिकायास्तस्याश्च बहुमानपुरःसरम् ॥ वस्त्राणि बद्धरूपाणि कटकानां शतानि च

敬意を第一として、彼はそのダートレイカーに、整えられた仕立ての衣と、さらに数百の腕輪を捧げた。

Verse 7

हारा रत्नमयास्तद्वद्ददौ लोभविमोहितः ॥ ददावगुरुसारं च सकर्पूरं सचन्दनम्

また彼は宝玉の首飾りを与え、貪欲に惑わされて、上質の沈香の精とともに樟脳と白檀をも捧げた。

Verse 8

देवतादर्शनं कृत्वा दत्त्वा दानान्यनेकशः

神を拝し、さまざまに多くの供物を施したのち、

Verse 9

तस्या गृहवरे तत्र वसति स्म दिनेदिने ॥ प्रहरार्धे दिने जाते ततः स्वशिबिरं ययौ

そこで彼は彼女の立派な邸に日々住まい、昼の半プラハラが過ぎると、やがて自らの陣営へと赴いた。

Verse 10

एवं तु कुर्वतस्तस्य मासषट्कं ततो गतम् ॥ अथैकदा समायातः स्नातुं तत्र सुमन्तुना ॥

彼がそのように行い続けるうちに、六か月が過ぎた。するとある時、スーマントゥがそこで沐浴するためにやって来た。

Verse 11

स्वाश्रमस्थेन दृष्टः स कृमियुक्तः समागतः ॥ कृमयो रोमकूपेभ्यः पतमानाऽनेकशः ॥

自らの庵に住む者に見られ、その男は虫にまみれてやって来た。虫は皮膚の毛穴から無数に落ちていた。

Verse 12

यावत्स्नानं स कुरुते पतते राशिमात्रकः ॥ स्नाने कृते नश्यति च सुरूपश्चाभिजायते ॥

沐浴している間は、それらが山のように落ち続ける。沐浴が終わると消え去り、彼は麗しい姿となる。

Verse 13

एवं सुमन्तुना दृष्टमाश्चर्यं बहुवासरम् ॥ सुमन्तुस्तर्कयामास कोऽयं कस्यात्मजो युवा ॥

このようにしてスーマントゥは幾日もこの不思議を見守った。やがて彼は考えた。「この若者は誰で、誰の子なのか。」

Verse 14

इति चिन्तासमायुक्तस्तमपृच्छद्विशङ्कितः ॥ कस्त्वं कस्यासि सुभग का जातिः कश्च ते पिता ॥

思い悩み疑いを抱いたまま、彼は尋ねた。「そなたは誰だ、幸いなる者よ。誰に属するのか。身分の出自は何で、父は誰か。」

Verse 15

किं करोṣi दिवरात्रौ ब्रूहि त्वं पृच्छतो मम ॥ पाञ्चाल उवाच ॥ पाञ्चालो ब्राह्मणसुतो वाणिज्यं च समाश्रितः ॥

「汝は昼と夜に何をなすのか。われの問いに答えて告げよ。」パーンチャーラは言った。「我はパーンチャーラ、バラモンの子にして、商いの業に身を寄せている。」

Verse 16

दक्षिणापथदेशाच्च मथुरायां समागतः ॥ निशामुषित्वा शिबिरे प्रातस्तीर्थं समाश्रितः ॥

ダクシナーパタと呼ばれる地方より、我はマトゥラーに到った。陣営にて一夜を過ごし、朝にはティールタ（聖なる渡し）に赴いた。

Verse 17

स्नात्वा महेश्वरं दृष्ट्वा त्रिगर्तेश्वरसंज्ञितम् ॥ कालिञ्जरं भवत्पादौ गच्छामि शिबिरं ततः ॥

沐浴し、トリガルテーシュヴァラと称されるマヘーシュヴァラを拝したのち、我はカーリンジャラへ赴き、汝の聖なる御足に帰依する。それから陣営へ戻る。

Verse 18

सुमन्तुरुवाच ॥ आश्चर्यं तव देहेऽस्मिन्नित्यं पश्यामि निःसृतम् ॥ अस्नाते कृमिसंपूर्णं स्नाते निर्मलवर्चसम् ॥

スーマントゥは言った。「汝の身より常に不思議が現れるのを我は見る。沐浴せぬときは虫に満ち、沐浴するときは清らかな光輝を帯びる。」

Verse 19

कालिञ्जरस्य संस्पर्शाच्छुद्धं देहं च दृश्यते ॥

カーリンジャラに触れることにより、身体もまた清められると見て取れる。

Verse 20

निरूप्य कथयास्माकं यत्ते प्रच्छन्नकिल्बिषम्

それを吟味したうえで、汝が密かに隠している罪過（とが）が何であるか、我らに説き明かせ。

Verse 21

तीर्थमाहात्म्याभवं च दृष्ट्वा पृच्छामि ते हितम् ॥ इति तस्य मुनेः श्रुत्वा त्रिकालज्ञस्य भाषितम्

また、聖地の威徳が失われているのを見て、汝のためになることを問う。かくして、過去・現在・未来の三時を知るその牟尼の言葉を聞いて……

Verse 22

किञ्चिन्नोवाच पृष्टोऽपि एवमेव गतः पुनः ॥ तस्यामासीत्तस एकान्ते तां तु पप्रच्छ सादरम्

問われても彼女は何も語らず、彼はまた同じように去って行った。のちに人目を避けて彼女とともに留まり、敬意をもって問いかけた。

Verse 23

का त्वं कस्यासि सुभगे कश्च देशः प्रियंवदे ॥ किं तत्कारणमुद्दिश्य वसस्यत्र सुखं सदा

汝は誰ぞ、幸いなる女よ—いずれの家・いずれの族に属し、いずこの国の者か、甘き言葉の人よ。いかなる理由により、ここに常に安らかに住まうのか。

Verse 24

इति निर्बन्धतः पृष्टा किञ्चिन्नोवाच तं प्रति ॥ पुनःपुनश्च पप्रच्छ सा प्रोवाच न किञ्चन

かくして執拗に問いただされても、彼女は彼に何も答えなかった。幾度となく問うても、彼女は一言も語らなかった。

Verse 25

किञ्चित्कालं समास्थाय तेनोक्तं हि प्रियां प्रति ॥ त्यक्ष्यामि हि प्रियान्प्राणान्यदि सत्यं न वक्ष्यति

しばらく待ってから、彼は愛しい人に言った。「もし真実を語らぬなら、まことに私はこの尊い命の息を捨てよう。」

Verse 26

निर्बन्धं तस्य तज्ज्ञात्वा दुःखेनोवाच तं प्रति ॥ पितरौ भ्रातरश्चेति देशं ज्ञातिं ततः कुलम्

彼の強い求めを悟り、彼女は悲しみのうちに語った。すなわち、父母と兄弟のこと、さらに国土と親族、そして家系を述べた。

Verse 27

पाञ्चालनगरी रम्या गङ्गायाश्चोत्तरे तटे ॥ तस्यां तौ पितरौ मह्यं वसतश्च यदृच्छया

ガンガー（Gaṅgā）の北岸に、麗しき都パンチャーラ（Pāñcāla）がある。そこに、めぐり合わせにより、我が両親は住んでいる。

Verse 28

तस्मिन् स्थाने पितुर्मह्यं पञ्च पुत्रा मया सह ॥ जातास्तेषामहं षष्ठी कनिष्ठा विधवाऽभवम्

その地で、父には私とともに五人の息子が生まれた。そのうち私は第六、末の子であり、やがて寡婦となった。

Verse 29

योऽसौ कनिष्ठको भ्राता मम ज्येष्ठश्च पञ्चमः ॥ बाल एव गतो देशं धनतृष्णाप्रलोभितः

我が末の弟――兄たちの中では第五に当たる者――は、まだ幼い頃、財への渇望に誘われて他国へ去った。

Verse 30

तस्मिङ्गतेऽथ पितरौ कालधर्ममुपेयतुः ॥ तीर्थेऽस्मिन्नस्थिपातार्थमहं सार्थैः सहागता ॥

彼が去ったのち、わが父母は時の法に従って（すなわち死去して）逝った。私は隊商とともにこの聖なる渡し場に来て、彼らの遺骨（葬送の遺残）を納めるためであった。

Verse 31

अत्र स्नानपरा नित्यं देवब्राह्मणवन्दनम् ॥ कुर्वन्ती वशमापन्ना आसां यस्या ममेदृशम् ॥

ここで私は常に沐浴の行に励み、神々とバラモンに日々礼拝していた。しかもなお他者の支配に落ち、私と同じ境遇となった女たちの一人となってしまった。

Verse 32

नीता नरकमत्युग्रं मया पापिष्ठया भृशम् ॥ एवं सा तस्य तत्सर्वं कथयित्वा तिलोत्तमा ॥

この最も罪深い私のために、彼女は激しく、きわめて恐ろしい地獄へと追いやられた。こうしてティロत्तマーは、それら一切を彼に語り終えると、さらに話を続けた。

Verse 33

रुरोद सुस्वरं दीना स्मृत्वा पूर्वं कुलं वरम् ॥ विलप्य बहुधा रात्रौ संस्मृत्य स्वं विचेष्टितम् ॥

哀れな彼女は澄んだ声で泣き、かつての高貴な家柄を思い出した。夜のあいだ幾度も嘆き、己の過ちと振る舞いを省みた。

Verse 34

तस्याः विलपितं श्रुत्वा स्त्रीजनः स तदागतः ॥ सान्त्वयामास तां बालां कि भद्रे रुदितं तव ॥

彼女の嘆きを聞いて、女たちの一団がそこへ来た。彼女らはその少女を慰めて言った。「善き娘よ、なぜ泣くのか。」

Verse 35

आश्रिता कुलटाधर्मं कुलनाशो मया कृतः ॥ कुलद्वये च पुरुषा एकविंशतिसंख्यया ॥

遊女のごとき振る舞いに身を委ねたため、わたしは一族の滅亡を招いてしまった。さらに二つの家系において、男たち—二十一人—が巻き込まれた。

Verse 36

एतच्छ्रुत्वा स पाञ्चाल्यो मूर्च्छितो धरणीं गतः ॥ ताः स्त्रियस्तां समाश्वास्य पाञ्चाल्यं परिवार्य च ॥

これを聞くと、パンチャーラの男は気を失い、地に倒れた。彼女たちは彼女を慰めたのち、パンチャーラの男の周りにも集まった。

Verse 37

ततस्तेन सवृत्तान्तं कथितं च कुलं महत् ॥ तिलोत्तमासहायानां स्त्रीणामग्रे सविस्तरम् ॥

それから、ティロッタマーの伴侶である女たちの前で、彼は一切の顛末と関わる大いなる家系を、つぶさに語った。

Verse 38

ततः स विमना जातो अगम्यागमनेन च ॥ प्रायश्चित्ते मतिरभून्निर्विण्णस्य दुरात्मनः ॥

その後、近づいてはならぬものに近づいたがゆえに、彼は意気消沈した。失意の悪しき者の心は、贖罪（プラーヤシュチッタ）へと向かった。

Verse 39

ब्रह्महा च सुरापश्च ब्राह्मणो यदि जायते ॥ प्रायश्चित्तं विनिर्दिष्टं मुनिभिर्देहनाशनम् ॥

もしバラモンがバラモン殺しとなり、また酒を飲む者となるなら、聖仙たちが示す贖罪は身の滅却、すなわち死に至る苦行である。

Verse 40

मातरं गुरुपत्नीं च स्वसारं पुत्रिकां वधूम् ॥ गत्वा तु प्रविशेदग्निं नान्या शुद्धिर्विधीयते ॥

Having violated one’s mother, the preceptor’s wife, one’s sister, one’s daughter, or one’s daughter-in-law, one should go and enter fire; no other means of purification is prescribed.

Verse 41

ब्रह्मघ्नश्च सुरापश्च स्त्रीघ्नश्च गुरुतल्पगः ॥ अगम्यागमनं कृत्वा एषां स समतामियात् ॥

One who has intercourse with a forbidden woman becomes equal in status (of culpability) to a slayer of a brāhmaṇa, a drinker of intoxicants, a slayer of a woman, and one who violates the teacher’s bed.

Verse 42

इति श्रुत्वा तु पाञ्चाली ज्येष्ठभ्रातरमेव तम् ॥ द्विजेभ्यः प्रददौ सर्वमङ्गलग्नं विभूषणम् ॥

Having heard this, Pāñcālī (Draupadī) gave to the twice-born (brāhmaṇas) all the auspicious ornaments that were then upon her (worn at that auspicious time).

Verse 43

रत्नं वस्त्रं धनं धान्यं यत्किञ्चित्तत्र संस्थितम् ॥ तत्सर्वं ब्राह्मणेभ्यश्च दत्त्वाशेषं ददौ धनम् ॥

Whatever was present there—jewels, garments, wealth, grain, anything at all—having given all of that to the brāhmaṇas, she gave away the remaining wealth as well.

Verse 44

कालिञ्जरस्य भूषार्थमारामार्थं विशेषतः ॥ कृष्णगङ्गोद्भवे तीर्थे चितां कृत्वा विधानतः ॥

For the adornment of Kāliñjara, and especially for the establishment of a pleasure-grove (ārāma), at the sacred ford that arises from the Kṛṣṇagaṅgā, a funeral pyre was constructed according to prescribed procedure.

Verse 45

आत्मनश्च विशुद्ध्यर्थं प्रजज्वाल हुताशनम् ॥ इति निश्चित्य तत्रैव स्नात्वा देवं प्रणम्य च ॥

自己の清浄のために彼女は聖なる火を燃え立たせた。かく決して、その場で沐浴し、神に礼拝して拝した。

Verse 46

मरणायोपयोग्यानि कृत्वा कर्माणि तत्र च ॥ माथुरान्स समाहूय दत्त्वा दानानि सर्वशः ॥

そしてそこで死にふさわしい諸儀礼を行い、マートゥラの人々を招集して、あらゆる形で布施を施した。

Verse 47

क्रीत्वा ग्रामांश्च तत्रैव ब्राह्मणेभ्यो ददौ तदा ॥ ईशावास्यं जपं दिव्यं जापकेभ्यः शृणोति च ॥

村々を買い求めると、その場でそれらをブラーフマナたちに施与した。また、職業の誦者によって唱えられる『イーシャーヴァーシャ』（Īśāvāsya）の神聖なジャパを聴聞する。

Verse 48

तेभ्योऽपि प्रददौ द्रव्यं सत्रार्थं च विभागशः ॥ और्ध्वदैहिकभागार्थं कल्पयित्वा यथाविधि ॥

彼らにもまた資財を与え、サトラ（共同の祭儀・施食）のために分配した。さらに規定に従い、葬送後の儀礼に充てる分を整えた。

Verse 49

स्नात्वा तीर्थे च कृष्णस्य देवं दृष्ट्वा प्रणम्य च ॥ कालिञ्जरस्य पूजार्थं सत्रार्थं परिकल्प्य च ॥

クリシュナのティールタで沐浴し、神を拝見して礼拝したのち、カリンジャラ（Kāliñjara）への供養と、サトラのための備えをも整えた。

Verse 50

देवालयं च तत्रैव कृत्वा सन्दिश्य सार्थकान् ॥ सुमन्तोः प्रवरस्याथ पादौ जग्राह धर्मवित् ॥

彼はその場に神殿を建立し、隊商の長たちに指示を与えたのち、法を知るその人は卓越せるスーマントゥの御足を抱いて礼拝した。

Verse 51

देव ज्ञानं च ते दिव्यमद्भुतं लोमहर्षणम् ॥ अगम्यागमनादेव पापं जातं मम प्रभो ॥

主よ、あなたの神聖なる智は驚異にして身の毛もよだつほどであります。されど、近づくべからざる所へ赴いただけで、我に罪が生じました、我が君よ。

Verse 52

आगतोऽहं यदारभ्य मथुरायां ततो गुरो ॥ भगिन्या सह संयोगे जातोऽयं कुलनाशकः ॥

私がマトゥラーに来て以来、師よ、姉妹との交わりによって、この一族を滅ぼす者が生じました。

Verse 53

त्वया निर्मलदृष्ट्या च वीक्षितोऽहं पुरा मुने ॥ कृमयो मम गात्रात्तु निर्गच्छन्तो हि नित्यदा ॥

かつて、聖仙よ、あなたが清浄なる眼差しで私をご覧になったとき、虫どもが日々絶えず我が身より這い出てまいりました。

Verse 54

कृष्णगङ्गाप्रभावेण पुनर्निर्मलतां गतम् ॥ तत्सर्वं हि त्वया दृष्टं पृष्टश्चाहं पुनः पुनः ॥

クリシュナ・ガンガーの霊威によって、私は再び清浄に至りました。その一切をあなたはまことに見届け、そして幾度も幾度も私に問いただされました。

Verse 55

अनुज्ञां देहि भो स्वामिंस्तव पादौ नमाम्यहम् ॥ विश्राव्य तस्य तत्पापं चितां दीप्य घृतोक्षिताम् ॥

「お許しを賜れ、主よ。われは御足に礼拝いたします。」かくして彼は自らの罪を告げ、ギーを灑いだ葬送の薪の火を燃え立たせた。

Verse 56

प्रवेष्टुकामं तत्राग्नौ खे प्रोवाचाशरीरिणी ॥ मैवं कार्षीः साहसं च विपाप्मानौ यतश्च वाम् ॥

彼がそこで火に入ろうとしたとき、虚空より無身の声が告げた。「そのような無謀をなすな。汝ら二人は罪を離れている。」

Verse 57

कस्माद्वा कस्य सन्त्रासान्मरणे कृतनिश्चयौ ॥ यत्र कृष्णस्य सञ्चारः क्रीडितं च यथासुखम् ॥

いかなる理由で、また誰を恐れて、汝らは死を決したのか。ここはクリシュナが行き交い、安らかに戯れるところである。

Verse 58

चक्राङ्कितपदा तेन स्थानं ब्रह्मसमं शुभम् ॥ अन्यत्र हि कृतं पापं तीर्थमासाद्य गच्छति ॥

円盤（チャクラ）の印ある御足跡により、その地は吉祥にしてブラフマンの境界に等しい。他処でなした罪は、ティールタ（聖なる渡し）に至れば去りゆく。

Verse 59

तीर्थे च यत्कृतं पापं वज्रलेपो भविष्यति ॥ द्वावेतौ च यथावश्यं गङ्गासागरसम्गमे ॥

しかしティールタにおいて犯した罪は、「金剛の塗膜」のごとく堅く、除き難い。これら二つの理は、ガンガーと大海の合流において必ず当てはまる。

Verse 60

सकृदेव नरः स्नात्वा मुच्यते ब्रह्महत्यया ॥ पृथिव्यां यानि तीर्थानि सर्वाण्येवाभिषेचनात् ॥

人はたとえ一度でも沐浴すれば、婆羅門殺しの罪から解放される。さらにその聖なる灌浴によって、地上にある一切のティールタ（聖なる渡し場）を、あたかも遍く得たかのようになる。

Verse 61

तत्पञ्चतीर्थस्नानेन समं नास्त्यत्र संशयः ॥ एकादश्यां च विश्रान्तौ द्वादश्यां सौकरे तथा ॥

ここにおいて、パンチャティールタでの沐浴に等しいものはない。これに疑いはない。第十一日（エーカーダシー）にはヴィシュラーンタにて、また第十二日にはサウカラにても同様に勧められる。

Verse 62

त्रयोदश्यां नैमिषे च प्रयागे च चतुर्दशीम् ॥ कार्त्तिक्यां पुष्करे चैव कार्त्तिकस्य सितासिते ॥

第十三日（トラヨーダシー）にはナイミシャにて、また第十四日（チャトゥルダシー）にはプラヤーガにて。さらにカールッティカ月にはプシュカラにおいても、カールッティカの白分・黒分の両半月にわたり（行うべきである）。

Verse 63

कालेष्वेषु नरः स्नात्वा सर्वपापं व्यपोहति ॥ मथुरायां च तीर्थेभ्यो विश्रान्तः पञ्चतीर्थके ॥

これらの時に沐浴する者は、あらゆる罪を払い除く。さらにマトゥラーにおいては、諸ティールタのうち、パンチャティールタの内なるヴィシュラーンタで沐浴すべきである。

Verse 64

कृष्णगङ्गा दशगुणं लभते च दिनेदिने ॥ ज्ञातोऽज्ञातो वा अपि यत्पापं समुपार्जितम् ॥

クリシュナガンガーにおいては、その功徳の果は日ごとに十倍となって得られる。知って犯したにせよ、知らずに犯したにせよ、積み重ねられたあらゆる罪は——

Verse 65

सुकृतं दुष्कृतं चापि मथुरायां प्रणश्यति ॥ वराहेण पुरा चेदं पृथिव्यै कथितं शुभम् ॥

マトゥラー（Mathurā）においては、功徳も罪過もまた溶け去ると説かれる。かつてヴァラーハ（Varāha）が大地女神プリティヴィー（Pṛthivī）にこの吉祥なる物語を語った。

Verse 66

तीर्थानां गुणमाहात्म्यं महापातकनाशनम् ॥ सर्वदेवमयो योऽसौ सर्ववेदमयस्तथा ॥

これこそがティールタ（tīrtha）たちの徳と名高い偉大さであり、大罪を滅する。かの実在は一切の神々より成り、また同様に一切のヴェーダより成る。

Verse 67

अनन्तश्चाप्रमेयश्च यस्य चान्तो न विद्यते ॥ यस्य श्रोत्रैकदेशे तु आकाशो लेशमात्रकः ॥

彼は無限にして測り知れず、その終わりは知られない。彼の耳の一部においては、虚空そのものさえ、ただ微小な断片にすぎない。

Verse 68

विलीनो ज्ञायते नैव तस्य देवस्य का कथा ॥ तथा नयनयोः प्रान्ते तेजो लीनं न दृश्यते ॥

ひとたび融け入れば、まったく知られない——ましてその神について何を語れようか。さらに、眼の端においても、融け入った光は見えない。

Verse 69

निःश्वासे च विलीनोऽसौ वायुर्नष्टो न दृश्यते ॥ खुराग्रेषु तथा लीनाः समुद्राः सप्त च प्रभोः ॥

また、吐く息の中で、その風は融け入ると消え失せて見えない。同様に、主の蹄の先端において、七つの大海は融け合っている。

Verse 70

दृश्यन्ते स्वेदसङ्काशा नाममात्रा यथा पुरा ॥ रोमकूपान्तरे लग्ना सशैलवनकानना

それらは汗の痕のようにしか見えず――ただ名のみとして、昔のままに――（神なる御身の）毛穴の内に付着し、その山々・森・林苑とともにある。

Verse 71

नष्टा पृथ्वी न लभ्येत तस्माद्देवात्तु कोऽधिकः ॥ सोऽत्र तीर्थपरित्राणं कुर्वन्देवः स्वयं प्रभुः

もし大地が失われれば、取り戻すことはできない。ゆえに、その神格より勝る者がいようか。ここにおいて主は――みずから神として――聖なる渡処（ティールタ）を護られる。

Verse 72

वराहः संस्थितः साक्षात्पुराणं येन सूचितम् ॥ पृथिव्याः सर्वसन्देहान् स्फोटयामास योऽव्ययः

ヴァラーハはまさにその身をもって現前し――このプラーナを示したのも彼である――不滅なる彼は、大地のあらゆる疑いを打ち砕いた。

Verse 73

नवम्यां ज्येष्ठ शुक्लस्य स्नात्वा गङ्गोदके नरः ॥ सूकरे तु त्रिरात्रं च मानवो दीपदः सकृत्

ジェーシュタ月の白分第九日に、ガンガーの水で沐浴したのち、人はスーカラにおいて三夜の行を守り、灯明を一度供えるべきである。

Verse 74

दत्त्वा दानं यथाशक्ति सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ कालिञ्जरे च द्वादश्यां स्नात्वा सम्पूज्य देवताम्

力に応じて布施をなせば、あらゆる罪過から解き放たれる。またカーリンジャラにおいて第十二日に沐浴し、しかるべく神格を供養して……

Verse 75

द्वादशादित्यसङ्काशो विमाने च समास्थितः ॥ विष्णुना समनुज्ञातो विष्णुलोके महीयते

十二の太陽のごとく輝き、天のヴィマーナに座し、ヴィシュヌの許しを得て、ヴィシュヌの世界において尊崇される。

Verse 76

वराह उवाच ॥ एवं सुखदशब्देन देववाण्या प्रचोदितः ॥ पाञ्चालसंज्ञकस्तत्र सुमन्तुं पर्यपृच्छत

ヴァラーハは言った。「このように、心地よい言葉をもつ神聖なる声に促され、そこにいたパンチャーラと呼ばれる者はスーマントゥに問いかけた。」

Verse 77

अस्मद्गुरुः पिता त्वं च ब्रूहि किं करवाणि वै ॥ पावकालम्भनं मे स्यादुताहो तीर्थसेवनम्

あなたは我が師であり、また父でもある。何をなすべきかお告げください。火の行（火の誓戒）を行うべきか、それとも聖地ティールタへの奉仕に励むべきか。

Verse 78

त्रिरात्रं कृच्छ्रपाराक चान्द्रायणमथापि वा ॥ तव पादाङ्किते वापि स्थित्वा मोक्षमवाप्नुयाम्

三夜の行とすべきか、あるいは厳しいクリッチュラ・パーラーカ、またはチャンドラーやナ（月の戒）か。もしくは、あなたの足跡の刻まれた地に留まることで、解脱（モークシャ）を得られるでしょうか。

Verse 79

आकाशभारती यत्तु तत्सत्यं नानृतं क्वचित् ॥ मया प्रत्यक्षतः पूर्वं तव गात्रेषु पातकम्

しかし、虚空より響く声の語ることは真実であり、決して偽りではない。以前、私は自らの目で、あなたの身体に罪過があるのを直接見た。

Verse 80

दिनेदिने च स्नानात्प्राक् प्रतिगच्छति नित्यशः ॥ आश्रमे त्वं स्थितश्चात्र निर्मलश्च शशी यथा ॥

日ごとに彼は沐浴の時刻より前に常に立ち去る。だが汝はこのアーシュラマに住して、月のごとく清浄である。

Verse 81

तिष्ठोपरमितः पापाद्यावৎकालं च जीवसि ॥ इयं तु भगिनी पापादुपावृत्ता सती परम् ॥

生きている限り、罪を断って堅く立て。だがこの姉妹は、徳あるとはいえ、罪から離れるのに大いなる困難を経た。

Verse 82

कृष्णगङ्गोद्भवस्यापि तथा कालिञ्जरस्य च ॥ सूकरस्य च माहात्म्यं यथा ते वर्णितं पुरा ॥

クリシュナガンガー・ウドバヴァの功徳の大いなること、またカーリンジャラのこと、さらにスーカラのこと—以前に汝へ説かれたとおりである。

Verse 83

यः शृणोति वरारोहे श्रद्धया परया युतः ॥ पठति प्रातरेवापि न स पापेन लिप्यते ॥

麗しき腰の御方よ、至上の信をもってこれを聞く者、あるいは朝に誦する者は、罪に染まらない。

Verse 84

सप्तजन्मकृतं पापं तस्य सर्वं व्यपोहति ॥ फलं च गोशतस्यापि दत्तस्य समवाप्नुयात् ॥ अमृतत्वं च लभते स्वर्गलोकं च गच्छति ॥

これは七生にわたり積んだ一切の罪をことごとく除く。百頭の牛を施したのと等しい果報を得、さらに不死を得て天界へ赴く。

Verse 85

स्नात्वा तीर्थे समीपे च कृष्णगङ्गोद्भवे सदा ॥ एवं नित्यं प्रसक्तो हि करोति द्रव्यगर्वितः ॥

聖なる渡しで沐浴し、また常に「クリシュナガンガー・ウドバヴァ」と呼ばれる地の近くで—このように日々その行に執着して—財に驕って行為する。

Verse 86

अस्ति किञ्चिन्महत्पापं तव प्रच्छन्नसम्भवम् ॥ अस्यां तीर्थप्रभावेण स्नानाद्गच्छति दूरतः ॥

汝には、隠れた因より生じた大いなる罪がある。このティールタの霊験により、沐浴によってそれは遠く去る。

Verse 87

दुर्भिक्षपीडिते राष्ट्रे गतौ तौ दक्षिणापथम् ॥ नर्मदादक्षिणे कूले ब्राह्मणानां पुरोत्तमे ॥

国が飢饉に苦しめられたとき、二人はダクシナーパタ（南方路）へ赴き、ナルマダー河の南岸、婆羅門たちの最勝の集落へと至った。

Verse 88

तैस्तै रुपायैर्विविधैर्जीवयित्वा च तं नरम् ॥ लब्धप्राणं तु तं दृष्ट्वा पप्रच्छुर्मोहकारणम् ॥

彼らはさまざまな手立てでその男を蘇らせた。命が戻ったのを見て、迷妄の原因を問いただした。

Verse 89

पाञ्चालोऽपि विधानॆन नमस्कृत्य मुनिं गुरुम् ॥ सुमन्तुं च महाभागमुपविश्याग्रतश्च सः ॥

パーンチャーラもまた、作法に従い、師である牟尼と、福徳あるスーマントゥに礼拝し、そしてその前に座した。

Verse 90

तत्सत्यं मम सञ्जातमगम्यागमपातकम् ॥ तत्पापस्य विशुद्ध्यर्थं देहत्यागं करोमि वै ॥

まことに我において真となった――不法の交わりより生じた罪である。その罪過を清めるため、我はまさにこの身を捨てよう。

Verse 91

असिकुण्डे सरस्वत्यां तथा कालिञ्जरस्य च ॥ पञ्चतीर्थाभिषेकाच्च यत्फलं लभते नरः ॥

人が阿私クンダ、サラスヴァティー、またカーリンジャラで沐浴し、さらに「五つのティールタ」における灌頂の沐浴によって得るいかなる果報も——

Verse 92

तस्य सन्दर्शनादेव सर्वपापविवर्जितः ॥ तत्क्षणादेव जायेत नात्र कार्याविचारणा ॥

ただそれを拝するだけで、その瞬間に一切の罪を離れる。これについて思案する必要はない。

Verse 93

सगतिश्च विपापा च भविष्यति न संशयः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ एवं प्रभावस्तीर्थस्य मथुरायां वसुन्धरे ॥

善き行き先があり、また罪なきものともなる――疑いはない。聖ヴァラーハは言った。「大地ヴァスンダラーよ、マトゥラーにおけるティールタの威力はこのようである。」