Adhyaya 149: The Sacred Geography and Merit of Dvārakā

Verse 1

अथ द्वारकामाहात्म्यम्॥ सूत उवाच॥ श्रीस्तुतस्वामिमाहात्म्यं श्रुत्वा धर्मपरायणा॥ परितुष्टमना देवी वाक्यमेतदुवाच ह॥

ここにドヴァーラカーの大いなる由来を説く。スータは言った。シュリー・ストゥタスヴァーミンの功徳を聞き、ダルマに帰依する女神は心満ちて、次の言葉を語った。

Verse 2

धरण्युवाच॥ एतच्छ्रुत्वा तु माहात्म्यं देव देववर प्रभो॥ मम चित्तस्य परमा जाता शान्तिरनुत्तमा॥

ダラニー（大地）は言った。「この功徳の物語を聞き、神よ、神々の中の最勝者、主よ、我が心にはこの上ない、比類なき安らぎが生じました。」

Verse 3

नाराचधारावरणासिधारी सुररिपुवधकारी धरणीधरः ॥ धृतशङ्खगदाब्जचक्रपाणिः स्वयमिह शास्त्रमुदावहत्प्रधानम् ॥

矢の雨を防ぐ覆いのごとき剣を帯び、神々の敵を討つ地の支え手は、手に法螺貝・棍棒・蓮華・円盤を持ち、ここに自ら最上の教典（シャーストラ）を宣示した。

Verse 4

एवं हि गुणमाहात्म्यं स्तुतस्वामिनि मच्छ्रुतम् ॥ अस्माच्छेदं परं श्रेष्ठं तन्मे वद कृपानिधे ॥

かくして、讃えられる主よ、あなたの徳の偉大さを私は聞きました。いま、この語りを超える、より高く最も勝れたものを—慈悲の宝蔵よ—私にお説きください。

Verse 5

श्रीवराह उवाच ॥ एवं भूमे वरं श्रेष्ठे फुल्लपङ्कजमालिनि ॥ कथयिष्यामि चान्यत्ते गुह्यं पापभयापहम् ॥

シュリー・ヴァラーハは言った。「そのとおりである、地よ—咲き開く蓮華の花鬘に飾られた最勝の者よ。さらに汝に別のことを語ろう。罪より起こる恐れを除く秘教である。」

Verse 6

द्वापरं युगमासाद्य यादवाणां कुलोद्वहः ॥ शौरीति तत्र विख्यातो भविष्यति पिता मम ॥

ドヴァーパラの時代に至ると、ヤーダヴァ族の支え手が—そこで「シャウリ（Śauri）」として名高く—わが父となる。

Verse 7

द्वारकेति च विख्याता पुरी तत्र स्थिता अभवत् ॥ या च देवपुरी रम्या विश्वकर्मविनिर्मिता ॥

そこにはドヴァーラカーと名高い都があり、神々の都のように麗しく、ヴィシュヴァカルマン（Viśvakarman）によって造られた。

Verse 8

पञ्चयोजनविस्तारा दशयोजनमायता ॥ वसाम्यत्र वरारोहे शतपञ्चसमास्तथा ॥

その広さは五ヨージャナ、長さは十ヨージャナである。われはそこに住まう、麗しき腰の者よ、百五年のあいだ。

Verse 9

भारावतरणं कृत्वा देवानां सुमहत्प्रियम् ॥ पुनरप्यागमिष्यामि स्वर्लोकं प्रति सुन्दरि ॥

「重荷を降ろし取り除くこと」—神々にきわめて愛される大いなる業—を成し遂げたのち、われは再びスヴァルガへと帰還しよう、美しき者よ。

Verse 10

तस्य शापाभिसन्तापाद्द्वारकावासिनो धरे ॥ वृष्ण्यन्धकाश्च भोजाश्च गमिष्यन्ति यमक्षयम् ॥

その呪いの苦悩ゆえに、地よ、ドヴァーラカーの住民—ヴリシュニ族、アンドハカ族、ボージャ族—はヤマの住処へ赴くであろう。

Verse 11

चन्द्रपाण्डुरसङ्काशो वनमाली हलायुधः ॥ हलेनाकृष्य नगरं समुद्रं गमयिष्यति ॥

月の淡い輝きに似て、森の花輪を身に着ける鋤（すき）の武器を持つ者は、鋤で都を引きずり、大海へと送り込む。

Verse 12

नारायणवचः श्रुत्वा धर्मकामा वसुन्धरा ॥ उभौ तौ चरणौ गृह्य पुनः पप्रच्छ माधवी ॥

ナーラーヤナの言葉を聞き、ダルマを希求するヴァスンダラーは彼の両足を取り、ついでマーダヴィーが再び問いかけた。

Verse 13

धरण्युवाच ॥ लोकनाथोऽसि सर्वेषां देव मायाकरण्डक ॥ शपिष्यति कथं तत्र दुर्वासास्तद्वदस्व मे ॥

プṛthivīは言った。「あなたは一切世界の主、神よ、霊妙なる力を蔵する小匣のごときお方。そのような状況で、ドゥルヴァーサスはどのように呪詛を下すのでしょうか。私にお語りください。」

Verse 14

श्रीवराह उवाच ॥ तत्र जाम्बवती नाम मम पत्नी भविष्यति ॥ रूपयौवनसम्पन्ना मम भोगसमन्विता ॥

シュリー・ヴァラーハは言った。「そこにて、ジャンバヴァティーという名の女がわが妻となる。美と若さを具え、わが享楽と世の繁栄に結びつく者である。」

Verse 15

तस्याः पुत्रो महाभागो रूपयौवनदर्पितः ॥ साम्ब इत्यभिविख्यातो ममैव सततं प्रियः ॥

「彼女の子は大いに幸いなる者となり、美と若さを誇る。サーンバと名高く、常にわが愛しき者である。」

Verse 16

तेनैव क्रीडमानेन कृत्वा गर्भमतथ्यतः ॥ स पृष्टः परमश्रेष्ठ ऋषिरेषा प्रसोष्यति ॥

「彼がそのように戯れているうちに、偽りの懐妊をこしらえた。そこで最上の聖仙（ṛṣi）に問うた、『この女は子を産むのか』と。」

Verse 17

पुत्रकामा त्वियं बाला मुने तत्प्रब्रवीहि मे ॥ साम्बोऽयमिति च ज्ञात्वा स मुनिः कोपमूर्च्छितः ॥

「『この若い女は子を望む、ムニよ、それを私に告げよ』と言った。『これはサーンバである』と見抜いたとき、ムニは怒りに呑まれた。」

Verse 18

उवाच तर्हि ते गर्भान्मुसलं कुलनाशनम् ॥ येन वृष्ण्यन्धकाः सर्वे गमिष्यन्ति यमक्षयम् ॥

そのとき彼は言った。「汝の胎より棍棒（ムサラ musala）—一族を滅ぼすもの—が生じ、それによってヴリシュニ族（Vṛṣṇi）とアンダカ族（Andhaka）は皆、ヤマ（Yama）の住処、すなわち死へ赴くであろう。」

Verse 19

ततस्तानागतान्दृष्ट्वा कुमारान्पृष्टवानहम् ॥ ते च मामब्रुवन्सर्वे यथावृत्तं समुत्सुकाः ॥

それから、あの若者たちが来たのを見て、私は彼らに問いただした。すると彼らは皆、興奮して事の次第を私に語った。

Verse 20

तच्च तेषां वचः श्रुत्वा प्रोक्तवानस्मि तच्छृणु ॥ भविष्यति न सन्देहो दुर्वासा यदुवाच ह ॥

彼らの言葉を聞いて、私は言った。「これを聞け。ドゥルヴァーサス（Durvāsas）が宣したことは、疑いなく必ず起こる。」

Verse 21

एवं ते कथितं भूमे वृष्ण्यादेः शापकाणम् ॥ तत्र स्थानानि मे भूमे कथ्यमानानि मे शृणु ॥

このようにして、地よ、ヴリシュニ族らに下った呪いの因を汝に語った。今、地よ、そこでの我が聖なる場所を語るゆえ、聞け。

Verse 22

द्वारकायां महाभागे वैष्णवानां सुखावहे ॥ अस्ति पञ्चसरो नाम गुह्यं क्षेत्रं परं मम ॥

ドヴァーラカー（Dvārakā）において、幸いなる者よ—ヴァイシュナヴァ（Vaiṣṇava）に安楽をもたらす地に—「パンチャサラス」（Pañcasaras）と名づけられた、我が秘奥にして至上に聖なる巡礼地がある。

Verse 23

समुद्रतीरमुत्सृज्य मम कर्मसुखावहम् ॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत षष्ठकालोषितो नरः ॥

海辺に赴き――わが聖なる領域において行為の快き果をもたらすその地にて――人は六つの儀礼的時分を滞在したのち、そこで沐浴すべきである。

Verse 24

मोदते नाकपृष्ठे तु अप्सरोगणसंकुले ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्क्षेत्रे पञ्चसरे मम ॥

彼は天上の境にて、アプサラスの群れに満ちたところで歓喜する。さらに、ここ――わが「パンチャサラ」と名づく聖なるクシェートラにおいて――命の息を捨てるなら、その果報が得られる。

Verse 25

देवलोकं समुत्सृज्य मम लोके महीयते ॥ प्लक्षो वै तत्र सुश्रोणि शतशाखो महाद्रुमः ॥

神々の世界を離れたのち、彼はわが世界において尊ばれる。そこに、ああ美しき腰の者よ、まことにプラクシャの樹がある――百の枝をもつ大樹である。

Verse 26

सुफलैः शोभनैः कुम्भाकृतिभिर्बहुभिः फलैः ॥ बहवस्तत्र गच्छन्ति लाभलौल्‍येन मानवाः ॥

そこには壺の形をした、すぐれて美しい果実が数多く実る。利得への貪りに駆られて、多くの人々がそこへ赴く。

Verse 27

फलं न लभते कश्चिन्मुक्त्वा भागवतं नरम् ॥ लभन्ते ये फलं तत्र मुक्ताः पापेन कर्मणा ॥

そこでは、バガヴァタ（主への信奉者）たる人を除き、誰も（真の）果を得ない。そこで果を得る者は、罪ある行為から解き放たれる。

Verse 28

मनुजा यं न पश्यन्ति रागलोभसमन्विताः ॥ तत्र स्नानं प्रकुर्वीत पञ्चभक्तोषितो नरः ॥

欲望と貪りに縛られた人々には見えぬその境地において、五種の奉愛の行を守りつつそこに住したのち、人は聖なる沐浴を行うべきである。

Verse 29

मोदते सप्तद्वीपेषु गुह्यानि च स गच्छति ॥ अथ चेन्मुञ्चते प्राणान्प्रभाते गतकिल्बिषः ॥

彼は七つの大陸において歓喜し、また秘奥の界にも赴く。さらに、夜明けに罪障を離れて、生命の息を捨てるならば……

Verse 30

सर्वसङ्गं परित्यज्य मम लोकं स गच्छति ॥ तत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं मया शृणु ॥

一切の執着を捨てて、彼はわが世界へ赴く。いま、幸いなる者よ、そこでの不思議を、わたしが語るのを聞け。

Verse 31

प्रभासे यत्र शृण्वन्ति सागरे न म (ग) रं प्रति ॥ मकरास्तत्र दृश्यन्ते भ्रममाणा इतस्ततः ॥

プラバーサにおいて、海辺で、人々はマカラに向けられぬ声（響き）を聞く。そこではマカラたちがあちらこちらへとさまよい歩くのが見える。

Verse 32

॥ न किञ्चिदपराध्यन्ति स्नायमाना जले ततः ॥ अथात्र प्रक्षिपेत्पिण्डान्प्रसन्ने सलिले नरः ॥

そこで水に沐浴する者は、いささかの過失も犯さない。次いでここにおいて、人は澄み静かな水にピンダ（piṇḍa）を投じるべきである。

Verse 33

असम्प्राप्ते च गृह्णन्ति एवमेतन्न संशयः ॥ पापकर्मरतस्यापि न गृह्णन्ति जलं प्रति ॥

供物が正しく得られたものであれば、彼らはそれを受け取る――これに疑いはない。だが罪業に耽る者からは、供えの水でさえ受け取らない。

Verse 34

धर्मात्मनां च गृह्णन्ति पिण्डमेव न संशयः ॥ पञ्चपिण्डमिति ख्यातं तस्मिन्गुह्यं परं मम ॥

また正しき心をもつ者の供えるピṇḍa（団食の供物）は、彼らが必ず受け取る――疑いはない。それは「五つのピṇḍa」として名高く、そこに我が最高の秘教（教え）がある。

Verse 35

अगाधस्याप्यपारस्य क्रोशविस्तार एव च ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत पञ्चकालोषितो नरः ॥

（その水は）深く測りがたく無辺であるが、広がりは一クロ―シャに及ぶ。そこで五つの時刻（五時）を守った者は、灌頂の沐浴（アビシェーカ）を行うべきである。

Verse 36

मोदते शक्रलोके स एवमेतन्न संशयः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्पञ्चकुण्डे यशस्विनि ॥

彼はシャクラ（インドラ）の世界で歓喜する――疑いはない。そして、誉れ高き者よ、この「五つのクṇḍa（祭火壇）」の地において、彼は命の息を捨てる。

Verse 37

न पश्येत्पापकर्मा वै शुभकर्मैव पश्यति ॥ चतुर्विंशतिद्वादश्यां मध्याह्ने च दिवाकरे ॥

罪業をなす者はそれを見ない。むしろ、吉祥なる善業をなす者のみがそれを見る。第二十四の月日と第十二の月日、また太陽が中天にある正午に……

Verse 38

रौप्यं सुवर्णकं पद्मं दृश्यते नात्र संशयः ॥ क्षेत्रं संगमनं नाम तस्मिंस्तीर्थे परं मम ॥

そこには銀と金の蓮華が見える—疑いはない。聖なる地は「サンガマナ」と名づけられ、そのティールタに我が至上の教えがある。

Verse 39

चतुर्धाराः पतन्त्यत्र मणिपूरगिरिं श्रिताः ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत चतुर्भक्तोषितो नरः ॥

ここには四つの流れが落ち、マニプーラ山（Maṇipūra）に寄り添っている。そこで、四期の信愛の修行を守った者は、灌頂沐浴（アビシェーカ）を行うべきである。

Verse 40

वैखानसेषु लोकेषु मोदते नात्र संशयः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम भक्तिपरायणः ॥

彼はヴァイカーナサの諸世界で歓喜する—疑いはない。やがてここで命の息を捨て、我への信愛に専心する。

Verse 41

त्यक्त्वा वैखानसान् लोकान्मम लोकं स गच्छति ॥ तत्रापि परमाश्चर्यं कथ्यमानं शृणुष्व मे ॥

ヴァイカーナサの諸世界を離れて、彼は我が世界へ赴く。そこでもまた、私が語る至上の驚異を聞きなさい。

Verse 42

दृश्यन्ते यानि कुण्डेषु मणिपूरगिरौ तथा ॥ प्रक्षीयमाणे पापे तु नयते तज्जलं भुवि ॥

マニプーラ山（Maṇipūra）のそこにあるクンダ（聖なる水槽）で見られるものは何であれ—罪が削がれてゆくとき、その水はその功徳の働きを地上にもたらす。

Verse 43

स्नायमानेषु पापेषु न पतॆत्तद्यथा पुरा ॥ हंसकुण्डेति विख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परे मम ॥

沐浴によって罪が洗い清められるとき、人は昔のように再びそれに堕ちることはない。わが至上の聖域は「ハンサクンダ」として名高い。

Verse 44

धारा चैका पतत्यत्र मणिपूरगिरौ श्रिता ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत षष्ठकालोषितो नरः ॥

ここにはただ一筋の流れが落ち、マニプーラギリ山に寄り添っている。六つの儀礼時分をそこに過ごした者は、その地でアビシェーカ（灌頂の沐浴）を行うべきである。

Verse 45

मुक्तसङ्गो महाभागे मोदते वरुणालये ॥ अथात्र मुंचते प्राणान् हंसकुण्डे वरानने ॥

執着を離れた者は、幸いなる者よ、ヴァルナの住処において歓喜する。そしてここハンサクンダにて命の息を手放すなら、美しき顔の者よ、それはその境地へ至ると説かれる。

Verse 46

शुद्धाः पश्यन्ति मनुजाः पापकर्मा न पश्यति ॥ चतुर्विंशतिद्वादश्यां मध्याह्ने च दिवाकरे ॥

清らかな人々はそれを見るが、罪業の者は見ることができない――第二十四ティティと第十二ティティ、そして太陽が在る正午に。

Verse 47

हंसाश्चैवात्र दृश्यन्ते चन्द्रकुण्डसमप्रभाः ॥ हंसान्पश्यति यस्तत्र भ्रममाणानितस्ततः ॥

またここには確かにハンサ（白鳥）が見られ、その輝きはチャンドラ・クンダ（月の池）に等しい。そこで白鳥があちらこちらと巡り歩くのを見る者は—

Verse 48

लभन्ते ते परां सिद्धिं धरे नास्त्यत्र संशयः ॥ कदम्बमिति विख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परं मम ॥

彼らは至上の成就を得る。大地を担う者よ、これに疑いはない。わが至高の聖域は「カダンバ（Kadamba）」として名高い。

Verse 49

मोदते ऋषिलोकॆषु पुण्यात्मा वै न संशयः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥

功徳ある者は仙人（ṛṣi）の諸世界で歓喜する――まことに疑いはない。さらに、ここで甚だ困難な行いを成し遂げたのち、生命の息を捨てるなら、

Verse 50

वृष्णयो यत्र वै शुद्धाः संप्राप्ताश्च ममालयम् ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत चतुःकालोषितो नरः ॥

ヴリシュニ族（Vṛṣṇi）がまことに清められてわが住処に到ったその地で、四つの儀礼時分を過ごした者は、アビシェーカ（abhiṣeka：灌頂沐浴）を行うべきである。

Verse 51

ऋषिलोकं परित्यज्य मम लोकं प्रपद्यते ॥ तत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं शृणुष्व मे ॥

仙人（ṛṣi）の世界を離れて、彼はわが世界に至る。さあ、幸いなる者よ、このことに関して私が語る不思議を聞きなさい。

Verse 52

कदम्बात्पतते धारा तत्र पूर्वविनिःसृता ॥ स कदम्बो महाभागे माघमासस्य द्वादशी ॥

カダンバ（Kadamba）からは流れが落ち、そこでは太古より湧き出ている。そのカダンバは、幸いなる者よ、マーガ月（Māgha）の第十二月日ととりわけ結びついている。

Verse 53

पुष्पाणि वै प्रकटयत्युदयस्थे दिवाकरे ॥ ये वा लभन्ते तत्पुष्पं मम मार्गानुसारिणः ॥

太陽が昇ると、まことに花々は顕れて咲き出る。その花を得る者—わが道に従う者たち—は、それによって識別される。

Verse 54

ते लभन्ते परां सिद्धिमेवमेतन्न संशयः ॥ चक्रतीर्थमिति ख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परं मम ॥

彼らは最高の成就（シッディ）を得る。まさにそのとおりで、疑いはない。その地はチャクラティールタ（Cakratīrtha）として名高く、その聖域にわが至上の臨在がある。

Verse 55

दशवर्षसहस्राणि स्वर्गलोके स मोदते ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणाँल्लोभमोहविवर्जितः ॥

一万年のあいだ、彼は天界で歓喜して過ごす。その後ここにおいて、貪りと迷いを離れ、生命の息（プラーナ）を放つ（死す）。

Verse 56

सर्वान्स्वर्गान्समुत्सृज्य मम लोकं स गच्छति ॥ तत्राश्चर्यं प्रवक्ष्यामि कथ्यमानं शृणुष्व मे ॥

あらゆる天界を捨てて、彼はわが世界へ赴く。そこで私は一つの奇瑞を説こう—わたしが語ることを聞け。

Verse 57

अन्यथैतन्न पश्यन्ति मम कर्मपरायणाः ॥ चतुर्विंशतिद्वादश्यामर्द्धरात्रे यशस्विनि ॥

わが業に専心する修行者たちは、これを他のあり方としては見ない。二十四日（ティティ）と十二日（ティティ）に、真夜中に、おお名高き者よ、（それが起こる）。

Verse 58

श्रूयते तत्र निर्घोषो मनःकर्णसुखावहः ॥ सुगन्धो वहते वायुर्बहुमाल्यसमन्वितः ॥

そこでは、心と耳を喜ばせる響きわたる音が聞こえる。芳香の風が吹き、数多の花鬘を伴い、花の香と供物の気配を運んでくる。

Verse 59

दुर्ल्लभः पापिनां चैव सुलभः पुण्यकर्मिणाम् ॥ तस्य चोत्तरपार्श्वेन अशोकश्च महाद्रुमः ॥

それは悪しき行いの者には得がたく、功徳の業をなす者には得やすい。さらにその北側には、偉大なるアショーカ樹が立っている。

Verse 60

पुष्प्यते सोऽथ तत्रापि सूर्ये चाभ्युदिते सति ॥ ये तत्र लभते पुष्पं मम मार्गानुसारिणः ॥

その樹は、太陽が昇るとそこでも花開く。そこで花を得る者—わが道に従う者—は（説かれた果報を受ける）。

Verse 61

ते लभन्ते परां सिद्धिं एवं भूमे न संशयः ॥ अस्ति रैवतकम् नाम तस्मिन्क्षेत्रे परं मम ॥

彼らは最高の成就（シッディ）を得る。かくして、大地よ、疑いはない。ライヴァタカと名づけられた地があり、その聖域にわが至上の臨在がある。

Verse 62

सर्वलोकेषु विख्यातं यत्र विक्रीडितं मया ॥ बहुगुल्मलताकीर्णं बहुपुष्पैश्च शोभितम् ॥

それはあらゆる世界に名高く、わたしが戯れ遊んだ場所である。多くの灌木と蔓草に満ち、無数の花々によって荘厳されている。

Verse 63

बहुवर्णशिलापङ्क्तिर्गुहाश्चापि दिशो दश ॥ वाप्यश्च कन्दराश्चैव देवानामपि दुर्लभाः

そこには多彩な石の列があり、また洞窟もあって十方に広がる。さらに池や山の谷間もあり—それらは神々にとってさえ得難いと説かれる。

Verse 64

अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम कर्मसु निष्ठितः ॥ सोमलोकं समुत्सृज्य मम लोकं प्रपद्यते

そのときここで、わが定めた行に堅く住する者は命の息を捨てる。ソーマの世界を超えて、わが世界に到達する。

Verse 65

तत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं मया शृणु ॥ पश्यन्ति मनुजाः सर्वे धर्मकामाः न संशयः

そこにて、幸いなる者よ、わたしが語る不思議を聞け。ダルマを求める人々は皆それを見る—疑いはない。

Verse 66

पतन्ति सर्ववृक्षाणां पत्राणि सुबहून्यपि ॥ एकं चापि न दृश्येत प्रसन्नं याति तज्जलम्

あらゆる木々の葉が、実に多く落ちる。しかしその上には一枚も見えず、その水は澄みわたったままである。

Verse 67

स च पूर्वेण पार्श्वेन शोभते वै महाद्रुमः ॥ अपरो मम पार्श्वेन देवानामपि दुर्लभः

そして東の側には、まことに大樹が輝いて立つ。もう一つはわが側にあり、神々の間にさえ稀である。

Verse 68

पञ्चक्रोशसुविस्तारः शोभते वै महाद्रुमः ॥ पद्मैश्चैवोत्पलैश्छन्नं सुगन्धिकुसुमैः सह

五クロ―シャにわたり広がる大樹は、まことに壮麗に輝く——蓮華と睡蓮に覆われ、さらに芳香ある花々を伴っている。

Verse 69

बहुमत्स्यजलाकीर्णं सर्वतस्तु फलान्वितम् ॥ शिलातलगुहाच्छन्नं सुगन्धिकुसुमैः सह

そこは多くの魚と水に満ち、四方に果実を備える——岩盤の地と洞窟に覆われ、さらに芳香ある花々を伴っている。

Verse 70

तत्राभिषेकं कुर्वीत अष्टभक्तोषितो नरः ॥ मोदते नन्दने दिव्ये अप्सरोभिः समन्विते

そこで、八種の修行により満たされた人は灌頂の沐浴儀礼（アビシェーカ）を行うべきである。彼は天女アプサラスを伴い、神妙なるナンダナの園で歓喜する。

Verse 71

अत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं मया शृणु ॥ पश्यन्ति मनुजाः सर्वे धर्मकामाः न संशयः

ここで、幸いなる者よ、私が語る不思議を聞け。ダルマを求めるすべての人々はそれを目にする——疑いはない。

Verse 72

मध्याह्ने च पुनः पूर्णश्चार्धरात्रे समो वहेत् ॥ वर्धते क्षीयते चैव यथैव च महोदधिः

正午には再び満ち、真夜中には等しく流れる。それは増えも減りもして、大海と同じである。

Verse 73

पश्येत् तु शुभकर्मा च पापकर्मा न पश्यति ॥ दृश्यते च महाभागे अस्तमेते दिवाकरे ॥

善き功徳をなす者はそれを拝することができ、悪業に耽る者は拝することができない。おお幸いなる者よ、それは日が沈むときに見られる。

Verse 74

यस्तत्र लभते पुष्पं मम मार्गानुसारकः ॥ स लभेत परां सिद्धिमेवं भूमे न संशयः ॥

そこで一輪の花を得る者は、わが道に随う者として、最高の成就を得る。ゆえに大地よ、疑いはない。

Verse 75

विष्णुसंक्रमणं नाम तस्मिन्क्षेत्रे परे मम ॥ विद्धोऽस्मि यत्र व्याधेन स्वमूर्त्तिं चास्थितः पुनः ॥

わが至上の聖域には「ヴィシュヌ・サンクラマナ」と名づけられた場所がある。そこにて私は猟師に刺し貫かれ、のち再び自らの本来の姿を取った。

Verse 76

तत्र कुण्डं महाभागे मणिपूरगिरा श्रुतम् ॥ धारा चैका पतत्यत्र लाभालाभविवर्जितः ॥

そこに、おお幸いなる者よ、「マニプーラギラー（Maṇipūragirā）」と呼ばれる池がある。さらに一筋の流れがそこへ落ち、（信者は）得失の思いを離れる。

Verse 77

सूर्यलोकं समुत्सृज्य मम लोके महीयते ॥ तत्राश्चर्यं प्रवक्ष्यामि विष्णुं शत्रुगणेश्वरम् ॥

太陽の世界を離れるなら、その者はわが世界において尊ばれる。そこで私は一つの奇瑞を説こう――敵の群れを統べる主、ヴィシュヌを。

Verse 78

पापिनां यस्तु दुर्दर्शः सुदृश्यः पुण्यचारिणाम् ॥ तस्य दक्षिणपार्श्वेन अश्वत्थो वै महाद्रुमः ॥

罪ある者には見えがたいその霊妙は、功徳を修する者には明らかに見える。その南の側には、まことに大樹たるアシュヴァッタ（aśvattha）が立っている。

Verse 79

चतुर्विंशतिद्वादश्यां मध्याह्ने तु दिवाकरे ॥ फलते स यथान्यायं सर्वभागवतप्रियम् ॥

第二十四のティティ、すなわちドヴァーダシー（Dvādaśī）において、太陽が真上にある正午に、正しい次第のままに実を結ぶ—主のすべての信奉者に愛される。

Verse 80

उच्चश्चैव विशालश्च मनोज्ञश्चैव शीतलः ॥ ये लभन्ते फलं तत्र मम मार्गानुसारिणः ॥

それは高く広く、心地よく涼しい。そこで果を得る者は、わが道に従う者である。

Verse 81

ते लभन्ते परां सिद्धिमेवमेतन्न संशयः ॥ तस्मिन् क्षेत्रे महाभागे तिष्ठामि चोत्तरामुखः ॥

彼らは最高の成就（シッディ）を得る。まさにそのとおりで、疑いはない。その聖なるクシェートラにおいて、幸いなる者よ、我は北面してとどまる。

Verse 82

त्रयस्तत्रैव तिष्ठामो द्वारकायां यशस्विनि ॥ तस्मिन् क्षेत्रे महाभागे त्रयो मोदामहे वयम् ॥

我ら三者はまことにそこにとどまる—ドヴァーラカー（Dvārakā）にて、誉れ高き者よ。その聖なるクシェートラにおいて、幸いなる者よ、我ら三者は歓喜する。

Verse 83

त्रिंशद्योजनविस्तारः सर्वतस्तु दिशो दश ॥ तत्र गत्वा वरारोहे ये मां द्रक्ष्यन्ति भक्तितः ॥

（それは）幅三十ヨージャナに及び、十方すべてに広がる。そこへ赴き、麗しき腰の君よ、信愛をもって我を拝する者たちは……

Verse 84

अदीर्घेणैव कालेन प्राप्नुवन्ति परां गतिम् ॥ आख्यानानां महाख्यानं शान्तीनां शान्तिरुत्तमा ॥

さほど長からぬ時のうちに、まことに彼らは至上の境地に到達する。これは諸物語の中の大物語、諸安寧の中の最上の安寧である。

Verse 85

धर्माणां परमो धर्मो द्युतिनां परमा द्युतिः ॥ लाभानां परमो लाभः क्रियाणां परमा क्रिया ॥

諸々のダルマの中でこれは最上のダルマ、諸々の輝きの中で最上の輝き、諸々の利得の中で最上の利得、諸々の儀礼と行為の中で最上の行為である。

Verse 86

यदीच्छेत्परमां सिद्धिं मम लोकं स गच्छति ॥ य एतत्पठते भद्रे कल्यमुत्थाय मानवः ॥

至上の成就（シッディ）を望む者は、我が世界へ赴く。おお吉祥なる君よ、夜明けに起きてこれを誦する人は（その果を得る）。

Verse 87

सकुल्यास्तारितास्तेन सप्त सप्त च सप्त च ॥ एतत्ते कथितं भद्रे द्वारकायाः सुनिश्चितम् ॥

その者によって一族もまた救い渡される――七、また七、さらに七（代）である。これは汝に語られた、おお吉祥なる君よ、ドヴァーラカーに関する確定の結論である。

Verse 88

उचितेनोपचारेण किमन्यत्परिपृच्छति ॥

しかるべき敬意と正しい心配りをもってすれば、ほかに何を問うべきであろうか。

Verse 89

श्रुतीनां परमं श्रेष्ठं तपसा च परं तपः ॥ एतन्मरणकालेऽपि मा कदाचित्तु विस्मरेत् ॥

啓示された教えのうちでこれは最上の卓越であり、苦行のうちでこれは最高の苦行である。死の時にあっても、決してこれを忘れてはならない。

Verse 90

भविष्यति वरारोहे ईश्वरः सदृशो मम ॥ दुर्वासा इति विख्यातः शपिष्यति कुलं मम ॥

やがて、麗しき腰の者よ、我に似た威徳ある者が現れ、ドゥルヴァーサーとして知られ、我が一族を呪うであろう。

Verse 91

श्रुत्वा दुर्वाससः शापं ते च सर्वे कुमारकाः ॥ शापेन संतप्तधियो मामूचुर्भयसंयुताः ॥

ドゥルヴァーサーの呪いを聞くと、あの若者たちは皆、呪いに心を焼かれ、恐れに満ちて私に語りかけた。

Verse 92

ते लभन्ते परां सिद्धिं मम कर्मणि संस्थिताः ॥ प्रभासमिति विख्यातं तस्मिंस्तीर्थे परे मम ॥

我が儀礼と修行に確立した者たちは、最高の成就（シッディ）を得る。わが最勝の聖地（ティールタ）があり、プラバーサと名高い。

Verse 93

शक्रलोकं परित्यज्य मम लोकं स गच्छति ॥ तत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं मया शृणु ॥

シャクラ（インドラ）の世界を捨てて、彼はわが界へ赴く。さあ、幸いなる者よ、私が語るその地の驚異を聞きなさい。

Verse 94

वारुणं लोकमुत्सृज्य मम लोके महीयते ॥ तत्राश्चर्यं प्रवक्ष्यामि हंसकुण्डे यशस्विनि ॥

ヴァルナの界を捨てて、彼はわが世界で尊ばれる。誉れ高き者よ、ハンサクンダにあるその驚異を私は説き明かそう。

Verse 95

पञ्च धाराः पतन्त्यत्र मणिपूरसमाश्रिताः ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत पञ्चकालोषितो नरः ॥

ここにはマニプーラに結びつく五つの流れが落ちている。五つの儀礼の時を過ごした者は、そこでアビシェーカ（灌頂の沐浴）を行うべきである。

Verse 96

तत्राभिषेकं कुर्वीत षष्ठकालोषितो नरः ॥ गच्छेत्तु सोमलोकं तु कृतकृत्यो न संशयः ॥

六つの儀礼の時を過ごした者は、そこでアビシェーカを行うべきである。疑いなく、彼は目的を成就してソーマの界へ赴く。

Verse 97

तस्य पश्चिमपार्श्वे तु बिल्वश्चैव महाद्रुमः ॥ चतुर्विंशतिद्वादश्यां स पुष्यति च निष्कलम् ॥

その西側にはビルヴァの大樹が立っている。第二十四のドヴァーダシーの日に、それは欠けるところなく満開となる。

Verse 98

सर्वभागवतप्रीतिं समुद्रतटमाश्रितः ॥ अहं रामेण सहितः सा चाप्येकादशी शुभा ॥

海辺に住まうこの地は、至福なる主のすべての帰依者を歓喜させる。われはラーマと共にそこに在り、またそのエーカーダシーも吉祥である。