Adhyaya 20

Verse 1

ईश्वर उवाच । अथ दैत्यावताराणां क्रमो हि कथ्यते पुनः । हिरण्यकशिपू राजा वर्षाणामर्बुदं बभौ

イーシュヴァラは語った。「今ふたたび、ダイティヤたちの顕現（アヴァターラ）の順序を説こう。王ヒラニヤカシプは一アルブダの歳月にわたり統治した。」

Verse 2

तथा शत सहस्राणि यानि कानि द्विसप्ततिम् । अशीतिं च सहस्राणि त्रैलोक्यस्येश्वरोऽभवत्

また、十万年、さらに七万二千年、そして八万年のあいだ、彼は三界の主となった。

Verse 3

सौत्येऽहन्यतिरात्रस्य कश्यपस्याश्वमेधिके

サウティヤの日、アティラートラの儀礼のさなか、カश्यパのアシュヴァメーダ（馬祀）において——

Verse 4

उपक्षिप्ता सनं यत्तु होतुरर्थे हिरण्मयम् । निषसाद स गर्तो ऽत्र हिरण्यकशिपुस्ततः

祭官ホートリのために黄金の座が据えられると、ヒラニヤカシプはそののち、ここにある穴（くぼみ）に坐した。

Verse 5

शतवर्षसहस्राणां तपश्चक्रे सुदुश्चरम् । दशवर्षसहस्राणि दित्या गर्भे स्थितः पुरा

彼は十万年にわたり、きわめて苛烈な苦行（タパス）を修した。かつてはディティ（Diti）の胎内に一万年とどまっていた。

Verse 6

हिणयकशिपोर्दैत्यैः श्लोको गीतः पुरातनः । राजा हिरण्यकशिपुर्यां यामाशां निरीक्षते

ダイティヤたちは、ヒラニヤカシプ（Hiraṇyakaśipu）についての古き詩句（シュローカ）を歌った。「王ヒラニヤカシプがいずれの方角を見やろうとも…」

Verse 7

पर्याये तस्य राजाभूद्बलिर्वर्षार्बुदं पुनः

その後継として、バリ王（Bali）は再び王となり、一クロール（crore）の年にわたり統治した。

Verse 8

षष्टिं चैव सहस्राणि त्रिंशच्च नियुतानि च । बले राज्याधिकारस्तु याव त्कालं बभूव ह

バリの統治権は六万と三十ニユタ（niyuta）のあいだ続いた――まことに、その主権はそれほど長く保たれた。

Verse 9

इंद्रादयस्ते विख्याता असुराञ्जघ्नुरोजसा

名高き者たち――インドラ（Indra）ら――は、その威力によってアスラを討ち滅ぼした。

Verse 10

दैत्यसंस्थमिदं सर्वमा सीद्दशयुगं किल । असपत्नं ततः सर्वमष्टादशयुगं पुनः

伝えられるところによれば、これら一切はダイティヤ族の支配下に十ユガのあいだ置かれていた。のちに再び、すべては敵なき状態となり、さらに十八ユガ続いた。

Verse 11

त्रैलोक्यमिदमव्यग्रं महेंद्रेण तु पालितम् । त्रेतायुगे तु दशमे कार्त्तवीर्यो महाबलः

この三界は乱れなく、大いなるマヘーンドラ（インドラ）によって守護されていた。やがて第十のトレーター・ユガに、強大なるカルッタヴィーリヤが現れた。

Verse 12

पंचाशीतिसहस्राणि वर्षाणां वै नराधिपः । स सप्तरत्नवान्सम्राट् चक्रवर्ती बभूव ह

その人王は八万五千年にわたり統治した。七宝を具えた皇帝、すなわち転輪王（チャクラヴァルティン）となったのである。

Verse 13

द्वीपेषु सप्तसु स वै खड्गी चर्मी शरासनी । रथी राजा सानुचरो योगाच्चौरानपश्यत

七つの大陸において、その王は剣と盾と弓を携え、従者を伴い戦車に乗った。ヨーガの力により、盗人すら見抜いた。

Verse 14

प्रणष्टद्रव्यता यस्य स्मरणान्न भवेन्नृणाम् । चतुर्युगे त्वतिक्रांते मनौ ह्येकादशे प्रभौ

ただその御名を憶念するだけで、人々は財を失うことがなかった。四ユガが過ぎ去ったのち、第十一マヌの時代に、その大いなる者が現れた。

Verse 15

अर्द्धावशिष्टे तस्मिंस्तु द्वापरे संप्रवर्तिते । मानवस्य नरिष्यंतो ह्यासीत्पुत्रो मदः किल

なお半分が残るうちにドヴァーパラ・ユガが始まったとき、マーナヴァの子ナリシュヤンタが、伝えられるところでは「マダ」と名づけられて現れた。

Verse 16

नवमस्तस्य दायादस्तृणबिंदुरिति स्मृतः । त्रेतायुगमुखे राजा तृतीये संबभूव ह

その系譜の第九の後継はトリナビンドゥと記憶される。トレーター・ユガの開端に、第三の（周期において）王となった。

Verse 17

तस्य कन्या त्विलविला रूपे णाप्रतिमाऽभवत् । पुलस्त्याय स राजर्षिस्तां कन्यां प्रत्यपादयत्

彼にはイラヴィラーという娘があり、その美は比類なかった。その王仙はその乙女をプラスタヤに嫁がせた。

Verse 18

ऋषिरैलविलो यस्यां विश्रवाः समपद्यत । तस्य पत्न्यश्च तिस्रस्तु पौलस्त्यकुलमंडनाः

彼女から、賢仙ヴィシュラヴァー（またアイラヴィラとも呼ばれる）が生まれた。さらに彼には三人の妻があり、いずれもプラスタヤの家系を飾る存在であった。

Verse 19

बृहस्पतेः शुभा कन्या नाम्ना वै वेदवर्णिनी । पुष्पोत्कटा च वीका च उभे माल्यवतः सुते

ブリハスパティには、吉祥なる娘ヴェーダヴァルニニーがいた。またプシュポートカターとヴィーカーもおり、いずれもマーリヤヴァトの娘であった。

Verse 20

केकसी मालिनः कन्या तस्यां देवि शृणु प्रजाः । ज्येष्ठं वैश्रवणं तस्य सुषुवे वरवर्णिनी

マーリンの娘カイカシー—女神よ、彼女の子らを聞き給え—妙なる肌の彼女は長子ヴァイシュラヴァナ（クベーラ）を産んだ。

Verse 21

अष्टदं हरिच्छ्मश्रुं शंकुकर्णं विलोहितम् । श्वपादं ह्रस्वबाहुं च पिंगलं शुचिभूषणम्

八つの歯を持ち、黄褐の髭をたくわえ、耳は法螺貝のごとく赤みを帯び、足は犬のようで腕は短い—黄褐色ながら清らかな飾りを身に着けていた。

Verse 22

त्रिपादं तु महाकायं स्थूलशीर्षं महाहनुम् । एवंविधं सुतं दृष्ट्वा विरूपं रूपतस्तदा

三つの足を持ち、巨体で、頭は厚く、顎は力強い—そのような子を見て、その時の姿は醜く歪んでおり…

Verse 23

तदा दृष्ट्वाब्रवीत्तं तु कुबेरोऽयमिति स्वयम् । कुत्सायां क्वितिशब्दोयं शरीरं वेरमुच्यते

そのとき彼を見て、彼女は自ら言った。「これはクベーラである。」嫌悪の意において「クヴィ・ティ」という音が用いられ、また身体は忌むべきものとして「ヴェラ」と呼ばれる。

Verse 24

कुबेरः कुशरीरत्वान्नाम्ना तेन च सोंकितः । तस्य भार्य्याऽभवद्वृद्धिः पुत्रस्तु नलकूबरः

その不格好な身体ゆえに、彼は「クベーラ」という名で呼ばれることとなった。妻はヴリッディ、子はナラクーバラであった。

Verse 25

कैकस्यजनयत्पुत्रं रावणं राक्षसाधिपम् । शंकुकर्णं दशग्रीवं पिगलं रक्तमूर्द्धजम्

カイカシーは一子を産んだ――羅刹の主ラーヴァナ。法螺貝のような耳、十の頸、黄褐の肌、赤き髪をもつ。

Verse 26

वसुपादं विंशद्भुजं महाकायं महाबलम् । कालांजननिभं चैव दंष्ट्रिणं रक्तलोचनम्

多くの足を備え、二十の腕をもち、巨体にして大いなる力。黒は眼墨のごとく、牙を具え、眼は紅に燃える。

Verse 27

राक्षसेनौजसा युक्तं रूपेण च बलेन च । निसर्गाद्दारुणः क्रूरो रावणाद्रावणः स्मृतः

羅刹の猛き威力を具え、容姿と力とを併せ持つ。生来おそろしく残忍であったゆえ、他を泣き叫ばせる者として「ラーヴァナ」と記憶される。

Verse 28

हिरण्यकशिपुस्त्वासीत्स राजा पूर्वजन्मनि । चतुर्युगानि राजा तु तथा दश स राक्षसः

前生において彼は王ヒラニヤカシプであった。四つのユガのあいだ王として治め、さらに十のユガを羅刹として存した。

Verse 29

पंच कोटीस्तु वर्षाणां संख्यताः संख्याया प्रिये । नियुतान्येकषष्टिं च संख्यावद्भिरुदाहृतम्

愛しき者よ、年数の算定は五コーティと説かれ、さらに六十一ニユタが加わると、数を究めた者たちは宣言する。

Verse 30

षष्टिं चैव सहस्राणि वर्षाणां स हि रावणः । देवतानामृषीणां च घोरं कृत्वा प्रजागरम्

六万年のあいだ、ラーヴァナは恐るべき不眠の警醒を続け、神々とリシたちを戦慄させた。

Verse 31

त्रेतायुगे चतुर्विंशे रावणस्तपसः क्षयात् । रामं दाशरथिं प्राप्य सगणः क्षयमेयिवान्

第二十四のトレーター・ユガにおいて、苦行の果が尽きたとき、ラーヴァナはダシャラタの子ラーマに遭い、軍勢もろとも滅びへと至った。

Verse 32

योऽसौ देवि दशग्रीवः संबभूवारिमर्द्दनः । दमघोषस्य राजर्षेः पुत्रो विख्यातपौरुषः

おお女神よ、そのダシャグリーヴァこそ「敵を砕く者」となり、王仙ダマゴーシャの子として生まれ、武勇で名高かった。

Verse 33

श्रुतश्रवायां चैद्यस्तु शिशुपालो बभूव ह । रावणं कुंभकर्णं च कन्यां शूर्पणखां तथा

またシュルタシュラヴァーから、チャイディヤはまことにシシュパーラとなり、同様にラーヴァナとクンバカルナ、さらに乙女シュールパナカーも（生まれた）。

Verse 34

विभीषणं चतुर्थं च कैकस्यजनयत्सुतान् । मनोहरः प्रहस्तश्च महापार्श्वः खरस्तथा

そしてカイカシーは第四子としてヴィビーシャナを産み、（さらに）マノーハラ、プラハスタ、マハーパールシュヴァ、そしてカラもまた（産んだ）。

Verse 35

पुष्पोत्कटायास्ते पुत्राः कन्या कुम्भीनसी तथा । त्रिशिरा दूषणश्चैव विद्युज्जिह्वश्च राक्षसः । कन्यैका श्यामिका नाम वीकायाः प्रसवः स्मृतः

これらはプシュポートカター（Puṣpotkaṭā）の पुत्रたちであり、また娘クンビー ナシー（Kumbhīnasī）もいた。さらにトリシラス（Triśiras）、ドゥーシャナ（Dūṣaṇa）、そして羅刹ヴィディユッジフヴァ（Vidyujjihva）がいた。加えて、シャーミカー（Śyāmikā）という名の一人の娘は、ヴィーカー（Vīkā）の子として記憶される。

Verse 36

इत्येते क्रूरकर्माणः पौलस्त्या राक्षसा नव । विभीषणो विशुद्धात्मा दशमः परिकीर्तितः

かくして、パウラースティヤ（Paulastya）系の九人の羅刹は残酷な業をなす者たちである。だが、心清らかなヴィビーシャナ（Vibhīṣaṇa）が第十として称えられる。

Verse 37

पुलहस्य मृगाः पुत्राः सर्वे व्यालाश्च दंष्ट्रिणः । भूताः पिशाचाः सर्पाश्च शूकरा हस्तिनस्तथा

プラハ（Pulaha）の子らは獣であった—まことに皆、猛々しく、牙ときばを備える。さらにブータ（bhūta）、ピシャーチャ（piśāca）、蛇、猪、そして象もまた生じた。

Verse 38

अनपत्यः क्रतुस्त्वस्मिन्स्मृतो वैवस्वतेंतरे । अत्रेः पत्न्यो दशैवासन्सुन्दर्यश्च पतिव्रताः

このヴァイヴァスヴァタ・マンヴァンタラにおいて、クラトゥ（Kratu）は子なき者として記憶される。アトリ（Atri）の妻たちは十人で、麗しく、夫に貞節を尽くすパティヴラター（pativratā）であった。

Verse 39

भद्राश्वस्य घृताच्यंता जज्ञिरे दश चाप्सराः

バドラ―シュヴァ（Bhadrāśva）とグリターチー（Ghṛtācī）から、十人のアプサラス（apsarā）が生まれた。

Verse 40

भद्रा शूद्रा च मद्रा च नलदा जलदा तथा । उर्णा पूर्णा च देवेशि या च गोपुच्छला स्मृता

バドラー、シュードラー、マドラー、ナラダー、ジャラダー、またウルナーとプールナー、ああ神々の御母よ——そして「ゴープッチャラー」として憶念される彼女。

Verse 41

तथा तामरसा नाम दशमी रक्तकोटिका । एतासां च महादेवि ख्यातो भर्त्ता प्रभाकरः

また第十の者はターマラサーと名づけられ、「ラクタコーティカー」と呼ばれた。彼女らすべての、ああ大女神よ、名高き夫はプラバーカラであった。

Verse 42

स्वर्भानुना हते सूर्ये पतितेस्मिन्दिवो महीम् । तमोऽभिभूते लोकेस्मिन्प्रभा येन प्रवर्त्तिता

スヴァルバーヌに打たれて太陽が天より地に落ち、この世が闇に覆われたとき、光を起こし巡らせたのは彼であった。

Verse 43

स्वस्ति तेस्त्विति चैवोक्तः पतन्निह दिवाकरः । ब्रह्मर्षेर्वचनात्तस्य न पपात यतः प्रभुः

ここに太陽が落ち来たるとき、「汝に吉祥あれ」との言葉が唱えられた。その梵仙（ブラフマリシ）の言葉により、主は落ちなかった。

Verse 44

ततः प्रभाकरेत्युक्तः प्रभुरेवं महर्षिभिः । भद्रायां जनयामाम् सोमं पुत्रं यशस्विनम्

それゆえ大聖仙たちは主を「プラバーカラ」と呼んだ。バドラーにおいて、主は栄光ある子ソーマをもうけた。

Verse 45

त्विषिमान्धर्मपुत्रस्तु सोमो देवो वरस्तु सः । शीतरश्मिः समुत्पन्नः कृत्तिकासु निशाचरः

ソーマは燦然と輝き、まことにダルマの子にして最勝の神であった。冷ややかな光を放ち、クリッティカーの中に生じ、夜に歩む。

Verse 46

पिता सोमस्य वै देवि जज्ञेऽत्रिर्भगवानृषिः । तत्रात्रिः सर्वलोकेशं भृत्वा स्वे नयने स्थितः

まことに、女神よ、ソーマの父は祝福された聖仙アトリであった。そこでアトリは万界の主を抱き支え、自らの両眼の内に安住させた。

Verse 47

कर्मणा मनसा वाचा शुभान्येव समा चरत् । काष्ठकुड्यशिलाभूत ऊर्द्ध्वबाहुर्महाद्युतिः

身・意・言によって、彼はただ吉祥なる行いのみを完全な不動のままに修した。木や壁や石のごとく動かず、両腕を高く掲げて立ち、大いなる光輝を放った。

Verse 48

सुदुस्तरं नाम तपस्तेन तप्तं महत्पुरा । त्रीणि वर्षसहस्राणि दिव्यानि सुरसुंदरि

天界の麗しき乙女よ、彼は「スドゥスタラ」と名づけられた、きわめて越え難い大いなる苦行を、三千の天年にわたり修した。

Verse 49

तस्योर्द्ध्वरेतसस्तत्र स्थितस्यानिमिषस्य ह । सोमत्वं वपुरापेदे महाबुद्धेस्तु वै शुभे

そこで彼が—梵行を守り、瞬きもせず三昧に住して—立ち続けたとき、その吉祥なる大いなる बुद्धि（智慧）によって、身はソーマの境地に到った。

Verse 50

ऊर्द्ध्वमाचक्रमे तस्य सोमसंभावितात्मनः । नेत्राभ्यां सोमः सुस्राव दशधा द्योतयन्दिशः

そのとき、ソーマに満たされたその者のためにソーマは上方へと昇り、両眼からソーマが十の流れとなってほとばしり、十方を照らした。

Verse 51

तद्गर्भं विधिना दृष्टा दिशोदश दधुस्तदा । समेत्य धारयामासुर्न च धर्तुमशक्नुवन्

その胎のごとき精髄を、規定の作法により梵天（秩序を定める者）が見て、十方にそれを受け取らせた。彼らは集まり支えようとしたが、保持することができなかった。

Verse 52

स ताभ्यः सहसैवेह दिग्भ्यो गर्भश्च शाश्वतः पपात भावयंल्लोकाञ्छीतांशुः सर्वभावनः

すると、その永遠の胎のごとき精髄は、ここで諸方から忽ち落ち去った――冷ややかな光を放つソーマは、諸世界を養い、あらゆる存在を支える者である。

Verse 53

यदा न धारणे शक्तास्तस्य गर्भस्य ताः स्त्रियः । ततस्ताभ्यः स शीतांशुर्निपपात वसुंधराम्

その胎なる精髄を支える力がなくなったとき、女性の姿をとる諸方はもはや保持できず、冷光のソーマは彼女らから大地へと落ちた。

Verse 54

पतितं सोममालोक्य ब्रह्मा लोकपितामहः । रथमारोपयामास लोकानां हितका म्यया

落ちたソーマを見て、諸世界の祖たる梵天は、すべての世界の安寧を願い、彼を車に乗せた。

Verse 55

स तदैव मया देवि धर्मार्थं सत्यसंगरः । युक्तो वाजिसहस्रेण सितेन सुरसुंदरि

まさにその時、女神よ――天界の麗しき御方よ――われはダルマのためにその戦車を整え、真実（サティヤ）を堅固なる誓願として、白き馬一千頭を轡に繋いだ。

Verse 56

तस्मिन्निपतिते देवि पुत्रेत्रेः परमात्म नि । तुष्टुवुर्ब्रह्मणः पुत्रा मानसाः सप्त ये श्रुताः

かくしてアトリの至上の霊を宿す御子が降臨すると、女神よ、伝承に名高いブラフマーの意生の七子は、讃歌をもって彼を称えた。

Verse 57

तथैवांगिरसः सर्वे भृगोश्चैवात्मजास्तथा । ऋग्भिस्तु सामभिश्चैव तथैवांगिरसैरपि

また同様に、すべてのアーンギラサの聖仙たちと、ブリグの子らも、リグ・ヴェーダの讃歌、サーマ・ヴェーダの詠唱、さらにアーンギラサの法句によって彼を讃えた。

Verse 58

तस्य संस्तूयमानस्य तेजः सोमस्य भास्वतः । आप्यायमानं लोकांस्त्रीन्भासयामास सर्वशः

かくして輝けるソーマが讃えられると、その光威はますます満ち増し、三界をあまねく、あらゆる方角へと照らし出した。

Verse 59

स तेन रथमुख्येन सागरांतां वसुंधराम् । त्रिःसप्तकृत्वोतियशाश्चकाराभिप्रदक्षिणम्

それから、比類なき栄光を具えたその御方は、最上の戦車に乗り、海を境とする大地を右繞して巡り、三たび七回、すなわち二十一度の周回を成した。

Verse 60

तस्य यच्चापि तत्तेजः पृथिवीमन्वपद्यत । ओषध्यस्ताः समुत्पन्नास्ते जसाऽज्वलयन्पुनः

そして彼の光輝のうち、地に入りて遍く浸みわたったものより——薬草は生じ、その同じ光明によって再び輝きを放った。

Verse 61

ताभिर्धिनोत्ययं लोकं प्रजाश्चैव चतुर्विधाः । ओषध्यः फलपाकांताः कणाः सप्तदश स्मृताः

それらによってこの世界は支えられ、また四種の衆生もまた養われる。果実と収穫に至るまで熟すこれらの栽培植物は、「穀（こく）」十七種として記憶される。

Verse 62

व्रीहयश्च यवाश्चैव गोधूमा अणवस्तिलाः

稲（米）、大麦、小麦、黍（きび）・粟（あわ）などの雑穀、そして胡麻——

Verse 63

प्रियंगुः कोविदारश्च कोरदूषाः सतीनकाः । माषा मुद्गा मसूराश्च निष्पावाः सकुलत्थकाः

プリヤング、コーヴィダーラ、コーラドゥーシャ、サティーナ；黒豆（ウラド）、緑豆（ムング）、レンズ豆；さらにニシュパーヴァとクラッタも——

Verse 64

आढक्यश्चणकाश्चैव कणाः सप्तदश स्मृताः । इत्येता ओषधीनां च ग्राम्याणां जातयः स्मृताः

さらにアーダキーとひよこ豆も——かくして「穀」は十七種と記憶される。これらこそ、諸薬草のうち栽培される種々であると伝えられる。

Verse 65

ओषध्यो यज्ञियाश्चैव ग्राम्या रण्याश्चतुर्द्दश । व्रीहयश्च यवाश्चैव गोधूमास्त्वणवस्तिलाः

祭祀（ヤジュニャ）に供する聖なる薬草は、栽培のものと野生のもの合わせて十四種である。すなわち、米・大麦・小麦・黍（きび）・胡麻など。

Verse 66

प्रियंगुषष्ठा इत्येते सप्तमास्तु कुलत्थकाः । श्यामाकास्त्वथ नीवारा जर्तिलाः सगवेधुकाः

priyaṅgu を第六としてここまでが列挙され、第七は kulattha である。さらに śyāmāka、nīvāra、jartila、そして gavedhuka が続く。

Verse 67

ऊरुविन्दा मर्कटकास्तथा वेणुयवाश्च ये । ग्राम्यारण्यास्तथा ह्येता ओषध्यस्तु चतुर्दश

Ūruvindā、Markaṭakā、Veṇuyavā—これらに、里に育つものと森に生ずるものを合わせて、薬草は十四類であると説かれる。

Verse 68

तृणगुल्मलता वीरुद्वल्लीगुच्छादि कोटिशः । एतेषामधिपश्चन्द्रो धारयत्यखिलं जगत्

草、灌木、蔓、つる草、藪、そして数えきれぬ生い茂り—これらすべての主は月であり、それらによって月は全世界を支えている。

Verse 69

ज्योत्स्नाभिर्भगवान्सोमो जगतो हितकाम्यया । ततस्तस्मै ददौ राज्यं ब्रह्मा ब्रह्मविदां वरः

福徳なる主ソーマは、月光の光芒をもって、世を益せんとの願いにより、被造の安寧のために働いた。ゆえにブラフマー—ブラフマンを知る者の中の最勝—は彼に王権を授けた。

Verse 70

बीजौषधीनां विप्राणां मंत्राणां च वरानने । सोऽभिषिक्तो महातेजा राजा राज्ये निशाकरः

おお、麗しき面貌の者よ。彼は大いなる光威をもって灌頂され、夜を成す者（月）として、種子と薬草、婆羅門たち、そして真言をも治める王となった。

Verse 71

त्रींल्लोकान्भावयामास स्वभासा भास्वतां वरः । तं सिनी च कुहूश्चैव द्युतिःपुष्टिः प्रभा वसुः

光り輝く者のうち最勝なる彼は、自らの光明によって三界を歓喜させ、また養い支えた。シニーとクフー、さらにデュティ、プシュティ、プラバー、ヴァスが彼に仕えた。

Verse 72

कीर्तिर्धृतिश्च लक्ष्मीश्च नव देव्यः सिषेविरे । सप्तविंशतिरिंदोस्तु दाक्षायण्यो महाव्रताः

キールティ、ドゥリティ、ラクシュミー—ほかの女神たちとともに—九柱の天女が彼に仕えた。また、偉大な誓戒を守るダクシャの二十七人の娘たちは、インドゥ（月）に属した。

Verse 73

ददौ प्राचेतसो दक्षो नक्षत्राणीति या विदुः । स तत्प्राप्य मह्द्राज्यं सोमः सोमवतां वरः

プラチェータの子ダクシャは、ナクシャトラ（宿星）と知られる者たちを彼に授けた。その大いなる主権を得て、ソーマ—ソーマなる光体のうち最勝—はその統治のもとに栄えた。

Verse 74

समाजह्रे राजसूयं सहस्रशतदक्षिणम् । हिरण्यगर्भश्चोद्गाता ब्रह्मा ब्रह्मत्वमेयिवान्

ついで彼は、十万に及ぶ布施を伴うラージャスーヤ祭を執り行った。ヒラニヤガルバがウドガートリ祭官として詠唱し、梵天ブラフマー—梵位に到った者—が主宰した。

Verse 75

सदस्यस्तस्य भगवान्हरिर्नारायणः प्रभुः । सनत्कुमारप्रमुखैराद्यैर्ब्रह्मर्षिभिर्वृतः

その祭儀において、主ハリ—まさしくナーラーヤナなる御方—が式次第の一員として座し、サナトクマーラを首とする太古のブラフマ仙たちに囲まれていた。

Verse 76

दक्षिणामददात्सोमस्त्रींल्लोकांस्तु वरानने । तेभ्यो ब्रह्मर्षिमुख्येभ्यः सदस्येभ्यश्च वै शुभे

麗しき面影の御方よ、ソーマはダクシナーを、まるで三界そのものを施すかのように、かの最勝のブラフマ仙たちと祭会の列座者たちに授け給うた、吉祥なる者よ。

Verse 77

प्राप्यावभृथमव्यग्रः सर्वदेवर्षिपूजितः । अतिराजति राजेन्द्रो दशधा भावयन्दिशः

アヴァブリタ（結願の浄浴）に至ると、彼は泰然として憂いなく、あらゆる神々と仙人たちに礼拝された。かの王の中の王はひときわ輝き、十方をさまざまに照らし出した。

Verse 78

तेन तत्प्राप दुष्प्राप्यमैश्वर्य्यमकृता त्मभिः । स एवं वर्त्तते चन्द्रश्चात्रेय इति विश्रुतः

その聖なる功徳によって、修養なき者には得難い王権を彼は得た。かくして月はその境地にとどまり、伝承において「チャートレーヤ（Cātreya）」として名高い。