Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 76

Devanagari script

दक्षिणामददात्सोमस्त्रींल्लोकांस्तु वरानने । तेभ्यो ब्रह्मर्षिमुख्येभ्यः सदस्येभ्यश्च वै शुभे

Transliteration

dakṣiṇāmadadātsomastrīṃllokāṃstu varānane | tebhyo brahmarṣimukhyebhyaḥ sadasyebhyaśca vai śubhe

Translation

麗しき面影の御方よ、ソーマはダクシナーを、まるで三界そのものを施すかのように、かの最勝のブラフマ仙たちと祭会の列座者たちに授け給うた、吉祥なる者よ。

Word by Word

• दक्षिणाम्: dakṣiṇā (ritual gift)
• दक्षिणाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दक्षिणा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्

• अददात्: gave
• अददात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/past), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; धातुः: दा (to give)

• सोमः: Soma
• सोमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्

• त्रीन्: three
• त्रीन्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, द्वितीया, बहुवचनम्; संख्याविशेषणम्

• लोकान्: worlds
• लोकान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, द्वितीया, बहुवचनम्

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; विरोध/विशेषार्थक-निपातः (particle: but/indeed)

• वरानने: O fair-faced lady
• वरानने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वरानना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचनम्; कर्मधारयः: वरम् आननम् यस्याः सा (O fair-faced one)

• तेभ्यः: to them
• तेभ्यः: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, चतुर्थी (Dative/सम्प्रदान), बहुवचनम्

• ब्रह्मर्षिमुख्येभ्यः: to the chief Brahmarṣis
• ब्रह्मर्षिमुख्येभ्यः: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मर्षि + मुख्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, चतुर्थी, बहुवचनम्; तत्पुरुषः: ब्रह्मर्षीणां मुख्याः (chief among brahmarṣis)

• सदस्येभ्यः: to the members (priests)
• सदस्येभ्यः: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: सदस्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, चतुर्थी, बहुवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्ययम् (conjunction)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Emphasis/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निश्चयार्थक-निपातः (emphatic particle)

• शुभे: O auspicious one
• शुभे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शुभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्, सम्बोधन, एकवचनम्

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced); direct address 'varānane/śubhe' retained from the source verse

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A resplendent Soma/kingly figure in a sacrificial arena offers abundant dakṣiṇā—gold, cows, garments—to seated Brahmarṣis and officiants; the yajña-vedi, kuśa, ladles, and sacred fire glow; the auspicious lady addressed stands nearby.

Characters & Entities

• Soma
• Dakṣiṇā
• Brahmarṣi
• Sadasya
• Trailokya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dāna given in the context of yajña is portrayed as world-sustaining; generosity becomes a dharmic act on a cosmic scale.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, where the māhātmya celebrates Soma’s exemplary sacrificial generosity as part of the kṣetra’s sacred aura.

What ritualistic prescription is mentioned?

Dakṣiṇā to Brahmarṣis and the sacrificial assembly (sadasyas) is explicitly mentioned as part of the yajña framework.