Adhyaya 13

Verse 1

श्रीप्रह्लाद उवाच । इति कृष्णवचः श्रुत्वा गोप्यः संहृष्टमानसाः । तस्मिन्मयसरे स्नात्वा विमुक्ताऽशेषबन्धनाः

プラフラーダは言った。クリシュナの御言葉を聞き、ゴーピーたちは心より歓喜して、そのマーヤーの池で沐浴した。するとその沐浴によって、あらゆる束縛から余すところなく解き放たれた。

Verse 2

कृष्णदर्शनसंजातपरमानन्दसंप्लुताः । ऊचुश्च वचनं गोप्यो मधुरं माधवं प्रति

クリシュナを拝したことから生じた無上の歓喜に満たされ、ゴーピーたちはマーダヴァに向かって甘美な言葉を語った。

Verse 3

गोप्य ऊचुः । धन्यः स दैत्यप्रवरो मयो येन कृतं सरः । यस्मिंस्त्वं देवतैः सार्द्धं समेष्यसि जगत्पते

ゴーピーたちは言った。「幸いなるかな、ダーナヴァの中の最勝者マーヤーよ、彼によってこの池は造られた。まさにこの場所で、世界の主よ、あなたは神々とともに集い給うのです。」

Verse 4

यदि तुष्टोऽसि भगवन्ननुग्राह्या वयं यदि । अस्माकमपि वार्ष्णेय कारयस्व सरोत्तमम्

もし御身が満悦され、われらがまことに御恩寵を受けるに足るならば、ああヴァールシュネーヤよ、われらのためにも最上の池をお造りください。

Verse 5

कीर्त्तनान्मृत्युलोकेऽस्मिंस्तव संदर्शनेन हि । अहर्निशं तव ध्यानाद्यास्यामः परमां गतिम्

死の世にあって御栄光を称え、まことに御身を拝し、昼夜たえず御身を観想することにより、われらは至上の境地に到達いたします。

Verse 6

श्रीकृष्ण उवाच । करिष्ये वः प्रियं साध्व्यो यूयं मम परिग्रहाः । अनुग्राह्या मया नित्यं भक्तिग्राह्योऽस्मि सर्वदा

シュリー・クリシュナは仰せになった。「徳ある女たちよ、汝らの望む愛しきことを我は成そう。汝らは我がもの。汝らは常に我が恩寵に与るべし。われはいついかなる時も、ただバクティ（信愛）によってのみ得られるのだ。」

Verse 7

प्रह्लाद उवाच । इत्युक्त्वा भगवान्कृष्णो गोपीनां हितकाम्यया । सरसः सन्निधौ तस्य सरस्त्वन्यच्चकार ह

プラフラーダは言った。「かく語り終えるや、ゴーピーたちの幸いを願うバガヴァーン・クリシュナは、その池のほとりに、さらに別の池をお造りになった。」

Verse 8

तदगाधं स्वच्छजलं नलिनीदलशोभितम् । हंससारसयुग्मैश्च चक्रवाकैश्च शोभितम्

その池は深く、水は澄みわたり清らかで、蓮の葉に飾られ、さらに白鳥のつがい、サーラサ鶴のつがい、そしてチャクラヴァーカ鳥によって美しく彩られていた。

Verse 9

कुमुदोत्पलकह्लारपद्मिनीखण्डमण्डितम् । सेवितं द्विजमुख्यैश्च सिद्धविद्याधरैस्तथा

そこは水の睡蓮—クムダ、ウトパラ、カフラーラ—の群れと蓮の林で美しく飾られ、最上のブラーフマナたち、またシッダやヴィディヤーダラたちにも常に訪れられていた。

Verse 10

सेवितं यदुनारीभिस्तथा यदुकुमारकैः । दिवारात्रौ सुसंपूर्णं सर्वैर्जानपदैर्जनैः

そこにはヤドゥ族の女たちもヤドゥ族の若者たちも集い、昼も夜も、あらゆる郷里の人々で満ちあふれていた。

Verse 11

तं दृष्ट्वा जलकल्लोलैः सुसंपूर्णं जलाशयम् । हर्षाद्गोपीजनं कृष्णः प्रोवाच वचनं तदा

うねる水の波で満ちたその水溜まりを見て、クリシュナは歓喜し、そのときゴーピーたちの集いに向かって言葉を告げた。

Verse 12

पश्यध्वं गोपिकाः शुभ्रं सरः सरं समीपतः । स्वच्छमिष्टजलापूर्णं सज्जनानां यथा मनः

「見よ、ゴーピカーたちよ—すぐ近くに—この白く輝く湖を。澄みきって清らかで、甘く心地よい水に満ち、善き人の心のようである。」

Verse 13

कारणाद्भवतीनां च यस्मात्कृतमिदं सरः । भवतीनां तथा नाम्ना ख्यातमेतद्भविष्यति

「この湖は汝らのために造られたゆえ、ゆえに世において汝らの名そのままで名高くなるであろう。」

Verse 14

गोर्वाचावाचकः शब्दो भवतीभिर्मया सह । गोप्रचारेति वै नाम्नां ख्यातिं लोके गमिष्यति

「go」という語は「vācā（言葉・言説）」を示す。汝らが我と共にあるゆえに、この地は世に「ゴープラチャーラ（Gopracāra）」の名で名高くなるであろう。

Verse 15

युष्माकं प्रियकामार्थं यस्मात्कृतमिदं सरः । तस्माद्गोपीसर इति ख्यातिं लोके गमिष्यति

この池は汝らの愛し願うものを成就させるために造られた。ゆえに世に「ゴーピー・サラ（Gopī-sara）」として名高くなる。

Verse 16

गोप्य ऊचुः । अनुग्राह्या यदि वयमस्मन्नाम्ना कृतं सरः । अन्यत्किमपि वार्ष्णेय प्रार्थयामो वदस्व नः

ゴーピーたちは言った。「もし私たちがまことに御慈悲にあずかり、この池が私たちの名によって造られたのなら、ヴァールシュネーヤよ、さらにもう一つの願いを申し上げます。どうかお告げください。」

Verse 17

श्रीकृष्ण उवाच । प्रार्थ्यतां यदभिप्रेतं यद्वो मनसि वर्तते । भक्त्या समागता यूयं नास्त्यदेयं ततो मया

シュリー・クリシュナは言った。「望むものを求めよ。汝らの心にあるものを。汝らはバクティをもって来た。ゆえに汝らに与えぬものは何もない。」

Verse 18

गोप्य ऊचुः । यदि तुष्टोऽसि भगवन्यदि देयो वरो हि नः । तस्मात्त्वया सदा कृष्ण नरयानेन माधव

ゴーピーたちは言った。「もし御心が満ち、主よ、私たちにまことに願いが授けられるなら、クリシュナよ、マーダヴァよ、常にこの地へ、目に見える人の姿でお越しください。」

Verse 19

अत्रागत्य नभस्येऽस्मिन्स्नातव्यं नियमेन हि । यत्र त्वं तत्र देवाश्च यज्ञास्तीर्थानि केशव

このナバス（Nabhas）の月にここへ来たなら、定めに従い戒めを守って沐浴すべきである。汝の在すところ、ああケーシャヴァよ、そこには神々と祭祀と聖なるティールタもまた在る。

Verse 20

यत्र त्वं तत्र दानानि व्रतानि नियमाश्च ये । ओंकारश्च वषट्कारः स्वाहाकारः स्वधा तथा

汝の在すところ、そこには布施と誓戒（ヴラタ）と諸々の修行規律がある。さらにそこには「オーム」の聖音、ヴァシャットの呼声、そして「スヴァーハー」「スヴァダー」の供献の詞もある。

Verse 21

भूर्भुवःस्वर्महर्ल्लोको जनः सत्यं तपस्तथा । त्वन्मयं हि जगत्सर्वं सदेवासुरमानुषम्

ブール、ブヴァル、スヴァル、マハルローカ、ジャナローカ、サティヤローカ、タポローカ—まことに一切の世界—は、ただ汝のみが遍満している。神々・アスラ・人間を含むこの全宇宙は、汝の本質そのものにほかならない。

Verse 22

तस्मात्त्वयि जगन्नाथे ह्यत्र स्नाते जनार्दने । स्नातमत्र त्रिभुवनं भविष्यति न संशयः

ゆえに、宇宙の主よ、汝—ジャナールダナ—がここで沐浴なさるなら、三界はこの場所で沐浴したも同然となる。疑いはない。

Verse 23

त्रैलोक्यपावनी गंगा तव पादजलं हि तत् । लक्ष्मीर्वक्षःस्थलस्थाने मुखे देवी सरस्वती

三界を浄めるガンガーは、まことに汝の御足を洗った御足水である。ラクシュミーは御胸の座に住し、女神サラスヴァティーは御顔に宿り、神聖なる言葉となる。

Verse 24

सर्वभूतमयश्चात्र ततस्त्वं जगदीश्वर । यद्ददासि मनुष्याणां भविष्याणां कलौ युगे । तद्वदस्व महाबाहो कृपां कृत्वा जगत्पते

ここにおいて汝は一切衆生の本質としてましますゆえ、世の主よ——大いなる慈悲をもって、強き御腕の宇宙の主よ、語り給え。来たるカリ・ユガの世に生きる人々に、汝はいかなる賜物を与え給うのか。

Verse 25

यात्रायामागतानां च अथ षण्मासवासिनाम् । सदैवात्र स्थितानां च यत्फलं तद्वदस्व नः

ここへ巡礼して来る者、六か月住まう者、また常にここに留まる者に、それぞれいかなる功徳の果があるのか、われらにお告げください。

Verse 26

श्रीकृष्ण उवाच । यत्फलं हि मनुष्याणां स्नातानां गोपिकासरे । तच्छृणुध्वमसंदिग्धं प्रसन्ने मयि गोपिकाः

シュリー・クリシュナは仰せになった。「ゴーピカーたちよ、疑いなく聞きなさい。わたしが歓喜して恩寵を垂れるとき、人々がゴーピカーサラに沐浴して得る功徳の果を。」

Verse 27

सोपस्करां सवत्सां च वस्त्रालंकारभूषिताम् । यथोक्तदक्षिणोपेतां ब्राह्मणाय कुटुंबिने

必要な供具を備え、子牛を伴い、衣と飾りで荘厳され、所定のダクシナー（布施金）を添えた牝牛を、家住のバラモンに施すべきである。

Verse 28

सदाचाराय शुद्धाय दरिद्रायानुकारिणे । गां दत्त्वा फलमाप्नोति स्नानमात्रेण तत्फलम्

善き行いに立ち、清浄で、貧しき者に憐れみを寄せる人に牛を施せば、その布施の果報を得る。されど、このティールタにただ沐浴するだけで、まさに同じ果報が得られる。

Verse 29

यावत्पदानि मनुजः कृष्णेन सह गच्छति । कुलानि देव्यस्तावंति वसंति हरिमन्दिरे

人がクリシュナと共に歩む歩みの数だけ、女神よ、その数の代にわたり彼の一族はハリの神聖なる御住まいに住まう。

Verse 30

कृष्णेन सह गच्छन्ति गीतवादित्रनिस्वनैः । स्तुवन्तो विविधैः स्तोत्रैर्गोविंदं गोपिकासरे

彼らは歌と楽器の響きの中でクリシュナと共に進み、ゴーピカーサラにて種々の讃歌をもってゴーヴィンダを称える。

Verse 31

न मातुर्जठरे तेषां यातना जायते नृणाम् । सर्वान्कामानवाप्यांते वैष्णवं लोकमाप्नुयुः

その人々には、母の胎内にあってさえ苦しみは起こらない。あらゆる願いを成就して、ヴィシュヌの国土たるヴァイシュナヴァ界に到る。

Verse 32

अर्घ्यं दत्त्वा विधानेन स्नानं कुर्याद्विचक्षणः । मंत्रेणानेन वै साध्व्यः श्रद्धया परया युतः

定めの作法に従ってアルギャを捧げたのち、識見ある信者は、至上の信を具して、このまさにこの真言によって沐浴の儀を行うべきである。

Verse 33

नमस्ते गोपरूपाय विष्णवे परमात्मने । गोप्रचारे जगन्नाथ गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते

牛飼いの御姿として現れ給う、至上の自己たるヴィシュヌよ、汝に敬礼。牧場を巡り給う जगन्नाथ（ジャガンナータ）よ、このアルギャをお受け取りください。重ねて敬礼いたします。

Verse 34

अर्घ्यं दत्त्वा विधानेन मृदमालिप्य पाणिना । स्नायाच्छ्रद्धासमायुक्तस्तर्पयेत्पितृदेवताः

作法に従ってアルギャ（arghya）を捧げ、手で聖なる土を身に塗り、信心をもって沐浴し、その後タルパナ（tarpana）の供養によって祖霊の神々を満たすべきである。

Verse 35

श्राद्धं कुर्य्यात्ततो भक्त्या एकचित्तः समाहितः । यथोक्तदक्षिणा दद्याद्रजतं रुक्ममेव च

その後、信愛をもって一心に心を整え、シュラーダ（śrāddha）を修し、説かれたとおりのダクシナー（dakṣiṇā）を、銀と金を添えて施すべきである。

Verse 36

विशेषतः प्रदातव्यं तांबूलं कज्जलं तथा । दुकूलानि च देयानि तथा कौसुंभकानि च

とりわけ、タンブーラ（tāmbūla：檳榔・噛み葉）とカッジャラ（kajjala：眼の黒粉）を施すべきである。さらに上質の衣を与え、クスンバ色、すなわちサフランに染めた布も施すべきである。

Verse 37

दंपत्योर्वाससी चैव भूषणानि स्वशक्तितः । गावो देया द्विजातिभ्यो वृषभाश्च धुरंधराः । दीनांधकृपणानां च दानं देयं स्वशक्तितः

力に応じて、夫婦の衣と装身具を施すべきである。さらに、二度生まれの者（dvija）に牛を与え、荷を負い轭を引く強健な牡牛も施すべきである。また分に随い、貧しき者、盲なる者、困窮する者に布施をなすべきである。

Verse 38

एवं कृत्वा नरः सम्यगुत्तमां गतिमाप्नुयात् । प्रयांति परमं लोकं पितरस्त्रिकुलोद्भवाः

このように正しく行えば、人は最上の道を得る。三つの系統より生じた祖霊たちは、至上の世界へと赴く。

Verse 39

लभते पुत्रकामस्तु पुत्रानिष्टान्मनोरमान्

男子の子を願う者は、心に愛しく喜ばしい子らを得る。

Verse 40

यं यं कामयते कामं स्वर्गमोक्षादिकं नरः । तत्सर्वं समवाप्नोति यः स्नाति गोपिकासरे

人がいかなる願い—天界、解脱（モークシャ）など—を望もうとも、ゴーピカーサラ（ゴーピーたちの聖なる池）で沐浴する者は、そのすべてを得る。

Verse 41

यावल्लोका भविष्यंति तावत्स्थास्यति वै सरः । यावत्सरो यशस्तावद्भवतीनां भविष्यति

諸世界が存続するかぎり、この聖なる池はまことに留まり続ける。池が留まるかぎり、あなたがたの名声もまた存続する。

Verse 42

यावत्कीर्तिर्मनुष्येषु तावत्स्वर्गे महीयते । विमुक्ताः सकलात्पापाद्यास्यंति परमां गतिम्

人々の間であなたがたの名声が語られるかぎり、天界においても尊ばれる。あらゆる罪より解き放たれ、至上の境地に至るであろう。

Verse 43

तत्पुण्यं गोपीसर इदं जलैः पूर्णं सदैव हि । अवगाह्यं मया गोप्यो नभस्ये नियमेन हि

この功徳あるゴーピーの池は、まことに常に水に満ちている。おおゴーピーたちよ、戒めと作法に従い、ことにナバス月（Nabhas）には、ここで沐浴すべきである。

Verse 44

भवत्यः पतिभावेन ब्रह्मभावेन वा पुनः । चिंतयंत्यः परं मां हि परागतिमवाप्स्यथ

汝らよ、我を夫としての情にて観想するも、またブラフマン（絶対）としての心にて観想するもよい。至上なる我を念じて瞑想するなら、汝らは最高の境地に到達するであろう。

Verse 45

प्रह्लाद उवाच । अनुज्ञाता भगवता ततस्ता गोपकन्यकाः । नमस्कृत्य च गोविंदं ययुः सर्वा यथागता

プラフラーダは言った。「そのとき牧女たちは、至福なる主より許しを得て、ゴーヴィンダに礼拝し、皆、来たときのままに帰って行った。」

Verse 46

भगवानपि गोविंद उद्धवेन समन्वितः । विसृज्य गोपिकाः कृष्णः स्वकं मंदिरमाविशत्

また至福なる主ゴーヴィンダは、ウッダヴァを伴い、ゴーピーたちを帰らせ、クリシュナは自らの御住まいへと入られた。