Adhyaya 48

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । कुलसंतारणं गच्छेत्तत्र तीर्थमनुत्तमम् । यत्र स्नातो नरः सम्यक्कुलं तारयतेऽखिलम्

プラスタヤは言った。「比類なき聖なる渡し場、クランタラナ（Kulasantāraṇa）へ赴くべきである。そこにて正しく沐浴する者は、まことに自らの一族全体を救い渡す。」

Verse 2

दश पूर्वान्भविष्यांश्च तथात्मानं नृपोत्तम । उद्धरेच्छ्रद्धयायुक्तस्तत्र दानेन मानवः

おお最勝の王よ。信心を具えた人は、そこで布施をなすことにより、十代の祖先と十代の未来の子孫、そして自らをも救い上げる。

Verse 3

आसीदप्रस्तुतो नाम राजा पूर्वं स पापकृत् । नापि दानं तथा ज्ञानं न ध्यानं न च सत्क्रिया

昔、アプラストゥタという名の王がいた。彼は罪をなす者で、布施も聖なる知も修めず、禅定もなく、正しき行いもなかった。

Verse 4

तस्मिञ्छासति लोकानां नासीत्सौख्यं कदाचन । परदार रुचिर्नित्यं महादण्डपरश्च सः

彼が民を治めるあいだ、安楽は一度もなかった。常に他人の妻に心を寄せ、苛烈な刑罰を好んだ。

Verse 5

न्यायतोऽन्यायतो वापि करोति धनसंग्रहम् । स घातयति लोकांश्च निर्दोषान्पापकृत्तमः

正道であれ邪道であれ、彼は財をかき集めた。しかも最悪の罪人として、罪なき者たちをさえ殺させた。

Verse 6

ततो वार्धक्यमापन्नस्तथापि न शमं गतः । कस्यचित्त्वथ कालस्य पितृभिः प्रतिबोधितः । तं प्रसुप्तं समासाद्य नारकेयैः सुदुःखितैः

やがて彼は老境に至ったが、それでもなお自制（シャマ）を得なかった。しばらくして、地獄で責め苦にあえぐ祖霊たちが、眠り伏す彼のもとへ近づき、彼を呼び覚ました。

Verse 7

पितर ऊचुः । वयं शुद्धसमाचारा नित्यं धर्मपरायणाः । दानयज्ञतपःशीलाः स्वदारनिरतास्तथा

祖霊たちは言った。「我らは清らかな行いを守り、常にダルマに帰依していた。布施（ダーナ）、供犠（ヤジュニャ）、苦行（タパス）を修し、また自らの妻に誠実であった。」

Verse 8

स्वकर्मभिः कुलांगार दिवं प्राप्ता यथार्हतः । कुपुत्रं त्वां समासाद्य नरकं समुपस्थिताः । तस्मादुद्धर नः सर्वान्कृत्वा किंचिच्छुभार्चनम्

「おお、一族の熾火よ！ 我らは自らの業によって、ふさわしく天界に至っていた。だが汝という悪しき子を得たため、今や地獄に堕ちた。ゆえに、たとえわずかでも吉祥なる供養を行い、我らすべてを救い上げよ。」

Verse 9

कर्मभिस्तव पापात्मन्वयं नरकमाश्रिताः । नरकं दश यास्यंति भविष्याश्च तथा भवान्

「汝の業ゆえに、罪に染まった心の者よ、我らは地獄に身を寄せることとなった。さらに十の地獄を経ねばならぬ—そして未来において汝もまたそれらに直面する。」

Verse 10

एवमुक्त्वा च ते सर्वे पितरस्तु सुदुःखिताः । याताश्च नरकं भूयः प्रबुद्धः सोऽपि पार्थिवः

そう言い終えると、深い悲嘆に沈む祖霊たちは皆、再び地獄へと去っていった。そしてその王もまた目を覚ました。

Verse 11

ततो दुःखमनुप्राप्तः पितृवाक्यानि संस्मरन् । रुरोद प्रातरुत्थाय तं भार्या प्रत्यभाषत

そのとき彼は悲嘆にとらわれ、祖先の言葉を思い起こしつつ、暁に起き上がって泣いた。すると妻が彼に語りかけた。

Verse 12

इन्दुमत्युवाच । किमर्थं राजशार्दूल त्वं रोदिषि महास्वनम् । कथं ते कुशलं राज्ये शरीरे वा पुरेऽथवा

インドゥマティーは言った。「王の中の虎よ、なぜそのように大声で泣かれるのですか。御国は安泰ですか、御身は健やかですか、それとも都に異変があるのですか。」

Verse 13

राजोवाच । मया दृष्टोऽद्य स्वप्नांते पिता ह्यथ पितामहः । अपश्यं दुःखितान्देवि ताभ्यामथाग्रजान्पितॄन्

王は言った。「今日、夢の終わりに父を見、次いで祖父を見た。おおデーヴィーよ、彼らが苦悩しているのを見、さらにその傍らに先祖たちも見えたのだ。」

Verse 14

उपालब्धोऽस्मि तैः सर्वैस्तव कर्मभिरीदृशैः । दारुणे नरके प्राप्ता अधर्मादिविचेष्टितैः

「彼らは皆、そなたのそのような行いのゆえに私を責めた。アダルマに発する不正の振る舞いによって、彼らは恐るべき地獄に至ったのだ。」

Verse 15

अथान्ये दश यास्यन्ति भविष्याश्च भवानपि । तस्मात्कृत्वा शुभं कर्म दुर्गतेश्चोद्धरस्व नः

「さらに、なお十の（地獄）が残っており、やがてそなたもそれに遭うであろう。ゆえに吉祥なる善業を行い、我らを不運と没落から救い上げよ。」

Verse 16

एवमुक्तः प्रबुद्धोऽहं पितृभिर्वरवर्णिनि । तेनाहं दुःखमापन्नस्तद्वाक्यं हृदि संस्मरन्

麗しき肌の君よ、祖霊たちにかく告げられて、われは目覚めた。ゆえにその言葉を胸に刻み続け、悲嘆に沈んでいる。

Verse 17

इन्दुमत्युवाच । सत्यमेतन्महाराज यदुक्तोऽसि पितामहैः । न त्वया सुकृतं कर्म संस्मरेऽहं कृतं पुरा

インドゥマティーは言った。「大王よ、祖霊がそのようにあなたに告げたのはまことです。けれど私は、あなたが以前に積んだ功徳の行いを思い出せません。」

Verse 18

यथा सुपुत्रमासाद्य तरंति पितरो नृप । कुपुत्रेण तथा यांति नरकं नात्र संशयः

王よ、善き子を得れば祖霊は安穏と高き界へと渡りゆく。だが不肖の子によっては地獄へ赴く—これに疑いはない。

Verse 19

स त्वमाहूय विप्रेंद्रान्धर्मशास्त्रविचक्षणान् । पृष्ट्वा तान्कुरु यच्छ्रेयः पितॄणामात्मना सह

ゆえに、ダルマ・シャーストラに通暁する最勝のバラモンたちを招き、彼らに問い、己の安寧とともに祖霊に真に益することを行いなさい。

Verse 20

आनयामास राजाऽसौ ततो विप्राननेकशः । वेदवेदांगतत्त्वज्ञान्धर्मशास्त्रविचक्षणान् । उवाच विनयोपेतो भार्यया सहितो हितान्

そこでその王は、多くのバラモンを招き寄せた。彼らはヴェーダとヴェーダーンガの真意を知り、ダルマ・シャーストラに熟達していた。王は謙虚さを備え、王妃を伴って、その善意の人々に語りかけた。

Verse 21

राजोवाच । कर्मणा केन पितरो निरयस्था द्विजोत्तमाः । स्वर्गं यांति सुपुत्रेण तारिताः प्रोच्यतां स्फुटम्

王は言った。「おお、最勝のバラモンたちよ。地獄に住する祖霊は、徳ある子によって救い上げられ、いかなる儀礼によって天界に至るのか。明らかに説いてほしい。」

Verse 22

ब्राह्मणा ऊचुः । पितृमेधेन राजेंद्र कृतेन विधिपूर्वकम् । निरयस्था दिवं यांति यद्यपि स्युः सुपापिनः

バラモンたちは言った。「王の中の王よ。定められた規則に従い、正しい作法で『ピトリメーダ（Pitṛmedha）』を修すれば、地獄にある祖霊も、たとえ大罪深くとも天界へ昇る。」

Verse 23

राजोवाच । दीक्षयंतु द्विजाः सर्वे तदर्थं मां धृतव्रतम् । यत्किंचिदत्र कर्त्तव्यं प्रोच्यतामखिलं हि तत्

王は言った。「そのために、すべてのバラモンは私にディークシャー（灌頂・入門）を授けよ。私は誓戒を固く保っている。この事において為すべきことを、余すところなく説いてくれ。」

Verse 24

तथोक्तास्ते नृपेंद्रेण ब्राह्मणाः सत्यवादिनः । समग्राः पार्थिवं प्रोचुर्यदुक्तं यज्ञकर्मणि

王にそのように問われると、真実を語るバラモンたちは、祭祀（ヤジュニャ）の作法について教えられている事柄を、余すところなく王に説き明かした。

Verse 25

दीक्षा ग्राह्या नृपश्रेष्ठ पुरश्चरणमादितः । कृत्वा कायविशुद्ध्यर्थं ततः श्रेयस्करी भवेत्

最勝の王よ、まずディークシャーを受け、次いで最初にプラシュチャラナ（puraścaraṇa）という前行を始めるべきである。身を清めるためにそれを行えば、やがて最高の善を授けるものとなる。

Verse 26

स त्वं पापसमाचारो बाल्यात्प्रभृति पार्थिव । असंख्यं पातकं तस्मात्तीर्थयात्रां समाचर

しかし王よ、汝は幼少の頃より罪の行いに染まり、その罪過は数知れぬ。ゆえに聖なるティールタ（聖地）への巡礼を行いなさい。

Verse 27

सर्वतीर्थाभिषिक्तस्त्वं यदा स्यान्नृपसत्तम । प्रायश्चित्तेन योग्यः स्यास्ततो यज्ञस्य नान्यथा

王の中の最勝者よ、すべての聖なるティールタにて沐浴し清められてこそ、贖罪の法（プラーヤシュチッタ）によってヤジュニャ（祭祀）にふさわしくなる。ほかの道はない。

Verse 28

प्रभासादीनि तीर्थानि यानि संति धरातले । गंतव्यं तेषु सर्वेषु स्नानं कुरु समाहितः

地上にある聖なるティールタは、プラバーサ（Prabhāsa）をはじめとして、すべて訪れるべきである。各地にて、心を統一し戒めを保って沐浴せよ。

Verse 29

मनसा गच्छ दुर्गाणि ददद्दानमनुत्तमम् । नश्येत्तेनाशुभं किंचिदपि ब्रह्मवधोद्भवम् । यन्न याति नृणां राजंस्तीर्थस्नानादिना भुवि

王よ、心に堅き決意をもって、険しく遠い聖地へと赴き、比類なき布施を捧げよ。そうすれば、婆羅門（ブラーフマナ）殺しの罪より生じたものさえ含め、あらゆる不吉は滅び去る。これは、ただティールタでの沐浴などだけでは世の人が得難い浄化である。

Verse 30

पुलस्त्य उवाच । विप्राणां वचनं श्रुत्वा स राजा श्रद्धयाऽन्वितः । तीर्थयात्रापरो भूत्वा परिबभ्राम मेदिनीम्

プラスタヤは言った。婆羅門たちの言葉を聞いたその王は、信（シュラッダー）に満ち、巡礼に身を捧げて大地を遍歴した。

Verse 31

नियतो नियताहारो ददद्दानानि भूरिशः । राज्ये पुत्रं प्रतिष्ठाप्य वसुं सत्यपराक्रमम्

自らを律し、食を節して、彼は豊かに施しを行った。真実の勇徳を備えた子ヴァスを王座に据えると、彼は旅立った。

Verse 32

कस्यचित्त्वथ कालस्य तीर्थयात्रानुषंगतः । यातोऽसौ नृपतिश्चैव ह्यर्बुदे निर्मलोदकम्

しばらく時が過ぎ、ティールタ（聖地）巡礼に随っていたその王は、アルブダへ赴き、清らかな水のティールタ「ニルマローダカ」に到った。

Verse 33

स स्नानमकरोत्तत्र श्रद्धापूतेन चेतसा । स्नातमात्रस्य तस्याथ तस्मिन्नेव जलाशये

そこで彼は、信（シュラッダー）によって清められた心で聖なる沐浴を行った。沐浴を終えたその瞬間、まさにその水場において……

Verse 34

विमुक्ताः पितरो रौद्रान्नरकात्सुप्रहर्षिताः । ततो दिव्यविमानस्था दिव्यमाल्यांबरान्विताः

彼の祖霊（ピトリ）たちは、恐るべき地獄から解き放たれ、大いなる歓喜に満たされた。やがて彼らは、天のヴィマーナに座し、天華の花鬘と天衣をまとって現れた。

Verse 35

तमूचुस्तारिताः सर्वे वयं पुत्र त्वयाऽधुना । तीर्थस्यास्य प्रभावेण भविष्याश्च तथा दश

救い上げられた彼らは皆、彼に告げた。「子よ、今われらは汝によって救われた。このティールタの威力により、さらに十代の後裔もまた同様に救われよう。」

Verse 36

आत्मा च पार्थिवश्रेष्ठ स्नानाच्च जलतर्पणात् । यस्मात्कुलं त्वया पुत्र तीर्थेऽस्मिंस्तारितं ततः

おお王の中の最勝者よ、この沐浴と水の供養（タルパナ）によって、汝自身のアートマンもまた清められる。されば、子よ、汝によってこの一族はまさにこのティールタにおいて救い渡されたのだ。

Verse 37

कुलसंतारणंनाम तीर्थमेतद्भविष्यति । तस्मात्त्वमपि राजेंद्र सहाऽस्माभिर्दिवं प्रति । आगच्छानेन देहेन तीर्थस्यास्य प्रभावतः

このティールタは『クラサンタ―ラナ（Kulasaṃtāraṇa）』—「一族を渡し救うもの」として知られるであろう。ゆえに、王たちの主よ、この聖地の威力により、この身のままで我らと共に天界へ来たれ。

Verse 38

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्तः स राजेंद्रो दिव्यकांतिवपुस्तदा । तं विमानमथारुह्य गतः स्वर्गं च तैः सह

プラスタヤは語った。かく教えられしその最勝の王は、その時、神々の光彩に身を輝かせ、天のヴィマーナに乗り、彼らと共に天界へと去って行った。

Verse 39

एष प्रभावो राजर्षे कुलसंतारणस्य च । मया ते वर्णितः सम्यग्भूयः किं परिपृच्छसि

王仙よ、これぞクラサンタ―ラナの威力である。私は汝に正しく説き明かした—なお何を問おうとするのか。

Verse 40

ययातिरुवाच । स किंप्रभावो राजा स तथा पापसमन्वितः । स्वदेहेन गतः स्वर्गमेतन्मे कौतुकं महत्

ヤヤーティは言った。「その王はいかなる驚異の力を有していたのか。罪を負いながらも、この身のままで天界へ赴いたとは。これは我にとって大いなる不思議である。」

Verse 41

पुलस्त्य उवाच । राकासोमव्यतीपात समकाले नृपोत्तम । स स्नातो यत्र भूपालस्तन्महच्छ्रेयसे परम्

プラスタヤは言った。「王の中の最勝者よ、ラーカー（満月）と月神とヴャティーパータが同時に会合する吉祥の刻、その王がその地で沐浴したとき、その沐浴は大いなる安寧へ至る至上の因となった。」

Verse 48

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभास खण्डे तृतीयेऽर्बुदखंडे कुलसंतारणतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टचत्वारिंशोऽध्यायः

かくして、『シュリー・スカンダ・マハープラーナ』エーカーシーティサーハスリー・サンヒターの第七部（プラバーサ・カンダ）、第三部（アルブダ・カンダ）における「クラサンタ―ラナ・ティールタのマーハートミャの叙述」と題する第48章は終わる。