Adhyaya 265

Verse 1

ऋषय ऊचुः । प्रभूतानि त्वयोक्तानि व्रतानि नियमास्तथा । प्रसुप्ते पुंडरीकाक्षे येषां संख्या न विद्यते

聖仙たちは言った。「あなたは、蓮華の眼をもつ主が聖なる眠りに入られる時に守るべき、数え尽くせぬほど多くの誓戒と規律を説き示された。」

Verse 2

अशक्त्या हि शरीरस्य नियमानां कथं चरेत् । व्रतं हि सुकुमारांगो दानैर्वापि वदस्व नः

「しかし身体が弱ければ、どうして厳しい規律を行えましょう。かよわき身にふさわしい誓行を、あるいは布施と施しによる道を、私たちにお説きください。」

Verse 3

सूत उवाच । अशक्तो नियमं कर्तुं सुकुमारो भवेत्तु यः । तेन तत्र प्रकर्तव्यं विख्यातं भीष्मपंचकम्

スータは言った。「戒律を十分に行えない者、あるいは身体のかよわき者は、そこで名高い五日間の誓行『ビーシュマ・パンチャカ』を修すべきである。」

Verse 4

कार्त्तिकस्य सिते पक्ष एकादश्यां समाहितः । प्रातरुत्थाय विप्रेंद्र कर्तव्यं दंतधावनम्

カールッティカ月の白分、エーカーダシーの日に、心を整えて—朝早く起き、ああ婆羅門の中の最勝者よ—歯を清める作法を行うべきである。

Verse 5

ततस्तु नियमं कुर्याद्वासुदेवपरायणः । पूर्वोक्तानां च सर्वेषां नियमानां द्विजोत्तमाः

それから、ヴァースデーヴァに帰依してその規律を受け持つべきである—ああ二度生まれの中の最勝者よ—先に説かれたすべての作法とともに。

Verse 6

उपवासः प्रकर्तव्यस्तस्मिन्नहनि भक्तितः । अशक्त्या वा शरीरस्य हेमं दद्यात्स्वशक्तितः

その日には、信愛をもって断食（ウパヴァーサ）を行うべきである。もし身体が耐えられぬなら、力に応じて黄金を施すがよい。

Verse 7

ब्राह्मणाय हविष्यान्नं दातव्यं वैष्णवैर्नरैः । एवं पञ्चदिनं यावत्कर्तव्यं व्रतमुत्तमम्

ヴァイシュナヴァの पुरुषは、ブラーフマナにハヴィシュヤの食を施すべきである。このようにして五日間、この最上の誓戒（ヴラタ）を行うべし。

Verse 8

पूजनीयो हृषीकेशो जलशायिस्वरूपधृक् । गंधैर्धूपैश्च नैवेद्यै रात्रिजागरणैरपि

水上に臥す主の御姿を帯びるフリシーケーシャを礼拝すべし。香、薫香、ナイヴェーディヤ（供物の食）を捧げ、また終夜の覚醒（夜通しの礼拝）によっても。

Verse 9

षष्ठेऽहनि ततो जाते पूजयेद्ब्राह्मणोत्तमान् । तांश्च वस्त्रैर्हिरण्येन मिष्टान्नेन प्रभक्तितः

そして第六日が来たなら、最上のブラーフマナたちを敬い供養すべし。信心をもって、衣と黄金と甘美な食を彼らに捧げよ。

Verse 10

ततः कृतांजलिर्भूत्वा याचयेद्ब्राह्मणोत्तमान् । सर्वे मे नियमाः प्राप्ता युष्माकं च प्रसादतः

それから合掌して、最上のブラーフマナたちに願い申し上げよ。「皆さまのご加護により、わたしの諸々の規定と修行はすべて成就いたしました。」

Verse 11

ततस्तैरपि वक्तव्यं चतुर्मासीसमुद्भवम् । व्रतानां नियमानां च व्रतं भूयात्तवाखिलम्

そののち彼らもまたこう述べるべきである。「チャートゥルマーシャの季節より生じ、誓願と戒律を具えたあなたの一切の行が、ことごとく円満に成就しますように。」

Verse 12

ततो विसर्ज्य तान्विप्रान्भोजनं स्वयमाचरेत् । सर्वाहारेण राजेंद्र पंचगव्यप्रपूर्वकम्

次いで、かのバラモンたちを恭しく辞去させたのち、自ら食事をとるべきである—おお、諸王の主よ—あらゆる食をもって制限を解き、まずパンチャガヴ்ய（pañcagavya）を先にする。

Verse 13

यः करोति व्रतं तस्य फलं स्याद्बहुपुण्यदम् । यः पुनर्व्रतमेतद्धि कुरुते दिनपंचकम् । उपवासपरस्तस्य फलं शतगुणं भवेत्

この誓戒を行う者は、多くの功徳を授ける果報を得る。さらに、この誓戒を五日間行い、断食に専心する者の果報は百倍となる。

Verse 14

एकादश्यां हरेः पूजां जातिपुष्पैः समाचरेत् । द्वादश्यां बिल्वपत्रेण शतपत्र्या ततः परम् । त्रयोदश्यां चतुर्दश्यां सुरभ्या भक्तिपूर्वकम्

エーカーダシーには、ジャスミンの花をもって法にかなってハリを礼拝すべきである。ドヴァーダシーにはビルヴァの葉で、さらにその後は百弁の蓮華で。トラヨーダシーとチャトゥルダシーには、芳香の供物を、信愛（バクティ）をもって捧げよ。

Verse 15

भृंगराजेन पुण्येन पौर्णमास्यां प्रपूजयेत् । प्रतिपद्दिवसे सर्वैः पूजनीयो जनार्दनः । गोमूत्रं गोमयं क्षीरं दधि सर्पिः कुशोदकम्

満月の日には、功徳あるブリンガラージャ（bhṛṅgarāja）の供物をもって（主）を礼拝すべきである。続くプラティパダーの日には、すべての人がジャナールダナを礼拝すべきである。（用意するものは）牛尿、牛糞、乳、凝乳、ギー、そしてクシャ草を浸した水である。

Verse 16

प्रतिपद्दिवसे सर्वान्प्राशयेत्कायशुद्धये । अगरं गुग्गुलं चैव कर्पूरं तगरं त्वचा

プラティパダーの日には、身の清浄のため、皆に浄めの調合を口にさせるべきである。アガル（沈香）、グッグル、樟脳、タガラ、そして芳香ある樹皮（トヴァチャー）を用いる。

Verse 17

एकैकं निर्वपेद्धूपं प्रतिपद्दिवसेऽखिलम् । जलशायी जगद्योनिः शेषपर्यंकमाश्रितः

プラティパダーの日には、香の素材を一つずつ、順に、余すところなく薫供すべきである。さらに主を観想せよ—水に臥す御方、世界の胎、シェーシャ（Śeṣa）の寝台に憩う御方を。

Verse 18

अर्घं गृह्णातु मे देवो भीष्मपंचकसिद्धये । मंत्रेणानेन दातव्यो ह्यर्घो देवस्य भक्तितः

「ビ―シュマ・パンチャカ（Bhīṣma-pañcaka）の成就のため、主よ、わがアルギャ（arghya）をお受け取りください。」この真言によって、信愛をもって神にアルギャを捧げるべきである。

Verse 19

शंखतोयं समादाय सपुष्पफलचंदनैः । नैवेद्यं परमान्नं च स्वशक्त्या निर्वपेद्द्विजाः

おお二度生まれの者たちよ、法螺（śaṅkha）の水を取り、花・果実・白檀を添えよ。各々の力に応じてナイヴェーディヤを供え、ことにパラマーンナ（甘い乳粥）を捧げるべし。

Verse 20

एतद्वः सर्वमाख्यातं व्रतं वै भीष्मपंचकम् । संप्राप्यते फलं चैव व्रतानां नियमैः सह

かくして、ビ―シュマ・パンチャカ（Bhīṣma-pañcaka）と名づけられる誓戒のすべてを汝らに説き明かした。その果報は、誓戒に定められた規律と制戒とともに、まことに得られる。

Verse 21

ऋषय ऊचुः यदेतद्भवता प्रोक्तमशून्यशायिनीव्रतम् । इन्द्रेण यत्कृतं पूर्वं तुष्ट्यर्थं चक्रपाणिनः । प्रसुप्तस्य महाभाग फलं चैव प्रकीर्तितम्

仙人たちは言った。「あなたが説かれたアシューニャシャーイニーの誓戒—かつてインドラが、円盤を持つ主を歓ばせるために行ったもの—そして主がヨーガの眠りに横たわる時のその功徳の果も、すでに宣示されました。ああ、大いに幸いなる御方よ。」

Verse 22

कस्मिन्काले प्रकर्तव्यं केनैव विधिना तथा । तस्मात्सूत महाभाग विधानं विस्तराद्वद

それはいつ行うべきで、どのような正確な作法によるべきでしょうか。ゆえに、スータよ、大いに幸いなる者よ、その規定を詳しくお語りください。

Verse 23

सूत उवाच । श्रावण्यां समतीतायां द्वितीयादिवसे स्थिते । प्रातरुत्थाय विप्रेन्द्रा नक्षत्रे विष्णुदैवते । पापिष्ठैः पतितैर्म्लेच्छैः संभाषं नैव कारयेत्

スータは言った。「シュラーヴァナ月が過ぎ、第二日が来たなら、婆羅門の最勝者たちよ、暁に起きよ。ヴィシュヌが主宰するナクシャトラの日には、最も罪深き者—堕落した者やムレッチャ—と語り合ってはならぬ。誓戒を汚さぬためである。」

Verse 24

ततो मध्याह्नसमये स्नात्वा धौतांबरः शुचिः । जलशायिनमासाद्य मंत्रेणानेन पूजयेत्

次に正午、沐浴して洗い清めた衣をまとい、清浄となって、水の上に横たわる主（ジャラーシャイー）に近づき、次のマントラによって礼拝すべきである。

Verse 25

श्रीवत्सधारिञ्छ्रीकांत श्रीधामञ्छ्रीपतेऽव्यय । गार्हस्थ्यं मा प्रणाशं मे यातु धर्मार्थकामदम्

シュリーヴァツァを戴く御方、シュリー（ラクシュミー）の愛しき主、吉祥の住処、滅びなきシュリーパティよ。わが家住の生が滅びに至りませんように。ダルマとアルタと正しきカーマを授けるものとして保たれますように。

Verse 26

पितरो मा प्रणश्यंतु मा प्रणश्यंतु चाग्नयः । देवता मा प्रणश्यंतु मत्तो दांपत्यभेदतः

わが祖霊が断たれませんように。聖なる火が断たれませんように。夫婦の絆の破れによって、神々が私から離れませんように。

Verse 27

लक्ष्म्या वियुज्यसे कृष्ण न कदाचिद्यथा भवान् । तथा कलत्रसम्बन्धो देव मा मे प्रणश्यतु

おおクリシュナよ、あなたがラクシュミーと決して離れぬように、主よ、私の配偶者との結びつきも決して滅びませんように。

Verse 28

लक्ष्म्या ह्यशून्यं शयनं यथा ते देव सर्वदा । शय्या ममाप्यशून्यास्तु तथा जन्मनि जन्मनि

主よ、ラクシュミーが常に御側にあるゆえに御寝座が決して空でないように、私の床もまた空になりませんように——生まれ生まれの世にわたり。

Verse 29

एवमर्थं निवेद्याथ ततो विप्रं प्रपूजयेत् । यथाशक्त्या द्विजश्रेष्ठा वित्तशाठ्यं विवर्जयेत्

かく願いを申し述べたのち、しかるべく婆羅門を敬い供養すべきである。おお最勝の再生者よ、力に応じて財に関する欺き（吝嗇）を捨て、偽りなく施せ。

Verse 30

एवं भाद्रपदे मासि आश्विने कार्तिके तथा । पूजयेच्च जगन्नाथं जलशायिनमच्युतम्

同じく、バードラパダ月、アーシュヴィナ月、そしてカーर्त्तिका月にも、水の上に臥す不落の主アチュタ、ジャガンナータを礼拝すべきである。

Verse 31

अक्षारभोजनं कार्यं विशेषात्तैलवर्जितम् । समाप्तौ च ततो दद्याद्ब्राह्मणेंद्राय भक्तितः

簡素な食（アクシャーラ・ボージャナ）をとり、とりわけ油を避けるべきである。終わりには、篤い信心をもって高徳のバラモンに施しを捧げよ。

Verse 32

फलव्रीहिसमोपेतां शय्यां वस्त्रसमन्विताम् । सुवर्णं दक्षिणायां च तथैव च फलं लभेत्

果物と米を添え、衣を備えた寝台を布施し、さらにダクシナーとして黄金を施すべきである。そのとおりに、相応の果報（功徳）を得る。

Verse 33

एवं यः कुरुते सम्यग्व्रतमेतत्समाहितः । तस्य तुष्टिपथं याति जलशायी जगद्गुरुः

このように、心を定めて正しくこの誓戒を修する者には、水上に臥す那羅延（ナーラーヤナ）にして世界の師が、満悦の道をもって近づき、完全に喜ばれる。

Verse 34

यथा शक्रस्य संतुष्टः पूर्वमेव द्विजोत्तमाः । अशून्यं शयनं तस्य भवेज्जन्मनि जन्मनि

おお、最勝の両生者よ。初めより釈迦羅（インドラ）を喜ばせるがごとく、その人の“生の寝台”は生まれ生まれに決して空しくならない。

Verse 35

अष्टमासकृतं पापमज्ञानाज्ज्ञानतोऽपि वा । अशून्यशयनात्सर्वं व्रतान्नाशं नयेत्पुमान्

無知によって犯したにせよ、知りつつ犯したにせよ、八か月に積もる一切の罪は、アシューニャシャヤナ（不空臥）の行によって人において滅せられる。この誓戒により尽く破滅へと導かれる。

Verse 36

पुत्रहीना च या नारी काकवन्ध्या च या भवेत् । विधवा या करोत्येतद्व्रतमेवं समाहिता । तस्यास्तुष्टो जगन्नाथः कायशुद्धिं प्रयच्छति

男子の子を持たぬ女、あるいは「カー カ・ヴァンドゥヤー」（生き残る子が絶えた者）と呼ばれる女、また寡婦であっても—この誓戒を心を定めて恭しく修するなら—世の主ジャガンナータは彼女を喜び、身（および身を受けた生）の清浄を授け給う。

Verse 37

न तस्या जायते बुद्धिः कदाचित्पापसंभवा । न कामोपहता बुद्धिः कथंचिदपि जायते

彼女には、罪より生じる分別はいついかなる時も起こらず、また欲に打たれた分別も、いかなる仕方によっても生じない。

Verse 38

कुमारिकापि या सम्यग्व्रतमेतत्समाचरेत् । सा पतिं लभते विप्राः कुलीनं रूपसंयुतम्

たとえ未婚の乙女であっても、この誓戒を正しく修するなら—おおブラーフマナたちよ—家柄高く、容姿に恵まれた夫を得る。

Verse 39

निष्कामः कुरुते यस्तु व्रतमेतत्समाहितः । चातुर्मास्युद्भवानां च नियमानां फलं लभेत्

しかし、心を一つにして無欲にこの誓戒を行う者は、チャートゥルマーシャ（Cāturmāsya）に関わる諸規律の果報をも得る。

Verse 265

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये जलशाय्युपाख्याने अशून्यशयनव्रतमाहात्म्यवर्णनं नाम पञ्चषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

かくして、『シュリー・スカンダ・マハープラーナ』エーカーシーティサーハスリー・サンヒター所収、第六ナ―ガラ・カーンダのハータケーシュヴァラ聖域讃（Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya）中、ジャラシャーイー（Jalaśāyī）説話における「アシューニャシャヤナ誓戒の功徳の叙述」と題する第265章はここに終わる。