Adhyaya 264

Verse 1

ब्रह्मोवाच । कार्तिकेयश्च पार्वत्याः प्राणेभ्यश्चातिवल्लभः । संक्रीडति समीपस्थो नानाचेष्टाभिरुद्यतः

ブラフマーは言った。「カールティケーヤは、パールヴァティーにとって自らの命の息よりもなお愛しい者である。その御子は近くで戯れ、さまざまな身振りと働きにより生き生きと躍動している。」

Verse 2

रक्तकांतिर्महातेजाः षण्मुखोऽद्भुत विक्रमः । क्वचिद्गायति चात्यर्थं क्वचिन्नृत्यति स्वेच्छया

紅の光輝と大いなる威光をたたえ、六つの御顔をもつ驚くべき武勇の御方は、ある時は深い歓喜にて歌い、ある時は御心のままに自在に舞われる。

Verse 3

मातरं पितरं दृष्ट्वा विनयावनतः क्वचित् । क्वचिच्च गंगापुलिने सिकतालेपनाकृतिः

ある時は母と父を見て、礼節もってへりくだり、うやうやしく頭を垂れる。ある時はジャーフナヴィー（ガンガー）の河畔にて、砂を塗り、形を作って戯れる。

Verse 4

गणैः सह विचिन्वानो विविधान्वनभूरुहान् । एवं प्रक्रीडितस्तस्य दिवसाः पंच जज्ञिरे

ガナたちを伴い、森のさまざまな樹木や草木を見つつ歩み巡った。かくしてそのように戯れているうちに、五日が過ぎ去った。

Verse 5

ततो देवा महेन्द्राद्यास्तारकत्रासविद्रुताः । स्तुवन्तः शंकरं सर्वे तारकस्य जिघृक्षया

その後、ターラカを恐れて逃れ来た神々は、大いなるインドラをはじめ皆、ターラカを捕らえ屈服させんと願い、シャンカラを讃嘆した。

Verse 6

चक्रुः कुमारं सेनान्यं जाह्नव्यां स्वगणैः सुराः । सस्वनुर्देववाद्यानि पुष्पवर्षं पपात ह

ジャーフナヴィー（ガンガー）の上にて、神々はそれぞれの眷属とともに、クマーラを軍勢の総帥として任じた。天の楽器は鳴り響き、花の雨が降り注いだ。

Verse 7

वह्निस्तु स्वां ददौ शक्तिं हिमवान्वाहनं ददौ । सर्वदेवसमुद्भूतगणकोटिसमावृतः

火神アグニは自らの槍の威力（シャクティ）を授け、ヒマヴァーンは乗り物を与えた。あらゆる神々より生じた無数のガナに囲まれ、彼は陣を整えて立った。

Verse 8

प्रणम्य मुनिसंघेभ्यः प्रययौ रिपुविग्रहे । ताम्रवत्यां नगर्यां च शंखं दध्मौ प्रतापवान्

賢者たちの集いに礼拝して、彼は敵との戦いへと進んだ。タームラヴァティーの都にて、威光ある者は法螺（シャンク）を吹き鳴らした。

Verse 9

ततस्तारकसैन्यस्य दैत्यदानवकोटयः । समाजग्मुस्तस्य पुराच्छंखनादभयातुराः

するとその都から、ターラカの軍に属する無数のダイティヤとダーナヴァが集まり来た。法螺の響きに恐れおののいていた。

Verse 10

स्ववाहनसमारूढाः संयता बलदर्पिताः । देवाः सर्वेऽपि युयुधुः स्कन्दतेजोपबृंहिताः

諸天はそれぞれの乗り物にまたがり、統制を保ち、力を誇って戦った。スカンダの光輝により、皆いよいよ奮い立った。

Verse 11

तदा दानवसैन्यानि निजघान च सर्वशः । विष्णुचक्रेण ते छिन्नाः पेतुरुर्व्यां सहस्रशः

そのときダーナヴァの軍勢は四方で討ち倒された。ヴィシュヌの円盤（チャクラ）に断たれ、彼らは幾千と地に倒れ伏した。

Verse 12

ततो भग्नाश्च शतशो दानवा निहतास्तदा । नद्यः शोणितसंभूता जाता बहुविधामुने

そのとき、ダーナヴァたちは幾百も打ち破られ、討ち倒された。おお牟尼よ、血より生まれた多様な河川が現れ出た。

Verse 13

तद्भग्नं दानवबलं दृष्ट्वा स युयुधे रणे । बभंज सद्यो देवेशो बाणजालैरनेकधा

すでに砕け散ったダーナヴァの軍勢を見て、彼は戦場でなお戦い続けた。すると神々の主は、無数の矢の網によって、たちまち多様に彼らを打ち砕いた。

Verse 14

शक्तिनायुध्य गंगिन्याश्चिक्षेप कृष्णप्रेरिताः । सरथं च सयंतारं चक्रे तं भस्मसात्क्षणात्

クリシュナに促され、神々の軍勢はシャクティと武器を投げ放った。瞬く間に、彼は戦車と御者もろとも灰燼と化した。

Verse 15

शेषाः पातालमगमन्हतं दृष्ट्वाऽथ तारकम् । ततो देवगणाः सर्वे शसंसुस्तस्य विक्रमम्

ターラカが討たれたのを見て、残る敵はパーターラへと逃げ去った。すると神々の一切は、彼の英雄の武威を称えた。

Verse 16

देवदुन्दुभयो नेदुः पुष्पवृष्टिस्तथाऽभवत् । ते लब्धविजयाः सर्वे महेश्वरपुरोगमाः

天の太鼓は鳴り響き、花の雨が降り注いだ。マヘーシュヴァラを先頭に、彼らは皆、勝利を得て歓喜した。

Verse 17

सिषिचुः सर्वदेवानां सेनापत्ये षडाननम् । ततः स्कंदं समालिंग्य पार्वती हर्षगद्गदा

諸天は六面の御方を、神々の軍勢の総司令として灌頂し奉った。ついでパールヴァティーは、歓喜に声を震わせつつ、スカンダを抱きしめた。

Verse 18

मांगल्यानि तदा चक्रे स्वसखीभिः समावृता । एवं च तारकं हत्वा सप्तमेऽहनि बालकः

侍女たちに囲まれて、彼女はそのとき吉祥の儀礼を執り行った。かくしてターラカを討ち果たし、神なる御子は七日目にその業を成就した。

Verse 19

मंदराचलमासाद्य पितरौ संप्रहर्षयन् । उवाच सकलं स्कन्दः परमानंदनिर्भरः

マンダラ山に至り、父母を歓喜させたのち、無上の歓楽に満ちたスカンダは、ことごとく余すところなく語った。

Verse 20

काले दारक्रियां तस्य चिन्तयामास शंकरः । स उवाच प्रसन्नात्मा गांगेयममितद्युतिम्

時至って、シャンカラは御子の婚礼の儀を思いめぐらした。安らかな心で、計り知れぬ光輝をもつガンガー生まれの御方に語りかけた。

Verse 21

प्राप्तः कालस्तव विभो पाणिग्रहणसंमतः । कुरु दारान्समासाद्य धर्मस्ते पुंससंमतः

「おお主よ、あなたが婚姻の儀—手を取る聖礼—を受け入れるべき時が到来しました。伴侶を迎え、家を立てなさい。これこそ、あなたの位にふさわしいと認められたダルマです。」

Verse 23

क्रीडस्व विविधैर्भोगैर्विमानैः सह कामिकैः । तच्छ्रुत्वा भगवान्स्कन्दः पितरं वाक्यमब्रवीत् । अहमेव हि सर्वत्र दृश्यः सर्वगणेषु च । दृश्यादृश्यपदार्थेषु किं गृह्णामि त्यजामि किम्

「さまざまな享楽に戯れ、天のヴィマーナと愛しき伴侶と共に遊べ。」それを聞いて、主スカンダは父に答えた。「我のみが遍く在り、あらゆる群の中に顕れる。見えるものと見えぬもののうち、我に取るべき何があり、捨つべき何があろうか。」

Verse 24

याः स्त्रियः सकला विश्वे पार्वत्या ताः समा हि मे । नराः सर्वेऽपि देवेश भवद्वत्तान्विलोकये

「世のすべての女人は、我にとってパールヴァティーと等しく、すべての男人もまた、神々の主よ、汝と等しきものとして観ずる。」

Verse 25

त्वं गुरुर्मां च रक्षस्व पुनर्नरकमज्जनात् । येन ज्ञातमिदं ज्ञानं त्वत्प्रसादादखंडितम्

「汝は我が गुरु（師）なり—再び地獄に沈むことより我を護り給え。汝の恩寵により、この断たれぬ全き智を悟り得たり；どうか失われぬように。」

Verse 26

पुनरेव महाघोरसंसाराब्धौ निमज्जये । दीपहस्तो यथा वस्तु दृष्ट्वा तत्करणं त्यजेत्

「再び、巨大にして恐るべき輪廻の海に我が沈まぬように。灯を手にする者が、物を見出せば探索の業を捨つるがごとく。」

Verse 27

तथा ज्ञानमधिप्राप्य योगी त्यजति संसृतिम् । ज्ञात्वा सर्वगतं ब्रह्म सर्वज्ञ परमेश्वर

かくして、智を円満に得たヨーギーは輪廻を捨て去る。遍く行き渡るブラフマンを悟れば—全知なる至上主よ—（彼は解脱する）。

Verse 28

निवर्त्तंते क्रियाः सर्वा यस्य तं योगिनं विदुः । विषये लुब्धचित्तानां वनेऽपि जायते रतिः

あらゆる強迫の行為がその内に止息する者—その人を人々はヨーギンと知る。だが感官の対象に貪る心の者には、森の中にあっても執着が生じる。

Verse 29

सर्वत्र समदृष्टीनां गेहे मुक्तिर्हि शाश्वती । ज्ञानमेव महेशान मनुष्याणां सुदुर्लभम्

遍く平等の眼で見る者には、家に住していても解脱はまことに常住である。おおマヘーシャーナよ、人にとってきわめて得難いのはただ智慧のみ。

Verse 30

लब्धं ज्ञानं कथमपि पंडितो नैव पातयेत् । नाहमस्मि न माता मे न पिता न च बांधवः

いかなる仕方で得た知であれ、賢者は得た智慧を決して失墜させてはならない。「我は（身体の我）にあらず。『我が母』でもなく、『我が父』でもなく、いかなる『親族』も真に我を規定しない。」

Verse 31

ज्ञानं प्राप्य पृथक्भावमापन्नो भुवनेष्वहम् । प्राप्यं भागमिदं दैवात्प्रभावात्तव नार्हसि

智慧を得て、我はこの諸世界のただ中にて（世俗の同一視から）離別の境地に至った。この分け前の運命は宿縁により来たる。汝の威力によって、どうかそれを覆さず（我を堕させ給うな）。

Verse 32

वक्तुमेवंविधं वाक्यं मुमुक्षोर्मे न संशयः । यदाग्रहपरा देवी पुनःपुनरभाषत

このような言葉こそ解脱を求める者にふさわしいと、我に疑いはない。すると決意に堅き女神は、繰り返し繰り返し語った。

Verse 33

तदा तौ पितरौ नत्वा गतोऽसौ क्रौञ्चपर्वतम् । तत्राश्रमे महापुण्ये चचार परमं तपः

そのとき彼は両親に礼拝してから、クラウñチャ山へ赴いた。そこで、最上の功徳に満ちたアーシュラマにおいて、彼は至高の苦行（タパス）を修した。

Verse 34

जजाप परमं ब्रह्म द्वादशाक्षरबीजकम् । पूर्वं ध्यानेन सर्वाणि वशीकृत्येन्द्रियाणि च

彼は至上のブラフマンを、十二音節の種子（ビージャ）をもつ真言としてジャパし続けた。まず瞑想によって、あらゆる感官を制し、統御した。

Verse 35

ममतां संवियुज्याथ ज्ञानयोगमवाप्तवान् । सिद्धयस्तस्य निर्विघ्ना अणिमाद्या यदाऽगताः

彼は執着と「我がもの」という思いを離れ、智のヨーガ（ジュニャーナ・ヨーガ）を得た。そのとき、アニマー（aṇimā）に始まる諸シッディは、障りなく自然に彼のもとへ現れた。

Verse 36

तदा तासां गणा क्रुद्धो वाक्यमेतदुवाच ह । ममापि दु्ष्टभावेन यदि यूयमुपागताः

そのとき彼女らの長は憤り、このように言った。「もし汝らが邪なる心をもって、わたしのもとへも近づいたのなら……」

Verse 37

तदास्मत्समशांतानां नाभिभूतिं करिष्यथ । एवं ज्ञात्वा महेशोऽपि यतो ज्ञानमहोदयम्

「そのとき汝らは、われらのように寂静なる者を打ち負かすことはできぬ。」そう悟って、マヘーシャもまた、智慧の大いなる顕現へと向かった。

Verse 38

मत्तोऽपि ज्ञानयोगेनस्कन्दोऽप्यधिकभावभृत् । विस्मयाविष्टहृदयः पार्वतीमनुशिष्टवान्

我をも超えて、智慧のヨーガによりいよいよ大いなる霊的威光を帯びたスカンダは、驚嘆に満ちた心でパールヴァティーを教え諭した。

Verse 39

पुत्रशोकपरां चोमां शुभैर्वाक्यामृतैर्हरः । चातुर्मासस्य माहात्म्यं सर्वपापप्रणाशनम्

ハリは、甘露のごとき吉祥の言葉で、子を思う悲嘆に沈むウマーを慰め、あらゆる罪を滅するチャートゥルマーシャの大いなる功徳を説いた。

Verse 40

महेश्वरो वा मधुकैटभारिर्हृद्याश्रितो ध्यानमयोऽद्वितीयः । अभेदबुद्ध्या परमार्तिहंता रिपुः स एवातिप्रियो भवेत्ततः

マヘーシュヴァラであれ、マドゥとカイタバを討つ者であれ—心中に住し、禅定そのものとして成り、二つなき唯一者—を、不二の智慧（アベーダ・ブッディ）にて観ずれば、至上の苦患を滅する者となる。ゆえに、敵すらもこの上なく愛しきものとなる。

Verse 41

सूत उवाच । एतद्वः कथितं विप्राश्चातुर्मास्यसमुद्भवम् । माहात्म्यं विस्तरेणैव किमन्यच्छ्रोतुमिच्छथ

スータは言った。「おお婆羅門たちよ、チャートゥルマーシャより生ずるこの功徳を、わたしは詳しく語った。ほかに何を聞きたいのか。」

Verse 264

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये तारकासुरवधो नाम चतुःषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

かくして『シュリー・スカンダ・マハープラーナ』「エーカーシーティサーハスリー・サンヒター」所収、第六巻ナーガラ・カーンダの「ハータケーシュヴァラ聖域功徳」、『シェーシャシャーイー物語』、ブラフマーとナーラダの対話、「チャートゥルマーシャ功徳」における「ターラカースラ討伐」と名づけられた第264章はここに終わる。