Adhyaya 169

Verse 1

ऋषय ऊचुः । कस्मात्सा तुष्टिदा प्रोक्ता नागराणां विशेषतः । धारानामेति विख्याता कस्मात्सा धरणीतले

聖仙たちは言った。「なぜ彼女は、とりわけナーガラたちに対して『トゥシュティダー』（満足を授ける者）と称されるのか。さらに、なぜ地上において『ダーラー』の名で名高いのか。」

Verse 2

सूत उवाच । चमत्कारपुरे पूर्वं धारानामेति विश्रुता । आसीत्तपस्विनी साध्वी नागरी ब्राह्मणोत्तमा । तस्याः सख्यमरुन्धत्या आसीत्पूर्वं सुमेधया

スータは語った。「昔、チャマトカーラプラに、『ダーラー』の名で広く知られるナーガリーのバラモン女性がいた。彼女は苦行に励む貞淑なる聖女で、バラモンの中でも最も優れた者であった。さらに以前、彼女は卓越した知恵をもつ女性アルンダティーと親しい友情を結んでいた。」

Verse 3

अरुन्धती यदा प्राप्ता चमत्कारपुरे शुभे । स्नानार्थं शंखतीर्थं तु वसिष्ठेन समागता

アルンダティーが吉祥なる驚異の都チャマトカーラプラに到着したとき、彼女はヴァシシュタとともに沐浴のためシャンカ・ティールタへ赴いた。

Verse 4

तया दृष्टाथ सा तत्र अंगुष्ठाग्रेण संस्थिता । वायुभक्षा निराहारा दिव्येन वपुषान्विता

そのとき彼女はそこで見られた――親指の先に立ち、風を糧として食を断ち、光り輝く神妙なる身を具えていた。

Verse 5

तया पृष्टा च सा साध्वी का त्वं कस्य सुता शुभे । किमर्थं तु स्थिता चोग्रे तपसि ब्रूहि मे शुभे

彼女に問われて、その貞淑なる女は答えた。「吉祥なる方よ、あなたは誰、誰の娘か。いかなる理由でこの苛烈な苦行に堅く住しているのか。告げてください、福徳の御方よ。」

Verse 6

धारोवाच । देवशर्माख्यविप्रस्य सुताहं नागरस्य च । बालत्वे वर्तमानाया वैधव्यं मे व्यवस्थितम्

ダーラーは言った。「私はデーヴァシャルマーと名づけられたナーガラのバラモンの娘です。幼き頃より、寡婦の運命が私に定まりました。」

Verse 7

शंखतीर्थस्य माहात्म्यं श्रुत्वा शंखेश्वरस्य च । ततोऽहं संस्थिता ह्यत्र तस्यैवाराधने स्थिता

「シャンカ・ティールタの大いなる功徳と、シャンケーシュヴァラの威徳を聞き、ゆえに私はここに住み定め、ただ御方の礼拝にのみ身を置いております。」

Verse 8

अरुन्धत्युवाच । तवोपरि महान्स्नेहो दर्शनात्ते व्यवस्थितः । तस्मादागच्छ गच्छावो ममाश्रमपदं शुभम्

アルンダティーは言った。「あなたを見て、あなたへの大いなる慈愛がわたしのうちに定まった。ゆえに来なさい——わたしの吉祥なる庵（アーシュラマ）へ共に行こう。」

Verse 9

सरस्वत्या स्तटे शुभ्रे सर्वपातकनाशने । शास्त्रगोष्ठीरता नित्यं तत्र तिष्ठ मया सह

「あらゆる罪を滅するサラスヴァティーの、白く輝く岸辺にて、わたしと共に留まりなさい——聖典（シャーストラ）の講論の集いを常に喜びとして。」

Verse 10

ततः संप्रस्थिता सा तु तया सार्धं तपस्विनी । अनुज्ञाता स्वपित्रा तु जनन्या बांधवैस्तथा

それからその苦行の女は彼女と連れ立って旅立った——自らの父と母、そして親族たちの許しを得ていたのである。

Verse 11

तस्याः सख्यं चिरं कालं तया सह बभूव ह । कस्यचित्त्वथ कालस्य सा शक्तिस्तत्र चागता

彼女の友情はその相手と長きにわたり続いた。やがて時が過ぎ、あのシャクティもまたそこへ到来した。

Verse 12

विश्वामित्रेण संसृष्टा वसिष्ठस्य वधाय च । सा स्तंभिता वसिष्ठेन कृता देवीस्वरूपिणी । संपूज्या देवमर्त्यानां सर्वरक्षाप्रदा शुभा

彼女はヴィシュヴァーミトラと結び、ヴァシシュタを討たんとしたが、ヴァシシュタにより制止され、女神の相を帯びる者とされた。神々と人々により礼拝供養されるにふさわしく、吉祥にして、あらゆる守護を授ける者である。

Verse 13

ततस्तु धारया तस्याः कैलासशिखरोपमः । प्रासादो निर्मितो विप्रा नानारत्नविचित्रितः

そののち、ダーラーの力によって彼女のために宮殿が築かれた――カイラーサ山の峰に似て、ああ婆羅門たちよ、さまざまな宝玉で荘厳に飾られていた。

Verse 14

चकाराथ ततः स्तोत्रं तस्याः सा च तपस्विनी

それから、その苦行の女は彼女を讃える讃歌（ストートラ）を作った。

Verse 15

नमस्ते परमे ब्राह्मि धारयोगे नमोनमः । अर्धमात्रे परे शून्ये तस्यार्धार्धे नमोस्तु ते

至上のブラフミーよ、あなたに敬礼いたします。支える力のヨーガ（ダーラー・ヨーガ）としてのあなたに、重ねて敬礼いたします。超越の半音節として、最高の空として、そしてあらゆる量を超えた微妙なる「半の半」として、あなたに敬礼いたします。

Verse 16

नमस्ते जगदाधारे नमस्ते भूतधारिणि । नमस्ते पद्मपत्राक्षि नमस्ते कांचनद्युते

宇宙の支えなるあなたに敬礼いたします。万有を担うあなたに敬礼いたします。蓮の葉のごとき眼をもつあなたに敬礼いたします。黄金のように輝くあなたに敬礼いたします。

Verse 17

नमस्ते सिंहयानाढ्ये नमस्तेऽस्तुमहाभुजे । नमस्ते देवताभीष्टे नमस्ते दैत्यसूदिनि

獅子を乗り物として飾るあなたに敬礼いたします。大いなる御腕のあなたに敬礼いたします。神々に愛され願われるあなたに敬礼いたします。ダイティヤ（阿修羅）を討つあなたに敬礼いたします。

Verse 18

नमस्ते महिषाक्रांतशरीरच्छिन्नमस्तके । नमस्ते विंध्यनिरते सुरामांसबलिप्रिये

水牛の魔を踏み砕き、その首を断ち給う御方よ、汝に礼拝す。ヴィンディヤの地にて歓び住し、酒と肉と供犠の供物を嘉し給う御方よ、汝に礼拝す。

Verse 19

त्वं लक्ष्मीस्त्वं शची गौरी त्वं सिद्धिस्त्वं विभावरी । त्वं स्वाहा त्वं स्वधा तुष्टिस्त्वं पुष्टिस्त्वं सुरेश्वरी

汝はラクシュミー、汝はシャチー、汝はガウリー。汝はシッディ、汝は夜。汝はスヴァーハー、汝はスヴァダー。汝は満足、汝は滋養。汝は諸天の主宰たる女神なり。

Verse 20

शक्तिरूपासि देवि त्वं सृष्टिसंहारका रिणी । त्वयि दृष्टमिदं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम्

おお女神よ、汝はまさしくシャクティ、創造と滅尽をなす御力なり。動くものも動かぬものも含め、三界のすべては汝のうちに見出される。

Verse 21

यथा तिलेस्थितं तैलं दधिसंस्थं यथा घृतम् । हविर्भुजश्च काष्ठस्थः सुगुप्तं लभ्यते न हि

胡麻の中に油が秘められ、凝乳の中にギーが宿るように。供物を食する火もまた木の中に隠れて在る。かくのごとく、深く秘められたものは、引き出して顕さねば得られない。

Verse 22

तथा त्वमपि देवेशि सर्वगापि न लक्ष्यसे

かくして、ああ諸天の主母よ、汝は遍く満ち給えども、容易には覚知されぬ。

Verse 23

सूत उवाच । एतेन स्तोत्रमुख्येन स्मृता सा परमेश्वरी । बहूनि वर्ष पूगानि पूजयंत्या दिनेदिने

スータは言った。「この最上の讃歌によって、至上の女神は招かれ、想起された。彼女は日ごとに、幾多の歳月のあいだ礼拝され続けたのである。」

Verse 24

कस्यचित्त्वथ कालस्य चैत्रशुक्लाष्टमी सिता । तस्मिन्नहनि देवी सा नद्यां संस्नाप्य पूजिता

その後ある時、チャイトラ月の白分の第八日（アシュタミー）に、まさにその日に女神は川で沐浴され、礼拝された。

Verse 25

बलि पूजां ततो दत्त्वा स्तोत्रेणानेन च स्तुता । ततः प्रत्यक्षतां गत्वा तामुवाच तपस्विनीम्

バリの供物を捧げ、礼拝を行ったのち、彼女はこの讃歌によって女神を讃えた。すると女神は眼前に顕現し、その苦行の女に語りかけた。

Verse 26

पुत्रि तुष्टास्मि भद्रं ते स्तोत्रेणानेन चानघे । वरं वरय भद्रं ते तव दास्यामि वांछितम्

「娘よ、汝に満足した。汝に吉祥あれ。この讃歌によって、罪なき者よ。願い（恩寵）を選べ。汝に吉祥あれ。汝の望むものを授けよう。」

Verse 27

धारोवाच । यदि तुष्टासि मे देवि यदि देयो वरो मम । तन्मे नाम तवाप्यस्तु प्रासादेऽत्र हि केवलम्

ダーラーは言った。「もし女神よ、あなたが私を嘉し、もし私に恩寵を授けてくださるなら——この堂（プラサーダ）においてのみ、私の名をあなたの御名と結び合わせてください。」

Verse 28

अपरं नागरो योऽत्र त्वस्मिन्नहनि संस्थिते । प्रदक्षिणात्रयं कृत्वा तव दत्त्वा फलत्रयम्

さらに、ナーガラの住人で、このまさに今日ここに来て留まる者は—三度のプラダクシナー（聖なる周回）を行い、汝に三つの果実を供えて—

Verse 29

स्तोत्रेणानेन भवतीं स्तुत्वा च कुरुते नतिम् । तस्य संवत्सरं यावद्रोगो रक्ष्यस्त्वयाऽखिलः

—そしてこの讃歌によって汝を讃え、恭しく礼拝して頭を垂れるなら、その者には一年のあいだ、あらゆる病が汝によって守られ退けられるべし。

Verse 30

या च वंध्या भवेन्नारी सा भूयात्पुत्रसंयुता । दुर्भगा च ससौभाग्या कुरूपा रूपसंभवा । रोगिणी रोगनिर्मुक्ता सर्वसौख्यसमन्विता

不妊の女は子を授かり、しかも男子に恵まれる。不運の女は幸運となり、醜き姿の者は美を得、病める女は病より解き放たれ—あらゆる安楽を具える。

Verse 31

देव्युवाच । अहं धारेति विख्याता प्रासादेऽत्र त्वया कृते । भविष्यामि न सन्देहस्तव कीर्तिकृते सदा

女神は言われた。「汝がここに建立したこの神殿において、我はまことに『ダーラー（Dhārā）』として名高くならん—疑いなし—常に汝の名声のために。」

Verse 32

अत्र यो नागरो भक्त्या समागत्य तपस्विनि । प्रदक्षिणात्रयं कुर्याद्दत्त्वा मम फलत्रयम्

ここにおいて、苦行の女よ。ナーガラの住人で、信愛をもって来たり、三度のプラダクシナーを行い、我に三つの果実を供える者は—

Verse 33

सोऽपि संवत्सरं यावद्भविता रोगवर्जितः । एवमुक्ता तु सा देवीततश्चादर्शनं गता

「その者もまた、一年のあいだ病を離れて過ごすであろう。」そう告げ終えると、女神はやがて姿を消した。

Verse 34

धारापि संस्थिता तत्र अरुन्धत्या समन्विता । अद्यापि दृश्यते व्योम्नि तस्याश्चापि समीपगा

ダーラーもまた、アルンダティーを伴ってそこに安住した。今日に至るまで、彼女は天空に見え、アルンダティーもまたその近くに見える。

Verse 35

एतद्धारोद्भवं योऽत्र वृत्तांतं कीर्तयिष्यति । शृणुयाद्वा द्विजश्रेष्ठा मुच्येत्पापाद्दिनोद्भवात्

おお、最勝の二度生まれの者よ。ここでダーラーの起源の物語を唱える者、あるいはただそれを聴く者でさえ、日々生じる罪より解き放たれる。

Verse 36

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पठनीयं विशेषतः । श्रोतव्यं च प्रभक्त्येदं नागरैश्च विशेषतः

それゆえ、あらゆる努力をもって、とりわけこの（マーハートミヤ）を読誦すべきである。また篤い信愛をもって聴聞すべきであり、ことにこの地ナーガラの人々は殊更にそうすべきである。

Verse 169

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये धारानामोत्पत्तिवृत्तांत धारादेवीमाहात्म्यवर्णनं नामैकोनसप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः

かくして、聖なる『スカンダ・マハープラーナ』、エーカーシーティ・サーハスリー・サンヒター所収、第六巻ナーガラ・カンダ、ハータケーシュヴァラ聖域のマーハートミヤにおいて、「ダーラーの起源の物語とダーラーデーヴィーの偉大さの叙述」と題する第百六十九章はここに終わる。