Adhyaya 123

Verse 1

सूत उवाच । तथान्यदपि तत्रास्ति शुक्लतीर्थमनुत्तमम् । दर्भैः संसूचितं श्वेतैर्यदद्यापि द्विजोत्तमाः

スータは語った。「そこにはまた、無上の聖なる渡し場『シュクラティールタ（Śuklatīrtha）』がある。今日に至るまで—おお最勝の二度生まれた者たちよ—白きダルバ草によって標されている。」

Verse 2

चमत्कारपुरे पूर्वमासीत्कश्चित्सुशल्यवित् । रजकः शुद्धकोनाम पुत्रपौत्रसमन्वितः

昔、チャマトカーラプラ（Camatkārapura）という都に、シュッダカ（Śuddhaka）という名の洗濯人がいた。彼はその技に巧みで、子や孫にも恵まれていた。

Verse 3

स सर्वरजकानां च प्राधान्येन व्यवस्थितः । प्रधानब्राह्मणानां च करोत्यंबरशोधनम्

彼はすべての洗濯人の中で長として定まり、また主要なるブラーフマナたちの衣を清め洗う務めを果たしていた。

Verse 4

कस्यचित्त्वथ कालस्य नीलीकुण्ड्यां समाहितः । प्राक्षिपद्ब्राह्मणेंद्राणां वासो विज्ञातवांश्चिरात्

やがてある時、ニーリークンディーにて務めに心を定めていた折、彼は高徳なるバラモンたちの衣をそこへ投げ入れてしまった――その過ちを悟ったのは、はるか後のことであった。

Verse 5

अथासौ मन्दचित्तश्च स्वामाहूयकुटुम्बिनीम् । पुत्रांश्च वचनं प्राह रहस्ये भयविह्वलः

その後、心乱れた彼は妻と息子たちを呼び寄せ、ひそかに、恐れに震えつつ次の言葉を語った。

Verse 6

निर्मूल्यानि सुवस्त्राणि ब्राह्मणानां महात्मनाम् । नीलीमध्ये विमोहेन प्रक्षिप्तानि बहूनि च

「大いなる心をもつバラモンたちの、彼らにとって無価の美衣が多く――わが迷妄ゆえに――ニーリーのただ中へ投げ込まれてしまった。」

Verse 7

वधबन्धादिकं कर्म ते करिष्यंत्यसंशयम् । तस्मादन्यत्र गच्छामो गृहीत्वा रजनीमिमाम्

「疑いなく、彼らは打擲や縛りなどの仕打ちを加えるであろう。ゆえに、今宵この夜のうちに、他所へ移ろう（ただちに立つのだ）。」

Verse 8

एवं स निश्चयं कृत्वा सारमादाय मंदिरात् । प्रस्थितो भार्यया सार्द्धं कांदिशीको द्विजोत्तमाः

かくして彼は決意を固め、家より財を携え、カーンディシーのその男は妻とともに旅立った――おお、二度生まれの最勝者よ。

Verse 9

तावत्तस्य सुता गत्वा स्वां सखीं दाशसंभवाम् । उवाच क्षम्यतां भद्रे यन्मया कुकृतं कृतम्

そのころ彼の娘は、漁師の家に生まれた自らの友のもとへ行き、こう告げた。「愛しき友よ、わたしの犯した過ちをどうかお赦しください。」

Verse 10

अज्ञानाज्ज्ञानतो वापि प्रक्रीडंत्या त्वया सह । प्रणयाद्बाल्यभावाच्च क्रोधाद्वाथ महेर्ष्यया

「無知ゆえであれ、あるいは知りつつであれ――あなたと戯れている折に――愛情からであれ、幼さからであれ、怒りからであれ、あるいは激しい嫉みからであれ……」

Verse 11

अथ सा सहसा श्रुत्वा बाष्पपर्याकुलेक्षणा । उवाच किमिदं भद्रे यन्मामित्थं प्रभाषसे

その言葉をたちまち聞くや、彼女は涙に目を曇らせて言った。「やさしき友よ、なぜそのように私に語るのですか。」

Verse 12

सख्युवाच । मम तातेन नीलायां प्रक्षिप्तान्यंबराणि च । ब्राह्मणानां महार्हाणि विभ्रमेण सुलोचने

友は言った。「美しい眼の方よ、父は一時の取り乱しから、ニ―ラーの流れへ幾つかの衣を投げ入れてしまいました。――それはバラモンたちの尊い衣でした。」

Verse 13

तत्प्रभाते परिज्ञाय दंडं धास्यंति दारुणम् । एवं चित्ते समास्थाय तातः संप्रस्थितोऽधुना

「夜明けにこれが知れ渡れば、恐ろしい罰が下されましょう。そう心に定めて、父はただいま旅立ってしまいました。」

Verse 14

अहं तवातिकं प्राप्ता दर्शनार्थमनिन्दिते । अनुज्ञाता प्रयास्यामि त्वया तस्मात्प्रमुच्यताम्

咎なき御方よ、ただ御姿を拝するために、わたしはあなたのもとへ近づきました。すでにお許しを得ましたゆえ、これより立ち去ります。どうかこの遅れより解き放ってください。

Verse 15

अथ सा तद्वचः श्रुत्वा प्रसन्नवदनाऽब्रवीत् । यद्येवं मा सरोजाक्षि कुत्रचित्संप्रयास्यसि

その言葉を聞くと、彼女は顔をほころばせて言った。「もしそうなら、蓮華の眼の御方よ、どこへも行かないでください。」

Verse 16

निवारय द्रुतं गत्वा तातं नो गम्यतामिति । अस्ति पूर्वोत्तरे भागे स्थानादस्माज्जलाशयः

「急いで行って、わたしたちの父上をお止めなさい——去らせてはなりません。この場所の北東に、水をたたえた池があるのです。」

Verse 19

ततः स विस्मयाविष्टः स्वयं सस्नौ कुतूहलात् । यावच्छुक्लत्वमापन्नस्तादृक्कृष्णवपुर्धरः

それから彼は驚嘆に満たされ、好奇心から自らそこで沐浴した——すると、黒き肌を帯びていたその者が、白く清らかな輝きを得るに至った。

Verse 20

तस्मात्तत्रैव वस्त्राणि प्रक्षालयतु सत्वरम् । तातः स तव यास्यंति विशुद्धिं परमां शुभे

「ゆえに、その場で衣を速やかに洗わせなさい。そうすれば、あなたの父上は至上の清浄を得るでしょう、吉祥なる御方よ。」

Verse 21

अथ सा सत्वरं गत्वा निजतातस्य तद्वचः । सत्वरं कथयामास प्रहृष्टवदना सती

そこで彼女は急いで自らの父のもとへ赴き、その言葉をただちに告げた。貞淑なる彼女の顔は歓喜に輝いていた。

Verse 22

मम सख्या समादिष्टं नातिदूरे जलाशयः । तत्र श्वेतत्वमायाति सर्वं क्षिप्तं सितेतरम्

彼女は言った。「友が、遠からぬ所にある水のたまりを示してくれました。そこへ投げ入れられたものは、白くなくとも、みな白く（清らかに、明るく）なるのです。」

Verse 23

तस्मात्प्रक्षालय प्रातस्तत्र गत्वा जलाशये । वस्त्राण्यमूनि शुक्लत्वं संप्रयास्यंत्यसंशयम्

ゆえに、夜明けにそこへ赴き、その水たまりで洗いなさい。これらの衣は疑いなく白さを得るでしょう。

Verse 24

रजक उवाच । नैतत्संपत्स्यते पुत्रि यन्नीलस्य परिक्षयः । वस्त्रलग्नस्य जायेत यतः प्रोक्तं पुरातनैः

洗濯人は言った。「娘よ、それは成らぬ。布に染みついた藍が尽きて消えるなど。古の人々がそのように説き伝えているからだ。」

Verse 25

वज्रलेपस्य मूर्खस्य नारीणां कर्कटस्य च । एको ग्रहस्तु मीनानां नीलीमद्यपयोस्तथा

「金剛のごとく固まった塗り、愚者、女、そして蟹には、ただ一つの『掴み』（離さぬ執着）だけがあると言われる。同様に魚も、また藍、酒、乳もまた然り。」

Verse 26

कन्योवाच । तत्र ह्यागम्यतां तावद्वस्त्रणयादाय यत्नतः । तोयाच्छुद्धिं प्रयास्यंति तदाऽगंतव्यमेव हि

乙女は言った。「それならまずそこへ参り、衣を慎んで携えて行きましょう。その水によって人々は清浄を得ます—ゆえに必ず赴いて拝見すべきです。」

Verse 27

भूयोऽपि मंदिरे वाऽथ तस्मात्स्थानाद्दिगंतरम् । गंतव्यं सकलैरेव ममैतद्धृदि संस्थितम्

さらに—寺院へであれ、その場所から遠くへであれ—皆が進まねばなりません。この決意はわが胸に堅く定まりました。

Verse 28

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा साधुसाध्विति तेऽसकृत् । प्रोच्य बांधवभृत्याश्च रात्रावेव प्रजग्मिरे

彼女の言葉を聞くと、人々は幾度も「善い、善いぞ」と称えた。ついで親族と従者に告げ、まさにその夜に出立した。

Verse 29

दाशकन्यां पुरः कृत्वा संशयं परमं गताः । विभवेन समायुक्ता निजेन द्विजसत्तमाः

漁師の娘を先頭に立て、最勝の二度生まれの者たちは進んだ。大いなる疑いにとらわれつつも、自らの資財と備えを整えていた。

Verse 30

ततः सा दर्शयामास दाशकन्या जलाशयम् । बहुवीरुधसंछन्नं दुष्प्रवेशं च देहिनाम्

それから漁師の娘は水の溜まりを示した。多くの蔓草に覆われ、身を持つ者には入り難い所であった。

Verse 31

ततः स रजकस्तत्र वस्त्राण्यादाय सर्वशः । प्रविष्टः सलिले तस्मिन्क्षालयामास वै द्विजाः

その後、洗濯人はそこにある衣をことごとく取り、かの水に入りて、まことに洗い始めた、ああ二度生まれの者よ。

Verse 32

अथ तानि सुवस्त्राणि मेचकाभानि तत्क्षणात् । जातानि स्फटिकाभानि तत्क्षणादेव कृत्स्नशः

すると、その上等の衣は—濃き青に見えしが—その刹那、ことごとく水晶のごとく明らかに輝き、たちまち全て変じた。

Verse 33

ततस्तुष्टिसमायुक्तः साधुसाध्विति चाऽब्रवीत् । समालिंग्य सुतां प्राह दाशकन्यां च सादरम्

そのとき彼は満足に満ち、「善いぞ、善いぞ」と叫んだ。わが娘を抱きしめ、さらに漁夫の娘にも恭しく語りかけた。

Verse 34

सुवस्त्राणि द्विजेंद्राणामर्पयामो यथाक्रमम्

「二度生まれの最勝の方々に、順序に従い上等の衣をお供えいたそう。」

Verse 35

ततः स स्वगृहं गत्वा तानि वस्त्राणि कृत्स्नशः । यथाक्रमेण संहृष्टः प्रददौ द्विजसत्तमाः

それから彼は自宅に赴き、それらの衣をことごとく取り、喜びに満ちて順序正しく、最もすぐれた婆羅門たちに施し与えた。

Verse 36

अथ ते ब्राह्मणा दृष्ट्वा तां शुद्धिं वस्त्रसंभवाम् । तं च श्वेतीकृतं चेदृग्रजकं विस्मयान्विताः

そのときブラーフマナたちは、衣によって現れた清浄を見、さらに洗濯人その者がかくも白くなったのを見て、驚嘆に満たされた。

Verse 37

पप्रच्छुः किमिदं चित्रं वस्त्रमूर्धजसंभवम् । अनौपम्यं च संजातं वदस्व यदि मन्यसे

彼らは問うた。「これはいかなる奇瑞か——髪から衣が生じるとは。比類なき霊妙が起こった。差し支えなければ語ってくれ。」

Verse 38

रजक उवाच । एतानि विप्रा वस्त्राणि मया क्षिप्तानि मोहतः । नीलीमध्ये सुवस्त्राणि विनष्टानि च कृत्स्नशः

洗濯人は言った。「おおブラーフマナよ、迷いのあまり、これらの衣を藍の染め桶へ投げ入れてしまった。上等の衣はことごとく損なわれたのだ。」

Verse 39

ततो भयं महद्भूतं कुटुम्बेन समन्वितः । चलितो रजनीवक्त्रे दिगंते ब्राह्मणोत्तमाः

すると大いなる恐れが起こり、彼は家族を伴って、夜の闇の中、遠き方角へと旅立った——おお最勝のブラーフマナたちよ。

Verse 40

अथैषा तनयाऽस्माकं गता निजसखीं प्रति । दाशात्मजां सुदुःखार्ता पुनर्दर्शनलालसा

それから我らの娘は、深い悲しみに打たれ、再び彼女に会いたいと切に願って、自らの友—漁師の娘のもとへ赴いた。

Verse 41

तया सर्वमभिप्रायं ज्ञात्वा मे दुःखहेतुकम् । ततः संदर्शयामास स्थिताग्रे स्वजलाशयम्

彼女は私の意図のすべてと悲しみの原因を悟ると、すぐに前方近くにある自らの水の池を示した。

Verse 42

तस्मिन्प्रक्षिप्तमात्राणि वस्त्राणीमानि तत्क्षणात् । ईदृग्वर्णानि जातानि विस्मयस्य हि कारणम्

これらの衣をその水に投げ入れたただちに、たちまちかくも清らかな色となった――まことに驚嘆の因である。

Verse 43

तथा मे मूर्धजाः कृष्णास्तत्र स्नातस्य तत्क्षणात् । परं शुक्लत्वमापन्ना एतत्प्रोक्तं मया स्फुटम्

同じく、黒かった私の髪も、そこで沐浴したその瞬間に、ことごとく白くなった。これを私は明らかに汝らに語った。

Verse 44

एवं ते ब्राह्मणाः श्रुत्वा कौतूहलसमन्विताः । तत्र जग्मुः परीक्षार्थं विक्षिप्य तदनंतरम्

これを聞いた婆羅門たちは好奇心に満ち、みずから確かめんとしてそこへ赴き、ただちに出立した。

Verse 45

कृष्णद्रव्याणि भूरीणि केशादीनि सहस्रशः । सर्वं तच्छुक्लतां याति त्यक्त्वा वर्णं मलीमसम्

髪などの黒き物質が無数に、幾千とそこでは白くなり、すべては暗く穢れた色を捨てて白さへと帰した。

Verse 46

ततो वृद्धतया ये च विशेषाच्छ्वेतमूर्धजाः । ते सस्नुः श्रद्धया युक्तास्तरुणाश्चापि धर्मिणः

その後、老いによってとりわけ白髪となった者たちは、信（シュラッダー）をもってそこで沐浴し、また法（ダルマ）にかなう若者たちも沐浴した。

Verse 47

ततः शुक्लत्वमापन्नास्तेजोवीर्यसमन्विताः । भवंति तत्प्रभावेन प्रयांति च परां गतिम्

すると彼らは白さを得て、光輝と精進の力を具えた。あの聖地の威力によって、彼らはまた至上の境地へと赴く。

Verse 48

अथ तद्वासवो दृष्ट्वा शुक्लतीर्थं प्रमुक्तिदम् । पूरयामास रजसा मानुषोत्थभयेन च

そのときヴァーサヴァ（インドラ）は、解脱を授けるシュクラティールタを見て、人々がその力を得ることへの恐れから、そこを塵土で埋め尽くした。

Verse 49

अद्यापि तत्र यत्किंचिज्जायतेऽथ तृणादिकम् । तत्सर्वं शुक्लतामेति तत्तोयस्य प्रभावतः

今なお、そこに生じるものは—草などでさえ—すべて白くなる。それはその水の霊験のゆえである。

Verse 50

श्वैतैस्तैस्तारयेत्सर्वान्पितॄन्नरकगानपि

それらの白き供物によって、地獄に赴いた者をも含め、すべての祖霊（ピトリ）を救い渡すことができる。

Verse 51

तत्तीर्थोत्थां मृदं गात्रे योजयित्वा नरोत्तमः । स्नानं करोति तीर्थानां सर्वेषां लभते फलम्

そのティールタより生じた聖なる土を身に塗り、すぐれた人が沐浴すれば、あらゆるティールタで沐浴したのと同じ果報を得る。

Verse 52

यस्तैर्दर्भैर्नरो भक्त्या तिलैश्चारण्यसंभवैः । करोति तर्पणं विप्राः स प्रीणाति पितामहान्

おおブラーフマナたちよ。あのダルバ草と、その森に生じた胡麻をもって、信愛によりタर्पナ（供水）を行う者は、祖霊を満足させる。

Verse 53

अथाश्वमेधात्संप्राप्यं गयाश्राद्धेन यत्फलम् । नीलसंज्ञगवोत्सर्गे तथात्रापि द्विजोत्तमाः

おお最勝の二度生まれよ。アシュヴァメーダ祭と、ガヤーにおけるシュラーダッダの果報として得られる功徳は、「ニーラー」と名づけられた牝牛を聖なる布施として放つことにより、ここでも同様に得られる。

Verse 54

ऋषय ऊचुः । शुक्लतीर्थं कथं जातं तत्र त्वं सूतनंदन । विस्तरेण समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः

仙人たちは言った。「スータの子よ、あの地でシュクラティールタはいかにして生じたのか。われらは大いなる好奇心に満たされている。詳しく説き明かしてほしい。」

Verse 55

सूत उवाच । श्वेतद्वीपः समानीतो विष्णुना प्रभविष्णुना । तत्क्षेत्रे कलिभीतेन यथा शौक्ल्यं न संत्यजेत्

スータは語った。「全能の主ヴィシュヌによって、シュヴェータド्वीパはここへ運ばれた。カリの恐れゆえに、その聖域において白さ（清浄）を捨て去らぬためである。」

Verse 56

कलिकालेन संस्पृष्टः श्वेतद्वीपोऽपि श्यामताम् । न प्रयाति द्विजश्रेष्ठास्ततस्तत्र निवेशितः

おお最勝のバラモンよ、カリの時代に触れられても、シュヴェータドヴィーパは暗黒に染まらない。ゆえにそこに安立されたのである。