Adhyaya 36

Verse 1

नारद उवाच । एवं दृष्ट्वा क्षितौ तानि लिंगानि हरसूनुना । हरिब्रह्मेंद्रप्रमुखा देवाः प्रोचुः परस्परम्

ナーラダは言った。「ハラの御子によって大地に स्थापितされたそれらのリンガを見て、ハリ、ブラフマー、インドラを先頭とする神々は互いに語り合った。」

Verse 2

अहो धन्यः कुमारोऽयं महीसागरसंगमे । येन चत्वारी लिंगानि स्तापितानि सुदुर्लभे

ああ、マヒーと大海の合流の地において、このクマーラはまことに福徳ある者である。彼によって、得難き四つのリンガが स्थापितされた。

Verse 3

वयमप्यत्र शुद्ध्यर्थं तोषार्थं स्कन्दरुद्रयोः । साध्वर्थे चात्मलाभाय कुर्मो लिंगपरंपराम्

われらもまた、ここでの浄化のため、スカンダとルドラを喜ばせるため、善のため、そして自らの霊的成就のために、リンガの連なりを स्थापितしよう。

Verse 4

अथवा कोटिशो देवा मुनयो नैव संख्यया । सर्वे चेत्स्थापयिष्यंति लिंगान्यत्र महीतटे

あるいは、無数の神々と数え尽くせぬ聖仙たちが、皆この河岸にリンガを स्थापितするならば、（この地は至上に清められ聖別されよう）。

Verse 5

पूजा तेषां कतं भावि बहुत्वाच्चात्र पठ्यते । यस्य राष्ट्रे रुद्रलिंगं पूज्यते नैव शक्तितः

「それらの礼拝を、いかにして正しく成し遂げられようか。ここに語られるとおり数があまりに多い。いずれの国においても、ルドラ・リンガが力に応じ、しかるべき信愛をもって礼拝されぬならば……」

Verse 6

तस्य सीदति तद्राष्ट्रं दुर्भिक्षव्याधितस्करैः । संभूय स्थापयिष्यामो लिंगमेकं ततः शुभम्

そのときその国は、飢饉・病・盗賊に悩まされて衰えてゆく。ゆえに我らは集い、吉祥なる一つのリンガを建立しよう。

Verse 7

इति कृत्वा मतिं सर्वे प्राप्यानुज्ञां महेश्वरात् । प्रहर्षिता सुहश्चैव हरिब्रह्ममुखाः सुराः

かくして皆がその決意を固め、マヘーシュヴァラの許しを得ると、ハリとブラフマーを先頭とする神々は歓喜し、満ち足りた。

Verse 8

भूमिभागं शुभं वीक्ष्य विजने लिंगमुत्तमम् । स्थापयामासुरथ ते स्वयं ब्रह्मविनिर्मितम्

次いで彼らは、人里離れた静寂の地に吉祥なる土地を見定め、ブラフマー自らが造った無上のリンガをそこに安置した。

Verse 9

सिद्धार्थैः स्तापितं यस्मा द्देवैर्ब्रह्मादिभिः स्वयम् । सिद्धेश्वरमिति प्राह नाम लिंगस्य वै गुहः

このリンガは、ブラフマーを首とする神々自らが、神聖なる目的の成就のために स्थापितしたゆえ、グハ（スカンダ）はその名を「シッデーシュヴァラ」と宣言した。

Verse 10

सर्वैर्देवैस्तत्र लिंगे खानितं सर उत्तमम् । सर्वतीर्थोदकैः शुभ्रैः पूरितं च महात्मभिः

そこにおいて、すべての神々はそのリンガの傍らに最上の池を掘り、 महानなる者たちはあらゆる聖なるティールタの清浄な水を運んで満たした。

Verse 11

एतस्मिन्नंतरे पार्थ पातालाच्छेषनंदनः । कुमुदोनाम आगत्य प्राह शेषाहिपन्नगान्

その時、パールタよ、シェーシャの子クムダがパーターラより現れ出で、シェーシャ族のナーガたる聖なる蛇たちに語りかけた。

Verse 12

अस्मिंस्तारकयुद्धे तु प्रलंबोनाम दानवः । पलायित्वा स्कंदभीत्या पापः पातालमाविशत्

このターラカの戦いにおいて、プラランバという名のダーナヴァは、罪深くスカンダを恐れて逃げ去り、パーターラへと入り込んだ。

Verse 13

स वो वसूनि पुत्रांश्च भार्याः कन्या गृहाणि च । विध्वंसयति नागेंद्राः शीघ्रं धावतधावत

「彼は汝らの財宝、息子たち、妻たち、娘たち、そして住まいを滅ぼしている。おおナーガの主たちよ、急げ、走れ、走れ！」

Verse 14

शेषात्मजस्य तद्वाक्यं कुमदस्य निशम्यते । औत्सुक्यमापुर्नागेंद्रा यामयामेति वादिनः

シェーシャの子クムダのその言葉を聞くや、ナーガの王たちは焦りを覚え、「行こう、行こう」と言い交わして急ぎ動き出した。

Verse 15

तान्निवार्य ततः स्कंदः क्रुद्धः शक्तिमथाददे । पातालाय मुमोचाथ प्रोच्य दैत्यो निहन्यताम्

彼らを制して、スカンダは憤怒し、聖なる槍（シャクティ）を取り、パーターラへと投げ放って宣言した。「あのダイティヤを討て！」

Verse 16

ततः स्कंदभुजोत्सृष्टा भुवं निर्भिद्य वेगतः । प्रविष्टा सहसा शक्तिर्यथा दैवं नरं प्रति

そのとき、スカンダの腕より放たれた槍は疾風のごとく大地を貫き、たちまち下界へと入り込んだ――まるで宿命が人に襲いかかるように。

Verse 17

सा तं हत्वा प्रलंबं च कोटिभिर्दशभिर्वृतम् । नंदयित्वा गता नागाञ्जलकल्लोपूर्विका

その槍は彼を討ち、さらに十倶胝の従者に囲まれたプラランバをも討った。ナーガたちを歓喜させたのち、ジャラカッロープールヴィカーへと進んだ。

Verse 18

यांत्या शक्त्या तया पार्थ यत्कृतं विवरं भुवि । पातालगंगातोयेन पूरितं पापहारिणा

おおパールタよ、その槍が去りゆくとき大地に穿った穴は、罪を除くパーターラ・ガンガーの水によって満たされた。

Verse 19

तस्य नाम ददौ स्कंदः सिद्धकूप इति स्मृतः । कृष्माष्टम्यां चतुर्दश्यामुपवासी नरः स्वयम्

スカンダはそれに名を授け、「シッダクーパ（成就の井戸）」として記憶される。クリシュナーシュタミーと月の十四日には、人は自ら断食して斎戒すべきである。

Verse 20

स्नात्वा कूपेऽर्चयेदीशं सिद्धेश्वरमनन्यधीः । प्रभूतभवसंभूतपापं तस्य विलीयते

その井に沐浴したのち、心を一つにして主シッデーシュヴァラを礼拝せよ。世の生存（サンサーラ）より生じた多くの罪は、その人において溶け去る。

Verse 21

सिद्धकुंडे च यः स्नात्वा श्राद्धं कुर्याद्विचक्षणः । सर्वकल्मषनिर्मुक्तो भक्तियोग्यो भवेभवे

識別ある者がシッダクンダ（Siddhakuṇḍa）にて沐浴し、シュラーダ（śrāddha）を修すれば、あらゆる穢れを離れ、生まれ生まれにわたり信愛のヨーガに相応しき者となる。

Verse 22

वृश्चाप्यक्षयस्तस्य तुष्टो रुद्रो वरं ददौ । प्रयाग वटतुल्योऽयमेतत्सत्यं न संशयः

その（祖霊への）供物さえ尽きることなく、満悦したルドラ（Rudra）はこの恩寵を授けた。「この地はプラヤーガ（Prayāga）のアクシャヤヴァタ（Akṣayavaṭa）に等しい—これは真実、疑いなし。」

Verse 23

अत्रागत्य महाभागः क्षाद्धं कुर्यात्सुभक्तितः । पितॄणामक्षयं तच्च सर्वेषां पिंडपातनम्

おお幸いなる者よ、ここに来たりて、真実の信愛をもってシュラーダ（śrāddha）を修せよ。それは祖霊（Pitṛs）に尽きぬ利益となり、すべての祖先へのピンダ（piṇḍa）供養ともなる。

Verse 24

ततो ब्रह्मादयो देवाः स्कंदेन सहितास्तदा । सिद्धांबिकां महाशक्तिं प्रार्थयामासुरीश्वरीम्

そのときブラフマーをはじめ諸天は、スカンダ（Skanda）と共に、主宰の女神—シッダーンビカー（Siddhāmbikā）なる大いなるシャクティに祈願した。

Verse 25

त्वयाविष्टो हि भगवान्मत्स्यरूपी जनार्दनः । जगदुद्धारणार्थाय चक्रे कर्माम्यनेकशः

まことに、魚身（マツヤ Matsya）を取ったジャナールダナ（Janārdana）は、汝により鼓舞され動かされた。世界を救い上げるため、彼は数多の大いなる業を成し遂げた。

Verse 26

इति तां प्रार्थयामासुरत्र त्याज्यं न ते शुभे । अत्र स्थिताः सर्व इमे क्षेत्रपाला महाबलाः

そこで彼らは彼女に懇願した。「おお吉祥なる御方よ、どうかこの地をお捨てにならぬように。ここには聖域の守護者（クシェートラパーラ）たる大いなる力の者たちが皆、立ち並んでおります。」

Verse 27

अष्टम्यां वा चतुर्दश्यां बलिपुष्पैश्च त्वां शुभे । ये पूजयंति ते पाल्याः सर्वापत्सु च या सदा

「おお吉祥なる御方よ、アシュタミー（Aṣṭamī）またはチャトゥルダシー（Caturdaśī）に、供献（バリ）と花をもって汝を礼拝する者たちは、あらゆる災厄において常に汝が守護すべきである。」

Verse 28

एवमुक्ता सिद्धमाता तथेति प्रत्यपद्यत । स्थापयामासुरथ तां लिंगादुत्तरभागतः

このように告げられると、シッダマータは「そのとおりに」と応じて承諾した。そこで彼らは彼女をリンガ（Liṅga）の北方に安置した。

Verse 29

ततः क्षेत्रपतीन्देवाश्चतुःषष्टिं महेश्वरम् । सिद्धेयं नाम क्षेत्रस्य रक्षार्थं निदधुः स्वयम्

その後、神々自らが、シッデーヤー（Siddheyā）と名づけられたクシェートラを守護するため、六十四の大自在者（マヘーシュヴァラ）をクシェートラパティ（聖域の主護）として任命した。

Verse 30

त्वां च ये पूजयिष्यंति कार्यारभेषु सर्वदा । वर्षे वर्षे राजमाषबलिना च विशेषतः

また、あらゆる事業の着手に際して常に汝を礼拝する者——とりわけ年ごとに、黒豆（ラージャマーシャ rājamāṣa）を供献（バリ）として捧げる者——

Verse 31

तानसौ पालयेत्तुष्टः पिता लोकानिव स्वकान् । सिद्धिकृतो देवास्तत्र सिद्धिविनायकम्

彼は満悦して、父が自らの子らを守るように彼らを守護する。そこにて、成就を授ける神々もまたシッディヴィナーायक（Siddhivināyaka）を स्थापितした。

Verse 32

कपर्दितनयं प्रार्थ्य स्थापयाचक्रिरे मुदा । तं च ये पूजयंत्यत्र कार्यारंभेषु सर्वदा

カパルディタ（Kapardita）の御子に祈り求め、彼らは歓喜してこれを安置した。そしてここで、あらゆる事の始めに常に彼を礼拝する者は—

Verse 33

तेषां सिद्धिं ददात्येष प्रबलो विघ्नराड्भवः । यद्यत्र पूजयेद्यस्तु सततं सिद्धसप्तकम्

—その者たちに、強大なる障碍の王ヴィグナラージ（Vighnarāj）は成就を授ける。またここで「シッダ・サプタカ」（七つのシッダの臨在）を絶えず礼拝する者は—

Verse 34

पश्येद्वा स्मरते वापि सर्वदोषैर्विमुच्यते । सिद्धेश्वरः सिद्धवटश्च साक्षात्सिद्धांबिका सिद्धविनायकश्च । सिद्धेयक्षेत्राधिपतिश्च सिद्धसरस्तथा सिद्धकूपश्च सप्त

彼らを拝見するだけでも、あるいは想起するだけでも、あらゆる過失から解き放たれる。七つとは、シッデーシュヴァラ（Siddheśvara）、シッダ・ヴァタ（Siddha-vaṭa）、まさにシッダーンビカー（Siddhāmbikā）そのもの、シッディヴィナーायक（Siddhivināyaka）、シッデーヤー・クシェートラの主、シッダ・サラス（聖なる湖）、そしてシッダ・クーパ（聖なる井戸）である。

Verse 35

अत्र तुष्टो ददौ रुद्रः सुराणां दुर्लभान्वरान् । वैशाखमासस्याष्टम्यां कृष्णायां सिद्धकूपके

ここにおいてルドラ（Rudra）は満悦し、神々にとってさえ得難い恩寵の賜物を授けた—ヴァイシャーカ（Vaiśākha）月の黒分（暗半月）の第八日アシュタミー（Aṣṭamī）に、シッダクーパ（Siddhakūpa）にて。

Verse 36

स्नात्वा पिंडान्वटे कृत्वा पूजयन्मां च सिद्धभाक् । सदा योऽभ्यर्चयेन्मां च ब्रह्मचारी जितेंद्रियः

沐浴し、バニヤン樹のもとでピンダ（piṇḍa）の供養を捧げ、わたしを礼拝する者は、成就（シッディ）の受者となる。常にわたしを崇拝し、梵行（ブラフマチャリヤ）を守り、諸根を制した者は、その円満を得る。

Verse 37

अष्टाविष्टकरा नित्यं भवेयुस्तस्य सिद्धयः । मंत्रजाप्यं बलिं होममत्र यः कुरुते नरः

その成就は常に「二十八倍」の力となって現れる。この地において、真言の誦持（ジャパ）、バリ（供物）の奉献、そしてホーマ（火供）を行う人は、そのようなシッディを得る。

Verse 38

एकचित्तः शुचिर्भूत्वा सोऽभूष्टां सिद्धिमाप्नुयात् । समाहितमनाश्चाथ सिद्धेशं यस्तु पश्यति

心を一つに定め、清浄となれば、望む成就を得る。さらに心をよく収めて、シッディの主シッデーシャ（Siddheśa）を拝する者は、その果報を受ける。

Verse 39

तस्य सिद्धिर्भवत्येव विघ्नैर्यदि न हन्यते । सिद्धांबिका महादेवी ह्यत्र संनिहितास्ति या

その人には、障碍に打ち砕かれないかぎり、成就は必ず現れる。なぜならこの地には、成就母シッダーアンビカー（Siddhāmbikā）なる大女神が、まさにここに臨在しているからである。

Verse 40

सिद्धिदा साधकेंद्राणां महाविद्यां जपंति ये । धीरेभ्यो ब्रह्मचारिभ्यः सत्यचित्तेभ्य एव च

彼女は、マハーヴィディヤー（Mahāvidyā）を誦持する最勝の修行者たちに、シッディを授ける方である。堅固なる者、梵行者（ブラフマチャーリン）、そして真実に心を根づかせた者に、まさにそれを与える。

Verse 41

मंत्रजाप्याद्ददात्येषा सर्वसिद्धीर्यथोप्सिताः । पातालस्य बिलं चैतद्गुहशक्त्या कृतं महत्

真言を誦してジャパすれば、彼女は望みのままに一切のシッディを授け給う。さらにこのパーターラの大洞窟は、グハ（スカンダ）の神力によって造られた。

Verse 42

सिद्धां बिकाप्रसादेन विघ्नक्षेत्रपयोर्मम । प्रत्यक्षं भविता यत्र नानाश्चर्याणि भूरिशः

シッダーアンビカーの御加護により、障碍を破るこの霊地とこの聖なる水辺において、さまざまな奇瑞が数多く眼前に顕現するであろう。

Verse 43

अत्र सिद्धिं प्रयास्यंति कोटिशः पुरुषाः सुराः । विद्याधरत्वं देवत्वं गंधर्वत्वं च नागता

ここでは、幾千万の衆生—人々のみならず神々さえ—シッディを求めて修し、ついに成就する。ここにおいて、ヴィディヤーダラの位、神格、ガンダルヴァの境涯、さらにはナーガの性までも得られる。

Verse 44

यक्षत्वं चामरत्वं च प्राप्स्यंत्यत्र च साधकाः । अत्र वै विजयोनाम स्थंडिलस्य प्रभावतः

ここでは修行者（サーダカ）もまた、ヤクシャの位、さらにはアマラ（不死の神々）の境地を得る。まことにそれは、「ヴィジャヤ」と名づけられた祭壇の地の霊威による。

Verse 45

सिद्धांबिकां समाराध्य सिद्धिमाप्स्यति दुर्लभाम् । यो मां द्रक्ष्यति चात्रस्थं यश्च मां पूजयिष्यति । वादप्रचारतो वापि पुण्यावाप्तिर्भविष्यति

シッダーアンビカーを正しく礼拝すれば、得難き稀有の成就（シッディ）を得る。ここに鎮まる我を拝する者、我を供養する者—さらにこの由来を語り広める者でさえ—功徳（プンニャ）を得る。

Verse 46

नारद उवाच । त्र्यंबकेण वरेष्वेवं दत्तेष्वपि सुरोत्तमाः

ナーラダは言った。「三つ目の主トリヤンバカ（シヴァ）がこのように恩寵を授けた後でさえ、神々のうち最勝の者たちは……」

Verse 47

प्रहृष्टाः समपद्यंत गाथां चेमां जगुस्तदा । तेन यज्ञैर्जपैःस्तोत्रैस्तपो भिस्तोषिता वयम्

彼らは歓喜して集い、その時この讃歌を歌った。「その供犠（ヤジュニャ）、真言の誦持（ジャパ）、讃嘆の詩（ストートラ）、そして苦行（タパス）によって、われらは満たされた。」

Verse 48

सर्वे देवाः सिद्धिलिंगं यो नरः पूजयिष्यति । सर्वकामफलावाप्तिरित्येवं शंकरोऽब्रवीत्

「諸天はみな歓喜する。シッディ・リンガを礼拝する者は、望むすべての目的の果報を得る。」—かくシャンカラは宣言した。

Verse 49

इत्युक्त्वा ते जयं प्राप्ताः स्कंदेन सहिताः सुराः । काराय्यं रम्यप्रासादान्रम्यैस्तारकसंभवैः

こう語り終えると、スカンダを伴うその神々は勝利を得た。彼らは、ターラカの一族を討ちて得た麗しき宝をもって荘厳された、見事な宮殿を建てさせた。

Verse 50

चतुर्वर्गफलावाप्तिं दत्त्वा क्षेत्रस्य संययुः । केचित्स्कंदं प्रशंसंतस्तीर्थमन्ये हरिं परे

その聖なる地に、人生の四目的（ダルマ・アルタ・カーマ・モークシャ）の果を得る功徳を授けて、彼らは去った。ある者はスカンダを讃え、ある者はティールタを讃え、またある者はハリを讃えた。

Verse 51

केचिल्लिंगानि पंचापि युद्धं केचिद्दिवं ययुः । ततोंऽतरिक्षे चालिंग्य महासेनं हरोऽब्रवीत्

ある者は五つのリンガすべてを取り、ある者は戦へ赴き、ある者は天界へ昇った。すると虚空のただ中で、ハラはマハーセーナを抱きしめて語った。

Verse 52

सप्तमे मारुतस्कंधे व स नित्यं प्रियात्मज । कार्येष्वहं त्वया पुत्र संप्रष्टव्यः सदैव हि

「第七の区分、すなわちマールタ・スカンダにおいて、これは常に説き示されるであろう、愛しき我が子よ。あらゆる事業において、子よ、常に我に相談せよ。」

Verse 53

दर्शनान्मम भक्त्या च श्रेयः परमवाप्स्यसि । स्तंभतीर्थे च वत्स्येऽहं न विमोक्ष्यामि कर्हिचित्

「我がダーラシャナ（拝見）と我へのバクティ（信愛）によって、汝は最高の善を得るであろう。さらにスタンバ・ティールタに我は住し、いかなる時も決してそこを捨てぬ。」

Verse 54

इत्युक्त्वा विससर्जैनं परिष्वज्य महेश्वरः । ब्रह्मविष्णुमुखांश्चैव भक्त्या तैरभिनंदितः

こう言い終えると、マヘーシュヴァラは彼を抱きしめ、そして送り出した。ブラフマー、ヴィシュヌらもまた信愛をもって彼を讃え敬った。

Verse 55

विसर्जिताः सुराजग्मुः स्वानिस्वान्यालयानि च । शर्वो जगाम कैलासं स्कंधं वै सप्तमं गुहः

こうして暇を賜った神々は、それぞれの住処へと帰っていった。シャルヴァ（シヴァ）はカイラーサへ赴き、グハ（スカンダ）は第七のスカンダへと進んだ。

Verse 56

इत्येतत्कथितं पार्थ लिंगपंचकसंभवम् । यः पठेत्स्कंदसंबद्धां कथां मर्त्यो महामतिः

かくして、パールタよ、五つのリンガに結ばれた起源は語り終えられた。スカンダに連なるこの物語を、大いなる智慧をもって誦する人間は—

Verse 57

श्रृणुयाच्छ्रावयेद्वापि स भवेत्कीर्तिमान्नरः । बह्वायुः सुभगः श्रीमान्कांतिमाञ्छुभदर्शनः

自ら聴くにせよ、人に聴かせるにせよ、その人は名声ある者となる。長寿、幸運、繁栄、光輝、そして瑞相の面影を得る。

Verse 58

भूतेभ्यो निर्भयश्चापि सर्वदुःखविवर्जितः । शुचिर्भूत्वा पुमान्यश्च कुमारेश्वरसन्निधौ

彼は霊なるものをも恐れず、あらゆる苦しみを離れる。さらに、クマーレーシュヴァラの御前にて清浄となるいかなる人も—

Verse 59

श्रृणुयात्स्कंदचरितं महाधनपतिर्भवेत् । बालानां व्याधिदुष्टानां राजद्वारोपसेविनाम्

スカンダの御事績を聴聞することにより、人は大いなる財の主となり得る。（この語りはとりわけ）子ら、病に悩む者、そして王門に出仕し宮廷に仕える者に利益をもたらす。

Verse 60

इदं तत्परमं धन्यं सर्वदोषहरं सदा । तनुक्षये च सायुज्यं षण्मुखस्य व्रजेन्नरः

これはまことに最上の吉祥にして、常に一切の過失を除き去る。身が滅する時、その人はサーユジュヤ（合一）を得て、六面の神シャṇムカ（スカンダ）と一体となる。

Verse 61

वरमेनं ददुर्देवाः स्कंदस्याथ गता दिवम्

そのとき神々はスカンダのために彼にその恩寵（ヴァラ）を授け、のちに天界へと帰って行った。