Adhyaya 24

Verse 1

स्कंद उवाच । शृणु वातापि संहर्तः काश्यां पातकतंकिनी । पद्मकल्पे तु या वृत्ता दमनस्य द्विजन्मनः

スカンダは言った。「聞け、ヴァーターピを討ちし者よ。カーシーに結ばれ罪を滅するこの物語を。パドマ・カルパに起こった、二度生まれ（ブラーフマナ）ダマナの事である。」

Verse 2

भारद्वाजस्य तनयो दमनो नाम नामतः । कृतमौंजीविधिः सोथ विद्याजातं प्रगृह्य च

バラドヴァージャの子で、名をダマナという。彼は規定どおり聖なる腰紐（マウーンジー）の儀を受け、学びの戒めを身に引き受けて、道を進んだ。

Verse 3

संसारदुःखबहुलं जीवितं चापि चंचलम् । विज्ञाय दमनो विद्वान्निर्जगाम गृहान्निजात्

輪廻の世の生が苦しみに満ち、命が移ろいやすいと悟った学識あるダマナは、自らの家を後にした。

Verse 4

कांचिद्दिशं समालंब्य निर्वेदं परमं गतः । प्रत्याश्रमं प्रतिनगं प्रत्यब्धि प्रतिकाननम्

ある方角を定め、最上の離欲に至って、彼は庵から庵へ、山から山へ、海から海へ、森から森へと巡った。

Verse 5

प्रतितीर्थं प्रतिनदि स बभ्राम तपोयुतः । यावंत्यायतनानीह तिष्ठंति परितो भुवम्

苦行（タパス）に満ちて、彼はあらゆるティールタとあらゆる河を巡り—大地の四方に立つすべての聖なる霊場を遍歴した。

Verse 6

अध्युवास स तावंति संयतेंद्रियमानसः । परं न मनसः स्थैर्यं क्वापि प्रापि च तेन वै

彼は数多の聖地に留まり、感官と心を制していたが、それでもどこにおいても心の完全な安定を得ることはなかった。

Verse 7

मनोरथोपदेष्टा च कुत्रचित्क्वापि नेक्षितः । कदाचिद्दैवयोगात्स दमनो नाम तापसः

また、心の真の願いへ導く教え手をどこにも見いだせなかった。だがある時、神のはからいによって、ダマナという名の苦行者（が現れた）。

Verse 8

रेवातटे निरैक्षिष्ट तीर्थं चामरकंटकम् । महदायतनं पुण्यमोंकारस्यापि तत्र वै

レーヴァー河の岸辺で、彼はアーマラカンタカと呼ばれるティールタを目にした。そこにはまた、オーンカーラの大いなる聖なる霊廟があった。

Verse 9

दृष्ट्वा हृष्टमना आसीच्चेतः स्थैर्यमवाप ह । अथ पाशुपतांस्तत्र स निरीक्ष्य तपोधनान्

それを見て彼の心は歓喜に満ち、心は安定を得た。ついで彼はそこに、パーシュパタの苦行者たち—タパスの宝—を見守った。

Verse 10

विभूतिभूषिततनून्कृतलिंगसमर्चनान् । विहितप्राणयात्रांश्च कृतागमविचारणान्

—その身を聖灰（ヴィブーティ）で荘厳し、リンガを礼拝しつつ、息と生命の行法として定められた規律を守り、シヴァ派の聖典アーガマ（Āgama）を省察していた。

Verse 11

स्वस्थोपविष्टान्स्वपुरोरग्रतोऽचलमानसान् । प्रणम्योपाविशत्तत्र तदाचार्यस्य सन्निधौ

彼らが自分の前に安らかに坐し、心が堅固で揺るがぬのを見て、彼はまず恭しく礼拝し、それからその尊師の御前にてそこに坐した。

Verse 12

प्रबद्धहस्तयुगलः प्रणमतरकंधरः । अथ पाशुपताचार्यो गर्गो नाम महामुनिः

両手を合掌して敬意を結び、首を垂れて礼をなす。そこに立つのはパーシュパタの師、名をガルガという大牟尼であった。

Verse 13

वार्धकेन समाक्रांतस्तपसा कृशविग्रहः । शंभोराराधनेनिष्ठः श्रेष्ठः सर्वतपस्विषु

老いに迫られ、苦行（タパス）によって身は痩せ衰えていても、彼はシャンブ（Śambhu）への礼拝に揺るぎなく、あらゆる修行者の中で最も勝れていた。

Verse 14

पप्रच्छ दमनं चेति कस्त्वं कस्मादिहागतः । तरुणोपि विरक्तोसि कुतस्तद्वद सत्तम

彼はダマナに問うた。「汝は誰か、いずこよりここへ来たのか。若き身でありながら離欲しているが、それはいかにして起こったのか。語れ、善き人の中の最上よ。」

Verse 15

इति प्रणयपूर्वं स निशम्य दमनोऽब्रवीत् । भगोः पाशुपताचार्य सर्वज्ञाराधनप्रिय

かくして愛情をもって語りかけられると、ダマナは聞き終えて答えた。「おお、パーシュパタの尊き師よ、全知なる主への礼拝を愛するお方よ……」

Verse 16

कथयामि यथार्थं ते निजचेतोविचेष्टितम् । अहं ब्राह्मणदायादो वेदशास्त्रकृतश्रमः

「我が心のはたらきを、ありのままに汝に語ろう。私は血統においてバラモンであり、ヴェーダとシャーストラの学びに労してきた。」

Verse 17

संसारासारतां ज्ञात्वा वानप्रस्थमशिश्रियम् । अनेनैव शरीरेण महासिद्धिमभीप्सता

「サンサーラの空しさを悟り、私は林住（ヴァーナプラスタ）の生を選んだ。そしてこの身のままで、大いなる成就（シッディ）を得たいと願った。」

Verse 18

स्नातं बहुषु तीर्थेषु मंत्रा जप्तास्तु कोटिशः । देवताः सेविता बह्व्यो हवनं च कृतं बहु

「私は多くのティールタで沐浴し、真言（マントラ）を千万にも及ぶほど唱えた。多くの神々に奉仕し、火供（ハヴァン）も幾度となく修した。」

Verse 19

शुश्रूषिताश्च गुरवो बहवो बह्वनेहसम् । महाश्मशानेषु निशा भूयस्योप्यतिवाहिताः

「私は多くの師（グル）に長く仕え、また大いなるシュマシャーナ――火葬場においても、数多の夜を過ごした。」

Verse 20

शिखराणि गिरींद्राणां मया चाध्युषितान्यहो । दिव्यौषधि सहस्राणि मया संसाधितान्यपि

ああ、我は山々の王たる峻峰にも住み、また千々の霊妙なる薬草をも修め尽くした。

Verse 21

रसायनानि बहुशः सेवितानि मया पुनः । महासाहसमालंब्य सिद्धाध्युषितकंदराः

我は幾度もラサーヤナという若返りの霊薬を服し、また大いなる勇気により、成就者シッダの住まう洞窟と谷間へ踏み入った。

Verse 22

मया प्रविष्टा बहुशः कृतांतवदनोपमाः । तपश्चापि महत्तप्तं बहुभिर्नियमैर्यमैः

我は幾度も死の口にも似た場所へ入り、また多くのニヤマとヤマの戒めに支えられて、大いなる苦行（タパス）を修した。

Verse 23

परं किंचित्क्वचिन्नैक्षि सिद्ध्यंकुरमपि प्रभो । इदानीं त्वामनुप्राप्य महीं पर्यटता मया

されど、いずこにも成就の芽すら見えませぬ、主よ。今、地を巡り歩むうちにあなたに到り、我が内に希望が生じました。

Verse 24

मनसः स्थैर्यमापन्नमिव संप्राप्तसिद्धिना । अवश्यं त्वन्मुखांभोजाद्यद्वचो निःसरिष्यति

我が心は、まるで成就（シッディ）を得たかのように安定を得ました。必ずや、蓮華のごとき御口より発せられる御言葉は霊験を帯びましょう。

Verse 25

तेनैव महती सिद्धिर्भवित्री मम नान्यथा । तद्ब्रूहि सूपदेशं च कथं सिद्धिर्भवेन्मम

これによってのみ、わたしに大いなる成就がもたらされ、他にはない。ゆえに最上の教えを説いてください――いかにして我に成就が生ずるのでしょうか。

Verse 26

अनेनैव शरीरेण पार्थिवेन प्रथीयसी । दमनस्य निशम्येति गर्गाचार्यो वचस्तदा

ダマナーの言葉を聞いて、師ガルガはそのとき言った。「この地上の身そのままで、まことに汝は高みと円満を得るであろう。」

Verse 27

प्रत्यक्षदृष्टं प्रोवाच महदाश्चर्यमुत्तमम् । सर्वेषां शृण्वतां तत्र शिष्याणां स्थिरचेतसाम् । मुमुक्षूणां धृतवतां महापाशुपतं व्रतम्

そして彼は、直証によって確かめられた、最上にして驚異の教えを宣言した。そこでは心堅き弟子たちが皆聴聞していた――解脱を求め、決意を保つ者たち――すなわち大いなるパーシュパタの行（誓戒）である。

Verse 28

गर्ग उवाच । अनेनैवेह देहेन यदि त्वं सिद्धिकामुकः । शृणुष्वावहितो भूत्वा तदा ते कथयाम्यहम्

ガルガは言った。「この身のままでここにおいて成就を望むなら、心を澄まして聴け。いま汝に説き明かそう。」

Verse 29

अविमुक्ते महाक्षेत्रे सर्वसिद्धिप्रदे सताम् । धर्मार्थकाममोक्षाख्य रत्नानां परमाकरे

「アヴィムクタという大いなる聖域、善き者にあらゆるシッディを授ける地には、ダルマ・アルタ・カーマ・モークシャと呼ばれる宝珠の至高の鉱脈がある。」

Verse 30

समाश्रितानां जंतूनां सर्वेषां सर्वकर्मणाम् । शलभानां प्रदीपाभे तमःस्तोम महाद्विपि

そこに帰依するあらゆる衆生—いかなる類い、いかなる業であれ—アヴィムクタは蛾にとっての灯火のごとく、また闇の群れを踏み砕く大いなる象である。

Verse 31

कर्मभूरुह दावाग्नौ संसाराब्ध्यौर्वशोचिपि । निर्वाणलक्ष्मी क्षीराब्धौ सुखसंकेतसद्मनि

おおカーシー—業の樹を焼く山火事のごとく、サンサーラの海を灼く海底の火のごとく。解脱の安楽を示す住処よ、涅槃の福徳を宿す乳海のごとし。

Verse 32

दीर्घनिद्रा प्रसुप्तानां परमोद्बोधदायिनि । यातायातश्रमापन्नप्राणिमार्गमहीरुहि

おおカーシー、長き無明の眠りに伏す者に最上の覚醒を授ける方よ。尽きぬ往来（生死）に疲れた衆生の道を庇護する大樹よ。

Verse 33

अनेकजन्मजनित महापापाद्रिवज्रिणि । नामोच्चारकृतां पुंसां महाश्रेयो विधायिनि

おおカーシー、幾多の生により積もった大罪の山を砕く金剛の雷よ。汝の名を唱えるだけで人に最高の善を授ける方よ。

Verse 34

विश्वेशितुः परेधाम्नि सीम्नि स्वर्गापवर्गयोः । स्वर्धुनी लोलकल्लोला नित्यक्षालित भूतले

ヴィシュヴェーシュヴァラの至上の住処、天界と解脱の境において、大地は常に天の河に洗われる。その波はたゆまず揺れ、戯れる。

Verse 35

एवंविधे महाक्षेत्रे सर्वदुःखौघहारिणि । प्रत्यक्षं मम यद्वृत्तं तद्ब्रवीमि महामते

かくのごとき大いなる聖域（マハークシェートラ）においては、あらゆる苦しみの洪水が取り除かれる。大いなる心の人よ、われが直に見知った出来事を、いま語ろう。

Verse 36

यत्र कालभयं नास्ति यत्र नास्त्येनसो भयम् । तत्क्षेत्रमहिमानं कः सम्यग्वर्णयितुं क्षमः

そこには時（カーラ）への恐れもなく、罪への恐れもない。その聖域の偉大さを、正しく言い尽くせる者がいったい誰であろうか。

Verse 37

तीर्थानि यानि लोकेस्मिञ्जंतूनामघहान्यहो । तानि सर्वाणि शुद्ध्यर्थं काशीमायांति नित्यशः

この世で衆生の罪を滅するすべてのティールタは、まことにそのすべてが、己が清浄のために日々カーシーへと来集する。

Verse 38

अपि काश्यां वसेद्यस्तु सर्वाशी सर्वविक्रयी । स यां गतिं लभेन्मर्त्यो यज्ञैर्दानैर्न सान्यतः

たとえカーシーに住み、何でも食し、何でも売る者であっても、彼が得る境地は、他所では祭祀（ヤジュニャ）や布施（ダーナ）によっても得られない。

Verse 39

रागबीजसमुद्भूतः संसारविटपो महान् । दीर्घस्वाप कुठारेण च्छिन्नः काश्यां न वर्धते

執着（ラーガ）の種より生じた輪廻（サンサーラ）の大樹は、長き霊的な眠りの斧で断たれると、カーシーにおいては再び育たない。

Verse 40

सर्वेषामूषराणां तु काशी परम ऊषरः । वप्तुर्बीजमिदं तस्मिन्नुप्तं नैव प्ररोहति

あらゆる不毛の地の中でも、カーシーは最も不毛である。そこでは業の種を蒔く者が蒔いた種子は、決して芽を出さない。

Verse 41

स्मरिष्यंतीह ये काशीमवश्यं तेपि साधवः । तेप्यघौघ विनिर्मुक्ता यास्यंति गतिमुत्तमाम्

ここに住み、必ずカーシーを想い起こす者たちも、また真に善き者となる。罪の奔流から解き放たれ、最上の境地へと至る。

Verse 42

विभूतिः सर्वलोकानां सत्यादीनां सुभंगुरा । अभंगुरा विमुक्तस्य सा तु लभ्या शिवाज्ञया

あらゆる世界の栄光—サティヤ・ローカなどでさえ—は脆く滅びゆく。だが解脱者にとってその栄光は不壊であり、ただシヴァの御命令と恩寵によって得られる。

Verse 43

कृमिकीटपतंगानामविमुक्ते तनुत्यजाम् । विभूतिर्दृश्यते या सा क्वास्ति ब्रह्मांडमंडले

アヴィムクタで身を捨てる虫や昆虫、羽ある生きものにさえ栄光が現れる。宇宙の全域のどこに、これほどの栄光があろうか。

Verse 44

वाराणसी यदा प्राप्ता कदाचित्कालपर्ययात् । स उपायो विधातव्यो येन नो निष्क्रमो बहिः

運命のめぐり合わせにより、いつかヴァーラーナシーに到ったなら、そこから外へ出ることのないようにする手立てを取るべきである。

Verse 45

पूर्वतो मणिकर्णीशो ब्रह्मेशो दक्षिणे स्थितः । पश्चिमे चैव गोकर्णो भारभूतस्तथोत्तरे

東にはマニカルニーシャ（Maṇikarṇīśa）が立ち、南にはブラフメーシャ（Brahmeśa）が鎮まる。西にはゴーカルナ（Gokarṇa）、そして北にもバーラブータ（Bhārabhūta）がある。

Verse 46

इत्येतदुत्तमं क्षेत्रमविमुक्ते महाफलम् । मणिकर्णी ह्रदे स्नात्वा दृष्ट्वा विश्वेश्वरंविभुम्

かくしてこの最上の聖域—アヴィムクタ（Avimukta）—は大いなる果報をもたらす。マニカルニーの池で沐浴し、遍在の主ヴィシュヴェーシュヴァラ（Viśveśvara）を拝するなら、（その功徳を得る）。

Verse 47

क्षेत्रं प्रदक्षिणीकृत्य राजसूयफलं लभेत् । तत्र श्राद्धप्रदातुश्च मुच्यंते प्रपितामहाः

この聖域を右繞して巡礼すれば、ラージャスーヤ（Rājasūya）祭の果報を得る。さらにそこでシュラーダ（śrāddha）を捧げる者には、祖霊までもが解き放たれる。

Verse 48

अविमुक्त समं क्षेत्रमपि ब्रह्मांडगोलके । न विद्यते क्वचित्सत्यं सत्यं साधकसिद्धिदम्

宇宙のあらゆる円環において、アヴィムクタ（Avimukta）に等しい聖地はどこにもない。これは真実、真実である——修行者に成就を授けるがゆえに。

Verse 49

रक्षंति सततं क्षेत्रं यत्र पाशासिपाणयः । महापारिषदा उग्राः क्रूरेभ्योऽक्रूरबुद्धयः

その聖域は常に、縄と剣を手にした猛き大侍者たちにより守護される。残忍なる者には恐るべき姿でありながら、その意は慈しみに満ちている。

Verse 50

प्राग्द्वारमट्टहासश्च गणकोटिपरीवृतः । रक्षेदहर्निशं क्षेत्रं दुर्वृत्तेभ्यो विभीषणः

東の門では、無数のガナに囲まれたアッタハーサが、昼夜たえず聖なるクシェートラを守り、悪しき者を震え上がらせる。

Verse 51

तथैव भूतधात्रीशः क्षेत्रदक्षिणरक्षकः । गोकर्णः पश्चिमद्वारं पाति कोटिगणावृतः

同様に、ブータダー トリーシャは聖なるクシェートラ（カーシー）の南面の守護者として立ち、ゴーカルナは無数のガナに囲まれて西の門を護る。

Verse 52

उदग्द्वारं तथा रक्षेद्घंटाकर्णो महागणः । ऐशंकोणं छागवक्त्रो भीषणो वह्निदिग्दलम्

同じく、大ガナのガーンターカルナが北の門を守り、恐るべきチャーガヴァクトラが北東の隅、すなわち火の方位に接する区画を護る。

Verse 54

कालाक्षोरण भद्रस्तु कौलेयः कालकंपनः । एते पूर्वेण रक्षंति गंगापारे स्थिता गणाः

カーラークシャ、オラナバドラ、カウレーヤ、カーラカンパナ――これらのガナはガンガーの彼岸に陣取り、東の方角を守護する。

Verse 55

वीरभद्रो नभश्चैव कर्दमालिप्तविग्रहः । स्थूलकर्णो महाबाहुरसिपारे व्यवस्थिताः

ヴィーラバドラとナバス、さらにカルダマーリプタヴィグラハ、ストゥーラカルナ、マハーバーフ――彼らはアシー川の彼岸に配置されている。

Verse 56

विशालाक्षो महाभीमः कुंडोदरमहोदरौ । रक्षंति पश्चिमद्वारं देहलीदेशसंस्थिताः

ヴィシャーラクシャ（Viśālākṣa）、大いに恐るべきマハービーマ（Mahābhīma）、そしてクンダーダラ（Kuṇḍodara）とマホーダラ（Mahodara）—デハリー（Dehalī）の地に陣して—西の門を守護する。

Verse 57

नंदिसेनश्च पंचालः खरपादकरंटकः । आनंदोगोपको बभ्रू रक्षंति वरणातटे

ナンディセーナ（Nandisena）、パンチャーラ（Pañcāla）、カラパーダカランタカ（Kharapādakaraṇṭaka）、アーナンドーゴーパカ（Ānandogopaka）、バブリュー（Babhrū）が、ヴァラナー川（Varaṇā）の岸辺を守る。

Verse 58

तस्मिन्क्षेत्रे महापुण्ये लिंगमोंकारसंज्ञकम् । तत्र सिद्धिं परां प्राप्ता देहेनानेन साधकाः

その大いなる功徳に満ちた聖なるクシェートラには、「オーンカーラ」（Oṃkāra）と名づけられたリンガ（liṅga）が鎮座する。そこで修行者（sādhaka）は、この身のまま無上の成就を得た。

Verse 59

कपिलश्चैव सावर्णिः श्रीकंठः पिगलोंशुमान् । एते पाशुपताः सिद्धास्तल्लिंगाराधनेन हि

カピラ（Kapila）、サーヴァルニ（Sāvarṇi）、シュリーカンタ（Śrīkaṇṭha）、ピガローンシュマン（Pigaloṃśumān）—これらパーシュパタ（Pāśupata）の帰依者たちは—そのリンガへの礼拝によってまことに成就者となった。

Verse 60

एकदा तस्य लिंगस्य कृत्वा पंचापिपूजनम् । नृत्यतः सहुडुत्कारं तस्मिंल्लिंगे लयं ययुः

ある時、そのリンガに五種の礼拝を捧げ終えると、彼らは「フドゥ！（huḍu）」と叫びつつ舞い、ついにはその同じリンガのうちに融け入り、帰入した。

Verse 61

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तत्र यद्वृत्तमद्भुतम् । निशामय महाबुद्धे दमन द्विजसत्तम

さらに汝に語ろう――そこに起こった驚くべき出来事を。よく聴け、大いなる बुद्धि を備えたダマナよ、二度生まれし者の中の最勝よ。

Verse 62

एका भेकी मुने तत्र चरंती लिंग सन्निधौ । प्रदक्षिणं सदा कुर्यान्निर्माल्याक्षतभक्षिणी

聖仙よ、そこには一匹の雌の蛙がいて、シヴァ・リンガの御前を行き来していた。彼女は常にプラダクシナー（右繞の巡礼）を行ったが、ニルマーリヤとアクシャタの米粒を食していた。

Verse 63

सा तत्र मृत्युं न प्राप शिवनिर्माल्यभक्षणात् । क्षेत्रादन्यत्र मरणं जातं तस्यास्तदेनसः

彼女はシヴァのニルマーリヤを食したゆえに、そこなる聖なるクシェートラでは死を得なかった。だが聖域の外で、その同じ罪によって死が彼女に起こった。

Verse 64

वरं विषमपिप्राश्यं शिवस्वं नैव भक्षयेत् । विषमेकाकिनं हंति थिवस्वं पुत्रपौवकम्

毒を呑むほうが、シヴァの御物を食するよりもましである。毒はそれを取る者ひとりを滅ぼすのみだが、シヴァの財を侵す者は子や孫とともに滅びる。

Verse 65

शिवस्य परिपुष्टांगाः स्पर्शनीया न साधुभिः । तेन कर्मविपाकेन ततस्ते रौरवौकसः

シヴァの御物によって身を「養い太らせた」者は、善き人々が触れてはならない。かの業の果が熟すとき、彼らはラウラヴァの住人となる。

Verse 66

कश्चित्काकः समालोक्य मंडूकीं तामितस्ततः । पोप्लूयमानामादाय चंच्वा क्षेत्राद्बहिर्गतः

ある烏がそこにいる雌蛙を見とめ、もがく彼女をくちばしでくわえ、聖なるクシェートラの境を越えて飛び去った。

Verse 67

वर्षाभ्वी तेन सा क्षिप्ता काकेन क्षेत्रबाह्यतः । अथ सा कालतो भेकी तत्रैव क्षेत्रसत्तमे

雨季に、その烏は彼女を聖域の外へ投げ捨てた。やがて時が満ち、その蛙はまさにその場所で命を終えた――クシェートラは至上に聖なるのに。

Verse 68

प्रदक्षिणीकरणतो लिंगस्यस्पर्शनादपि । पुण्यापुण्यवतीजाता कन्यापुष्पबटोर्गृहे

プラダクシナーとしての右繞（うにょう）を行い、さらにリンガに触れたことによって、彼女は功徳と罪業の両方を帯びた少女として、カニヤープシュパバトゥという梵行者の家に生まれた。

Verse 69

शुभावयवसंस्थाना शुभलक्षणलक्षिता । परं गृध्रमुखी जाता निर्माल्याक्षतभक्षणात्

その身は端正で、吉祥の相に彩られていた。だが、ニルマーリヤとアクシャタを口にしたため、彼女は禿鷲の顔をもって生まれた。

Verse 70

सम्यग्गीतरहस्यज्ञा नितरां मधुरस्वरा । सप्तस्वरास्त्रयो ग्रामा मूर्च्छनास्त्वैकविंशतिः

彼女は歌の秘奥をよく心得、きわめて甘美な声を備えていた。すなわち七つのスヴァラ、三つのグラーマ、そして二十一のムールッチャナーである。

Verse 71

ताना एकोनपंचाश ताला एकोत्तरंशतम् । रागाः षडेव तेषां तु पंचपंचापि चांगनाः

ターナは四十九、ターラは百一あった。主要なラーガは六つで、各々に五つと五つの「妃」（従属ラーガ）が伴っていた。

Verse 72

षड्विंशद्रागरागिण्य इति रागि मुदावहाः । देशकाल विभेदेन पंचषष्टिस्तथा पराः

鑑賞者を喜ばせる主要なラーガとラーギニーは二十六ある。さらに土地と時節の差別によって、六十五の付加的な変化もある。

Verse 73

यावंत एव तालाः स्यु रागास्तावंत एव हि । इति गीतोपनिषदा प्रत्यहं सा शुभव्रता

ターラ（拍節）があるだけ、まことにラーガもまたある。『ギートーパニシャッド』にこのように教えられ、吉祥なる誓願のその女人は日々修してやまなかった。

Verse 74

माधवी मधुरालापा सदोंकारं समर्चयेत् । प्राप्याप्यनर्घ्यतारुण्यं सा तु पुष्पबटोः सुता

甘美な言葉をもつマーダヴィーは、つねにオーンカーラを礼拝した。かけがえのない若さを得ても、プシュパバタの娘である彼女はその礼拝に専心し続けた。

Verse 75

प्राग्जन्मवासनायोगादोंकारं बह्वमंस्त वै । स्वभाव चंचलं चेतस्तस्यास्तल्लिंग सेवनात्

前生の薫習の力によって、彼女はオーンカーラを深く観想した。心は本来せわしなく揺れるものだが、彼女の場合はそのリンガへの奉仕によって静まり定まった。

Verse 76

दमनस्थैर्यमगमद्योगेनेव महात्मनः । न दिवा बाधयांचक्रे क्षुत्तृण्निद्रा क्षपा सुताम्

彼女は大いなる魂のヨーガによるかのように、自制の堅固さを得た。昼の間、飢えと渇きと眠りは、クシャパー（Kṣapā）の娘である彼女を悩ませなかった。

Verse 77

अतंद्रितमना आसीत्सा तल्लिंग निरीक्षणे । अक्ष्णोर्निमेषा यावंतस्तस्या आसन्दिवानिशम्

そのリンガを見つめる彼女の心は倦むことがなかった。まばたきは—あったとしても—昼夜を通してごくわずかで、彼女は目をそらそうとしなかった。

Verse 78

तावत्कालस्तया साध्व्या महान्विघ्नोऽनुमीयते । निमेषांतरितः कालो यो यो व्यथोंगतो मम । लिंगानवेक्षणात्तत्र प्रायश्चित्तं कथं भवेत

それゆえ聖なる女性は、そのわずかな時間さえ大いなる障碍と見なした。「たとえ一度のまばたきの間であっても、リンガを拝さずに過ぎたその瞬間に、どうして贖罪があり得ようか。」

Verse 79

इति संचितयंत्येव सेवां तत्याज नोंकृतेः । जलाभिलाषिणी सा तु लिंगनामामृतं पिबेत्

そう思い定めて、彼女はオームクリティ（聖音「オーム」）のためでさえ奉仕を捨てなかった。水を欲するときには、リンガの御名の甘露を飲んだ。

Verse 80

नान्य द्दिदृक्षिणी तस्या अक्षिणी श्रुतिगे अपि । विहाय लिंगमोंकारं हृद्विहायः स्थितं सताम्

彼女の眼は、たとえ他の音が耳に届いても、他の何ものをも見ようとはしなかった。善き者の心の帰依処として住まうオームカーラ・リンガ—シヴァ—を、どうして捨てられようか。

Verse 81

तस्याः शब्दग्रहौ नान्य शब्दग्रहणतत्परौ । अतीव निपुणौ जातौ तत्सन्माल्यकरौकरौ

彼女の「音を捉える」感官は他のいかなる音にも向かわず、ただ聖なる響きを受け取ることに専心した。さらにその両手はきわめて巧みとなり、彼のために麗しい花鬘を作る手となった。

Verse 82

नान्यत्र चरणौ तस्याश्चरतः सुखवांछया । त्यक्त्वोंकाराजिरक्षोणीं क्षुण्णां निर्वाणपद्मया

至福を求めて、彼女は足を他のどこにも置かなかった。聖なるオṃカーラの線に印された大地さえ捨て去り、解脱の蓮華のごとくそれを踏みしめた。

Verse 83

ओंकारं प्रणवं सारं परब्रह्मप्रकाशकम् । शब्दब्रह्मत्रयीरूपं नादबिंदुकलालयम्

オṃカーラ—プラナヴァ（Praṇava）—はまさに精髄であり、至上ブラフマンを照らし出すもの。これはシャブダ・ブラフマンの姿をとるヴェーダ三部であり、ナーダ（音流）・ビンドゥ（点／種子）・カーラー（微妙なる力）の住処である。

Verse 84

सदक्षरं चादिरूपं विश्वरूपं परावरम् । वरं वरेण्यं वरदं शाश्वतं शांतमीश्वरम्

それは真の不滅、根源の姿、宇宙の姿であり、高と低のいずれをも超える。最上にして選ぶに最もふさわしく、恩寵を授ける者—永遠にして寂静、そして主である。

Verse 85

सर्वलोकैकजनकं सर्वलोकैकरक्षकम् । सर्वलोकैकसंहर्तृ सर्वलोकैकवंदितम्

万界の唯一の生みの親、万界の唯一の守護者。万界をただ一つに収めて引き取る者、万界が等しく礼拝する唯一者。

Verse 86

आद्यंतरहितं नित्यं र्शिवं शंकरमव्ययम् । एकगुणत्रयातीतं भक्तस्वांतकृतास्पदम्

始まりも終わりもなく、常住なる—シヴァ、シャンカラ、不滅。三つのグナを超えつつ、なお清められた帰依者の心に座を占め給う。

Verse 87

निरुपाधिं निराकारं निर्विकारं निरंजनम् । निर्मलं निरहंकारं निष्प्रपंचं निजोदयम्

付帯（ウパーディ）なく、無相にして、変化なく、垢なきもの。清浄にして我慢なく、世の多様を超え、自らの顕現において自照する。

Verse 88

स्वात्माराममनंतं च सर्वगं सर्वदर्शिनम् । सर्वदं सर्वभोक्तारं सर्वं सर्वसुखास्पदम्

自らのアートマンに憩い歓ぶ、無限なるもの。遍満し、すべてを見通し、すべてを与え、すべてを享受する。すなわち一切であり、一切の安楽の住処である。

Verse 89

वागिंद्रियं तदीयं च प्रोच्चरत्तदहर्निशम् । नामांतरं न गृह्णाति क्वचिदन्यस्यकस्यचित्

彼女の言語の器官は、すべて彼に捧げられて、昼夜その御名を唱え続けた。いかなる他者の名も、決して口に取らなかった。

Verse 90

एतन्नामाक्षररसं रसयंती दिवानिशम् । रसना नैव जानाति तस्या अन्यद्रसांतरम्

この御名の音節の甘露の精髄を昼夜味わい続けたゆえに、彼女の舌はもはや他のいかなる味も知らなかった。

Verse 91

संमार्जनं रंगमालाः प्रासादं परितः सदा । विदध्यान्माधवी तत्र तथार्चा पात्रशोधनम्

マーダヴィーは常に社殿の周囲を掃き清め、荘厳の花鬘をめぐらせた。さらにそこで礼拝を行い、祭儀の器を浄めた。

Verse 92

तत्र पाशुपता ये वै प्रणवेशार्चने रताः । तांश्च शुश्रूषयेन्नित्यं पितृबुद्ध्याति भक्तितः

そこでは、プラナヴェーシャ――オームカーラの主――の礼拝に励むパーシュパタの帰依者たちに、日々仕えよ。彼らを自らの父と見なし、いよいよ深い信愛をもって。

Verse 93

वैशाखस्य चतुर्दश्यामेकदा सा तु माधवी । रात्रौ जागरणं कृत्वा दिवोपवसान्विता

ある時、ヴァイシャーカ月の十四日（チトゥルダシー）に、マーダヴィーは昼は斎戒し、夜は通して覚醒の行を修した。

Verse 94

यात्रामिलितभक्तेषु प्रातर्यातेषु सर्वतः । संमार्जनादिकं कृत्वा लिंगमभ्यर्च्य हर्षतः

巡礼の行列に集った信者たちが朝、四方へと旅立った後、彼女は掃き清めなどの奉仕を行い、そして歓喜してリンガを礼拝した。

Verse 95

गायंती मधुरं गीतं नृत्यंती निजलीलया । ध्यायंती लिंगमोंकारं तत्र लिंगे लयं ययौ

甘美なる歌を唱え、自ずから湧く信愛のままに舞い、リンガをオームカーラとして観想しつつ、彼女はその場で、まさにそのリンガへと融け入り帰一した。

Verse 96

अनेनैव शरीरेण पार्थिवेन महामतिः । अस्मदाचार्यमुख्यानां पश्यतां च तपस्विनाम्

この同じ地上の身体のままに、ああ大賢者よ、気高き心の乙女（マーダヴィー）は神なる境地を得た。われらの最上の師たちと苦行者たちが見守る中で。

Verse 97

प्रादुर्बभूव यल्लिंगाज्ज्योतिर्जटिलितांबरम् । तत्र ज्योतिषि सा बाला ज्योतिर्मय्यपि साप्यभूत्

そのリンガより、天空さえ光で織りなされたかのような輝きが現れた。するとその光の中で、あの少女もまた、光そのものとなった。

Verse 98

राधशुक्लचतुर्दश्यामद्यापि क्षेत्रवासिनः । तत्र यात्रां प्रकुर्वंति महोत्सवपुरःसराः

今なお、ラーダ月の白分（明半）十四日に、聖地カ―シーの住民は、盛大な祭礼を先導として、そこへヤートラー（巡礼行列）を行う。

Verse 99

तत्र जागरणं कृत्वा चतुर्दश्यामुपोषिताः । प्राप्नुवंति परं ज्ञानं यत्रकुत्रापि वै मृताः

そこで覚醒の夜を守り、十四日に断食する者は、たとえどこで死ぬとしても、最高の智慧を得る。

Verse 100

ब्रह्मांडोदर मध्ये तु यानि तीर्थानि सर्वतः । तानि वैशाखभूतायामायांत्योंकृति दर्शने

宇宙の胎内の至る所にあるすべてのティールタは、あたかもヴァイシャーカ月に集い来て、オームカーラの御姿を拝するかのようである。

Verse 110

सर्वाण्यायतनान्याशु साब्धीनि स गिरीण्यपि । स नदीनि स तीर्थानि स द्वीपानि ययुस्ततः

そのとき、あらゆる聖所、海、そして山々までも—川々、聖なる渡し（ティールタ）、島々とともに—たちまちそこを去り、神なる合流へと吸い寄せられていった。

Verse 120

ये निंदंति महादेवं क्षेत्रं निंदंति येऽधियः । पुराणं ये च निंदंति ते संभाष्या न कुत्रचित्

マハーデーヴァを誹る者、迷える心で聖なるクシェートラ（カーシー）を誹る者、そしてプラーナを誹る者—そのような者とは、いかなる場所でも語り合ってはならない。

Verse 121

ओंकारसदृशं लिंगं न क्वचिज्जगतीतले । इति गौर्यै समाख्यातं देवदेवेन निश्चितम्

この地上のいかなる所にも、オームカーラ（Oṃkāra）の姿に比肩するリンガはない。かくして देवदेव（神々の主）は、ガウリーにそれを確定の真理として告げた。

Verse 122

इममध्यायमाकर्ण्य नरस्तद्गतमानसः । विमुक्तः सर्वपापेभ्यः शिवलोकमवाप्नुयात्

この章を聞き、その心をそこに没入させる人は、あらゆる罪より解き放たれ、シヴァの世界（シヴァローカ）に至る。

Verse 853

रक्षः काष्ठां शंकुकर्णो दृमिचंडो मरुद्दिशम् । इत्थं क्षेत्रं सदा पांति गणा एतेऽति भास्वराः

シャンクカルナは羅刹の方角を守り、ドゥリミチャンダは風神の方位を守護する。かくして、このきわめて光輝あるガナたちは、常に聖なるクシェートラ（カーシー）を護っている。