Adhyaya 17

Verse 1

व्यास उवाच । दक्षिणे स्थापिता राजञ्छांता देवी महाबला । सा विविधाम्बरधरा वनमालाविभूषिता

ヴィヤーサは言った。王よ、南方には大いなる力をもつ女神シャーンターが安置されていた。彼女はさまざまな衣をまとい、森の花の花輪で飾られていた。

Verse 2

तामसी सा महाराज मधुकैटभनाशिनी । विष्णुना तत्र वै न्यस्ता शिवपत्नी नृपोत्तम

大王よ、彼女こそターマシー、マドゥとカイタバを滅した御方である。そのまさにその場所に、ヴィシュヌによって据えられた—シヴァの妃君、王の中の最上よ。

Verse 3

सा चैवाष्टभुजा रम्या मेघश्यामा मनोरमा । कृष्णांबरधरा देवी व्याघ्रवाहनसंस्थिता

彼女はまことに麗しく、八つの腕を備え、雨雲のように黒く、心を奪う。女神は黒衣をまとい、虎を乗り物としてその上に坐している。

Verse 4

द्वीपिचर्मपरीधाना दिव्याभरणभूषिता । घंटात्रिशूलाक्षमालाकमंडलुधरा शुभा

彼女は豹の皮を衣としてまとい、天なる宝飾で荘厳されている。吉祥なる女神は、鈴、三叉戟、数珠、そしてカマンダル（水壺）を携える。

Verse 5

अलंकृतभुजा देवी सर्वदेवनमस्कृता । धनं धान्यं सुतान्भोगान्स्वभक्तेभ्यः प्रयच्छति

腕を荘厳に飾り、あらゆる神々に礼拝される女神は、己が信徒に財宝と穀物、子宝、そして人生の享楽を授け給う。

Verse 6

पूजयेत्कमलै र्दिव्यैः कर्पूरागरुचंदनैः । तदुद्देशेन तत्रैव पूजयेद्द्विजसत्तमान्

神妙なる蓮華、樟脳、沈香（アガル）、白檀をもって女神を供養し、同じ志のもと、その場で最勝の二度生まれ（ドヴィジャ）をも敬い奉れ。

Verse 7

कुमारीर्भोजयेदन्नैर्विविधैर्भक्तिभावतः । धूपैर्दीपैः फलैः रम्यैः पूजयेच्च सुरादिभिः

信心をもって童女らに種々の食を施し、また香・灯明・麗しき果実、ならびにスラー等の供物をもって供養すべし（作法に随って）。

Verse 8

मांसैस्तु विविधैर्दिव्यैरथवा धान्यपिष्टजैः । अन्यैश्च विविधैर्धान्यैः पायसैर्वटकैस्तथा

また、種々の妙なる肉、あるいは穀粉より作る供物、さらに諸々の穀類、甘き乳粥パーヤサ、ならびに揚げ団子ヴァタカをも供え得る。

Verse 9

ओदनैः कृशरापूपैः पूजयेत्सुसमाहितः । स्तुतिपाठेन तत्रैव शक्तिस्तोत्रैर्मनोहरैः

心をよく統一して、オーダナ（炊き飯）、クリシャラー、プーパ（菓子）をもって供養し、その場で讃嘆の詠唱—麗しきシャクティ讃歌（ストートラ）を誦すべし。

Verse 10

रिपवस्तस्य नश्यंति सर्वत्र विजयी भवेत् । रणे राजकुले द्यूते लभते जयमंगलम्

その敵は滅び、彼はあらゆる所で勝利者となる。戦場においても、王の御前においても、また賭けの勝負においてさえ、吉祥なる勝利を得る。

Verse 11

सौम्या शांता महाराज स्थापिता कुलमातृका । श्रीमाता सा प्रसिद्धा च माहात्म्यं शृणु भूपते

大王よ、彼女はやさしく静謐にして、家系の母として安置された。世に「シュリーマーター」（Śrīmātā）と名高い。統べる者よ、その聖なる偉徳（マーハートミャ）を聞け。

Verse 12

कुलमाता महाशक्तिस्तत्रास्ते नृपसत्तम । कुमारी ब्रह्मपुत्री सा रक्षार्थं विधिना कृता

王の中の最勝者よ、そこにはクーラマーター（Kulamātā）たる大いなる力が住まう。彼女はクマーリー（Kumārī）、梵天の娘であり、護りのために聖なる規定によって स्थापितされた。

Verse 13

स्थानमाता च सा देवी श्रीमाता साभिधानतः । त्रिरूपा सा द्विजातीनां निर्मिता रक्षणाय च

その女神はまた場所の母（スターナマーター／Sthānamātā）であり、名をシュリーマーター（Śrīmātā）という。彼女は三つの姿を備え、また両生（再生）たる者たちを守るために造られた。

Verse 14

कमण्डलुधरा देवी घण्टाभरणभूषिता । अक्षमालायुता राजञ्छुभा सा शुभरूपिणी

王よ、女神はカマンダル（kamaṇḍalu）の水瓶を携え、鈴の飾りで荘厳され、数珠を具える。彼女は吉祥にして、吉祥そのものの御姿である。

Verse 15

कुमारी चादिमाता च स्थानत्राणकरापि च । दैत्यघ्नी कामदा चैव महामोहविनाशिनी

彼女はクマーリー、原初の母。聖地を守護する護り手、魔を討つ者、正しき願いを授ける者、そして大いなる迷妄を滅する御方である。

Verse 16

भक्तिगम्या च सा देवी कुमारी ब्रह्मणः सुता । रक्तांबरधरा साधुरक्तचंदनचर्चिता

女神クマーリーはバクティ（信愛）によって到達され、ブラフマーの娘である。赤き衣をまとい、吉祥にして、赤檀の香膏を塗られている。

Verse 17

रक्तमाल्या दशभुजा पंचवक्त्रा सुरेश्वरी । चंद्रावतंसिका माता सुरा सुरनमस्कृता

赤き花鬘を戴き、十臂にして五面、彼女は神々の主宰たる女王である。月を飾りとして、母なる御方は、デーヴァとアスラの双方に礼拝される。

Verse 18

साक्षात्सरस्वतीरूपा रक्षार्थं विधिना कृता । ओंकारा सा महापुण्या काजेशेन विनिर्मिता

彼女はまさしくサラスヴァティーの顕現であり、守護のためにブラフマーが法に則って造り給うた。彼女はオームカーラの形をなし、至上の功徳を具え、カージェーシャによって生み出された。

Verse 19

ऋषिभिः सिद्धयक्षा दिसुरपन्नगमानवैः । प्रणम्यांघ्रियुगा तेभ्यो ददाति मनसेप्सितम्

リシ、シッダ、ヤクシャ、神々、ナーガ、そして人々は、彼女の両足にひれ伏して礼拝する。彼女は彼らに、心の望むものを授け給う。

Verse 20

पालयन्ती च संस्थानं द्विजातीनां हिताय वै । यथौरसान्सुतान्माता पालयन्तीह सद्गुणैः

彼女は二度生まれの者たちの安寧のために聖なる制度を守護する。ここにおいて母が善き徳と慈愛をもって実子を守るように。

Verse 21

अथ पालयती देवी श्रीमाता कुलदेवता । उपद्रवाणि सर्वाणि नाशयेत्सततं स्तुता

かくして守護の女神—シュリーマーター、氏族の守護神（クラデーヴァター）—は、常に讃えられるとき、あらゆる災いと乱れを滅する。

Verse 22

सर्वविघ्नोपशमनी श्रीमाता स्मरणेन हि । विवाहे चोपवीते च सीमंते शुभकर्मणि

ただ想念するだけで、シュリーマーターは一切の障碍を鎮める—とりわけ婚礼、聖紐の儀（ウパナヤナ）、そしてシーマントーンナヤナの儀など、あらゆる吉祥の行において。

Verse 23

सर्वेषु भक्तकार्येषु श्रीमाता पूज्यते सदा । यथा लंबोदरं देवं पूज यित्वा समारभेत्

信者のあらゆる営みにおいて、シュリーマーターは常に礼拝されるべきである。ちょうど、腹広き神ランボーダラ（ガネーシャ）を拝してから事を始めるように。

Verse 24

कार्यं शुभं सर्वमपि श्रीमातरं तथा नृप । यत्किंचिद्भोजनं त्वत्र ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति

王よ、あらゆる吉祥の事において同じくシュリーマーターを敬い奉れ。また、ここにあるいかなる食物も、ブラーフマナたちに施しとして捧げよ。

Verse 25

अथवा विनिवेद्यं च क्रियते यत्परस्परम् । अनिवेद्य च तां राजन्कुर्वाणो विघ्नमेष्यति

王よ、人々が互いの交わりにおいてなす事は、まず彼女に申し上げ供えてから行うべきである。先に彼女へ奉らずに事を進める者は、必ず障碍に遭う。

Verse 26

तस्मात्तस्यै निवेद्याथ ततः कर्म समारभेत् । तद्वरेणाखिलं कर्म अविघ्नेन हि सिद्धति । हेमंते शिशिरे प्राप्ते पूजयेद्धर्मपुत्रिकाम्

ゆえに、まず彼女に奉ってから、しかるのちに行いを始めよ。彼女の恩寵により、あらゆる事業はまことに障りなく成就する。ヘーマンタとシシラ（冬の季節）が来たなら、ダルマプトリカーを礼拝せよ。

Verse 27

हेमपत्रे समालिख्य राजते वाथ कारयेत् । पादुकां चोत्तमां राजञ्छ्रीमातायै निवेदयेत्

金の葉にそれを記し—あるいは銀で作らせて—王よ、シュリーマーターに最上の一対のパードゥカー（聖なる履物）を奉献せよ。

Verse 28

स्नात्वा चैव शुचिर्भूत्वा तिलामलकमिश्रितैः । वासोभिः सुमनोभिश्च दुकूलैः सुमनोहरैः

沐浴して身を清めたのち、衣と喜ばしき供物をもって礼拝せよ。胡麻とアーマラカを混ぜた供養の品、さらに上質で心を奪うドゥクーラの布と花を捧げる。

Verse 29

लेपयेच्चंदनैः शुभ्रैः कुकुमैः सिंदुरासकैः । कर्पूरागुरुकस्तूरीमिश्रितैः कर्द्दमैस्तथा

女神を、輝く白檀の香泥と、クンクマ（サフラン）および赤きシンドゥーラ（朱）にて塗り清めよ。さらに樟脳、アガル（沈香）、麝香を混ぜた芳香の香泥をもっても同様に塗布せよ。

Verse 30

कर्णिकारैश्च कह्लारैः करवीरैः सितारुणैः । चंपकैः केतकीभिश्च जपा कुसुमकैस्तथा

カルニカーラの花、カフラーラの蓮、白と紅のカラヴィーラの花、さらにチャンパカ、ケータキー、そしてハイビスカスの花をもって、荘厳に礼拝すべきである。

Verse 31

यक्षकर्द्दमकैश्चैव विल्वपत्रैरखंडितैः । पालाशजातिपुष्पैश्च वटकैर्माषसंभवैः । पूपभक्तादिदालीभिस्तोषयेच्छाकसंचयैः

また、ヤクシャの香膏、欠けのないビルヴァの葉、パーラーシャとジャスミンの花、黒ウラド豆で作るヴァダ（揚げ菓子）を供え、さらにプーパや炊いた米などの諸料理を添え、豊かな野菜の供物によって（女神を）満足させるべきである。

Verse 32

धूपदीपादिपूर्वं तु पूजयेज्जगदंबिकाम् । तद्धियैव कुमारीर्वै विप्रानपि च भोजयेत् । पायसैर्घृतयुक्तैश्च शर्करामिश्रितैर्नृप

しかしまず、香と灯明などを先として、世の母ジャガダンビカーを礼拝すべきである。その同じ志により、王よ、幼き乙女たち、さらにはブラーフマナたちにも、ギーを加え砂糖を混ぜた甘い乳粥（パーヤサ）を施して供養せよ。

Verse 33

पक्वान्नैर्मोदकाद्यैश्च तर्पयेद्भक्तिभावतः । तर्प्यमाणे द्विजैकस्मिन्सहस्रफलमश्नुते

炊き上げた食物やモーダカなどをもって、信愛の心から彼らを満たすべきである。かくして一人のブラーフマナが満足するなら、千倍の果報を得る。

Verse 34

दैत्यानां घातकं स्तोत्रं वाचयेच्च पुनः पुनः । एकाग्रमानसो भूत्वा श्रीमातरं स्तुवीय यः

ダイティヤを滅する讃歌を、繰り返し繰り返し誦すべきである。心を一点に定め、このようにシュリーマーターを讃える者は……

Verse 35

तस्य तुष्टा वरं दद्यात्स्नापिता पूजिता स्तुता । अनिष्टानि च सर्वाणि नाशयेद्धर्मपुत्रिका

彼女が沐浴と礼拝と讃嘆によって歓喜し満足するとき、ダルマの娘は恩寵の願いを授け、あらゆる不吉を滅する。

Verse 36

अपुत्रो लभते पुत्रान्नि र्धनो धनवान्भवेत् । राज्यार्थी लभते राज्यं विद्यार्थी लभते च ताम्

子なき者は子を得、貧しき者は富む。国を求める者は王権を得、学を求める者はその知をも得る。

Verse 37

श्रियोर्थी लभते लक्ष्मीं भार्यार्थी लभते च ताम् । प्रसादाच्च सरस्वत्या लभते नात्र संशयः

繁栄を求める者はラクシュミーを得、妻を求める者もまたそれを得る。サラスヴァティーの恩寵によりこれらの果は得られる、疑いはない。

Verse 38

अन्ते च परमं स्थानं यत्सुरैरपि दुर्लभम् । प्राप्नोति पुरुषो नित्यं सरस्वत्याः प्रसादतः

そして終わりに、サラスヴァティーの恩寵によって、人は必ずや至高の境地に至る。それは神々にさえ得難い境地である。