Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 36

Devanagari script

अपुत्रो लभते पुत्रान्नि र्धनो धनवान्भवेत् । राज्यार्थी लभते राज्यं विद्यार्थी लभते च ताम्

Transliteration

aputro labhate putrānni rdhano dhanavānbhavet | rājyārthī labhate rājyaṃ vidyārthī labhate ca tām

Translation

子なき者は子を得、貧しき者は富む。国を求める者は王権を得、学を求める者はその知をも得る。

Word by Word

• अपुत्रः: a sonless man
• अपुत्रः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अ (नञ्-उपसर्ग/प्रत्यय) + पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; नञ्-समासवत्/नञ्-प्रयोगः (one without a son)

• लभते: obtains
• लभते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• पुत्रान्: sons
• पुत्रान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• निर्धनः: a poor man
• निर्धनः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: निर् (उपसर्ग) + धन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• धनवान्: wealthy
• धनवान्: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: धन (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; वत्-प्रत्ययान्त (possessive)

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• राज्यार्थी: one who seeks a kingdom
• राज्यार्थी: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक) + अर्थिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (राज्यस्य अर्थी = one desiring a kingdom)

• लभते: obtains
• लभते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लट्, आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• राज्यम्: a kingdom
• राज्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• विद्यार्थी: a seeker of learning
• विद्यार्थी: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विद्या (प्रातिपदिक) + अर्थिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (विद्यायाः अर्थी = one desiring knowledge)

• लभते: obtains
• लभते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लट्, आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• ताम्: that (her/it)
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

Speaker

Narratorial voice (contextual Purāṇic narration within Dharmāraṇya Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A sequence-like tableau: a childless couple praying, a poor devotee receiving coins/grain, a king aspirant receiving a crown, and a student receiving a manuscript—each before the Devī’s shrine in the forest.

Characters & Entities

• Śrīmātā
• Sarasvatī
• Dharmāraṇya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Right worship aligned with dharma is portrayed as transforming life—granting both worldly stability and the higher gift of knowledge.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmāraṇya, where the Goddess’ worship is said to yield tangible and spiritual fruits.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse continues the phala-śruti of Goddess worship (implied pūjā/stuti/snāpana from the preceding verse).