Adhyaya 220

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेद्धराधीश लोटणेश्वरमुत्तमम् । उत्तरे नर्मदाकूले सर्वपातकनाशनम्

聖マールカンデーヤは言った。「それより後、地の主よ、ナルマダー北岸にある最勝のロータネーシュヴァラへ赴くべきである。そこは一切の罪を滅する。」

Verse 2

तत्क्षणादेव तत्सर्वं सप्तजन्मार्जितं त्वघम् । नश्यते देवदेवस्य दर्शनादेव तन्नृप

まさにその瞬間、王よ、七生にわたり積み重ねた一切の罪は、ただ神々の神のダルシャナ（聖なる拝観）によって滅び去る。

Verse 3

बाल्यात्प्रभृति यत्पापं यौवने चापि यत्कृतम् । तत्सर्वं विलयं याति देवदेवस्य दर्शनात्

幼少より犯した罪も、また若き日に為したものも、すべては神々の神のダルシャナによって消え失せ、溶け去る。

Verse 4

युधिष्ठिर उवाच । आश्चर्यभूतं लोकेषु नर्मदाचरितं महत् । त्वया वै कथितं विप्र सकलं पापनाशनम्

ユディシュティラは言った。「諸世界において驚嘆すべきは、ナルマダーの偉大なる聖なる物語である。おおブラーフマナよ、あなたはそれを、あらゆる罪を滅するものとして余すところなく語られた。」

Verse 5

यदेकं परमं तीर्थं सर्वतीर्थफलप्रदम् । श्रोतुमिच्छामि तत्सर्वं दयां कृत्वा वदाशु मे

あの唯一の至高のティールタ、すべてのティールタの果報を授ける聖地について、私は余すところなく聞きたい。慈悲をもって、速やかに私に語ってください。

Verse 6

ये केचिद्दुर्लभाः प्रश्नास्त्रिषु लोकेषु सत्तम । त्वत्प्रसादेन ते सर्वे श्रुता मे सह बान्धवैः

三界において得難いどのような問いであっても、善き者の中の最上よ、あなたの恩寵により、私は親族とともにそれらすべてを聞くことができました。

Verse 7

एतमेकं परं प्रश्नं सर्वप्रश्नविदां वर । श्रुत्वाहं त्वत्प्रसादेन यत्र यामि सबान्धवः

これはただ一つの至上の問い、あらゆる問いに答えを知る者の中の最勝者よ。あなたの恩寵によりこれを聞いた私は、親族とともにいずこへ、いかなる境地へ赴くのでしょうか。

Verse 8

श्रीमार्कण्डेय उवाच । साधुसाधु महाप्राज्ञ यस्य ते मतिरीदृशी । दुर्लभं त्रिषु लोकेषु तस्य ते नास्ति किंचन

聖マールカンデーヤは言った。「善いかな、善いかな、大いなる賢者よ。そなたの理解がこのようであるなら、三界においてそなたに得られぬものは何もない。」

Verse 9

धर्ममर्थं च कामं च मोक्षं च भरतर्षभ । काले काले च यो वेत्ति कर्तव्यस्तेन धीमता

バーラタ族の雄牛よ、賢者とは、時に応じてダルマ、アルタ、カーマ、モークシャを知り、それに従ってなすべきことをなす者である。

Verse 10

तस्मात्ते सम्प्रवक्ष्यामि प्रश्नस्यास्योत्तरं शुभम् । यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यन्ते भुवि मानवाः

それゆえ今、この問いへの吉祥なる答えを汝に説こう。これを聞くなら、地上の人々は一切の罪より解き放たれる。

Verse 11

नर्मदा सरितां श्रेष्ठा सर्वतीर्थमयी शुभा । विशेषः कथितस्तस्या रेवासागरसङ्गमे

ナルマダーは諸河の最勝、吉祥にして一切のティールタを具する。その特別の偉大さは、レーヴァー（ナルマダー）が大海と合流するところにおいて称えられる。

Verse 12

आगच्छन्तीं नृपश्रेष्ठ दृष्ट्वा रेवां महोदधिः । प्रणम्य च पुनर्देवीं सङ्गमे रेवया सह

王の中の最勝者よ、近づき来るレーヴァー（ナルマダー）を見て、大海は恭しく礼拝した。さらに合流の地において、レーヴァーとともに女神に再び敬礼した。

Verse 13

संचिन्त्य मनसा केयमिति मां वै सरिद्वरा । ज्ञात्वा संचिन्त्य मनसा रेवां लिङ्गोद्भवां पराम्

川々の中の最勝者は心に思った。「これはいかなる御方か。」そして熟慮ののち、レーヴァーを（シヴァの）リンガより生まれた至上の存在と悟った。

Verse 14

लुठन्वै सम्मुखस्तात गतो रेवां महोदधिः । समुद्रे नर्मदा यत्र प्रविष्टास्ति महानदी

愛しき者よ、大海は波をうねらせ転がるようにして前へ進み、レーヴァーを迎えに出た。そこは大河ナルマダーが海へと注ぎ入る場所である。

Verse 15

तत्र देवाधिदेवस्य समुद्रे लिङ्गमुत्थितम् । लिङ्गोद्भूता महाभागा नर्मदा सरितां वरा

そこ、海の中に、神々の主のリンガが現れ立ち上がった。そのリンガより、大いなる幸いを具えたナルマダー—川々の最勝—が生まれた。

Verse 16

लयं गता तत्र लिङ्गे तेन पुण्यतमा हि सा । नर्मदायां वसन्नित्यं नर्मदाम्बु पिबन्सदा । दीक्षितः सर्वयज्ञेषु सोमपानं दिने दिने

彼処にて彼女はそのリンガに帰入し一体となった。ゆえに彼女はまことに最も清浄である。常にナルマダーのほとりに住み、絶えずナルマダーの水を飲む者は、あらゆるヤジュニャにおいてディークシャーを受けた者と見なされ、功徳により日々ソーマを飲むに等しい。

Verse 17

सङ्गमे तत्र यः स्नात्वा लोटणेश्वरमर्चयेत् । सोऽश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः

その合流の地で沐浴し、ロータネーシュヴァラ（Loṭaṇeśvara）を礼拝する者は、アシュヴァメーダ（Aśvamedha）祭の果報を得る。

Verse 18

वाचिकं मानसं पापं कर्मणा यत्कृतं नृप । लोटणेश्वरमासाद्य सर्वं विलयतां व्रजेत्

王よ、言葉・心・行いによって犯したいかなる罪も、ロ―タネーシュヴァラ（Loṭaṇeśvara）に至れば、ことごとく消え失せて溶け去る。

Verse 19

कार्त्तिक्यां तु विशेषेण कथितं शङ्करेण तु । तच्छृणुष्व नृपश्रेष्ठ सर्वपापापनोदनम्

これはカルッティキー月（Kārttikī）のために、シャンカラ（Śaṅkara）自らがとりわけ重く説かれた。ゆえに聞け、王の中の最勝者よ、あらゆる罪を除く教えを。

Verse 20

सम्प्राप्तां कार्त्तिकीं दृष्ट्वा गत्वा तत्र नृपोत्तम । चतुर्दश्यामुपोष्यैव स्नात्वा वै नर्मदाजले

カルッティキー月（Kārttikī）の到来を見たなら、王の中の最勝者よ、そこへ赴くべし。月の十四日には断食して、ナルマダー（Narmadā）の水に沐浴せよ。

Verse 21

संतर्प्य पितृदेवांश्च श्राद्धं कृत्वा यथाविधि । रात्रौ जागरणं कुर्यात्सम्पूज्य लोटणेश्वरम्

祖霊と神々を供養して満たし、規定どおりシュラッダ（śrāddha）を行ったのち、ロ―タネーシュヴァラ（Loṭaṇeśvara）を丁重に礼拝しつつ、夜は जागरण（ジャーガラナ：徹夜の覚醒）をなせ。

Verse 22

सफलं जीवितं तस्य सफलं तस्य चेष्टितम् । पङ्गवस्ते न सन्देहो जन्म तेषां निरर्थकम्

その人の生は実り多く、その営みもまた実り多い。だが信愛においてなお跛（びっこ）のごとく鈍き者は、疑いなくその生まれは空しくなる。

Verse 23

एकाग्रमनसा यैस्तु न दृष्टो लोटणेश्वरः । पिशाचत्वं वियोनित्वं न भवेत्तस्य वै कुले

一心にてロータネーシュヴァラを拝さぬ者には、その家系にまことにピシャーチャのごとき境涯と卑しき生が起こる。

Verse 24

सङ्गमे तत्र यो गत्वा स्नानं कृत्वा यथाविधि । पुण्यैश्चैव तथा कुर्याद्गीतैर्नृत्यैः प्रबोधनम्

かの合流の地に赴き、作法のとおり沐浴し、功徳の行いをなす者は、さらに讃歌と舞によって（主を）目覚めさせよ。

Verse 25

ततः प्रभातां रजनीं दृष्ट्वा नत्वा महोदधिम् । आमन्त्र्य स्नानविधिना स्नानं तत्र तु कारयेत्

それより、夜が明けゆくのを見て大海に礼拝し、これを招請して、沐浴の作法に従いその場で沐浴を行うべし。

Verse 26

ॐ नमो विष्णुरूपाय तीर्थनाथाय ते नमः । सान्निध्यं कुरु मे देव समुद्र लवणाम्भसि । इत्यामन्त्रणमन्त्रः

「オーム、ヴィシュヌの御姿なる御方に帰依し奉る。ティールタの主よ、あなたに帰依し奉る。神よ、塩の水の大海よ、我に御臨在を与えたまえ。」—これが招請の真言である。

Verse 27

अग्निश्च तेजो मृडया च देहो रेतोऽधा विष्णुरमृतस्य नाभिः । एवं ब्रुवन् पाण्डव सत्यवाक्यं ततोऽवगाहेत पतिं नदीनाम् । इति स्नानमन्त्रः

「火は光輝であり、シヴァの恩寵によって身は保たれ、生成の精髄は下に置かれ、ヴィシュヌは不死の臍である。」かく唱え—パーンダヴァの真実の言葉として—ついで諸河の主に身を沈めよ。これが沐浴の真言である。

Verse 28

आजन्मशतसाहस्रं यत्पापं कृतवान्नरः । सकृत्स्नानाद्व्यपोहेत पापौघं लवणाम्भसि

人が幾十万の生にわたり犯したいかなる罪も、ただ一度、塩の水に沐浴すれば、その罪の洪水を払い落とす。

Verse 29

अन्यथा हि कुरुश्रेष्ठ देवयोनिरसौ विभुः । कुशाग्रेणापि विबुधैर्न स्प्रष्टव्यो महार्णवः

さもなくば、クル族の最勝よ、その大いなる者—神々の系より出でたる自在者—は、賢者といえどもクシャ草の先でさえ触れてはならぬ。彼は広大にして測りがたい大海だからである。

Verse 30

सर्वरत्नप्रधानस्त्वं सर्वरत्नाकराकर । सर्वामरप्रधानेश गृहाणार्घं नमोऽस्तु ते । इति अर्वमन्त्र

汝はあらゆる宝の最上、すべての宝蔵の鉱脈にして源。ああ主よ、不死者たちの首座よ、このアルギャ供を受けたまえ。汝に敬礼す。これがアルガ真言である。

Verse 31

पितृदेवमनुष्यांश्च संतर्प्य तदनन्तरम् । उत्तीर्य तीरे तस्यैव पञ्चभिर्द्विजपुंगवैः

祖霊（ピトリ）と神々、また人々を満たして供養したのち、ついで水より上がり、その同じ岸に至って、五人の卓越したブラーフマナとともに（進むべし）。

Verse 32

श्राद्धं समाचरेत्पश्चाल्लोकपालानुरूपिभिः । कृत्वाग्रे लोकपालांस्तु प्रतिष्ठाप्य यथाविधि

その後、ローカパーラ（方位護世神）にふさわしい作法により、正しくシュラーダ（śrāddha）を修し、まず定められた規則に従ってローカパーラを前方に安置すべきである。

Verse 33

सम्पूज्य च यथान्यायं तानेव ब्राह्मणैः सह । सुकृतं दुष्कृतं पश्चात्तेभ्यः सर्वं निवेदयेत्

彼らを、ブラーフマナ（brāhmaṇa）たちと共に法にかなって礼拝し終えたなら、次に自らのすべて—功徳も、また罪過も—を彼らに告げて捧げるべきである。

Verse 34

बाल्यात्प्रभृति यत्पापं कृतं वार्धकयौवने । प्रख्यापयित्वा तेभ्योऽग्रे लोकपालान्निमन्त्रयेत्

幼少より犯したいかなる罪も—若き時であれ老いた時であれ—それを彼らの前で告白し終えたのち、その面前においてローカパーラを招請すべきである。

Verse 35

बाल्यात्प्रभृति यत्किंचित्कृतमा जन्मतोऽशुभम् । विप्रेभ्यः कथितं सर्वं तत्सांनिध्यं स्थितेषु मे

幼少より私がなしたいかなる不吉な行いも—生まれながらに起こったあらゆる過ちも—そのすべてを、ここに私の前に立ち現前するブラーフマナたちに告げました。

Verse 36

इत्युक्त्वा स लुठेत्पश्चात्तेभ्योऽग्रेण च सम्मुखम् । अनुमान्य च तान्पञ्च पश्चात्स्नानं समाचरेत्

このように述べ終えたなら、彼らに向かい、彼らの前で礼拝して身を投げ、転がって敬意を表すべきである。さらにその五者の許しを得てのち、次いで儀礼の沐浴を行うべきである。

Verse 37

श्राद्धं च कार्यं विधिवत्पितृभ्यो नृपसत्तम । एवं कृते नृपश्रेष्ठ सर्वपापक्षयो भवेत्

また、祖霊ピトリ（Pitṛ）に対して、規定どおりにシュラッダ（śrāddha）を修すべし、王の中の最勝者よ。かく行えば、最上の統治者よ、あらゆる罪の滅尽が成就する。

Verse 38

जिज्ञासार्थं तु यः कश्चिदात्मानं ज्ञातुमिच्छति । शुभाशुभं च यत्कर्म तस्य निष्ठामिमां शृणु

しかし、真の理解を求めて自己（アートマン）を知り、行いの吉凶を見分けたい者がいるならば、そのために定められたこの修行の道を聞け。

Verse 39

स्नात्वा तत्र महातीर्थे लुठमानो व्रजेन्नरः । पापकर्मान्यतो याति धर्मकर्मा व्रजेन्नदीम्

その大いなるティールタにて沐浴したのち、人はそこで信心により身を転がしつつ進むべし。罪の行いは他方へ去り、彼はダルマの行いに励む者となる。しかるのち川へ赴け。

Verse 40

पापकर्मा ततो ज्ञात्वा पापं मे पूर्वसंचितम् । स्नात्वा तीर्थवरे तस्मिन्दानं दद्याद्यथाविधि

そして「我が罪は過去より積み重なった」と悟り、罪業に重く覆われた者であっても、その最勝のティールタで沐浴したなら、定めに従ってそこでダーナ（布施）を捧げるべし。

Verse 41

लोटणेश्वरमभ्यर्च्य सर्वपापैः प्रमुच्यते । अवक्रगमनं गत्वा मुच्यते सर्वपातकैः

ロータネーシュヴァラ（Loṭaṇeśvara）を礼拝すれば、あらゆる罪より解き放たれる。さらにアヴァクラガマナ（Avakragamana）へ赴けば、すべての重き罪過からも解脱する。

Verse 42

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन ज्ञात्वैवं नृपसत्तम । स्नातव्यं मानवैस्तत्र यत्र संनिहितो हरः

それゆえ、王の中の最勝者よ、これを知ったなら、あらゆる努力をもって人々は、ハラ（シヴァ）が殊に臨在するその地で沐浴すべきである。

Verse 43

एवं स्नात्वा विधानेन ब्राह्मणान् वेदपारगान् । पूजयेत्पृथिवीपाल सर्वपापोपशान्तये

かくして正しい作法により沐浴したのち、地の支配者よ、ヴェーダに通暁したバラモンを供養し敬うべきである。あらゆる罪を完全に鎮めるために。

Verse 44

एवं गुणविशिष्टं हि तत्तीर्थं नृपसत्तम । तस्य तीर्थस्य माहात्म्यं शृणुष्वैकमना नृप

まことに、王の中の最勝者よ、そのティールタはかくも卓越した徳を具えている。さあ王よ、一心に耳を傾けて、その聖地の偉大さを聞け。

Verse 45

तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा संतर्प्य पितृदेवताः । श्राद्धं यः कुरुते तत्र पित्ःणां भक्तिभावितः

そのティールタにおいて、人は沐浴し、供物によって祖霊の神々を満たし、さらに祖霊（ピトリ）への信をもってシュラッダ（śrāddha）を修すれば、特別な加護を得る。

Verse 46

दानं ददाति विप्रेभ्यो गोभूतिलहिरण्यकम् । षष्टिवर्षसहस्राणि कोटिर्वर्षशतानि च

彼はバラモンたちに布施をなす——牛、土地、胡麻、そして黄金を。かくして得られる功徳は六万年に数えられ、さらに幾百のクロール年にも及ぶ。

Verse 47

विमानवरमारूढः स्वर्गलोके महीयते । नर्मदासर्वतीर्थेभ्यः स्नाने दाने च यत्फलम्

すぐれた天のヴィマーナに乗り、彼は天界において尊ばれる。ナルマダーのあらゆるティールタにて沐浴し、布施（ダーナ）を行うことから生ずるいかなる果報も—

Verse 48

तत्फलं समवाप्नोति रेवासागरसङ्गमे । सुवर्णं रजतं ताम्रं मणिमौक्तिकभूषणम्

その同じ果報は、レーヴァー（Revā）と大海の合流において得られる。（そこでは）黄金・白銀・銅、そして宝石と真珠をあしらった装身具を供える。

Verse 49

गोवृषं च महीं धान्यं तत्र दत्त्वाक्षयं फलम् । शुभस्याप्यशुभस्यापि तत्र तीर्थे न संशयः

その聖なる渡し場において、牝牛・牡牛・土地・穀物を施せば、尽きぬ果報を得る。吉なる行いの者にも、不吉なる行いの者にも、あのティールタは霊験あらたかである—疑いはない。

Verse 50

तत्र तीर्थे नरः कश्चित्प्राणत्यागं युधिष्ठिर । करोति भक्त्या विधिवत्तस्य पुण्यफलं शृणु

ユディシュティラよ、そのティールタにおいて、ある者が信愛をもって正しい作法に従い命を捨てるなら—そこから生じる功徳の果を聞け。

Verse 51

कोटिवर्षं तु वर्षाणां क्रीडित्वा शिवमन्दिरे । वेदवेदाङ्गविद्विप्रो जायते विमले कुले

シヴァの神殿にて一千万年のあいだ遊楽したのち、彼は清らかな家系に、ヴェーダとヴェーダーンガに通じたバラモンとして生まれる。

Verse 52

पुत्रपौत्रसमृद्धोऽसौ धनधान्यसमन्वितः । सर्वव्याधिविनिर्मुक्तो जीवेच्च शरदांशतम्

その者は子や孫に恵まれて栄え、財宝と穀物に満ちる。あらゆる病を離れ、百の秋――円満なる寿命を生きる。

Verse 53

अपि द्वादशयात्रासु सोमनाथे यदर्चिते । कार्त्तिक्यां कृत्तिकायोगे तत्पुण्यं लोटणेश्वरे

十二の巡礼においてソーマナータを礼拝して得られる功徳――とりわけカルッティカ月、クリッティカー星宿が合する時――その功徳はそのままロータネーシュヴァラに存する。

Verse 54

गया गङ्गा कुरुक्षेत्रे नैमिषे पुष्करे तथा । तत्पुण्यं लभते पार्थ लोटणेश्वरदर्शनात्

おおパールタよ、ロ―タネーシュヴァラをただダルシャナ（聖なる拝観）するだけで、ガヤー、ガンガー、クルクシェートラ、ナイミシャ、そしてプシュカラに等しい功徳を得る。

Verse 55

यः शृणोति नरो भक्त्या पठ्यमानमिदं शुभम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो रुद्रलोकं स गच्छति

この吉祥なる物語が読誦されるのを信心をもって聴く者は、あらゆる罪を離れ、ルドラの世界へと赴く。