Adhyaya 190

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल सोमतीर्थमनुत्तमम् । चन्द्रहासेति विख्यातं सर्वदैवतपूजितम्

聖マールカンデーヤは言った。「それより後、地を護る者（王）よ、無上のソーマティールタへ赴くべし。『チャンドラハーサ』として名高く、あらゆる神々に礼拝される所である。」

Verse 2

यत्र सिद्धिं परां प्राप्तः सोमो राजा सुरोत्तमः

その地で、神々の中の最勝者たる王ソーマは、至高の成就を得た。

Verse 3

युधिष्ठिर उवाच । कथं सिद्धिमनुप्राप्तः सोमो राजा जगत्पतिः । तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि कथयस्व ममानघ

ユディシュティラは言った。「世界の主たる王ソーマは、いかにしてその成就を得たのか。すべてを聞きたい。語ってください、罪なき御方よ。」

Verse 4

मार्कण्डेय उवाच । पुरा शप्तो मुनीन्द्रेण दक्षेण किल भारत । असेवनाद्धि दाराणां क्षयरोगी भविष्यसि

マールカンデーヤは言った。「昔、バ―ラタよ、ソーマは大聖ダクシャにまことに呪われた。『汝が妻たちに正しく交わらぬゆえ、汝は痨病（やせ衰える病）に罹るであろう』。」

Verse 5

उद्वाहितानां पत्नीनां ये न कुर्वन्ति सेवनम् । या निष्ठा जायते तेषां तां शृणुष्व नरोत्तम

正しく娶った妻にしかるべく近づかぬ者たちについて—人の中の最勝よ、彼らに生ずる定まった報いを、わたしから聞きなさい。

Verse 6

ऋतुकाले तु नारीणां सेवनाज्जायते सुतः । सुतात्स्वर्गश्च मोक्षश्च हीत्येवं श्रुतिनोदना

女がその正しい時期にあるとき、交わりによって子（男子）が生まれる。子によって天界も、さらには解脱（モークシャ）も得られる—これが聖なる伝承の勧めである。

Verse 7

तत्कालोचितधर्मेण ये न सेवन्ति तां नराः । तेषां ब्रह्मघ्नजं पापं जायते नात्र संशयः

その時にふさわしいダルマに背いて彼女に近づかぬ男たちには、梵殺（ブラフマハティヤー）に等しい罪が生ずる。これに疑いはない。

Verse 8

तेन पापेन घोरेण वेष्टतो रौरवे पतेत् । तस्य तद्रुधिरं पापाः पिबन्ते कालमीप्सितम्

その恐るべき罪に絡め取られて、彼はラウラヴァと名づく地獄に堕ちる。そこで悪しき者どもは、定められた時のあいだ、彼の血を飲む。

Verse 9

ततोऽवतीर्णकालेन यां यां योनिं प्रयास्यति । तस्यां तस्यां स दुष्टात्मा दुर्भगो जायते सदा

再生の時が来ると、いかなる胎に入ろうとも、その生において常に不運の者として生まれる。魂がすでに穢れ堕したからである。

Verse 10

नारीणां तु सदा कामो ह्यधिकः परिवर्तते । विशेषेण ऋतोः काले भिद्यते कामसायकैः

女性の欲は常に強く、繰り返し巡ると言われる。とりわけ受胎の季節には、まるで恋の矢に射抜かれたかのように掻き立てられる。

Verse 11

परिभूता हि सा भर्त्रा ध्यायतेऽन्यं पतिं ततः । तस्याः पुत्रः समुत्पन्नो ह्यटते कुलमुत्तमम्

夫に辱められると、彼女はやがて他の男を夫として思い描く。その状態から生まれた子は、本来高貴な家系に恥と乱れをもたらす。

Verse 12

स्वर्गस्थास्तेन पितरः पूर्वं जाता महीपते । पतन्ति जातमात्रेण कुलटस्तेन चोच्यते

王よ、その者のゆえに、かつて天界に至った祖霊たちは、その子が生まれた瞬間に堕ちる。ゆえに彼は「クーラタ（kulaṭa）」、すなわち家系を汚す者と呼ばれる。

Verse 13

तेन कर्मविपाकेन क्षयरोगी शशी ह्यभूत् । त्यक्त्वा लोकं सुरेन्द्राणां मर्त्यलोकमुपागतः

その業の熟した報いにより、シャシーは肺病に苦しむ身となった。神々の主たちの世界を離れ、彼は死すべき人間界へと降り来た。

Verse 14

तत्र तीर्थान्यनेकानि पुण्यान्यायतनानि च । भ्रमित्वा नर्मदां प्राप्तः सर्वपापप्रणाशिनीम्

そこで彼は数多の聖なる渡しと清浄なる霊廟を巡り、ついに一切の罪を滅するナルマダー河に到った。

Verse 15

उपवासस्तु दानानि व्रतानि नियमाश्च ये । चचार द्वादशाब्दानि ततो मुक्तः स किल्बिषैः

彼は断食と布施、誓願と戒律を修し、十二年にわたり実践して、ついに罪障より解き放たれた。

Verse 16

स्थापयित्वा महादेवं सर्वपातकनाशनम् । जगाम प्रभया पूर्णः सोमलोकमनुत्तमम्

一切の罪を滅するマハーデーヴァを安置し終えると、彼は光輝に満たされ、無上のソーマ界（月の世界）へと旅立った。

Verse 17

येनैव स्थापितो देवः पूज्यते वर्षसंख्यया । तावद्युगसहस्राणि तस्य लोकं समश्नुते

彼が安置した神が年々礼拝されるその年数に応じて、彼は同じだけの千ユガにわたり、その神の世界を得て享受する。

Verse 18

तेन देवान् विधानोक्तान् स्थापयन्ति नरा भुवि । अक्षयं चाव्ययं यस्मात्फलं भवति नान्यथा

ゆえに地上の人々は、聖典の規定に従って神々を安置する。そこから生ずる功徳の果は尽きず、揺るがず、他の道では得られないからである。

Verse 19

सोमतीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेद्देवमीश्वरम् । जायते स नरो भूत्वा सोमवित्प्रियदर्शनः

ソーマ・ティールタにて沐浴し、主イーシュヴァラを礼拝する者は、ソーマを知る者として人に再生し、見る者に喜ばれる姿となる。

Verse 20

चन्द्रप्रभासे यो गत्वा स्नानं विधिवदाचरेत् । व्याधिना नाभिभूतः स्यात्क्षयरोगेण वा युतः

チャンドラプラバーサへ赴き、作法どおりに沐浴する者は、病に圧されず、消耗病（kṣaya-roga）にも悩まされない。

Verse 21

चन्द्रहास्ये नरः स्नात्वा द्वादश्यां तु नरेश्वर । चतुर्दश्यामुपोष्यैव क्षीरस्य जुहुयाच्चरुम्

王よ、人はチャンドラハースヤで月の十二日に沐浴し、十四日には断食して、乳粥の供物（チャル）を火中に捧げるべきである。

Verse 22

मन्त्रैः पञ्चभिरीशानं पुरुषस्त्र्यम्बकं यजेत् । हविःशेषं स्वयं प्राश्य चन्द्रहास्येशमीक्षयेत्

五つのマントラによって、イーシャーナ—プルシャ、三つ目の主を礼拝せよ。ついで供物の残りを自らいただき、チャンドラハースヤの主チャンドラハースイェーシャを拝観せよ。

Verse 23

अनेन विधिना राजंस्तुष्टो देवो महेश्वरः । विधिना तीर्थयोगेन क्षयरोगाद्विमुच्यते

王よ、この作法によって大いなる神マヘーシュヴァラは歓喜される。定められたティールタとの結びにより、消耗病（kṣaya-roga）から解き放たれる。

Verse 24

सप्तभिः सोमवारैर्यः स्नानं तत्र समाचरेत् । स वै कर्णकृताद्रोगान्मुच्यते पूजयञ्छिवम्

そこで七度の月曜日に沐浴を行う者は、シヴァを礼拝しつつ、耳に起こる病より解き放たれる。

Verse 25

अक्षिरोगस्तथा राजंश्चन्द्रहास्ये विनश्यति । चन्द्रहास्ये तु यो गत्वा ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः । स्नानं समाचरेद्भक्त्या मुच्यते सर्वपातकैः

また王よ、眼の病はチャンドラハースヤにて滅する。さらに、月または太陽の食の時にチャンドラハースヤへ赴き、信心をもって沐浴する者は、あらゆる罪より解放される。

Verse 26

तत्र स्नानं च दानं च चन्द्रहास्ये शुभशुभम् । कृतं नृपवरश्रेष्ठ सर्वं भवति चाक्षयम्

王の中の最勝者よ、チャンドラハースヤでは、沐浴と布施によってなされる一切は、吉であれ不吉であれ、その果報がことごとく尽きることがない。

Verse 27

ते धन्यास्ते महात्मानस्तेषां जन्म सुजीवितम् । चन्द्रहास्ये तु ये स्नात्वा पश्यन्ति ग्रहणं नराः

まことに幸いなるかな、その大いなる魂の人々。彼らの生は真に善く生きられた—チャンドラハースヤで沐浴し、そののち食を仰ぎ見る者たちである。

Verse 28

वाचिकं मानसं पापं कर्मजं यत्पुरा कृतम् । स्नानमात्रात्तु राजेन्द्र तत्र तीर्थे प्रणश्यति

王の主よ、かつて言葉により、心により、また身の行いにより犯したいかなる罪も、ただそのティールタにて沐浴するだけで、そこで滅び去る。

Verse 29

बहवस्तन्न जानन्ति महामोहसमन्विताः । देहस्थ इव सर्वेषां परमात्मेव संस्थितम्

多くの者は大いなる迷妄に覆われてこれを知らない。しかれどもそれは万有に宿り、あたかも身中に住するかのごとく、まさに至上我（パラマートマン）そのもののように在る。

Verse 30

पश्चिमे सागरे गत्वा सोमतीर्थे तु यत्फलम् । तत्समग्रमवाप्नोति चन्द्रहास्ये न संशयः

西の大海に赴きソーマ・ティールタ（Soma-tīrtha）で得られるいかなる果報も、その全き果報はチャンドラハーシャ（Candrahāsya）において疑いなく得られる。

Verse 31

संक्रान्तौ च व्यतीपाते विषुवे चायने तथा । चन्द्रहास्ये नरः स्नात्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते

サンクラーンティ（Saṅkrānti）、ヴィヤティーパータ（Vyatīpāta）、春秋の分点、そして至日にも、チャンドラハーシャ（Candrahāsya）で沐浴する者は一切の罪より解き放たれる。

Verse 32

ते मूढास्ते दुराचारास्तेषां जन्म निरर्थकम् । चन्द्रहास्यं न जानन्ति नर्मदायां व्यवस्थितम्

彼らは愚かで、悪しき行いの者。その生はむなしい—ナルマダー（Narmadā）に安立するチャンドラハーシャ（Candrahāsya）を知らぬ者たちである。

Verse 33

चन्द्रहास्ये तु यः कश्चित्संन्यासं कुरुते नृप । अनिवर्तिका गतिस्तस्य सोमलोकात्कदाचन

王よ、チャンドラハーシャ（Candrahāsya）において出家（サンニャーサ, saṃnyāsa）を行う者は、その行き先が不可逆となり、ソーマ界（Soma-loka）より決して帰還しない。

Verse 190

अध्याय

章（標識）。​‏‎‏