Sarga 128

Verse 1

अयोध्यांतुसमालोक्यचिन्तयामासराघवः ।प्रियकामःप्रियंरामस्ततस्त्वरितविक्रमः ।।।।

アヨーディヤーを望み見て、ラाघヴァたるラーマは、愛しきものを求め、決断の行いに迅速なる者として、（天の車より）思索を始めた。

Verse 2

चिन्तयित्वाततोदृष्टिंवानरेषुन्यपातयत् ।उवाचधीमांस्तेजस्वीहनूमन्तंप्लवङ्गमम् ।।।।

そのときラーマは、賢く光り輝き、しばし思案してヴァーナラたちに視線を注ぎ、猿軍の第一たるハヌマーンに語りかけた。

Verse 3

अयोध्यांत्वरितोगत्वाशीघ्रंप्लवगसत्तम ।जानीहिकछचित्कुशलीजनोनृपतिमन्दिरे ।।।।

「猿の中の最勝よ、急ぎアヨーディヤーへ赴け。王宮の人々がつつがなくあるか、速やかに確かめよ。」

Verse 4

शृङ्गबेरिपुरंप्राप्यगुहंगहनगोचरम् ।निषादाधिपतिंब्रूहिकुशलंवचनान्मम ।।।।

シュリンガヴェーリプラに着いたなら、森の奥深くを行き来するニシャーダ族の長グハを訪ね、わが言葉として彼の安否を問う旨を伝えてくれ。

Verse 5

श्रुत्वातुमांकुशलिनमरोगंविगतज्वरम् ।भविष्यतिगुहःप्रीतस्सममात्मसमस्सखा ।।।।

我が身が無事で健やかにして、熱も苦しみも去ったと聞けば、グハは歓喜するであろう――彼は我が友、我が身に等しく愛しい者。

Verse 6

अयोध्यायाश्चतेमार्गंप्रवृत्तिंभरतस्य च ।निवेदयिष्यतिप्रीतोनिषादाधिपतिर्गुहः ।।।।

喜びに満ちて、ニシャーダ族の主グハは、汝にアヨーディヤへの道を示し、またバラタの様子と振る舞いを告げるであろう。

Verse 7

भरतस्तुत्वयावाच्यःकुशलंवचनान्मम ।सिद्धार्थंशंसमांतस्मैसभार्यंसहलक्ष्मणम् ।।।।

バラタには、我が言葉として安否を問うて伝えよ。さらに、我は目的を成就し、妻とラクシュマナを伴って帰還する、と告げよ。

Verse 8

हरणंचापिवैदेह्यारावणेनबलीयसा ।सुग्रीवेण च सम्वादंवालिनश्चवधंरणे ।।।।

また、力あるラーヴァナ（Rāvaṇa）によるヴァイデーヒー（Vaidehī）の誘拐、スグリーヴァ（Sugrīva）との盟約、そして戦場でのヴァーリン（Vālin）の討伐をも告げよ。

Verse 9

मैथिल्यन्वेषणंचैवयथाचाधिगतात्वया ।लङ्घयित्वामहातोयमापगापतिमव्ययम् ।।।।

さらに、マイティリー（Maithilī）を捜し求めたこと、そして尽きることなき大海――水の主――を跳び越えて彼女を見いだした次第も告げよ。

Verse 10

उपयानंसमुद्रस्यसागरस्य च दर्शनम् ।यथा च कारितस्सेतूरावणश्चयथाहतः ।।।।

「また彼に告げよ。われが大海に近づき、大海がいかに姿を現したか。いかにして橋を築かせたか。さらにラーヴァナがいかに討たれたかを。」

Verse 11

वरदानंमहेन्द्रेणब्रह्मणावरुणेन च ।महादेवप्रसादाच्छपित्राममसमागमम् ।।।।

「（また告げよ。）マヘーンドラ、ブラフマー、ヴァルナより授けられた恩寵の賜物を。さらにマハーデーヴァの御加護により、我が父と相まみえたことを。」

Verse 12

उपयातं च मांसौम्य भरतायनिवेदय ।सहराक्षसराजेनहरीणामीश्वरेण च ।।।।

「やさしき者よ、バラタに告げよ。われは今、到来する——ヴァーナラ軍の主と、そしてラクシャサの王と共に。」

Verse 13

जित्वाशत्रुगणान्रामःप्राप्यचानुत्तमंयशः ।उपायानंसमृद्धार्थस्सहमित्रैर्महाबलैः ।।।।

「ラーマは敵の群れを打ち破り、比類なき名声を得て、目的を成就し、強大なる友軍とともに帰還する。」

Verse 14

एतच्छ्रुत्वायमाकारंभजतेभरतस्ततः ।स च तेवेदितव्यःस्यात्सर्वंयच्छापिमांप्रति ।।।।

「これを聞いたのち、バラタがいかなる態度を取ろうとも——とりわけ我に対して——そのすべてを見極め、悟って、のちに報告せよ。」

Verse 15

ज्ञेयाःसर्वे च वृत्तान्ताःभरतस्येङ्गितानि च ।तत्त्वेनमुखवर्णेनदृष्ट्याव्याभाषितेन च ।।।।

「すべての事情と、バラタの真意とは、顔色、眼差し、そして言葉の調子によって見定められるべきである。」

Verse 16

सर्वकालसमृद्धंहिहस्त्यश्वरथसङ्कुलम् ।पितृपैतामहंराज्यंकस्यनावर्तयेन्मनः ।।।।

「常に栄え、象・馬・戦車に満ちた、父祖伝来のこの王国を、いったい誰の心が自然に慕わずにいられようか。」

Verse 17

सङ्गत्याभरत्श्रीमान् राज्येनार्थीस्वयंभवेत् ।प्रशास्तुवसुधांसर्वामखिलांरघुनन्दनः ।।।।

もし対面の折、誉れ高きバラタが自ら王国を望むなら、ラグ族の歓喜たる御方が全大地を余すところなく治め給え。

Verse 18

तस्यबुद्धिं च विज्ञायव्यवसायं च वानर ।यावन्नदूरंयाताःस्मक्षिप्रमागन्तुमर्हसि ।।।।

ヴァーナラよ、彼の心と決意を見定めたなら、我らが遠くへ行かぬうちに、速やかに戻るがよい。

Verse 19

इतिप्रतिसमादिष्टोहनूमान्मारुतात्मजः ।मानुषःधारयनृपमयोध्यांत्वरितोययौ ।।।।

かくして命を受けたハヌマーン、マールタの子は、人の姿をとり、急ぎアヨーディヤーへと向かった。

Verse 20

अतोत्पपातवेगेनहनूमान्मारुतात्मजः ।गरुत्मानिववेगेनजिघृक्षन्पन्नगोत्तमम् ।।।।

そのときマールタの子ハヌマーンは、烈しい勢いで跳び上がった。まるでガルダが、蛇の王を捕らえんと疾駆するがごとく。

Verse 21

लङ्घयित्वापितृपथंविहगेन्द्रालयंशुभम् ।गङ्गायमुनयोर्भीमंसमतीत्यसमागमम् ।।।।शृङ्गबेरपुरंप्राप्यगुहमासाद्यवीर्यवान् ।स वाचाशुभयाहृष्टोहनुमानिदमब्रवीत् ।।।।

祖霊の道を越え、鳥の王の吉祥なる住処を過ぎて、ガンガーとヤムナーの畏るべき合流を渡り切った。

Verse 22

लङ्घयित्वापितृपथंविहगेन्द्रालयंशुभम् ।गङ्गायमुनयोर्भीमंसमतीत्यसमागमम् ।।6.128.21।।शृङ्गबेरपुरंप्राप्यगुहमासाद्यवीर्यवान् ।स वाचाशुभयाहृष्टोहनुमानिदमब्रवीत् ।।6.128.22।।

シュリンガヴェーラプラに至り、勇力あるハヌマーンはグハに会った。喜びに満ちて、彼はこの吉祥の言葉を告げた。

Verse 23

सखातुतवकाकुत्स्थोरामस्सत्यपराक्रमः ।ससीतस्सहसौमित्रिस्सत्वांकुशलमब्रवीत् ।।।।

「汝の友、カクッツタ家のラーマ—真実に根ざす武勇の人—は、シーターとサウミトリ（ラクシュマナ）と共に、汝の安否を問うておられる。」

Verse 24

पञ्चमीमद्यरजनीमुषित्वावचनान्मुनेः ।भरद्वाजाभ्यनुज्ञातंद्रक्ष्यस्यद्यैवराघवम् ।।।।

「今日は第五の夜。聖仙の言葉に従って一夜を過ごし、バラドヴァージャの許しを得て、汝は今日のうちにラाघヴァにまみえるであろう。」

Verse 25

एवमुक्त्वामहातेजास्सम्प्रहृष्टतनूरुहः ।उत्पपातमहावेगाद्वेगवान्विचारयन् ।।।।

そう語り終えると、大いなる光輝を放つ者は—歓喜に毛が逆立ち—凄まじい速さで再び跳び上がり、進むべき道を思い定めていた。

Verse 26

सोऽपश्यद्रामतीर्थं च नदींवालुकिनींतथा ।वरूथींगोमतींचैवभीमंशालवनंतथा ।।।।प्रजाश्चबहुसाहस्रीःस्फीतान्जनपदानपि ।

道すがら彼は、ラーマ・ティールタとヴァールキニー川を見、さらにヴァルーティーとゴーマティー、そして畏るべきシャーラの森をも目にした。繁栄する国々と、幾千もの民の群れもまたそこにあった。

Verse 27

सःगत्वादूरमध्वानंत्वरितःकपिकुञ्जरः ।।।।आससादद्रुमान् फुल्लान्नन्दिग्रामसमीपगान् ।स्त्रीभिस्सपुत्रैर्वृद्धैश्चरममाणैःस्वलङ्कृतैः ।सुराधिपस्योपवनेयथाचैत्ररथेद्रुमान् ।।।।

遠い道のりを急ぎ進んだハヌマーン――猿たちの中の象――は、ナンディグラーマ近くの花咲き満ちる木々に到った。そこでは、よく飾った女たちが子らや老人とともに散策し戯れ、まるでインドラの園と、クベーラのチャイトララタの林のようであった。

Verse 28

सःगत्वादूरमध्वानंत्वरितःकपिकुञ्जरः ।।6.128.27।।आससादद्रुमान् फुल्लान्नन्दिग्रामसमीपगान् ।स्त्रीभिस्सपुत्रैर्वृद्धैश्चरममाणैःस्वलङ्कृतैः ।सुराधिपस्योपवनेयथाचैत्ररथेद्रुमान् ।।6.128.28।।

彼はナンディグラーマ近くの花咲く木々に到った。そこでは、女たちが子らや老人とともに、飾り整え安らかに、園で戯れていた。まるでインドラの遊苑、クベーラのチャイトララタの名木のごとくであった。

Verse 29

क्रोशमात्रेत्वयोध्यायाचशीरकृष्णाजिनम्बरम् ।।।।ददर्शभरतंदीनंकृशमाश्रमवासिनम् ।जटिलंमलदिग्धाङ्गंभ्रातृव्यसनकर्शितम् ।। ।फलमूलाशिनंदान्तंतापसंधर्मचारिणम् ।समुन्नतजटाभारंवल्कलाजिनवाससम् ।।।।नियतंभावितात्मानंब्रह्मर्षिसमतेजसम् ।पादुकेतेपुरस्कृत्यप्रशासन्तंवसुन्धराम् ।। ।चातुर्वर्णस्यलोकस्यत्रातारंमहतोभयात् ।उपस्थितममात्यैश्चशुचिभिश्चपुरोहितैः ।।।।बलमुख्यैश्चयुक्तैश्चकाषायाम्बरदारिभिः ।

アヨーディヤーから一クロ―シャほどの所で、彼はバラタを見た。樹皮衣と黒羚羊の皮をまとい、哀れにやつれ、アーシュラマに住む者であった。髪はジャターに絡まり、肢体は垢にまみれ、兄との別離の悲しみに削られていた。果実と根を食として自制し、ダルマに歩む苦行者（ターパサ）であり、重く積み上がったジャターは高くそびえ、樹皮と皮衣を着ていた。心を律し、観想により内奥を磨き、梵仙（ブラフマルシ）のごとく光り、ラーマのパードゥカー（履物）を前に据えて大地を治めていた。四ヴァルナの世を大いなる恐れから守る護り手として、彼は大臣と清浄なる祭司、そして赭衣をまとう将たちと伴侶に囲まれていた。

Verse 30

क्रोशमात्रेत्वयोध्यायाचशीरकृष्णाजिनम्बरम् ।।6.128.29।।ददर्शभरतंदीनंकृशमाश्रमवासिनम् ।जटिलंमलदिग्धाङ्गंभ्रातृव्यसनकर्शितम् ।।6.128.30 ।फलमूलाशिनंदान्तंतापसंधर्मचारिणम् ।समुन्नतजटाभारंवल्कलाजिनवाससम् ।।6.128.31।।नियतंभावितात्मानंब्रह्मर्षिसमतेजसम् ।पादुकेतेपुरस्कृत्यप्रशासन्तंवसुन्धराम् ।।6.128.32 ।चातुर्वर्णस्यलोकस्यत्रातारंमहतोभयात् ।उपस्थितममात्यैश्चशुचिभिश्चपुरोहितैः ।।6.128.33।।बलमुख्यैश्चयुक्तैश्चकाषायाम्बरदारिभिः ।

ダルマを知り、まるでダルマそのものが身を得たかのようなバラタに向かい、マールタの子ハヌマーンは合掌して言葉を述べた。

Verse 31

क्रोशमात्रेत्वयोध्यायाचशीरकृष्णाजिनम्बरम् ।।6.128.29।।ददर्शभरतंदीनंकृशमाश्रमवासिनम् ।जटिलंमलदिग्धाङ्गंभ्रातृव्यसनकर्शितम् ।।6.128.30 ।फलमूलाशिनंदान्तंतापसंधर्मचारिणम् ।समुन्नतजटाभारंवल्कलाजिनवाससम् ।।6.128.31।।नियतंभावितात्मानंब्रह्मर्षिसमतेजसम् ।पादुकेतेपुरस्कृत्यप्रशासन्तंवसुन्धराम् ।।6.128.32 ।चातुर्वर्णस्यलोकस्यत्रातारंमहतोभयात् ।उपस्थितममात्यैश्चशुचिभिश्चपुरोहितैः ।।6.128.33।।बलमुख्यैश्चयुक्तैश्चकाषायाम्बरदारिभिः ।

あなたが嘆き悲しむそのカクッツタ——ダンダカの森に住み、樹皮の衣をまとい、結髪をたくわえた御方——は、安泰であると私に告げさせた。

Verse 32

क्रोशमात्रेत्वयोध्यायाचशीरकृष्णाजिनम्बरम् ।।6.128.29।।ददर्शभरतंदीनंकृशमाश्रमवासिनम् ।जटिलंमलदिग्धाङ्गंभ्रातृव्यसनकर्शितम् ।।6.128.30 ।फलमूलाशिनंदान्तंतापसंधर्मचारिणम् ।समुन्नतजटाभारंवल्कलाजिनवाससम् ।।6.128.31।।नियतंभावितात्मानंब्रह्मर्षिसमतेजसम् ।पादुकेतेपुरस्कृत्यप्रशासन्तंवसुन्धराम् ।।6.128.32 ।चातुर्वर्णस्यलोकस्यत्रातारंमहतोभयात् ।उपस्थितममात्यैश्चशुचिभिश्चपुरोहितैः ।।6.128.33।।बलमुख्यैश्चयुक्तैश्चकाषायाम्बरदारिभिः ।

「猿の中の最勝よ、急ぎアヨーディヤーへ赴け。王宮の人々がつつがなくあるか、速やかに確かめよ。」

Verse 33

क्रोशमात्रेत्वयोध्यायाचशीरकृष्णाजिनम्बरम् ।।6.128.29।।ददर्शभरतंदीनंकृशमाश्रमवासिनम् ।जटिलंमलदिग्धाङ्गंभ्रातृव्यसनकर्शितम् ।।6.128.30 ।फलमूलाशिनंदान्तंतापसंधर्मचारिणम् ।समुन्नतजटाभारंवल्कलाजिनवाससम् ।।6.128.31।।नियतंभावितात्मानंब्रह्मर्षिसमतेजसम् ।पादुकेतेपुरस्कृत्यप्रशासन्तंवसुन्धराम् ।।6.128.32 ।चातुर्वर्णस्यलोकस्यत्रातारंमहतोभयात् ।उपस्थितममात्यैश्चशुचिभिश्चपुरोहितैः ।।6.128.33।।बलमुख्यैश्चयुक्तैश्चकाषायाम्बरदारिभिः ।

彼はバラタを見た——四ヴァルナの民を大いなる恐れから救う守護者——そこに立ち、清らかな心の大臣たちと祭司たちに侍され、さらに軍の主将と、赭色の衣をまとう規律ある者たちを伴っていた。

Verse 34

नहितेराजपुत्रंतंचीरकृष्णाजिनाम्बरम् ।।।।परिभोक्तुंव्यवस्यन्तिपौरावैधर्मवत्सलाः ।

都の民はダルマを愛するがゆえに、王子自身が樹皮衣と黒羚羊の皮をまとっている間、享楽にふけることを決して選ばなかった。

Verse 35

तम्धर्ममिवधर्मज्ञंदेहवन्तमिवापरम् ।।।।उवाचप्राञ्जलिर्वाक्यंहनूमान्मारुतात्मजः ।

ダルマを知り、まるでダルマそのものが身を得たかのようなバラタに向かい、マールタの子ハヌマーンは合掌して言葉を述べた。

Verse 36

वसन्तंदण्डकारण्येयंत्वंचीरजटाधरम् ।।।।अनुशोचसिकाकुत्स्थं स त्वांकौशलमब्रवीत् ।

あなたが嘆き悲しむそのカクッツタ——ダンダカの森に住み、樹皮の衣をまとい、結髪をたくわえた御方——は、安泰であると私に告げさせた。

Verse 37

प्रियमाख्यामितेदेवशोकंत्यजसुदारुणम् ।।।।अस्मिन्मुहूर्तेभ्रात्रात्वंरामेणसहसङ्गतः ।

尊き御方よ、喜ばしい知らせを申し上げます。あのあまりに痛ましい悲しみを捨ててください。この瞬間、あなたは兄ラーマと再会されます。

Verse 38

निहत्यरावणंरामःप्रतिलभ्य च मैथिलीम् ।।।।उपयातिसमृद्धार्थःसहमित्रैर्महाबलैः ।

ラーマはラーヴァナを討ち、マイティリー（シーター）を取り戻されました。大願を成し遂げ、今、強大な盟友たちと共にこちらへお越しになります。

Verse 39

लक्ष्मणश्चमहातेजावैदेही च यशस्विनी ।।।।सीतासमग्रारामेणमहेन्द्रेणशचीयथा ।

また、大いなる光輝を放つラクシュマナと、名高きヴァイデーヒー—シーター—は、損なわれることなく完全なままラーマと共におられる。まるでシャチーがマヘーンドラ（インドラ）に寄り添うように。

Verse 40

एवमुक्तोहनुमताभरतःकैकयीसुतः ।।।।पपातसहसाहृष्टोहर्षान्मोहमुपागमत् ।

ハヌマーンにそう告げられると、カイケーイーの子バラタは忽ち歓喜し、たちまち倒れ伏して、ひたすらな喜悦から来る失神に襲われた。

Verse 41

ततोमुहूर्तादुत्थायप्रत्याश्वस्य च राघवः ।।।।हनूमन्तमुवाचेदंभरतःप्रियवादिनम् ।

やがてしばらくして起き上がり、心を取り戻すと、ラグハヴァたるバラタは、甘き言葉を語るハヌマーンにこう告げた。

Verse 42

अशोकजैःप्रीतिमयैःकपिमालिङ्ग्यसम्भ्रमात् ।।।।सिषेचभरतःश्रीमान्विपुलैरश्रुबिन्धुभिः ।

栄光あるバラタは感情に圧され、喜びに満ちた愛情のままにその猿を抱きしめ、あふれる涙の雫で彼を濡らした。

Verse 43

देवोवामानुषोवात्वमनुक्रोशादिहागतः ।।।।प्रियाख्यानस्यतेसौम्यददामिब्रुवतःप्रियम् ।गवांशतसहस्रं च ग्रामाणां च शतंपरम् ।।।।सकुण्डलाश्शुभाचाराभार्याःकन्यास्तुषोडश ।हेमवर्णास्सुनासोरूश्शशिसौम्याननाःस्त्रियः ।।।।सर्वाभरणसम्पन्नास्सम्पन्नाःकुलजातिभिः ।

汝は神か人か、憐れみよりここに来たのか。やさしき者よ、かくも愛しき知らせを語ってくれたゆえ、我は汝に報いを与えよう。十万の牛と、さらに百余の優れた村々。加えて、善き作法を備え耳飾りを戴く十六人の乙女を妻として—黄金の肌、しなやかな肢体、月のごとき面差し、あらゆる装身具に満ち、名門に生まれし女たちを。

Verse 44

देवोवामानुषोवात्वमनुक्रोशादिहागतः ।।6.128.43।।प्रियाख्यानस्यतेसौम्यददामिब्रुवतःप्रियम् ।गवांशतसहस्रं च ग्रामाणां च शतंपरम् ।।6.128.44।।सकुण्डलाश्शुभाचाराभार्याःकन्यास्तुषोडश ।हेमवर्णास्सुनासोरूश्शशिसौम्याननाःस्त्रियः ।।6.128.45।।सर्वाभरणसम्पन्नास्सम्पन्नाःकुलजातिभिः ।

やさしき者よ、汝が語りしこの愛すべき吉報に報いて、我は十万の牛と、さらに百の優れた村々を授けよう。

Verse 45

देवोवामानुषोवात्वमनुक्रोशादिहागतः ।।6.128.43।।प्रियाख्यानस्यतेसौम्यददामिब्रुवतःप्रियम् ।गवांशतसहस्रं च ग्रामाणां च शतंपरम् ।।6.128.44।।सकुण्डलाश्शुभाचाराभार्याःकन्यास्तुषोडश ।हेमवर्णास्सुनासोरूश्शशिसौम्याननाःस्त्रियः ।।6.128.45।।सर्वाभरणसम्पन्नास्सम्पन्नाःकुलजातिभिः ।

「（授けよう）十六人の乙女を妻として。耳飾りを着け、行い正しく、黄金の肌をもち、鼻と腿は端正、顔はやわらかく月のごとく。あらゆる装身具を具え、高貴な家柄と繁栄に満ちた女たちである。」

Verse 46

निशम्यरामागमनंनृपात्मजःकपिप्रवीरस्यतदाद्भुतोपमम् ।प्रहर्षितोरामदिदृक्ष्याऽभवत्पुनश्चहर्षादिदमब्रवीद्वचः ।।।।

猿たちの中の第一の勇者から、ラーマ（Rāma）帰還という驚くべき報せを聞くや、王子の子（バラタ）は歓喜に満たされ、再びラーマを拝見したいと切に願った。そして喜びに震えつつ、次の言葉を語った。