Sarga 37

Verse 1

तप्यमाने तपो देवे देवा: सर्षिगणा: पुरा।सेनापतिमभीप्सन्त: पितामहमुपागमन्।।1.37.1।।

いにしえ、主（イーシュヴァラ）が苦行に励んでおられたとき、神々はリシたちの群れとともに、天軍の総司令を求めてピターマハ（梵天）のもとへ赴いた。

Verse 2

ततोऽब्रुवन् सुरास्सर्वे भगवन्तं पितामहम्।प्रणिपत्य सुरास्सर्वे सेन्द्रास्साग्निपुरोगमा:।।1.37.2।।

ついで諸神は皆—インドラを伴い、アグニを先頭として—尊き祖父神ピターマハ（ブラフマー）にひれ伏し、申し上げた。

Verse 3

यो न स्सेनापतिर्देव दत्तो भगवता पुरा।तप: परममास्थाय तप्यते स्म सहोमया।।1.37.3।।

「主よ、かつて世尊が我らに授け給うたその将帥は、最上の苦行を成就し、今やウマーとともに修行の火に身を焼いております。」

Verse 4

यदत्रानन्तरं कार्यं लोकानां हितकाम्यया।संविधत्स्व विधानज्ञ त्वं हि न: परमा गति:।।1.37.4।।

ゆえに、正しき法の規定を知る御方よ、諸世界の安寧を願い、次に為すべきことを定め給え。まことに汝こそ我らの至上の帰依処なり。

Verse 5

देवतानां वचश्श्रुत्वा सर्वलोकपितामह:।सान्त्वयन्मधुरैर्वाक्यैस्त्रिदशानिदमब्रवीत्।।1.37.5।।

神々の言葉を聞き終えると、万界の祖父たる梵天は、三十神を甘き言葉で慰め、次のように告げた。

Verse 6

शैल पुत्र्या यदुक्तं तन्न प्रजास्यथ पत्निषु ।तस्या वचनमक्लिष्टं सत्यमेतन्न संशय:।।1.37.6।।

山の娘（ウマー）が告げたことは揺るがぬ。汝らは妻たちのうちに子をもうけることはない。彼女の言葉は曇りなく、これぞ真実、疑いなし。

Verse 7

इयमाकाशगा गङ्गा यस्यां पुत्रं हुताशन:।जनयिष्यति देवानां सेनापतिमरिन्दमम्।।1.37.7।।

これは虚空を行くガンガーである。彼女のうちに火神は一子をもうけ、敵を鎮するその子は、神々の軍勢の総帥となるであろう。

Verse 8

ज्येष्ठा शैलेन्द्रदुहिता मानयिष्यति तत्सुतम्।उमायास्तद्बहुमतं भविष्यति न संशय:।।1.37.8।।

山王の長女たるガンガーは、その御子を敬い養い育てるであろう。この取り計らいはウマーにも大いに嘉せられるに違いない、疑いなし。

Verse 9

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य कृतार्था रघुनन्दन।प्रणिपत्य सुरास्सर्वे पितामहमपूजयन्।।1.37.9।।

ラーマよ、ラグ族の歓びよ――その言葉を聞いて、諸天は皆、願いが成就したと感じた。ひれ伏して礼拝し、ピターマハ（梵天）を崇敬した。

Verse 10

ते गत्वा पर्वतं राम कैलासं धातुमण्डितम्।अग्निं नियोजयामासु: पुत्रार्थं सर्वदेवता:।।1.37.10।।

ラーマよ、諸神は鉱石に彩られたカイラーサ山へ赴き、子を得るために火神アグニにその務めを委ねた。

Verse 11

देवकार्यमिदं देव संविधत्स्व हुताशन।शैलपुत्र्यां महातेजो गङ्गायां तेज उत्सृज।।1.37.11।।

「神よ、フターシャナよ、この神々の御業を成し遂げよ。大いなる光輝の者よ、シヴァの烈しい霊威を山の娘ガンガーへ注げ。」

Verse 12

देवतानां प्रतिज्ञाय गङ्गामभ्येत्य पावक:।गर्भं धारय वै देवि देवतानामिदं प्रियम्।।1.37.12।।

神々に承諾を誓ったのち、火神パーヴァカはガンガーに近づき言った。「女神よ、この胎を宿し給え。これは神々の愛し望むところである。」

Verse 13

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दिव्यं रूपमधारयत्।दृष्ट्वा तन्महिमानं स समन्तादवकीर्यत।।1.37.13।।

その言葉を聞くと、彼女は神々しい姿を帯びた。彼女の威光を見て、火神は四方八方からその周りに広がった。

Verse 14

समन्ततस्तदा देवीमभ्यषिञ्चत पावक:।सर्वस्रोतांसि पूर्णानि गङ्गाया रघुनन्दन।।1.37.14।।

そのときパーヴァカは女神を四方から潤した。ラグ族の喜びよ、ガンガーのあらゆる流れはその霊威で満ちあふれた。

Verse 15

तमुवाच ततो गङ्गा सर्वदेवपुरोहितम्।अशक्ता धारणे देव तव तेज स्समुद्धतम्।दह्यमानाग्निना तेन सम्प्रव्यथितचेतना।।1.37.15।।

そのときガンガーは、諸神の第一の祭司たるアグニに告げた。「おお神よ、わたしはあなたの激しくみなぎる威力を支えきれません。その火に焼かれて、わたしの心と意識はひどく苦しめられております。」

Verse 16

अथाब्रवीदिदं गङ्गां सर्वदेवहुताशन:।इह हैमवती पादे गर्भोऽयं सन्निवेश्यताम्।।1.37.16।।

すると、諸神の供物を受け取る火神アグニはガンガーに言った。「ここ、ヒマヴァト山の麓の斜面に、この胎芽を安置せよ。」

Verse 17

श्रुत्वा त्वग्निवचो गङगा तं गर्भमतिभास्वरम्।उत्ससर्ज महातेज स्स्रोतोभ्यो हि तदानघ ।।1.37.17।।

おお強大にして罪なきラーマよ。アグニの言葉を聞くや、ガンガーはそのきわめて輝く胎芽を放ち、己が流れの筋々から外へと送り出した。

Verse 18

यदस्या निर्गतं तस्मात्तप्तजाम्बूनदप्रभम् ।काञ्चनं धरणीं प्राप्तं हिरण्यममलं शुभम्।।1.37.18।।

彼女から出たものは、溶けたジャンブーナダ金のように灼けて輝き、大地に達した。そこから清らかで吉祥なる黄金が生じ、明るく燦然と光った。

Verse 19

ताम्रं कार्ष्णायसं चैव तैक्ष्ण्यादेवाभ्यजायत।।1.37.19।।मलं तस्याभवत्तत्र त्रपु सीसकमेव च।तदेतद्धरणीं प्राप्य नानाधातुरवर्धत।।1.37.20।।

その鋭い威力から、銅が生じ、また鉄も生じた。

Verse 20

ताम्रं कार्ष्णायसं चैव तैक्ष्ण्यादेवाभ्यजायत।।1.37.19।।मलं तस्याभवत्तत्र त्रपु सीसकमेव च।तदेतद्धरणीं प्राप्य नानाधातुरवर्धत।।1.37.20।।

そこでその残滓は錫と鉛となり、かの物質が大地に至るや、さまざまな鉱物が増え広がった。

Verse 21

निक्षिप्तमात्रे गर्भे तु तेजोभिरभिरञ्जितम्।सर्वं पर्वतसन्नद्धं सौवर्णमभवद्वनम्।।1.37.21।।

胚胎が置かれるや、その光輝に染められて、森に覆われた山全体が黄金の姿となった。

Verse 22

जातरूपमिति ख्यातं तदा प्रभृति राघव।सुवर्णं पुरुषव्याघ्र हुताशनसमप्रभम्।।1.37.22।।तृणवृक्षलतागुल्मं सर्वं भवति काञ्चनम्।

その時より、ラ―ガヴァよ――人中の虎よ――火に等しく輝く黄金は「ジャータルーパ」として名高くなった。その地では草も木も蔓も灌木も、すべて黄金のように見えた。

Verse 23

तं कुमारं ततो जातं सेन्द्रास्सह मरुद्गणा:।।1.37.23।।क्षीरसंभावनार्थाय कृत्तिकास्समयोजन्।

そしてクマーラの御子が生まれると、インドラとマルトの群れを伴う神々は、クリッティカーたちに乳をもって養育する役を授けた。

Verse 24

ता: क्षीरं जातमात्रस्य कृत्वा समयमुत्तमम्।।1.37.24।।ददु: पुत्रोऽयमस्माकं सर्वासामिति निश्चिता:।

そのクリッティカーたちは、尊い誓約を結び、「この子は私たち皆の子である」と定めて、生まれたばかりの御子に乳を与えた。

Verse 25

ततस्तु देवता स्सर्वा: कार्तिकेय इति ब्रुवन्।।1.37.25।।पुत्रस्त्रैलोक्यविख्यातो भविष्यति न संशय:।4

そののち諸神は皆こう宣言した。「この御子はカールティケーヤ（Kārtikeya）と呼ばれるであろう。」この子は三界に名を轟かせる—疑いはない。

Verse 26

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा स्कन्नं गर्भपरिस्रवे।।1.37.26।।स्नापयन् परया लक्ष्म्या दीप्यमानं यथानलम्।

諸神の言葉を聞くや、クリッティカーたちは、胎の流出とともに降り来たった御子を、至上の吉祥をもって沐浴させた。彼は火のごとく燃え立ち、比類なき美で輝いていた。

Verse 27

स्कन्द इत्यब्रुवन् देवा: स्कन्नं गर्भपरिस्रवात्।।1.37.27।।कार्तिकेयं महाभागं काकुत्स्थ ज्वलनोपमम्।

「スカンダ（Skanda）」—胎の流出とともに降り来たったゆえ、諸神はそう呼んだ。おおカクッツタよ、その大いなる幸運を具えたカールティケーヤは、燃えさかる火のように輝いていた。

Verse 28

प्रादुर्भूतं तत: क्षीरं कृत्तिकानामनुत्तमम् ।।1.37.28।।षण्णां षडाननो भूत्वा जग्राह स्तनजं पय:।

そのときクリッティカーたちに最上の乳が湧き起こり、御子は六つの御顔となって、六人すべての乳房から流れる乳をお飲みになった。

Verse 29

गृहीत्वा क्षीरमेकाह्ना सुकुमारवपुस्तदा।।1.37.29।।अजयत्स्वेन वीर्येण दैत्यसेनागणान् विभु:।

ただ一日だけ乳を口にし、なお身は柔らかでありながら、その大いなる御子は自らの天賦の威力によって、ダイティヤの魔軍の群れを打ち破った。

Verse 30

सुरसेनागणपतिं ततस्तमतुलद्युतिम्।।1.37.30।।अभ्यषिञ्चन् सुरगणा स्समेत्याग्निपुरोगमा:।

そのとき、アグニを先頭に集いし神々は、比類なき光輝を放つ彼に灌頂を施し、天軍の総帥として任じた。

Verse 31

एष ते राम गङ्गाया विस्तरोऽभिहितो मया।।1.37.31।।कुमारसम्भवश्चैव धन्य: पुण्यस्तथैव च।

「ラーマよ、かくして我はガンガーの由来とその広がりを詳らかに語り、またクマーラの誕生をも述べた。これは吉祥にして功徳深き物語である。」

Verse 32

भक्तश्च य: कार्तिकेये काकुत्स्थ भुवि मानवः।आयुष्मान् पुत्रपौत्रैश्च स्कन्दसालोक्यतां व्रजेत्।।1.37.32।।

「カクツタよ、この世でカールッティケーヤに篤く帰依する者は、長寿と子孫繁栄の福を得、命終えてはスカンダの世界に至り、その御許に住する。」