Adhyaya 43

Verse 1

सुकलोवाच । एवं ते शूकराः सर्वे युद्धाय समुपस्थिताः । पुरः स्थितस्य ते राज्ञो ह्यवतस्थुश्च लुब्धकाः

スカラは言った。「かくしてその猪どもは皆、戦いのために集い来た。さらに猟師たちは、その王の前に立って陣を取った。」

Verse 2

महावराहो राजेंद्र गिरिसानुं समाश्रितः । महता यूथभावेन व्यूहं कृत्वा प्रतिष्ठति

王の中の王よ、大いなるヴァラーハは山の斜面に身を寄せ、強大な群れのごとき大陣を組んで、そこに陣取る。

Verse 3

कपिलः स्थूलपीनांगो महादंष्ट्रो महामुखः । दुःसहः शूकरो राजन्गर्जते चातिभैरवम्

王よ、黄褐色の猪がいる。太く逞しい体に、巨大な牙と大きな口を備え、抗し難く手強いその猪は、きわめて恐ろしい咆哮を放つ。

Verse 4

तानपश्यन्महाराजः शालतालवनाश्रयान् । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा मनुपुत्रः प्रतापवान्

シャーラ樹とターラ樹の林に住まう彼らを見て、大王――マヌの栄光ある御子――はその言葉に耳を傾けた。

Verse 5

गृह्यतां शूर वाराहो विध्यतां बलदर्पितः । एवमाभाष्य तान्वीरो मनुपुत्रः प्रतापवान्

「あの勇ましき猪を捕らえよ。力に酔い驕る者を討ち伏せよ！」そう告げて、勇猛にして威光あるマヌの御子は命を下した。

Verse 6

अथ ते लुब्धकाः सर्वे मृगया मदमोहिताः । संनद्धा दंशिताः सर्वे श्वभिः सार्द्धं प्रजग्मिरे

そのとき狩人たちは皆、狩りの興奮に酔い迷い、武具を整えて犬を伴い、連れ立って出立した。

Verse 7

हर्षेण महताविष्टो राजराजो महाबलः । अश्वारूढः सुसैन्येन चतुरंगेण संयतः

大いなる歓喜に包まれた王の中の王、強大なる王は馬にまたがり、精鋭なる四軍（四部隊）を整然と率いて進軍した。

Verse 8

गंगातीरं समायातो मेरौ गिरिवरोत्तमे । रत्नधातुसमाकीर्णे नानावृक्षैरलंकृते

彼はガンガーの岸辺に至り、山々の最勝たるメール山へと赴いた。そこは宝石を宿す鉱脈に満ち、さまざまな樹木により荘厳されていた。

Verse 9

सुकलोवाच । यो बलधाम मरीचिचयकरनिकरमयप्रोत्तुंगोऽत्युच्चम् । गगनमेव संप्राप्तो नाना नगाचरितशोभो गिरिराजो भाति

スカラは言った。「あの山々の王は力の住処であり、光の糸の群れで織られたかのように極めて高くそびえ、崇高な頂へと昇って、まさに天に達したかに見える。山を巡るさまざまな生きものの動きに飾られ、美しく輝いている。」

Verse 10

योजनबहलविमल गंगाप्रवाह समुच्चरत्तीरवीचीतरंगभंगैर्मुक्ताफलसदृशैर्निर्मलांबुकणैः । सर्वत्र प्रक्षालित धवलतलशिलातलोगिरींद्र सुःश्रियायुक्तः

幾由旬にも及ぶ清らかなガンガーの大流が湧き上がり、奔り出る。岸辺で波が砕けるたび、真珠のように澄んだ水滴が散る。至るところで、白く輝く岩盤や石の面が洗い清められた山の主は、みごとな美しさに飾られて見える。

Verse 11

देवैश्चारणकिन्नरैः परिवृतो गंधर्वविद्याधरैः सिद्धैरप्सरसांगणैर्मुनिजनैर्नागेंद्र विद्याधरैः । श्रीखंडैर्बहुचंदनैस्ससरलैः शालैस्तमालैर्गिरी रुद्रा क्षैर्वरसिद्धिदायकघनैः कल्पद्रुमैः शोभते

そこはデーヴァ、チャーラナ、キンナラ、ガンダルヴァ、ヴィディヤーダラに囲まれ、さらにシッダ、アプサラスの群れ、ムニたちの一団、そしてヴィディヤーダラの中のナーガ王たちにも取り巻かれている。山は、シュリーカンダと豊かなチャンダナの樹々、サララ・サーラ・タマーラの林、勝れた成就（シッディ）を授けるルドラークシャの森、そして願いを叶えるカルパ樹に飾られ、光り輝く。

Verse 12

नानाधातुविचित्रो वै नानारत्नविचित्रितैः । विमानैः कांचनैर्दंडैः कलत्रैरुपशोभते

まことにそこは、さまざまに荘厳されている。多彩な鉱物に彩られ、諸宝で飾られたヴィマーナが浮かび、黄金の杖が立ち、伴侶たちがその輝きをいっそう増している。

Verse 13

नालिकेरवनैर्दिव्यैः पूगवृक्षैर्विराजते । दिव्यपुन्नागबकुलैः कदलीखंडमंडितैः

そこは神妙なる椰子の林と見事な檳榔樹により輝き、天上のプンナーガとバクラの樹々に飾られ、さらにバナナの群生が美を添えている。

Verse 14

पुष्पकैश्चंपकैरद्रि पाःटलैः केतकैस्तथा । नानावल्लीवितानैश्च पुष्पितैः पद्मकैस्तथा

また花々により荘厳されていた――チャンパカの花、山に生ずるパータラの花、そしてケータカの花。さらに、さまざまな蔓が花咲いて天蓋のごとく垂れ、同じくパドマカの花も咲き誇っていた。

Verse 15

नानावर्णैः सुपुष्पैश्च नानावृक्षैरलंकृतः । दिव्यवृक्षैः समाकीर्णः स्फाटिकस्य शिलातलैः

さまざまな色の妙なる花々と多くの樹々によって飾られ、天上の樹々が満ち、地は水晶のごとき石の敷板で舗装されていた。

Verse 16

योगियोगीन्द्र संसिद्धैः कंदरांतर्निवासिभिः । निर्झरैश्चैव रम्यैश्च बहुप्रस्रवणैर्गिरिः

その山は、洞窟の奥に住まう成就した聖仙――ヨーギンの中の王者たち――によって荘厳され、また麗しい滝と数多の豊かな泉によって彩られている。

Verse 17

नदीप्रवाहसंह्रष्टैः संगमैरुपशोभते । ह्रदैश्च पल्वलैः कुंडैर्निर्मलोदकधारिभिः

そこは河の流れに喜び立つ合流の地によって美しく飾られ、また湖・沼・池、そして清らかな水の流れをたたえる聖なるクンダ（聖池）によっても荘厳されている。

Verse 18

गिरिराजो विभात्येकः सानुभिः सह संस्थितैः । शरभैश्चैव शार्दूलैर्मृगयूथैरलंकृतः

山々の王はただひとつ輝き、峰の稜線とともにそびえ立つ。シャラバ（śarabha）と虎、そして鹿の群れによって飾られている。

Verse 19

महामत्तैश्च मातंगैर्महिषैरुरुभिः सदा । अनेकैर्दिव्यभावैश्च गिरिराजो विभाति सः

常に、力に酔いしれる巨大な象と、胴の広い水牛とに飾られ、さらに多くの神聖なる相を備えて、その山の王は荘厳に輝きわたる。

Verse 20

अयोध्याधिपतिर्वीर इक्ष्वाकुर्मनुनंदनः । तया सुभार्यया युक्तश्चतुरंगबलेन च

勇士イクシュヴァークは、マヌの喜びにしてアヨーディヤーの主。あの善き妻を伴い、四部軍を率いて出立した。

Verse 21

पुरतो लुब्धका यांति शूराः श्वानश्च शीघ्रगाः । यत्रास्ते शूकरः शूरो भार्यया सहितो बली

先頭には、勇敢な狩人たちと、疾走する犬たちが進み、妻を伴う勇猛にして力ある猪の立つ場所へと向かう。

Verse 22

बहुभिः शूकरैर्गुप्तो गुरुभिः शिशुभिस्ततः । मेरुभूमिं समाश्रित्य गंगातीरं समंततः

それから、多くの猪と、重くたくましく成長した若き者たちに守られ、彼はメールの地に身を寄せ、ガンガーの岸辺一帯に拠った。

Verse 23

सुकलोवाच । तामुवाच वराहस्तु सुप्रियां हर्षसंयुतः । प्रिये पश्य समायातः कोशलाधिपतिर्बली

スカラは言った。するとヴァラーハは歓喜に満ちて、愛しきスプリヤーに語った。「愛しい人よ、見よ—力あるコーサラの主が来た。」

Verse 24

मामुद्दिश्य महाप्राज्ञो मृगयां क्रीडते नृपः । युद्धमेव करिष्यामि सुरासुरप्रहर्षकम्

我を標的として、至賢の王は狩猟の遊びに興じている。まことに我は戦を起こそう——デーヴァもアスラも歓喜する戦を。

Verse 25

अथ भूपो महातेजा बाणपाणिर्धनुर्धरः । सुदेवां सत्यधर्मांगीं तामुवाच प्रहर्षितः

そのとき、大いなる光輝を放つ王は、矢を手にし弓を携えて、真実とダルマを身に宿すスデーヴァに、歓びつつ語りかけた。

Verse 26

पश्य प्रिये महाकोलं गर्जमानं महाबलम् । परिवारसमायुक्तं दुःसहं मृगघातिभिः

見よ、愛しき者よ——あの大いなる猪は咆哮し、力は甚大。群れを従え、抗し難く、野の獣どもを打ち倒している。

Verse 27

अद्यैवाहं हनिष्यामि सुबाणैर्निशितैः प्रिये । मामेव हि महाशूरो युद्धाय समुपाश्रयेत्

まさに今日、愛しき者よ、我は見事に研ぎ澄まされた矢で彼を討ち倒そう。まことに、その大英雄は戦のため、ただ我にのみ依り頼め。

Verse 28

एवमुक्त्वा प्रियो भार्यां लुब्धकान्वाक्यमब्रवीत् । यथा शूरो महाशूराः प्रेषयध्वं हि शूकरम्

こうして愛する妻に告げたのち、狩人は仲間の狩人たちに言った。「勇者として、いや大英雄として、進み出て猪を追い立てよ。」

Verse 29

अथ ते प्रेषिताः शूरा बलतेजः पराक्रमाः । गर्जमानाः प्रधावंति बलतेजः पराक्रमाः

そのとき遣わされた勇士たちは、力と光輝と武勇を具え、轟く咆哮をあげて前へと突進した。力、輝き、そして剛勇に満ちて。

Verse 30

कोलं प्रतिगताः सर्वे वायुवेगेन सांप्रतम् । विध्यंति बाणजालैस्ते निशितैर्वनचारकाः

いま彼らは皆、風の速さに押されてコーラに到り、森をさまよう者たちは鋭い矢の雨で（敵を）射貫いた。

Verse 31

नाना शस्त्रैरथास्त्रैश्च वाराहं वीररूपिणम्

さまざまな武器と飛び道具をもって、彼らは勇士の姿を取ったヴァラーハを攻め立てた。

Verse 32

सुकलोवाच । पतंति बाणतोमरा विमुक्ता लुब्धकैः शरा घनागिरिंप्रवर्षिणो यथातथा धरांतरे । हतो दृढप्रहारिभिः स निर्जितस्ततस्तथा शतैस्तु यूथपालकः स कोलः संगरंगतः

スカラは言った。「狩人が放った矢と投げ槍は、濃い山雲が雨を注ぐように、地の至る所へ降りそそいだ。剛打の者たちの激しい一撃に討たれ、彼は制せられた。さらに数百に取り囲まれ、その猪—群れの長—は戦のただ中へと追い立てられた。」

Verse 33

स्वपुत्रपौत्रबांधवैः परांश्च संहरेत्स वै पतंति ते स्वदंष्ट्रया हताहवेऽवलुब्धकाः । पतंति पादहस्तकाः स्थितस्य वेगभ्रामणैः सलुब्धगर्जमेवतं वराहोऽपश्यदागतम्

彼は他者を打ち倒し、たとえそれが自らの子や孫、親族であっても容赦しなかった。貪欲な者どもは倒れた—戦場にて彼自身の牙に討たれて。渦巻く突進の勢いで手足の肢体は転げ落ち、ヴァラーハはそれが近づくのを見た。戦を欲して猛々しく咆哮しながら。

Verse 34

स्वतेजसा विनाशितं मुखाग्रदंष्ट्रया हतं । गतः स यत्र भूपतिः स वांछतेनसंगरम्

自らの燃え立つ威光により滅ぼされ、最も鋭い牙の噛みつきに倒されて、彼は王のいる所へ赴いた。されど戦いを望まなかった。

Verse 35

इक्ष्वाकुनाथं सुमहत्प्रसह्य संत्रास्य क्रुद्धः स हि शूकरेशः । युद्धं वने वांछति तेन सार्द्धमिक्ष्वाकुणा संगरहर्षयुक्तः

イクシュヴァーク族の大いなる主君を力ずくでねじ伏せ、恐れさせたその猪の王は、怒りに燃え上がった。戦いの歓喜に満ち、森の中でイクシュヴァークと合戦せんと望んだ。

Verse 36

वाराहः पुनरेव युद्धकुशलः संवांछते संगरं तुंडाग्रेण सुतीक्ष्णदंतनखरैः क्रुद्धो धरां क्षोभयन् । हुंकारोच्चारगर्वात्प्रहरति विमलं भूपतिं तं च राजञ्ज्ञात्वा विष्णुपराक्रमं मनुसुतस्त्वानन्दरोमांचितः

王よ、戦に巧みなるヴァラーハは再び合戦を望む。鼻先と、きわめて鋭い牙と爪とをもって、怒りにより大地を揺り動かす。咆哮の誇りに満ちて、清浄なる地上の主ヴィマラを打つ。マヌの子はヴィシュヌの大いなる威力を悟り、歓喜に身震いし、身の毛もよだつ。

Verse 37

दृष्ट्वा शूकरपौरुषं यमतुलं मेने पतिर्वावराड्देवारिं मनसा विचिन्त्य सहसा वाराहरूपेण वै । संप्रेक्ष्यैव महाबलं बहुतरं युक्तं त्वरेर्वारणं सैन्यं कोलविनाशनाय सहसा संगृह्य संगृह्यताम्

猪の武勇が、ヤマにも比すべき無双のものと見て、ヴァーヴァラードの主、すなわちデーヴァの敵は、たちまち心に思案し、まことにヴァラーハの姿を取った。敵軍がきわめて大きく強大であるのを見て、急ぎ命じた。「軍勢を集めよ、ただちに集めよ、猪を滅ぼすために！」

Verse 38

प्रेषिताश्च वारणा रथाश्च वेगवत्तराः सुबाणखड्गधारिणो भुशुंडिभिश्च मुद्गरैः । सपाशपाणिलुब्धका नदंति तत्र तत्परा निवारितो न तिष्ठतो हयागजाश्च यद्गताः

象と戦車が猛速で差し向けられ、良き矢と剣を携え、ブーシュンディと棍棒を備えた者どもが続いた。そこでは投げ縄を手にした狩人たちが貪るように叫び、馬も象もひとたび走り出せば、制してもなお立ち止まらなかった。

Verse 39

क्वचित्क्वचिन्न दृश्यते क्वचित्क्वचित्प्रदृश्यते क्वचिद्भयं प्रदर्शयेत्क्वचिद्धयान्प्रमर्दयेत्

ある所では見えず、またある所では姿を現す。ある所では恐れを示し、またある所では敵を踏み砕く。

Verse 40

मर्दयित्वा भटान्वीरान्वाराहो रणदुर्जयः । शब्दं चकारदुर्धषं क्रोधारुणविलोचनः

勇猛なる戦士たちを踏み砕いたのち、戦に無敵のヴァラーハは凄まじい咆哮を放った。怒りによりその眼は赤く燃えていた。

Verse 41

कोशलाधिपतिर्वीरस्तं दृष्ट्वा रणदुर्जयम् । युध्यमानं महाकायं मुचंतं मेघवत्स्वनम्

コーサラの勇将たる君主は、戦に無敵のその者がなお戦い続け、巨体を揺らし、雷雲のごとく轟くのを見て、（応じた）。

Verse 42

गर्जतिसमरं विचरति विलसति वीरान्स्वतेजसा धीरः । तडिदिव मुखेषु दंष्ट्रा तस्य विभात्युल्लसत्येव

不動の英雄は戦場に咆哮し、陣中を駆け巡り、自らの光威によって勇士の中に燦然と輝く。その口の牙は稲妻のようにきらめき、閃光を放つ。

Verse 43

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे । त्रयश्चत्वारिंशत्तमोऽध्यायः

かくして、尊き『パドマ・プラーナ』のブーミ・カーンダにおけるヴェーナ物語の中、「スカラーの物語」と題する第四十三章は終わる。

Verse 44

नरपतिरुवाच सैन्याः किमिह न गृह्णंतु ओजसा शूराः । युध्यध्वं तत्र निशितैर्बाणैस्तीक्ष्णैरनेनापि

王は言った。「兵よ——なぜ勇士たちはここで力ずくで彼を捕らえぬのか。あちらで戦え、鋭く尖った矢で——彼にも放て！」

Verse 45

समाकर्ण्य ततो वाक्यं क्रुद्धस्यापि महात्मनः । ततस्ते सैनिकाः सर्वे युद्धाय समुपस्थिताः

その大いなる魂の者の言葉を——怒りに燃えてはいたが——聞くや、兵たちは皆集い、戦いの備えを整えた。

Verse 46

अनेकैर्भटसाहस्रैर्वने तं समरे स्थितम् । दिक्षु सर्वासु संहत्य बिभिदुः शूकरं रणे

森の中で、幾千の兵が四方から群がり合い、戦場に堅く立つその猪を攻め、突き貫いた。

Verse 47

विद्धश्च कैश्चित्तदा बाणजालैः सुयोधैश्च संग्रामभूमौ विशालैः । क्वचिच्चक्रघातैः क्वचिद्वज्रपातैर्हतं दुर्जयं संगरे तं महांतैः

そのとき広大な戦場で、ある優れた勇士たちは矢の雨で彼を貫き、ある所では円盤（チャクラ）の一撃、またある所では雷霆の落下のごとき打撃を受けた。かくして戦いの中、偉大なる者たちはその難敵を討ち果たした。

Verse 48

ततः पौरुषैः क्रोधयुक्तः स कोलः सुविच्छिद्य पाशान्रणे प्रस्थितः सः । महाशूकरैः सार्धमेव प्रयातस्ततः शोणितस्यापि धाराभिषिक्तः

それからその猪は、雄々しき力を怒りに燃やし、縄の罠を鮮やかに断ち切って戦いへと進んだ。大いなる猪たちと共に進み、やがて血の流れにも濡れそぼった。

Verse 49

करोति प्रहारं च तुंडेन वीरहयानां द्विपानां च चिच्छेद वीरः । स्वदंष्ट्राग्रभागेन तीक्ष्णेन वीरान्पदातीन्हि संपातयेद्रोषभावैः

勇士はくちばしで打ちかかり、戦馬と象を断ち伏せる。さらに自らの牙の鋭い先で、怒りに燃えて勇敢な歩兵たちを倒れさせる。

Verse 50

जघानास्य शुंडं गजस्यापि रुष्टो भटान्हतान्पादनखैस्तु हृष्टः

怒りに駆られて、象の鼻さえ打ち倒し、歓喜しつつ足の爪で兵たちを討ち滅ぼした。

Verse 51

ततस्ते शूकराः सर्वे लुब्धकाश्च परस्परम् । युयुधुः संगरं कृत्वा क्रोधारुणविलोचनाः

そのとき、狩人でもあるすべての猪たちは互いに戦い、合戦に身を投じ、怒りで眼を赤く染めていた。

Verse 52

लुब्धकैश्च हताः कोलाः कोलैश्चापि सुलुब्धकाः । निहताः पतिता भूमौ क्षतजेनापि सारुणाः

猪は狩人に討たれ、また甚だ貪欲な狩人は猪に討たれた。打ち倒されて地に伏し、傷口の血により赤く染まっていた。

Verse 53

जीवं त्यक्त्वा हताः कोलैर्लुब्धकाः पतिता रणे । मृताश्च शूकरास्तत्र श्वानः प्राणांश्च तत्यजुः

命を失い、狩人たちは猪に討たれて戦場に倒れた。そこでは猪もまた死に、犬たちも同様に命の息を手放した。

Verse 54

यत्रयत्र मृता भूमौ पतिता मृगघातकाः । बहवः शूकरा राज्ञा खड्गपातैर्निपातिताः

鹿を殺す者たちが地面に倒れ伏すところではどこでも、王の剣の一撃によって多くの猪もまたそこで打ち倒された。

Verse 55

कति नष्टा हताः कोला भीता दुर्गेषु संस्थिताः । कुंजेषु कंदरांतेषु गुहांतेषु नृपोत्तम

王たちの中の最良の者よ！砦や茂み、洞窟の奥深く、隠れた岩屋に逃げ込み、怯えていた猪たちがどれほど多く滅び、あるいは殺されたことでしょう。

Verse 56

लुब्धकाश्च मृताः केचिच्छिन्ना दंष्ट्राग्रसूकरैः । प्राणांस्त्यक्त्वा गताः स्वर्गं खंडशो विदलीकृताः

鋭い牙を持つ猪によって引き裂かれ、貪欲な男たちの一部は殺された。彼らの体は裂かれ粉々に砕かれたが、命尽きると彼らは天国へと旅立った。

Verse 57

वागुराः पाशजालाश्च कुटकाः पंजरास्तथा । नाड्यश्च पतिता भूमौ यत्रतत्र समंततः

鳥網、投げ縄、罠、籠、そして仕掛け網が地面に落ちており、あちらこちらと至る所に散乱していた。

Verse 58

एको दयितया सार्धं वाराहः परितिष्ठति । पौत्रकैः पंचसप्तभिर्युद्धार्थं बलदर्पितः

一頭の猪が、愛する者と共にその場に踏みとどまった。力の誇りに満ち溢れ、五、七匹の孫たちと共に戦う覚悟を決めていた。

Verse 59

तमुवाच तदा कांतं शूकरं शूकरी पुनः । गच्छ कांत मयासार्द्धमेभिस्तु बालकैः सह

そのとき雌猪は、愛する雄猪にふたたび語った。「来てください、愛しき方よ——この子らとともに、わたしと一緒にお行きください。」

Verse 60

प्राह प्रीतो वराहस्तां विवस्तां सुप्रियामिति । क्व गच्छामि प्रभग्नोहं स्थानं नास्ति महीतले

喜びに満ちたヴァラーハは、裸のままの愛しい者に言った。「いまや汝は自由である、わが最愛よ。」（彼女は答えた。）「どこへ行けばよいのでしょう。わたしは打ち砕かれ、地上に居場所がありません。」

Verse 61

मयि नष्टे महाभागे कोलयूथं विनंक्ष्यति । द्वयोश्च सिंहयोर्मध्ये जलं पिबति शूकरः

もしこの幸いなるわたしが滅びれば、猪の群れは滅びましょう。猪が水を飲めるのは、二頭の獅子のあいだに立つときだけです。

Verse 62

द्वयोः शूकरयोर्मध्ये सिंहो नैव पिबत्यपः । एवं शूकरजातीषु दृश्यते बलमुत्तमम्

二頭の猪のあいだでは、獅子でさえ水を飲みません。かくのごとく、猪の種族には最上の力が見られるのです。

Verse 63

तदहं नाशयाम्येव यदा भग्नो व्रजाम्यहम् । जाने धर्मं महाभागे बहुश्रेयोविधायकम्

ゆえに、わたしが敗れて去るとき、必ずそれを滅ぼしましょう。おお大いに幸いなる方よ、わたしは多くの福祉と最高の善をもたらすダルマを知っています。

Verse 64

कस्माल्लोभाद्भयाद्वापि युध्यमानः प्रणश्यति । रणतीर्थं परित्यज्य सस्यात्पापी न संशयः

戦いのさなか、貪りや恐れによって滅びる者は、戦場という聖なる義務の地を捨てたゆえに罪を負う。疑いはない。

Verse 65

निशितं शस्त्रसंव्यूहं दृष्ट्वा हर्षं प्रगच्छति । अवगाह्यामरीं सिंधुं तीर्थपारं प्रगच्छति

鋭い武器の陣を見て歓喜に満たされ、 「不死」と称されるシンドゥ河に身を投じて、聖なる渡り（ティールタ）の彼岸に至る。

Verse 66

स याति वैष्णवं लोकं पुरुषांश्च समुद्धरेत् । समायांतं च तदहं कथं भग्नो व्रजामि वै

彼はヴァイシュナヴァの世界に至り、さらに他の人々をも救い上げる。だがもし再び戻って来るなら、恥を負うこの私がどうしてそこへ帰れようか。

Verse 67

योधनं शस्त्रसंकीर्णं प्रवीरानन्ददायकम् । दृष्ट्वा प्रयाति संहृष्टस्तस्य पुण्यफलं शृणु

武器が散り満ち、勇士たちを喜ばせる戦場を見て、彼は歓喜して旅立つ。いま、その功徳の果を聞け。

Verse 68

पदेपदे महत्स्नानं भागीरथ्याः प्रजायते । रणाद्भग्नो गृहं याति यो लोभाच्च प्रिये शृणु

一歩ごとに、バーギーラティー（ガンガー）で沐浴するに等しい大いなる功徳が生じる。愛しき者よ、聞け。貪りのために戦場から退いて家へ帰る者は「戦に敗れし者」と呼ばれる。

Verse 69

मातृदोषं प्रकाशेत स्त्रीजातः परिकथ्यते । अत्र यज्ञाश्च तीर्थाश्च अत्र देवा महौजसः

女は母の दोष（過ち）を顕すと言われる。ここにはヤジュニャ（祭祀）と聖なるティールタ（聖地の渡し）があり、ここに大いなる光輝の神々が住まう。

Verse 70

पश्यंति कौतुकं कांते मुनयः सिद्धचारणाः । त्रैलोक्यं वर्तते तत्र यत्र वीरप्रकाशनम्

愛しき人よ、牟尼たちはシッダやチャーラナとともに、その不思議な光景を見守る。まことに、勇者の光輝が顕れるところには、三界がそこに在るかのようだ。

Verse 71

समराद्भग्नं प्रपश्यंति सर्वे त्रैलोक्यवासिनः । शपंति निर्घृणं पापं प्रहसन्ति पुनःपुनः

戦にて打ち砕かれた彼を見て、三界の住人は皆これを見守る。彼らはその無慈悲な罪人を幾度も呪い、また幾度も嘲り笑う。

Verse 72

दुर्गतिं दर्शयेत्तस्य धर्मराजो न संशयः । सम्मुखः समरे युद्धे स्वशिरः शोणितं पिबेत्

彼にはダルマラージャ（ヤマ）が必ずや惨めな行き先を示す、疑いはない。さらに戦場で正面から敵に向かえば、戦いのさなか自らの頭の血を飲むであろう。

Verse 73

अश्वमेधफलं भुंक्ते इंद्रलोकं प्रगच्छति । यदा जयति संग्रामे शत्रूञ्छूरो वरानने

勇者が戦場で敵を打ち破るとき、美しき面影の人よ、彼はアシュヴァメーダ（馬祀）の果報を享受し、インドラの世界へと赴く。

Verse 74

तदा प्रभुंजते लक्ष्मीं नानाभोगान्न संशयः । यदा तत्र त्यजेत्प्राणान्सम्मुखः सन्निराश्रयः

そのとき彼は疑いなく、ラクシュミーの恵みとして繁栄とさまざまな安楽を享受する。さらに、まさにその地で生命の息を捨て、聖なる御前に向かい他に依り処なくあれば、至上の境地に至る。

Verse 75

स गच्छेत्परमं स्थानं देवकन्यां प्रभुंजते । एवं धर्मं विजानामि कथं भग्नो व्रजाम्यहम्

彼は至上の住処へ赴き、天女の伴侶を得てその交わりを享受するであろう。これが私の知るダルマである。ならば、心砕けたこの身が、どうして歩み続けられようか。

Verse 76

अनेन समरे युद्धं करिष्ये नात्र संशयः । मनोः पुत्रेण धीरेण राज्ञा इक्ष्वाकुणा सह

彼と共にこの戦いで戦おう――疑いはない――マヌの子にして剛毅なる王イクシュヴァークと肩を並べて。

Verse 77

डिंभान्गृहीत्वा याहि त्वं सुखं जीव वरानने । तस्य श्रुत्वा वचः प्राह बद्धाहं तव बंधनैः

「子を抱いて行け。安らかに生きよ、美しき面影の者よ。」その言葉を聞いて彼女は答えた。「私は縛られております――あなたの絆に縛られて。」

Verse 78

स्नेहमानरसाख्यैश्च रतिक्रीडनकैः प्रिय । पुरतस्ते सुतैः सार्द्धं प्राणांस्त्यक्ष्यामि मानद

愛しき人よ――情愛、傷ついた誇り、甘き親密、そして戯れの恋の遊びのただ中で――私はここであなたの御前に、あなたの子らと共に命を捨てましょう、誉れを授けるお方よ。

Verse 79

एवमेतौ सुसंभाष्य परस्परहितैषिणौ । युद्धाय निश्चितौ भूत्वा समालोकयतो रिपून्

かくして二人はよく語り合い、互いの安寧を願いつつ、戦いを決して敵を見定め始めた。

Verse 80

कोशलाधिपतिं वीरं तमिक्ष्वाकुं महामतिम्

その勇将イクシュヴァークは、コーサラの主にして、大いなる叡智を備えた者であった。

Verse 81

यथैव मेघः परिगर्जते दिवि प्रावृट्सुकालेषु तडित्प्रकाशैः । तथैव संगर्जति कांतया समं समाह्वयेद्राजवरं खुराग्रैः

雨季に雲が天を轟かせ、稲妻の光を放つように、彼もまた愛しき者とともに雷鳴のごとく吼え、鋭い蹄の先で最上の王を招き寄せた。

Verse 82

तं गर्जमानं ददृशे महात्मा वाराहमेकं पुरुषार्थयुक्तम् । ससार अश्वस्य जवेनयुक्तः ससम्मुखं तस्य नृवीरधीरः

大いなる魂の勇者は、目的の力を備えて咆哮するただ一頭の猪を見た。すると剛毅なる勇士は、馬の速さに乗じて、正面からまっすぐに突進した。