The Description of the Caturdaśī Vrata Observed throughout the Twelve Months

Verse 1

सनातन उवाच । श्रृणु नारद वक्ष्यामि चतुर्दश्या व्रतानि ते । यानि कृत्वा नरो लोके सर्वान्कामानवाप्नुयात् ॥ १ ॥

サナータナは言った。「聞け、ナーラダよ。われは月の第十四日（チャトゥルダシー）に守る誓戒を汝に語ろう。これらを行ずる者は、この世において望むすべての成就を得るであろう。」

Verse 2

चैत्रशुक्ल चतुर्दश्यां कुंकुमागरुचन्दनैः । गन्धाद्यैर्वस्त्रमणिभिः कार्यार्या महती शिवे ॥ २ ॥

チャイトラ月の白分（シュクラ・パクシャ）のチャトゥルダシーには、クンクマ（サフラン）、アガル、白檀、諸香、さらに衣と宝玉を供えて、シヴァー女神に対し壮麗にして尊き礼拝を修すべし。

Verse 3

वितानध्वजछत्राणि दत्वा पूज्याश्च मातरः । एवं कृत्वार्चनं विप्र सोपवासोऽथवैकभुक् ॥ ३ ॥

天蓋（ヴィターナ）と幡と傘とを施し、また尊ぶべき母神たちをしかるべく敬礼したのち、ああ婆羅門よ、このように礼拝を成し遂げたなら、ウパヴァーサ（断食）を守るべし。さもなくば一食のみとせよ。

Verse 4

अश्वमेधाधिकं पुण्यं लभते मानवो भुवि । अत्रैव दमनार्चां च कारयेद्गंधपुष्पकैः ॥ ४ ॥

地上の人は、アシュヴァメーダ祭をも上回る功徳を得る。またまさにここにおいて、香り高き花をもってダマナー（damanā）の供養を行わせるべし。

Verse 5

समर्पयेत्सुपूर्णायां शिवाय शिवरूपिणे । राधकृष्णचतुर्द्दश्यां सोपवासो निशागमे ॥ ५ ॥

ラーダー＝クリシュナのチャトゥルダシー（陰暦十四日）の夜、たそがれに—断食（ウパヴァーサ）を守りつつ—満月の夜に、吉祥にして吉祥そのものの姿であるシヴァへ供養を捧げるべきである。

Verse 6

लिंगमभ्यर्चयेच्चैवं स्नात्वा धौतांबरः सुधीः । गंधाद्यैरुपचारैश्च बिल्वपत्रैश्च सर्वतः ॥ ६ ॥

このように、沐浴して清らかな衣をまとった賢者は、白檀の塗香などの供物と諸々の奉仕によって、またビルヴァの葉を四方に捧げて、シヴァ・リンガを正しく礼拝すべきである。

Verse 7

दत्वा मंत्रं द्विजाग्र्याय भुंजीत च परेऽहनि । एवमेव तु कृष्णासु सर्वासु द्विजसत्तम ॥ ७ ॥

最上の二度生まれ（ドヴィジャ）にマントラを授けたのち、食事は翌日に取るべきである。同様に、最勝のブラーフマナよ、クリシュナー（暗半月）のすべての日にもこのとおり守るべきである。

Verse 8

शिवव्रतं प्रकर्तव्यं धनसंतानमिच्छता । राधशुक्लचतुर्दश्यां श्रीनृसिंहव्रतं चरेत् ॥ ८ ॥

財と子孫を望む者はシヴァ・ヴラタを修すべきである。またラーダー月の白分（シュクラ）のチャトゥルダシーには、シュリー・ヌリシンハの聖なる誓戒を行うべきである。

Verse 9

उपवासविधानेन शक्तोऽशक्तस्तथैकभुक् । निशागमे तु संपूज्य नृसिंहं दैत्यसूदनम् ॥ ९ ॥

力のある者もない者も、定められた作法に従って断食を守るべきであり、少なくとも一度だけ食するにとどめよ。夜が訪れたなら、悪魔を滅するナーラシンハを、しかるべく供養し礼拝すべきである。

Verse 10

उपचारैः षोडशभिः स्नानैः पंचामृतादिभिः । ततः क्षमापयेद्देवं मन्त्रेणानेन नारद ॥ १० ॥

十六種の供養と、パンチャームリタ等による儀礼の沐浴を行ったのち、この真言によって神に赦しを乞うべし、ああナーラダよ。

Verse 11

तत्पहाटककेशांत ज्वलत्पावकलोचन । वज्राधिकनखस्पर्शदिव्यसिंह नमोऽस्तु ते ॥ ११ ॥

汝に敬礼す、神なる獅子よ—たてがみの先は清らかな黄金のごとく輝き、眼は火のごとく燃え、爪の触れは金剛（ヴァジュラ）よりも堅し。

Verse 12

इति संप्रार्थ्य देवेशं व्रती स्यात्स्थंडिलेशयः । जितेंद्रियो जितक्रोधः सर्वभोगविवर्ज्जितः ॥ १२ ॥

かくして、神々の主にしかるべく祈り奉ったのち、誓戒を守る者は裸地に臥し、諸根を制し、怒りを克ち、あらゆる享楽をことごとく離れるべし。

Verse 13

एवं यः कुरुते विप्र विधिवद्व्रतमुत्तमम् । वर्षे वर्षे स लभते भुक्तभोगो हरेः पदम् ॥ १३ ॥

かくして、婆羅門よ、定められた作法のままにこの最上の誓戒を年ごとに修する者は、功徳の果を味わったのち、ハリ（ヴィシュヌ）の住処に至る。

Verse 14

ॐकारेश्वरयात्रा च कार्यात्रैव मुनीश्वर । दुर्लभं वार्चनं तत्र दर्शनं पापनाशनम् ॥ १४ ॥

大いなる牟尼よ、オームカーरेーシュヴァラへの巡礼はまことに行うべし。そこでの礼拝は得難く、ただその聖地を拝するダルシャナ（拝観）だけでも罪を滅する。

Verse 15

किमत्र बहुनोक्तेन पूजाध्यानजपेक्षणम् । यद्भवेत्तत्समुद्दिष्टं ज्ञानमोक्षप्रदं नृणाम् ॥ १५ ॥

ここで多くを語って何になろう。肝要なのは礼拝と瞑想と、真言の反復（ジャパ）である。そこから生じるものはすでに示された――人に解脱（モークシャ）を授ける智慧である。

Verse 16

अत्र लिंगव्रतं चापि कर्त्तव्यं पापनाशनम् । पंचामृतैस्तु संस्नाप्य लिंगमालिप्य कुंकुमैः ॥ १६ ॥

ここではまた、罪を滅する誓戒であるリンガ・ヴラタを修すべきである。五甘露（パンチャームリタ）でリンガを沐浴させ、ついで紅色のクンクマを塗って供養する。

Verse 17

नैवेद्यैश्च फलैर्धूपैर्दीपैर्वस्त्रविभूषणैः । एवं यः पूजयेत्पैष्टं लिंगं सर्वार्थसिद्धिदम् ॥ १७ ॥

供物の食（ナイヴェーディヤ）、果物、香、灯明、さらに衣と装身具をもって——このように粉で作ったリンガ（パイシュタ）を供養する者は、あらゆる願いの成就を得る。

Verse 18

भुक्तिं मुक्तिं स लभते महादेवप्रसादतः । ज्येष्ठशुक्लचतुर्दश्यां दिवा पंचतपा निशः ॥ १८ ॥

マハーデーヴァの恩寵により、世の享受（ブフクティ）と解脱（ムクティ）の両方を得る。ジェーシュタ月の白分十四日には、昼に「五火の苦行」（パンチャタパー）を行い、夜は徹夜して守夜する。

Verse 19

मुखे ददेद्धेमधेनुं रुद्रव्रतमिदं स्मृतम् । शुचिशुक्लचतुर्दश्यां शिवं संपूज्य मानवः ॥ १९ ॥

ふさわしい受者に金の牝牛（ヘーマデーヌ）を施与すべし。これがルドラ・ヴラタとして伝えられる。清浄なる白分十四日（シュクラ・チャトゥルダシー）にシヴァを如法に供養すれば、人はこの誓いを成就する。

Verse 20

देशकालोद्भवैः पुष्पैः सर्वसंपदमाप्नुयात् । नभः शुक्लचतुर्दश्यां पवित्रारोपणं मतम् ॥ २० ॥

しかるべき土地と季節に生じた花を供養すれば、あらゆる繁栄を得る。ナバハス月（バードラパダ）の白分（明半月）第十四日（チャトゥルダシー）に、「パヴィトラ（聖なる糸・花環）の掲揚／安置」の儀が定められている。

Verse 21

तत्स्वशाखोक्तविधिना कर्तव्यं द्विजसत्तम । शताभिमंत्रितं कृत्वा ततो देव्यै निवेदयेत् ॥ २१ ॥

おお、二度生まれし者のうち最勝の者よ、これは自らのヴェーダの支派（シャーカー）に説かれる作法に従って行うべきである。真言を百遍誦して加持したのち、デーヴィー（女神）に奉献せよ。

Verse 22

पवित्रारोपणं कृत्वा नरो नार्यथवा यदि । महादेव्याः प्रसादेन भुक्तिं मुक्तिमवाप्नुयात् ॥ २२ ॥

パヴィトラ供養（パヴィトラの掲揚・奉献）を、男であれ女であれ行うなら、マハーデーヴィー（大女神）の恩寵により、ブクティ（世の享受）とムクティ（解脱）の両方を得る。

Verse 23

भाद्रशुक्लचतुर्दश्यामनन्तव्रतमुत्तमम् । कर्त्तव्यमेकभुक्तं हि गोधूमप्रस्थपिष्टकम् ॥ २३ ॥

バードラパダ月の白分第十四日（チャトゥルダシー）には、「アナンタ・ヴラタ」と呼ばれる最上の誓戒を守るべきである。その日は一日一食とし、小麦粉を一プラスタ（prastha）の量で作った食を取る。

Verse 24

विपाच्य शर्कराज्याक्तमनंताय निवेदयेत् । गन्धाद्यैः प्राक् समभ्यर्च्यः कार्पासं पट्टजं तु वा ॥ २४ ॥

よく煮て砂糖とギーを混ぜ、アナンタ（主ヴィシュヌ）に食として供えよ。まず香などの供物で礼拝し、その後に木綿の布、あるいは絹の衣を奉納する。

Verse 25

चतुर्दशग्रंथियुतं सूत्रं कृत्वा सुशोभनम् । ततः पुराणमुत्तार्य सूत्रं क्षिप्त्वा जलाशयें ॥ २५ ॥

十四の結び目を備えた美しい紐を作り、ついでプラーナを取り上げたのち、その紐を水のたまりへ投げ入れた。

Verse 26

निबघ्नीयान्नवं नारी वामे दक्षे पुमान्भुजे । विपाच्य पिष्टपक्वं तत्प्रदद्याद्दक्षिणान्वितम् ॥ २६ ॥

女は新しい糸を左腕に、男は右腕に結ぶべし。ついで粉で作った供物を煮炊きして調え、定められたダクシナー（謝礼供養）を添えて捧げる。

Verse 27

स्वयं च तन्मितं चाद्यादेवं कुर्याद्व्रतोत्तमम् । द्विसप्तवर्षपर्यंतं तत उद्यापयेत्सुधीः ॥ २७ ॥

自らも（定めの食）をいただき、また他者にも相応に量った分を施すべし。かくしてこの最上の誓戒を十四年守り、のち賢者は結願の儀（ウディヤーパナ）を行う。

Verse 28

मंडलं सर्वतोभद्रं धान्यवर्णैः प्रकल्प्य च । सुशोभने न्यसेत्तत्र कलशं ताम्रजं मुने ॥ २८ ॥

さまざまな色の穀粒で吉祥なる「サルヴァトーバドラ」の曼荼羅を作り、聖なる場を美しく整えて、そこに銅製のカラシャ（水壺）を据えるべし、ムニよ。

Verse 29

तस्योपरि न्यसेद्धैमीमनंतप्रतिमां शुभाम् । पीतपट्टांशुकाच्छन्नां तत्र तां विधिना यजेत् ॥ २९ ॥

その上に吉祥なる金のアナンタ像を安置し、黄の絹布で覆って、定めの作法によりその場で礼拝供養すべし。

Verse 30

गणेशं मातृकाः खेटाँल्लोकपांश्च यजेत्पृथक् । ततो होमं हविष्येण कृत्वा पूर्णाहुतिं चरेत् ॥ ३० ॥

ガネーシャ、母神群マートリカー、諸惑星の神々、そしてローカパーラ（世界の守護神）をそれぞれ別々に礼拝すべきである。次いで、供物（ハヴィシュヤ）によってホーマを修し、最後にプールナーフティ（円満なる終供）で結ぶ。

Verse 31

शय्यां सोपस्करां धेनुं प्रतिमां च द्विजोत्तम । प्रदद्याद्गुरवे भक्त्या द्विजानन्यांश्चतुर्दश ॥ ३१ ॥

おお、二度生まれの中の最勝者よ。信愛（バクティ）をもって師に、調度の整った寝台、牝牛、そして聖像（プラティマー）を施し、さらに他の十四人のバラモンにも布施せよ。

Verse 32

संभोज्य मिष्टपक्वान्नैर्दक्षिणाभिः प्रतोषयेत् । एवं यः कुरुतेऽनंतव्रतं प्रत्यक्षमादरात् ॥ ३२ ॥

甘味とよく煮炊きした食をもって招いた者たちを饗し、そのうえ相応のダクシナー（布施）によって十分に満足させよ。かくして、アナンタ・ヴラタを自らの手で、明らかな心配りと敬虔をもって行う者は、誓願を真に成就する。

Verse 33

सोऽप्यनंतप्रसादेन जायते भुक्तिमुक्तिभाक् । कदलीव्रतमप्यत्र तद्विधानं च मे श्रृणु ॥ ३३ ॥

アナンタの恩寵によって、彼もまた世の享楽と解脱の両方を受ける者となる。さてここに、カダリー・ヴラタと呼ばれる誓願と、その作法を我より聞け。

Verse 34

नरो वा यदि वा नारी रंभामुपवनस्थिताम् । स्नात्वा संपूजयेद्गंधपुष्पधान्यांकुरादिभिः ॥ ३४ ॥

男であれ女であれ、沐浴ののち、聖なる園に住するランバーを、香、花、穀物、芽生えなどの供物をもって、法にかなって供養すべきである。

Verse 35

दधिदूर्वाक्षतैर्द्द्वीपैर्वस्त्रपक्कान्नसंयैः । एवं संपूज्य मंत्रेण ततः संप्रार्थयेद्र्वती ॥ ३५ ॥

凝乳、ドゥルヴァ草、欠けぬ米粒（アクシャタ）、供物、衣と熟食をもって—定められた真言によりかく礼拝を成し—誓戒を守る者はその後、真心より祈願すべし。

Verse 36

अप्सरो मरकन्याभिर्नागकन्याभिरार्चिते । शरीरारोग्यलावण्यं देहि देवि नमोऽस्तु ते ॥ ३६ ॥

アプサラス、マラーの乙女、ナーガの乙女らに礼拝される女神よ—我に身体の健やかさと輝く美を授けたまえ。汝に敬礼す。

Verse 37

इति संप्रार्थ्यं कन्यास्तु चतस्रो वा सुवासिनीः । संभोज्यां शुकसिद्वरकज्जलालक्तचर्चिताः ॥ ३७ ॥

かくして正しく請願したのち、四人の少女—あるいは吉祥なる既婚の婦人—に食を施すべし。彼女らは鸚鵡の緑の彩、白き芥子の膏（シドヴァラ）、カッジャラ（眼の黒粉）、そして赤きラック染めで飾られている。

Verse 38

नमस्कृत्य निजं गेहं समाप्य नियमं व्रजेत् । एवं कृते व्रते विप्र लब्ध्वा सौभाग्यमुत्तमम् ॥ ३८ ॥

自らの家（家の神々と敷居）に恭しく礼拝し、定められた戒めを成就してのち、去るべし。おお婆羅門よ、このように誓戒を修すれば、最上の吉祥を得る。

Verse 39

इह लोके विमानेन स्वर्गलोके व्रजेत्परम् । इषकृष्णचतुर्द्दश्यां विषशस्त्रांबुवह्निभिः ॥ ३९ ॥

この世においてさえ天の飛車ヴィマーナを得、さらに最上の天界へと赴く。イーシャ（シヴァ）に属する闇半月の第十四日（クリシュナ・チャトゥルダシー）には、毒・武器・水・火によって害されぬ。

Verse 40

सर्पश्वापदवज्राद्यैर्हतानां ब्रह्मघातिनाम् । चतुर्द्दश्यां क्रियाश्राद्धमेकोद्दिष्टविधानतः ॥ ४० ॥

蛇や猛獣、雷などによって死んだ婆羅門殺しの者たちには、月の第十四日に、ただ一人の亡者のためのエーコッディシュタ（単独供養）の作法に従って、葬送のクリヤー・シュラーダを修すべし。

Verse 41

कर्तव्यं विप्रवर्गं च भोजयेन्मिष्टपक्वकैः । तर्पणं च गवां ग्रासं बलिं चैव श्वकाकयोः ॥ ४१ ॥

また、婆羅門の一座をしかるべく敬い、甘美にしてよく煮えた食をもって饗すべし。さらにタルパナ（灌水供養）をなし、牛には一口の飼い葉を与え、犬と烏にもバリ（供物）を供えるべし。

Verse 42

कृत्वाचम्य स्वयं पश्चाद्भुंजीयाद्बंधुभिः सह । एवं यः कुरुते विप्र श्राद्धं संपन्नदक्षिणम् ॥ ४२ ॥

アーチャマナ（浄水による口すすぎ）を行ったのち、彼は親族とともに自ら食すべし。おお婆羅門よ、このようにシュラーダを修し、定めのダクシナーを滞りなく整える者は、その儀礼を正しく成就させる。

Verse 43

स उद्धृत्य पितॄन्गच्छेद्देवलोकं सनातनम् । इषशुक्ल चतुर्द्दश्यां धर्मराजं द्विजोत्तम ॥ ४३ ॥

かくして祖霊（ピトリ）を引き上げ救済した者は、永遠なる天界へと至る。イーシャ月（カールッティカ）の白分（シュクラ・パクシャ）第十四日に、おお最勝の二度生まれよ、彼はダルマラージャ（ヤマ）に到達する。

Verse 44

गंधाद्यैः सम्यगभ्यर्च्य सौवर्णं भोज्य वाङवम् । दद्यात्तस्मै धर्मराजस्त्रायते भुवि नारद ॥ ४४ ॥

香などをもって正しく供養したのち、黄金の施与を、食物と牝牛（牛）とともに捧げるべし。おおナーラダよ、これを施すことにより、ダルマラージャは地上において施主を守護する。

Verse 45

एवं यः कुरुते धर्मप्रतिमादानमुत्तमम् । स भुक्त्वेह वरान्भोगान्दिवं धर्माज्ञया व्रजेत् ॥ ४५ ॥

かくして、ダルマ（法）の像を施すという最上の布施を行う者は、この世にて尊き享楽を味わったのち、ダルマの定めにより天界へ赴く。

Verse 46

ऊर्ज्जकृष्णचतुर्द्दश्यां तैलाभ्यंगं विधूदये । कृत्वा स्नात्वार्चयेद्धर्मं नरकादभयं लभेत् ॥ ४६ ॥

ウールジャ（月＝カールッティカ）のクリシュナ・チャトゥルダシーに、暁の刻に油を塗って身を按じ、のちに沐浴してダルマを礼拝すれば、地獄への恐れより解き放たれる。

Verse 47

प्रदोषे तैलदीपांस्तु दीपयेद्यमतुष्टये । चतुष्पथे गृहाद्ब्राह्मप्रदेशे वा समाहितः ॥ ४७ ॥

プラドーシャ（黄昏）には、ヤマを満足させるため油灯をともすべし。心を整え、四つ辻にて、あるいは自宅の外で婆羅門の近くにて行う。

Verse 48

वत्सरे हेमलंब्याख्ये मासि श्रीमति कार्तिके । शुक्लपक्षे चतुर्द्दश्यामरुणाभ्युदयं प्रति ॥ ४८ ॥

ヘーマランビーと名づくる年、吉祥なるカールッティカ月、白分の十四日——アルナ（暁）の昇る刻に向かって。

Verse 49

स्नात्वा विश्वेश्वरो देवो देवैः सह मुनीश्वर । मणिकर्णिक तीर्थे च त्रिपुंड्रं भस्मना दधत् ॥ ४९ ॥

大いなる聖仙よ、沐浴ののち、主ヴィシュヴェーシュヴァラは諸天とともに、マニカルニカーの聖なるティールタにて、聖灰（バスマ）によりトリプンダラ（三本の横線）を身に施された。

Verse 50

स्वात्मानं स्वयमभ्यर्च्य चक्रे पाशुपतव्रतम् । ततस्तत्र महापूजां लिंगे गन्धादिभिश्चरेत् ॥ ५० ॥

自らの真我を自ら礼拝して、彼はパーシュパタの誓戒を受けた。ついでその同じ場所で、香料などの供物をもってリンガに大供養を行うべきである。

Verse 51

द्रोणपुष्पैर्बिल्वदलैरर्कपुष्पैश्च केतकैः । पुष्पैः फलैर्मिष्टपक्वैर्नैवेद्यैर्विविधैरपि ॥ ५१ ॥

ドローナの花、ビルヴァの葉、アルカの花、ケータキーの花、さらに種々の花と果実、甘く煮炊きした菓子など多様なナイヴェーディヤをもって供養すべきである。

Verse 52

एवं कृत्वैकभुक्तं तु व्रतं विश्वेशतोषणम् । लभते वांछितान्कामानिहामुत्र च नारद ॥ ५२ ॥

このように、宇宙の主を喜ばせる一食の誓い（エーカブクタ）を守るなら、望む願いはこの世でも来世でも成就する、ああナーラダよ。

Verse 53

ब्रह्मकूर्चव्रतं चात्र कर्तव्यमृद्धिमिच्छता । सोपवासः पञ्चगव्यं पिबेद्रात्रौ जितेंद्रियः ॥ ५३ ॥

ここにおいて繁栄を望む者は、ブラフマ・クールチャの誓戒を行うべきである。断食し、諸根を制して、夜にパンチャガヴ்யを飲むべし。

Verse 54

कपिलायास्तु गोमूत्रं कृष्णाया गोमयं तथा । श्वेतायाः क्षीरमुदितं रक्तायाश्च तथा दधि ॥ ५४ ॥

黄褐色の牝牛（カピラー）には牛尿が定められ、黒い牝牛には同様に牛糞が定められる。白い牝牛には乳が説かれ、赤い牝牛にも同じくダディ（凝乳）が定められる。

Verse 55

गृहीत्वा कर्बुरायाश्च घृतमेकत्र मेलयेत् । कुशां बुना ततः प्रातः स्नात्वा सन्तर्प्यं देवताः ॥ ५५ ॥

カルブラーと呼ばれる物とギー（清浄なる酥・ghṛta）を取り、一所にて合わせ混ぜよ。ついで翌朝、沐浴を終え、クシャ草の束を手にして、諸天に対し法にかなったタルパナ（満足の供養）を行うべし。

Verse 56

ब्रह्मणांस्तोषयित्वा च भुञ्जीयाद्वाग्यतः स्वयम् । ब्रह्मकूर्चव्रतं ह्येतत्सर्वपातकनाशनम् ॥ ५६ ॥

ブラーフマナたちを満足させたのち、自ら食を取り、言葉を慎みて沈黙を守るべし。これこそがブラフマ・クールチャの誓戒であり、あらゆる罪を滅する行である。

Verse 57

यच्च बाल्ये कृतं पापं कौमारे वार्द्धकेऽपि यत् । ब्रह्मकूर्चोपवासेन तत्क्षणादेव नश्यति ॥ ५७ ॥

幼少に犯した罪も、若き日に作った罪も、老いに及んでの罪さえも――ブラフマ・クールチャの断食を修すれば、その瞬間に滅び去る。

Verse 58

पाषाणव्रतमप्यत्र प्रोक्तं तच्छृणु नारद । सोपवासो दिवा नक्तं पाषाणाकारपिष्टचकम् ॥ ५८ ॥

ここにはまた、パーシャーナ・ヴラタと名づける誓戒も説かれる――聞け、ナーラダよ。断食を守り、昼夜ただ石の形に作った粉の餅（菓）だけを口にすべし。

Verse 59

प्रार्च्य गन्धादिभिर्गौरीं घृतपंक्वमुपाहरेत् । व्रतमेतच्चरित्वा तु यथोक्तं द्विजसत्तम ॥ ५९ ॥

香などをもって法にかなってガウリーを礼拝し、ギー（ghṛta）で調えた供物を捧げよ。かく説かれたとおりにこの誓いを修し終えれば、ああ最勝の二度生まれよ、その儀は成就する。

Verse 60

ऐश्वर्यसौख्यसौभाग्यरूपाणि प्राप्नुयान्नरः । मार्गशुक्लचतुर्दश्यामेकभुक्तः पुरोदितम् ॥ ६० ॥

前に説かれたとおり、マールガシールシャ月の白分の第十四日（チャトゥルダシー）に一度だけ食事をするなら、人は繁栄・安楽・吉祥・美貌を得る。

Verse 61

निराहारो वृषं स्वर्णं प्रार्च्य दद्याद्द्विजातये । परेऽह्नि प्रातरुत्थाय स्नात्वा सोमं महेश्वरम् ॥ ६१ ॥

断食して（食を断ち）、正しく礼拝したのち、二度生まれの者（ブラーフマナ）に牡牛と黄金を施すべきである。翌日、早朝に起きて沐浴し、ソーマとマヘーシュヴァラ（シヴァ）を礼拝する。

Verse 62

पूजयेत्कमलैः पुष्पैर्गंधमाल्यानुलेपनैः । द्विजान्सम्भोज्य मिष्टान्नौस्तोषयेद्दक्षिणादिभिः ॥ ६२ ॥

蓮華をはじめ諸々の花、香、花鬘、塗香をもって（神を）供養すべきである。二度生まれの者（ブラーフマナ）に甘美な食を施して饗し、ダクシナーをはじめとする布施で満足させよ。

Verse 63

एतच्छिवव्रतं विप्र भुक्तिमुक्तिप्रदायकम् । कर्तॄणामुपदेष्टॄणां साह्यानामनुमोदिनाम् ॥ ६३ ॥

婆羅門よ、このシヴァの誓戒（シヴァ・ヴラタ）は、世の享楽と解脱の両方を授ける。これを行う者、教え示す者、助ける者、そして随喜して認める者に。

Verse 64

पौषशुक्लचतुर्दश्यां विरूपाक्षव्रतं स्मृतम् । कपर्दीश्वरसांनिध्यं प्राप्स्याम्यत्र विचिंत्य च ॥ ६४ ॥

パウシャ月の白分第十四日（チャトゥルダシー）には、ヴィルーパークシャの誓戒（ヴィルーパークシャ・ヴラタ）が定められている。「ここにおいて、カパルディーシュヴァラ（シヴァ）の吉祥なる御近くを得よう」と念じて、これを受持すべきである。

Verse 65

स्नात्वागाधजले विप्र विरूपाक्षं शिवं यजेत् । गंधमाल्यनमस्कारधूपदीपान्नसंपदा ॥ ६५ ॥

おお婆羅門よ、深き水に沐浴したのち、三つ目のヴィルーパークシャたるシヴァを、香と花鬘を供え、恭しく五体投地し、さらに香煙と灯明、豊かな食供をもって礼拝すべし。

Verse 66

तत्स्थं द्विजातये दत्त्वा मोदते दिवि देववत् । माघकृष्णचतुर्द्दश्यां यमतर्पणमीरितम् ॥ ६६ ॥

その供施を二度生まれの者（婆羅門）に与えれば、天において神々のごとく歓喜する。これこそ、マ―ガ月の黒分（下弦）における十四日、チャトゥルダシーに行うべき「ヤマ・タर्पナ」と説かれる。

Verse 67

अनर्काभ्युदिते काले स्नात्वा संतर्पयेद्यमम् । द्विसप्तनामभिः प्रोक्तैः सर्वपापविमुक्तये ॥ ६७ ॥

雲に遮られず太陽が澄みわたり昇る時、沐浴ののち、説き示された十四の名（七を二度）をもってヤマにタर्पナを捧げ、あらゆる罪より完全に解き放たれんことを願うべし。

Verse 68

तिलदर्भांबुभिः कार्यं तर्प्पणं द्विजभोजनम् । कृशरान्नं स्वयं चापि तदेवाश्नीत वाग्यतः ॥ ६८ ॥

胡麻とダルバ草を加えた水にてタर्पナを行い、また二度生まれの者（婆羅門）に食を施すべし。自らは言葉を慎み、クリシャラー（米と豆の質素な粥飯）のみを、それだけを食すべし。

Verse 69

अंत्यकृष्णचतुर्दश्यां शिवरात्रिव्रतं द्विज । निर्जलं समुपोष्यात्र दिवानक्तं प्रपूजयेत् ॥ ६९ ॥

おお二度生まれの者よ、最後のクリシュナ・チャトゥルダシーにはシヴァラートリーの誓戒を守るべし。ここにおいては断水して斎み、昼夜を通してシヴァを礼拝すべし。

Verse 70

स्वयंभुवादिकं लिंगं पार्थिवं वा समाहितः । गंधाद्यैरुपचारैश्च सांबुबिल्वदलादिभिः ॥ ७० ॥

心を静かに統一して、自ら顕れた（svayambhū）リンガ等、あるいは土製のリンガを礼拝し、香などの供養（upacāra）を捧げ、さらに水で湿らせたビルヴァの葉などを供えるべきである。

Verse 71

धूपैर्दीपैश्च नैवेद्यैः स्तोत्रपाठैर्जपादिभिः । ततः परेऽह्नि संपूज्य पुनरेवोपचारकैः ॥ ७१ ॥

香、灯明、ナイヴェーディヤ（食供）を捧げ、さらに讃歌の誦読、ジャパなどを行い、その後、翌日にまた定められた供養（upacāra）によって、改めて円満に礼拝すべきである。

Verse 72

संभोज्य विप्रान्मिष्टान्नैर्विसृजेल्लब्धदक्षिणान् । एवं कृत्वा व्रतं मर्त्यो महादेवप्रसादतः ॥ ७२ ॥

ブラーフマナたちに甘美な食を供して饗し、定めのダクシナー（dakṣiṇā）を授けたのち、恭しく送り出すべきである。このように誓戒を行う凡夫は、マハーデーヴァ（シヴァ）の恩寵によってその果を得る。

Verse 73

अमर्त्यभोगान् लभते दैवतैः सुसभाजितः । अंत्यशुक्लचतुर्दश्यां दुर्गां संपूज्य भक्तितः ॥ ७३ ॥

月の白分の終わりの十四日（シュクラ・チャトゥルダシー）に、信愛をもってドゥルガーを礼拝する者は、天界の享楽を得、神々の中で大いに尊ばれる。

Verse 74

गन्धाद्यैरुपचारैस्तु विप्रान्संभोजयेत्ततः । एवं कृत्वा व्रतं विप्र दुर्गायाश्चैकभोजनः ॥ ७४ ॥

その後、香などの供養（upacāra）をもってブラーフマナたちを饗すべきである。かくして誓戒を成就したなら、ブラーフマナよ、ドゥルガーを敬って一日一食の規律をも守るべきである。

Verse 75

लभते वांछितान्कामानिहामुत्र च नारद । चैत्रकृष्णचतुर्दश्यामुपवासं विधाय च ॥ ७५ ॥

おおナーラダよ、チャイトラ月の黒分（暗半月）の第十四日カトゥルダシーにウパヴァーサ（断食）を修すれば、この世と来世の両方において望むものを得る。

Verse 76

केदारोदकपानेन वाचिमेधफलं भवेत् । उद्यापने तु सर्वांसां सामान्यो विधिरुच्यते ॥ ७६ ॥

ケーダーラの水（Kedāra-udaka）を飲めば、ヴァーチメーダ（Vācimedha）祭に等しい功徳を得る。だが結願の儀（ウディヤーパナ）については、すべての誓戒に共通の作法が説かれている。

Verse 77

कुंभाश्चतुर्दशैवात्र सपूगाक्षतमोदकाः । सदक्षिणांशुकास्ताम्रामृन्मयाश्चाव्रणा नवाः ॥ ७७ ॥

ここでは水壺（クンバ）を十四個並べ、檳榔、アクシャタ（欠けぬ米）、モーダカ（甘き供物）を添えるべきである。さらにダクシナーと布を備え、壺は銅または土製で、新しく、ひび割れのないものとせよ。

Verse 78

तावंतो वशदंडाश्च पवित्राण्यासनानि च । पात्राणि यज्ञसूत्राणि तावत्येव हि कल्पयेत् ॥ ७८ ॥

同じ数だけ、ヴァシャ・ダンダ（制御の杖）、パヴィトラ（クシャ草の聖環）、座、器、そして同様にヤジュニャ・スートラ（聖紐）を整えるべし。

Verse 79

शेषं प्रागुक्तवत्कुर्याद्वित्तशाठ्यविवर्ज्जितः ॥ ७९ ॥

財に関して欺きなく、残りの作法を前に説かれたとおり正確に行うべし。

Verse 80

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थभागे द्वादशमासस्थितचतुर्दशीव्रतवर्णनं नाम त्रयोविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः ॥ १२३ ॥

かくして、尊き『ブリハン・ナーラディーヤ・プラーナ』の前半（プールヴァバーガ）、大叙事（ブリハド・ウパーキャーナ）第四部における、「十二か月を通じて守られるチャトゥルダシーの誓戒（ヴラタ）の説示」と題する第百二十三章は終わる。