The exposition of the Pañcamī vow to be observed in the twelve months

Verse 1

सनातन उवाच । श्रृणु विप्र प्रवक्ष्यामि पंचम्यास्ते व्रतान्यहम् । यानि भक्त्या समास्थाय सर्वान्कामानवाप्नुयात् ॥ १ ॥

サナータナは言った。「聞け、バラモンよ。私はパンチャミーの日のヴラタ（誓戒）を説こう。バクティをもってこれを修する者は、望むところのすべてを得るであろう。」

Verse 2

प्रोक्ता मत्स्यजयंती तु पंचमी मधुशुक्लगा । अस्यां मत्स्यावतारार्चा भक्तैः कार्या महोत्सवा ॥ २ ॥

マツヤ・ジャヤンティーは、マドゥ月（チャイトラ）の白分におけるパンチャミーに当たると説かれる。その日、信徒はヴィシュヌのマツヤ（魚）アヴァターラを、大祭として盛大に礼拝すべきである。

Verse 3

श्रीपंचमीति चैषोक्ता तत्र कार्यं श्रियोऽर्चनम् । गंधाद्यैरुपचारैस्तु नैवेद्यैः पायसादिभिः ॥ ३ ॥

この行は「シュリーパンチャミー」と称される。その折には、シュリー（ラクシュミー）を香料などの供養と諸々の奉仕作法によって礼拝し、パーヤサ（甘い乳粥）などのナイヴェーディヤ（食供）を捧げるべきである。

Verse 4

यो लक्ष्मीं पूजयेच्चात्र तं वै लक्ष्मीर्न मुंचति । पृथ्वीव्रतं तथा चांद्रं हयग्रीवव्रतं तथा ॥ ४ ॥

ここでラクシュミーを礼拝する者を、ラクシュミーはまことに見捨てない。同様に、プリトヴィー・ヴラタ、チャンドラ・ヴラタ、そしてハヤグリーヴァ・ヴラタも定められている。

Verse 5

कार्यं तत्तद्विधानेन तत्तत्सिद्धिमभीप्सुभिः । अथ वैशाखपंचम्यां शेषं चाभ्यर्च्य मानवः ॥ ५ ॥

それぞれの行いの成就を願う者は、その定められた作法に従って行うべきである。さらに、ヴァイシャーカ月のパンチャミーには、シェーシャ（アナンタ）をも礼拝すべきである。

Verse 6

सर्वैर्नागगणैर्युक्तमभीष्टं लभते फलम् । तथा ज्येष्ठस्य पंचम्यां पितॄनभ्यर्चयेत्सुधीः ॥ ६ ॥

あらゆるナーガの群れの加護を得て、望む果報を授かる。同様に、ジェーシュタ月のパンチャミーには、賢者はピトリ（祖霊）を礼拝すべきである。

Verse 7

सर्वकामफलावाप्तिर्भवेद्वै विप्रभोजनैः । अथाषाढस्य पंचम्यां वायुं सर्वगतं मुने ॥ ७ ॥

まことに、ブラーフマナに食を施すことによって、あらゆる願いの果が得られる。次いで、聖仙よ、アーシャーダ月のパンチャミーには、遍く行き渡る風神ヴァーユを礼拝すべきである。

Verse 8

ग्रामाद्बहिर्विनिर्गत्य धरोपस्थे समास्तितः । ध्वजं च पंचवर्णं तु वंशदंडाग्रसंस्थितम् ॥ ८ ॥

村の外へ出て地に坐し、そこに竹の杖の先端へ据えた五色の旗幟を立てた。

Verse 9

समुच्छ्रितं निदध्यात्तु कल्पिताब्जे तु मध्यतः । ततस्तन्मूलदेशे तु दिक्षु सर्वासु नारद ॥ ९ ॥

それを、想念した蓮華の中央にあって高くそびえ立つものとして観想せよ。次いで、ああナーラダよ、その根元の領域において、四方すべてにわたりさらに観ずるべし。

Verse 10

लोकपालान्समभ्यर्च्य कुर्याद्वायुपरीक्षणम् । प्रथमादिषु यामेषु यो यो वायुः प्रवर्तते ॥ १० ॥

世を護る守護神（ローカパーラ）を正しく供養したのち、生命の風（ヴァーユ）を検分すべし。初めのヤーマおよび次のヤーマにおいて、いずれのヴァーユが働き出すかを観察せよ。

Verse 11

तस्मै तस्मै दिगीशाय पूजां सम्यक् प्रकल्पयेत् । एवं स्थित्वा निराहारस्तत्र यामचतुष्टयम् ॥ ११ ॥

それぞれの方位の主（ディギーシャ）に対し、供養を正しく整えて捧げよ。かくして断食のまま、そこに四ヤーマ（昼夜一巡）とどまるべし。

Verse 12

सायमागत्य गेहं स्वं भुक्त्वा स्वल्पं समाहितः । लोकपालान्नमस्कृत्य स्वप्याद्भूमितले शुचौ ॥ १२ ॥

夕べに自宅へ戻り、心を整えて少量を食し、ローカパーラに礼拝してから、清浄な地面に臥して眠れ。

Verse 13

यः स्वप्नो जायते तस्यां रात्रौ यामे चतुर्थके । स एव भविता नूनं स्वप्न इत्याह वै शिवः ॥ १३ ॥

夜の第四の時刻（第四夜分）に生じた夢は、必ず成就する——夢についてシヴァはかく語る。

Verse 14

अशुभे तु समुत्पन्ने शिवपूजापरायणः । सोपवासो नयेदष्टयामं तद्दिनमेव वा ॥ १४ ॥

しかし不吉な兆しが起こったなら、シヴァ礼拝に専心する者はウパヴァーサ（断食）を行い、八ヤーマ（丸一日）あるいは少なくともその当日を、その戒めのうちに過ごすべきである。

Verse 15

भोजयित्वा द्विजानष्टौ ततः शुभफलं लभेत् । व्रतमेतत्समुदितं शुभाशुभनिदर्शनम् ॥ १५ ॥

八人のドヴィジャ（バラモン）に食を施したのち、吉祥の果報を得る。この誓戒は、吉凶のしるしを示すものとして宣言されている。

Verse 16

नृणां सौभाग्यजनकमिह लोके परत्र च । श्रावणे कृष्णपंचम्यां व्रतं ह्यन्नसमृद्धिदम् ॥ १६ ॥

この誓戒は人々に、現世にも来世にも幸運を生じさせる。シュラーヴァナ月のクリシュナ・パンチャミー（闇半月の第五日）に守れば、穀物と食の豊穣を授ける。

Verse 17

चतुर्थ्यां दिनशेषे तु सर्वाण्यन्नानि नारद । पृथक् पात्रेषु संस्थाप्य जलैराप्लावयेत्सुधीः ॥ १७ ॥

ナーラダよ、チャトゥルティーの、日が残りわずかとなる頃、賢者は用意したすべての食物を器ごとに分けて置き、さらに水を遍く注ぎかけて潤すべきである。

Verse 18

ततो पात्रांतरे तत्तु निष्कास्यांबु निधापयेत् । प्रातर्भानौ समुदिते पितॄंश्चैव तथा ऋषीन् ॥ १८ ॥

それから、その水を別の器に移して取り分けておく。朝、太陽が昇ったなら、ピトリ（祖霊）を、また同様にリシ（聖仙）を供水の作法によって敬い奉るべきである。

Verse 19

देवांश्चाभ्यर्च्य सुस्नातं कृत्वा नैवेद्यमग्रतः । तदन्नं याचकेभ्यस्तु प्रयच्छेत्प्रीतमानसः ॥ १९ ॥

諸神を礼拝し、よく沐浴して清め、供物の食（ナイヴェーディヤ）を前に供えたなら、喜びの心をもって、その食を乞う者たちに施すべきである。

Verse 20

सर्वं दिनं क्षिपेदेवं प्रदोषे तु शिवालये । गत्वा संपूजयेद्देवं लिंगरूपिणमीश्वरम् ॥ २० ॥

このようにして一日を過ごし、プラドーシャ（黄昏の刻）にはシヴァの寺院へ赴き、リンガの姿として顕れる主—イーシュヴァラ—を正しく礼拝すべきである。

Verse 21

गंधपुष्पादिभिः सम्यक्पूजयित्वा महेश्वरम् । जपेत्पञ्चाक्षरी विद्यां शतं चापि सहस्रकम् ॥ २१ ॥

香・花などをもって大自在天マヘーシュヴァラを正しく供養したのち、五音の聖呪（パンチャークシャリー）を百遍、あるいは千遍までも誦すべきである。

Verse 22

जपं निवेद्य देवाय भवाय भवरूपिणे । स्तुत्वा सर्वैर्वौदिकैश्च पौराणैश्चाप्यनाकुलः ॥ २२ ॥

その誦持（ジャパ）を、世の生成を超えつつもまた生成の相として顕れる主バヴァに奉献し、ついで心を乱さず、あらゆるヴェーダの讃歌とプラーナの讃歌とをもって讃嘆した。

Verse 23

प्रार्थयेद्देवमीशानं शश्वत्सर्वान्नसिद्धये । शारदीयानि चान्नानि तथा वासंतिकान्यपि ॥ २३ ॥

人は常に主宰なるイーシャーナに祈り、あらゆる穀物の糧が絶えることなく成就するよう願うべきである――秋の糧も、春の糧も。

Verse 24

यानि स्युस्तैः समृद्धोऽहं भूयां जन्मनि जन्मनि । एवं संप्रार्थ्य देवेशं गृहमागत्य वै स्वकम् ॥ २४ ॥

「その同じ加護を我に授け給え。われはそれによって栄えん、生まれ生まれの世において。」かくして神々の主に切に祈り、彼は自らの家へ帰った。

Verse 25

दत्वान्नं ब्राह्मणादिभ्यः पक्वं भुञ्जीत वाग्यतः । एतदन्नव्रतं विप्र विधिनाऽचरितं नृभिः ॥ २५ ॥

ブラーフマナらに食を施したのち、言葉を慎みつつ、煮炊きした食のみをいただくべきである。おおブラーフマナよ、これがアンナーヴラタ（食に関する誓戒）であり、人々は法に則って修すべきである。

Verse 26

सर्वान्नसंपज्जनकं परलोके गतिप्रदम् । श्रावणे शुक्लपञ्चजम्यां नृभिरास्तिक्यतत्परैः ॥ २६ ॥

シュラーヴァナ月の白分第五日（シュクラ・パンチャミー）に、信を尊び励む人々は、その儀礼を修すべきである。あらゆる穀物の豊穣を生み、来世においても吉き行路を授ける。

Verse 27

द्वारस्योभयतो लेख्या गोमयेन विषोल्बणाः । गंधाद्यैः पूजयेत्तांश्च तथेंद्राणीमनंतरम् ॥ २७ ॥

戸口の左右に、牛糞をもって毒を退ける霊験ある吉祥の護符を描くべきである。香などの供物でそれらを供養し、ついでインドラーニーを礼拝する。

Verse 28

संपूज्य स्वर्णरूप्यादिदध्यक्षतकुशांबुभिः । गन्धैः पुष्पैस्तथा धूपैर्दीपैर्नैवेद्यसंचयैः ॥ २८ ॥

金銀などの財、ダディ（凝乳）、アクシャタ（砕けぬ米）、クシャ草、そして浄められた聖水をもって、さらに香、花、薫香、灯明、豊かな供食（ナイヴェーディヤ）を添えて、如法に神を供養する。

Verse 29

ततः प्रदक्षिणीकृत्य तद्द्रव्यं संप्रणम्य च । संप्रार्थ्य भक्तिभावेन विप्राग्र्येषु समर्पयेत् ॥ २९ ॥

次いで、プラダクシナー（右繞の巡礼）を行い、その供物に礼拝してから、バクティの情をもって祈願し、最勝のバラモンたちにそれを捧げ渡すべきである。

Verse 30

यदिदं स्वर्णरौप्यादि द्रव्यं वै विप्रसात्कृतम् । तदनंतफलं भूयान्मम जन्मनि जन्मनि ॥ ३० ॥

金銀などの財を、まことにバラモンへと施し渡したならば、それが我にとって生まれ生まれに尽きぬ功徳の果となりますように。

Verse 31

इत्येवं ददतो द्रव्यं भक्तिभावेन नारद । प्रसन्नः स्याद्धनाध्यक्षः स्वर्णादिकसमृद्धिदः ॥ ३१ ॥

このように、ナーラダよ、バクティの心で財を施す者には、財を司る主が歓喜し、金などの富の繁栄を授け給う。

Verse 32

एतद्व्रतं नरः कृत्वा विप्रान्संभोज्य भक्तितः । पश्चात्स्वयं च भुञ्जीत दारापत्यसुहृद्दृतः ॥ ३२ ॥

この誓戒を成し遂げたなら、男はバクティをもってバラモンたちに食を施し饗応すべきである。その後、自らも妻子や友とともに食事をいただくがよい。

Verse 33

भाद्रे तु कृष्णपंचम्यां नागान् क्षीरेण तर्पयेत् ॥ ३३ ॥

バードラパダ月の暗半第五日（クリシュナ・パンチャミー）には、乳をもってタルパナをなし、ナーガたちを満足させるべきである。

Verse 34

यस्तस्याऽसप्तमं यावत्कुलं सर्पात्सुनिर्भयम् । भाद्रस्य शुक्लपंचम्यां पूजयेदृषिसत्तमान् ॥ ३४ ॥

バードラパダ月の明半第五日（シュクラ・パンチャミー）に最勝の聖仙たちを礼拝する者は、その家系が七代に至るまで蛇への恐れから完全に解き放たれる。

Verse 35

प्रातर्नद्यादिके स्नात्वा कृत्वा नित्यमतंद्रितः । गृहमागत्य यत्नेन वेदिकां कारयेन्मृदा ॥ ३५ ॥

夜明けに河川などの聖なる水で沐浴し、怠ることなく日々の務めを果たしたのち、家に戻り、心を込めて土でヴェーディカー（祭壇）を作らせるべきである。

Verse 36

गोमयेनोपलिप्याथ कृत्वा पुष्पोपशोभिताम् । तत्रास्तीर्य कुशान्विप्रऋषीन्सप्त समर्चयेत् ॥ ३६ ॥

次に、牛糞で塗り清め、花で荘厳し、その上にクシャ草を敷いて、七人のバラモン聖仙を如法に礼拝すべきである。

Verse 37

गन्धैश्च विविधैः पुष्पैर्धूपैर्दीपैः सुशोभनेः । कश्यपोऽत्रिर्भरद्वाजौ विश्वामित्रोऽथ गौतमः ॥ ३७ ॥

さまざまな香、種々の花、薫香、灯明によって最も美しく荘厳され—そこにはカश्यパ、アトリ、バラドヴァージャ、またヴィシュヴァーミトラ、そして次にガウタマが在した。

Verse 38

जमदग्निर्वसिष्ठश्च सप्तैते ऋषयः स्मृताः । एतैभ्योऽघ्य च विधिवत्कल्पयित्वा प्रदाय च ॥ ३८ ॥

ジャマダグニとヴァシシュタ—他の者たちとともに—これらは七人のリシ（聖仙）として憶念される。規定の作法に従ってアルギャ（恭敬の供水）を整え、彼らに捧げるべきである。

Verse 39

नैवेद्यं विपचेद्वीमान्श्यामाकाद्यैरकृष्टकैः । तन्निवेद्य विसृज्येमान्स्वयं चाद्यात्तदेव हि ॥ ३९ ॥

シャーマーカなどの未耕作の穀物で、ヴィシュヌの聖なる座のためにナイヴェーディヤ（供食）を調理すべきである。それを供えたのち、彼らを放ち、また自らもその同じ食をいただくのである。

Verse 40

अनेन विधिना सप्त वर्षाणि प्रतिवत्सरम् । कृत्वा व्रतांते वरयेदाचार्यान् सप्त वैदिकान् ॥ ४० ॥

この定められた作法により、毎年この誓戒（ヴラタ）を七年にわたり行うべきである。誓戒の結願には、七人のヴェーダの師（アーチャーリヤ）を敬い、報謝すべきである。

Verse 41

प्रतिमाः सप्तकुर्वींत सुवर्णेन स्वशक्तितः । जटिलाः साक्षसूत्राश्च कमण्डलुसमन्विताः ॥ ४१ ॥

自らの力に応じて、黄金で七体の像を作るべきである。結髪（ジャター）の修行者として、聖糸を掛け、カマンダル（浄水の水瓶）を備えた姿に表す。

Verse 42

संस्थाप्य कलशेष्वेतांस्ताम्रेषु मृन्मयेषु वा । स्नापयेद्विधिवद्भक्त्या पृथक्पंचामृतैरपि ॥ ४२ ॥

これらを銅または土のカラシャ（儀礼の水壺）に安置したなら、作法に従い、信愛（バクティ）をもって沐浴させるべきである。さらに各々を、パンチャームリタ（五甘露）によって別々に灌沐する。

Verse 43

उपचारैः षोडशभिस्ततः संपूज्य भक्तितः । अर्घ्यं दत्वा ततो होमं तिलव्रीहियवादिभिः ॥ ४३ ॥

次に、バクティをもって十六種の供養（ウパチャーラ）により十分に礼拝し、アルギャ（敬意の献水）を捧げたのち、胡麻・米・大麦などの穀物をもって火供（ホーマ）を行うべきである。

Verse 44

। सहस्तोमाइति ऋखा नामनन्त्रैस्तु वा पृथक् । पुण्यैर्मन्त्रैस्तथैवान्यैर्हुत्वा पूर्णाहुतिं चरेत् ॥ ४४ ॥

「サハストーマー」（Sahastomā）と名づけられたリグ・ヴェーダの偈を誦するか、あるいはその固有のマントラによって別々に供するかして、吉祥なるマントラおよび定められた他のマントラで供物を投じ、ついでプールナーフティ（pūrṇāhuti）という円満の結びの供養を行うべきである。

Verse 45

ततस्तु सप्त गा दद्याद्वस्त्रालंकारसंयुताः । आचार्यं पूजयेज्जैव वस्त्रालंकारभूषणैः ॥ ४५ ॥

その後、衣と装身具を備えた七頭の牛を施し、またアーチャーリヤ（ācārya）をも衣・飾り・荘厳具によって敬い供養すべきである。

Verse 46

अनुज्ञया गुरोः पश्चान्मूर्तीर्विप्रेषु चार्पयेत् । भोजयित्वा तु तान्भक्त्या प्रणिपत्य विसर्जयेत् ॥ ४६ ॥

師（グル）の許しを得てのち、ムールティ（聖像）をブラーフマナたちに捧げるべきである。彼らをバクティをもって饗し、五体投地して礼し、恭しく送り出す。

Verse 47

ततश्चेष्टैः सहासीनः स्वयं ब्राह्मणशेषितम् । भुंक्त्वा वै षड्रसोपेतं प्रमुद्यात्सह बंधुभिः ॥ ४७ ॥

それから、従者たちと共に座し、ブラーフマナの食後に残った六味具足の供残（おさがり）を自ら食し、親族とともに歓喜すべきである。

Verse 48

एतत्कृत्वा व्रतं गांगं भोगान्भुक्त्वाथ वाञ्छितान् । सप्तर्षीणां प्रसादेन विमानवरगो भवेत् ॥ ४८ ॥

このガンガーに関わる誓戒（ヴラタ）を成し遂げ、のちに望む歓楽を味わうなら、七仙（サプタリシ）の加護により、勝れた天の車（ヴィマーナ）に乗りて旅する者となる。

Verse 49

आश्विने शुक्लपञ्चम्यामुपांगललिताव्रतम् ॥ ४९ ॥

アーシュヴィナ月の白分（シュクラ・パクシャ）の第五日（パンチャミー）に、「ウパーンガ・ラリター・ヴラタ」と名づける誓戒を守り行うべし。

Verse 50

तस्याः स्वर्णमयीं मूर्तिं शक्त्या निर्माय नारद । उपचारैः षोडशभिः पूजयेत्तां विधानतः ॥ ५० ॥

おおナーラダよ、力の及ぶかぎり彼女の黄金の御像を造り、定められた作法に従って十六供（ショーダショーパチャーラ）をもって礼拝供養すべし。

Verse 51

पक्वान्नं फलसंयुक्तं सघृतं दक्षिणान्वितम् । द्विजवर्याय दातव्यं व्रतसंपूर्तिहेतवे ॥ ५१ ॥

熟した食物に果物を添え、ギー（ghṛta）を加え、さらにダクシナーを伴って、誓戒（ヴラタ）成就のため、すぐれたバラモンに施すべし。

Verse 52

सवाहना शक्तियुता वरदा पूजिता मया । मातर्मामनुगृह्याथ गम्यतां निजमंदिरम् ॥ ५२ ॥

おお母なる女神よ、御乗り物に乗じ、神威に満ち、願いを授け給う御方よ。わたしは礼拝を捧げました。どうか憐れみを垂れ、そして御自身の御殿へお還りください。

Verse 53

कार्तिके शुक्लपंचम्यां जयाव्रतमनुत्तमम् । कर्तव्यं पापनाशाय श्रद्धया द्विजसत्तम ॥ ५३ ॥

カールッティカ月の白分第五日（シュクラ・パンチャミー）に、最勝の再生者よ、罪滅のため、信をもって無上の誓戒「ジャヤー・ヴラタ」を修すべし。

Verse 54

पूजयित्वा जयां विप्र यथाविधि समाहितः । उपचारैः षोडशभिस्ततः शुचिरलंकृतः ॥ ५४ ॥

婆羅門よ、定法に従い心を統一してジャヤーを礼拝し終えたなら、身を清め荘厳して、十六の供養（ショーダショーパチャーラ）を捧げよ。

Verse 55

विप्रैकं भोजयेच्चापि तस्मै दत्त्वा च दक्षिणाम् । विसर्जयेत्ततः पश्चात्स्वयं भुञ्जीत वाग्यतः ॥ ५५ ॥

一人の婆羅門に食を施し、定めの布施（ダクシナー）を与えてから、恭しく送り出せ。その後に自ら食し、言葉を慎め。

Verse 56

यस्तु वै भक्तिसंयुक्तः स्नानं कुर्य्याज्जयादिने । नश्यन्ति तस्य पापानि सिंहाक्रांता मृगा यथा ॥ ५६ ॥

バクティを具してジャヤーの日に沐浴の儀を行う者は、その罪が滅する。獅子に追われて鹿が消え失せるがごとく。

Verse 57

यदश्वमेधावभृथे फलं स्नानेन कीर्तितम् । तत्फलं प्राप्यते विप्रस्नानेनापि जयादिने ॥ ५७ ॥

アシュヴァメーダ祭の結願浄浴アヴァブリタ（avabhṛtha）における沐浴の果報として説かれる功徳は、婆羅門よ、ジャヤーの日の沐浴によっても同じく得られる。

Verse 58

अपुत्रो लभते पुत्रं वंध्या गभ च विंदति । रोगी रोगात्प्रमुच्येत बद्धो मुच्येत बंधनात् ॥ ५८ ॥

子なき者は子（男児）を得、子を宿せぬ女もまた懐妊する。病む者は病より解かれ、縛られし者は束縛から解放される。

Verse 59

मार्गशुक्ले च पञ्चम्यां नागानिष्ट्वा विधानतः । नागेभ्यो ह्यभयं लब्ध्वा मोदते सह बांधवैः ॥ ५९ ॥

マールガシールシャ月の白分の第五日（パンチャミー）に、規定の作法に従ってナーガを礼拝すれば、蛇神たちより無畏の加護を得て、親族とともに歓喜する。

Verse 60

पौषेऽपि शुक्लपञ्चम्यां सम्पूज्य मधुसूदनम् । लभते बाञ्छितान्कामान्नात्र कार्या विचारणा ॥ ६० ॥

たとえパウシャ月であっても、白分第五日（シュクラ・パンチャミー）にマドゥスーダナ（ヴィシュヌ）を正しく供養すれば、望む成就を得る。これについて疑い、思案する必要はない。

Verse 61

पंचम्यां प्रतिमासे तु शुक्ले कृष्णे च नारद । पितॄणां पूजनं शस्तं नागानां चापि सर्वथा ॥ ६१ ॥

ナーラダよ、毎月の第五日（パンチャミー）には、白分・黒分いずれにおいても、祖霊（ピトリ）への供養が善き功徳として定められている。さらに、あらゆる点でナーガへの礼拝もまた然り。

Verse 62

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे द्वादशमासस्थपञ्चमीव्रतनिरूपणं नाम चतुर्दशाधिकशततमोऽध्यायः ॥ ११४ ॥

かくして『シュリー・ブリハンナーラディーヤ・プラーナ』前分（プールヴァ・バーガ）、大叙事（ブリハド・ウパーキャーナ）、第四品（チャトゥルタ・パーダ）における、「十二か月にわたり修すべきパンチャミーの誓戒の解説」と題する第百十四章は終わる。