Adhyaya 40

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितार्या पूर्वविभागे एकोनचत्वारिंशो ऽध्यायः सूत उवाच स रथो ऽधिष्ठितो देवैरादित्यैर्वसुभिस्तथा / गन्धर्वैरप्सरोभिश्च ग्रामणीसर्पराक्षसैः

かくして『聖クールマ・プラーナ』、六千頌集（Ṣaṭsāhasrī Saṃhitā）、前分（Pūrvabhāga）において第四十章が始まる。スータは語った。「その車には神々が乗り—アーディティヤたちとヴァスたちもまた—ガンダルヴァとアプサラスが伴い、さらに群の長、ナーガ、ラाक्षसたちも乗り込んだ。」

Verse 2

धातार्ऽयमाथ मित्रश्च वरुणः शक्र एव च / विवस्वानथ पूषा च पर्जन्यश्चांशुरेव च

ダートリ、アリヤマン、ミトラ、ヴァルナ、そしてシャクラ。さらにヴィヴァスヴァーン、プーシャン、パルジャニヤ、アṃシュ—これらの神々がここに宣示される。

Verse 3

भगस्त्वष्टा च विष्णुश्च द्वादशैते दिवाकराः / आप्यायन्ति वै भानुं वसन्तादिषु वै क्रमात्

バガ、トヴァシュトリ、そしてヴィシュヌ—これらは十二の太陽神アーディティヤの一員である—春をはじめとする諸季節に従い、定められた順序で太陽を養い、その力を増し支える。

Verse 4

पुलस्त्यः पुलहश्चात्रिर्वसिष्ठश्चाङ्गिरा भृगुः / भरद्वाजो गौतमश्च कश्यपः क्रतुरेव च

プラस्त्य、プラハ、アトリ、ヴァシシュタ、アンギラス、ブリグ、バラドヴァージャ、ゴータマ、カश्यパ、そしてクラトゥ—これらの聖仙（リシ）がここに列挙される。

Verse 5

जमदग्निः कौशिकश्च मुनयो ब्रह्मवादिनः / स्तुवन्ति देवं विविधैश्छन्दोभिस्ते यथाक्रमम्

ジャマダグニとカウシカ――ブラフマンを説く聖仙たちは――種々のヴェーダ韻律をもって、順序正しく主を讃嘆する。

Verse 6

रथकृच्च रथौज्श्च रथचित्रः सुबाहुकः / रथस्वनो ऽथ वरुणः सुषेणः सेनजित् तथा

また、ラタクリットとラタウジャ、ラタチトラとスバーフカ、ついでラタスヴァナ、さらにヴァルナ、スシェーナ、そしてセーナジトがいた。

Verse 7

तार्क्ष्यश्चारिष्टनेमिश्च रथजित् सत्यजित् तथा / ग्रामण्यो देवदेवस्य कुर्वते ऽभीशुसंग्रहम्

タークシュヤ、アリシュタネーミ、ラタジト、サティヤジト、そしてグラーマニヤ――神々の神に仕える者たちは――主の戦車のために手綱（および馬具）を集め、整えて備える。

Verse 8

अथ हेतिः प्रहेतिश्च पौरुषेयो वधस्तथा / सर्पो व्याघ्रस्तथापश्च वातो विद्युद् दिवाकरः

次いで、武器と対抗の武器、また人の手によってもたらされる死。さらに蛇、虎、牛の群れ。風、稲妻、そして太陽が続く。

Verse 9

ब्रह्मोपेतश्च विप्रेन्द्रा यज्ञोपेतस्तथैव च / राक्षसप्रवरा ह्येते प्रयान्ति पुरतः क्रमात्

おお、婆羅門の中の最勝者よ。ブラフマの儀軌（ヴェーダの修行）を具え、また祭祀の行に堅く立つ者たち――これら卓越したラークシャサは、順序に従い、次々と先頭を進む。

Verse 10

वासुकिः कङ्कनीरश्च तक्षकः सर्पपुङ्गवः / एलापत्रः शङ्खपालस्तथैरावतसंज्ञितः

ヴァースキ、カンカニーラ、タクシャカ――蛇族（ナーガ）の最勝者――ならびにエーラーパトラ、シャンカパーラ、そしてアイラーヴァタと称される者が名指しされる。

Verse 11

धनञ्जयो महापद्मस्तथा कर्कोटको द्विजाः / कम्बलाश्वतरश्चैव वहन्त्येनं यथाक्रमम्

おお二度生まれの聖者たちよ、ダナンジャヤ、マハーパドマ、カルコータカ、さらにカンバラとアシュヴァタラ――これら大いなるナーガが、順序に従って彼を担う。

Verse 12

तुम्बुरुर्नारदो हाहा हूहूर्विश्वावसुस्तथा / उग्रसेनो वसुरुचिरर्वावसुरथापरः

トゥンブルとナーラダがそこにおり、ハーハーとフーフー、そしてヴィシュヴァーヴァスもまた居合わせた。さらにウグラセーナ、ヴァスルチ、加えてヴァーヴァスラタも उपस्थितした。

Verse 13

चित्रसेनस्तथोर्णायुर्धृतराष्ट्रो द्विजोत्तमाः / सूर्यवर्चा द्वादशैते गन्धर्वा गायतां वराः / गायन्ति विविधैर्गानैर्भानुं षड्जादिभिः क्रमात्

チトラセーナ、オールナーユ、ドゥリタラーシュトラ、スーリヤヴァルチャー――おお二度生まれの最勝者たちよ――この十二のガンダルヴァは歌の第一人者として、シャドジャ（Ṣaḍja）に始まる音階の次第に従い、さまざまな歌でバーヌ（太陽神）を讃えて歌う。

Verse 14

क्रतुस्थलाप्सरोवर्या तथान्या पुञ्जिकस्थला / मेनका सहजन्या च प्रम्लोचा च द्विजोत्तमाः

おお二度生まれの最勝者たちよ、第一のアプサラスであるクラトゥスタラーが語られ、また別のプンジカスタラーも挙げられる。さらにメーナカー、サハジャニヤー、プラムローチャーもまた名が示される。

Verse 15

अनुम्लोचा घृतीची च विश्वाची चोर्वशी तथा / अन्या च पूर्वचित्तिः स्यादन्या चैव तिलोत्तमा

アヌムローチャ、グリターチー、ヴィシュヴァーチー、そしてウルヴァシー。さらにプールヴァチッティがあり、また別にティロत्तマーがいる。

Verse 16

ताण्डवैर्विविधैरेनं वसन्तादिषु वै क्रमात् / तोषयन्ति महादेवं भानुमात्मानमव्ययम्

春をはじめとする季節の順に従い、さまざまなターンダヴァの舞をもって、彼女らはマハーデーヴァを歓喜させる――その御方は自らバーヌ（太陽）であり、不滅のアートマンである。

Verse 17

एवं देवा वसन्त्यर्के द्वौ द्वौ मासौ क्रमेण तु / सूर्यमाप्याययन्त्येते तेजसा तेजसां निधिम्

かくして神々は順次、二か月ごとに太陽のうちに住まい、己が光輝をもって、あらゆる輝きの宝蔵たる太陽を養い満たす。

Verse 18

ग्रथितैः स्वैर्वचोभिस्तु स्तुवन्ति मुनयो रविम् / गन्धर्वाप्सरसश्चैनं नृत्यगेयैरुपासते

みずから練り上げた言葉を連ねて、聖仙たちはラヴィ（太陽）を讃える。ガンダルヴァとアプサラスは舞と歌によって彼を礼拝する。

Verse 19

ग्रामणीयक्षभूतानि कुर्वते ऽभीषुसंग्रहम् / सर्पा वहन्ति देवेशं यातुधानाः प्रयान्ति च

頭目に率いられたヤクシャとブータの群れは、光条を集め整える（まるで光線を編成するかのように）。蛇たちは देवेश（神々の主）を担ぎ、ヤートゥダーナたちもまた行列に加わって進む。

Verse 20

बालखिल्या नयन्त्यस्तं परिवार्योदयाद् रविम् / एते तपन्ति वर्षन्ति भान्ति वान्ति सृजन्ति च / भूतानामशुभं कर्म व्यपोहन्तीह कीर्तिताः

バ―ラキリヤの聖仙たちは、日の出に太陽を取り囲み、沈む時までこれを導く。彼らは熱を与え、雨を降らせ、光り輝き、風となって吹き、また創造をも起こす。ここに彼らは、衆生の不吉なる業を払い除く者として称えられる。

Verse 21

एते सहैव सूर्येण भ्रमन्ति दिवि सानुगाः / विमाने च स्थितो नित्यं कामगे वातरंहसि

これらの従者は太陽とともに、天において絶えず巡行する。太陽（スーリヤ）は常に天の車に在し、意のままに、風のごとく迅速に、虚空を渡り行く。

Verse 22

वर्षन्तश्च तपन्तश्च ह्लादयन्तश्च वै प्रजाः / गोपयन्तीह भूतानि सर्वाणीहायुगक्षयात्

彼らは雨を降らせ、熱を与え、また衆生を歓喜させる。ここに一切の生きとし生けるものを守護し、この世において劫（ユガ）の尽きる時まで護り保つ。

Verse 23

एतेषामेव देवानां यथावीर्यं यथातपः / यथायोगं यथासत्त्वं स एष तपति प्रभुः

これらの神々の力と苦行（タパス）に応じ、またその修行と本有の器量に応じて、この主宰たる प्रभुは、自らの統御するタパスによって彼らを配し、支え保つ。

Verse 24

अहोरात्रव्यवस्थानकारणं स प्रजापतिः / पितृदेवमनुष्यादीन् स सदाप्यायेद् रविः

彼はプラジャーパティ、昼と夜の秩序を定める原因である。かの太陽（ラヴィ）は、祖霊ピトリ、神々デーヴァ、人間らをはじめ、あらゆるものを常に養い育む。

Verse 25

तत्र देवो महादेवो भास्वान् साक्षान्महेश्वरः / भासते वेदविदुषां नीलग्रीवः सनातनः

そこにおいて、光輝くマハーデーヴァ—まさに顕現せるマヘーシュヴァラ—は、ヴェーダを知る者たちのために輝きわたる。永遠のニーラグリーヴァ、青き喉の主である。

Verse 26

स एष देवो भगवान् परमेष्ठी प्रजापतिः / स्थानं तद् विदुरादित्यं वेदज्ञा वेदविग्रहम्

まさに彼こそその神—バガヴァーン、パラメーシュティン、プラジャーパティ、衆生の主である。ヴェーダを知る者は、その住処をアーディティヤ（太陽）と知る。ヴェーダを知り、その御身そのものがヴェーダである。