Adhyaya 30

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वंविभागे एकोनत्रिशो ऽध्यायः सूत उवाच स शिष्यैः संवृतो धीमान् गुरुर्द्वैपायनो मुनिः / जगाम विपुलं लिङ्गमोङ्कारं मुक्तिदायकम्

かくして『シュリー・クールマ・プラーナ』—六千頌のサンヒター、前分—において第三十章が始まる。スータは言った。弟子たちに囲まれた賢き師、牟尼ドヴァイパーヤナ（ヴィヤーサ）は、解脱を授ける「オーム」の印たる広大なオーンカーラ・リンガへと赴いた。

Verse 2

तत्राभ्यर्च्य महादेवं शिष्यैः सह महामुनिः / प्रोवाच तस्य माहात्म्यं मुनीनां भावितात्मनाम्

そこで大牟尼は弟子たちと共にマハーデーヴァを礼拝し、心を浄め内に修めた牟尼たちに、その御威光（マーハートミャ）を説き明かした。

Verse 3

इदं तद् विमलं लिङ्गमोङ्कारं नाम शोभनम् / अस्य स्मरणमात्रेण मुच्यते सर्वपातकैः

これこそ穢れなき清浄のリンガ、麗しき名をオーンカーラという。これをただ憶念するだけで、あらゆる罪と堕落から解き放たれる。

Verse 4

एतत् परतरं ज्ञानं पञ्चयतनमुत्तमम् / सेवितं सूरिभिर्नित्यं वाराणस्यां विमोक्षदम्

これは最上の超越智、至高のパンチャーヤタナ（五種の礼拝）である。賢者が常に修し、ヴァーラーナシーにおいて解脱を授ける。

Verse 5

अत्र साक्षान्महादेवः पञ्चायतनविग्रहः / रमते भगवान् रुद्रो जन्तूनामपवर्गदः

ここにまさしくマハーデーヴァ自らが、パンチャーヤタナ（五重の聖所）の姿として顕現する。ここで福徳のルドラは歓喜し、生きとし生けるものにアパヴァルガ（究竟の解脱）を授ける。

Verse 6

यत् तत् पाशुपतं ज्ञानं पञ्चार्थमिति शब्द्यते / तदेतद् विमलं लिङ्गमोङ्कारे समवस्थितम्

「五つの意義」と称されるパーシュパタの智——それこそが、汚れなきリンガであり、聖音オーム（オーンカーラ）に安住する。

Verse 7

शान्त्यतीता तथा शान्तिर्विद्या चैव परा कला / प्रतिष्ठा च निवृत्तिश्च पञ्चार्थं लिङ्गमैश्वरम्

寂静をも超え、しかも寂静そのもの；智（ヴィディヤー）と至上の顕現力（パラー・カーラー）；さらに自己への確立（プラティシュター）と世の縛りからの退転（ニヴリッティ）——この五つが、イーシュヴァラの神聖なるリンガである。

Verse 8

पञ्चानामपि देवानां ब्रह्मादीनां सदाश्रयम् / ओङ्कारबोधकं लिङ्गं पञ्चायतनमुच्यते

梵天をはじめとする五柱の神々の常住の依処となり、聖音オームの義を示すそのリンガは、パンチャーヤタナ（五重の聖域）と呼ばれる。

Verse 9

संस्मरेदैश्वरं लिङ्गं पञ्चायतनमव्ययम् / देहान्ते तत्परं ज्योतिरानन्दं विशते बुधः

賢者は常に主イーシュヴァラのリンガ、すなわち不滅のパンチャーヤタナを念じ続けよ。身の終わりに、ただそれに全心を捧げる者は、歓喜（アーナンダ）そのものである輝ける光明へと入る。

Verse 10

अत्र देवर्षयः पूर्वं सिद्धा ब्रह्मर्षयस्तथा / उपास्य देवमीशानं प्राप्तवन्तः परं पदम्

ここにおいて古え、デーヴァリシたちは、成就者（シッダ）および大ブラフマリシとともに、主イーシャーナを礼拝し、至上の境地に到った。

Verse 11

मत्स्योदर्यास्तटे पुण्यं स्थानं गुह्यतमं शुभम् / गोचर्ममात्रं विप्रेन्द्रा ओङ्कारेश्वरमुत्तमम्

マツヨーダリー河の岸には、功徳に満ち、最も秘奥で吉祥なる聖地がある。おお最勝のバラモンよ、それは牛皮一枚ほどの広さにすぎぬが、オンカーレーシュヴァラの至上の霊廟である。

Verse 12

कृत्तिवासेश्वरं लिङ्गः मध्यमेश्वरमुत्तमम् / विश्वेश्वरं तथोङ्कारं कपर्देश्वरमेव च

聖なるシヴァ・リンガは、クリッティヴァーセーシュヴァラ、卓越せるマディヤメーシュヴァラ、ヴィシュヴェーシュヴァラ、同じくオンカーラ、そしてカパルデーシュヴァラである。

Verse 13

एतानि गुह्यलिङ्गानि वाराणस्यां द्विजोत्तमाः / न कश्चिदिह जानाति विना शंभोरनुग्रहात्

おお最勝の二度生まれよ、これらはヴァーラーナシーに秘されしリンガである。シャンブ（シヴァ）の恩寵なくして、ここで真に知る者は誰もいない。

Verse 14

एवमुक्त्वा ययौ कृष्णः पाराशर्यो महामुनिः / कृत्तिवासेश्वरं लिङ्गं द्रष्टुं देवस्य शूलिनः

かく語り終えると、パラーシャラの子にして大牟尼クリシュナ・ドヴァイパーヤナは、三叉戟を執る主（シヴァ）のクリッティヴァーセーシュヴァラのリンガを拝観せんと旅立った。

Verse 15

समभ्यर्च्य तथा शिष्यैर्माहात्म्यं कृत्तिवाससः / कथयामास शिष्येभ्यो भगवान् ब्रह्मवित्तमः

弟子たちと共にしかるべく供養礼拝を成したのち、ブラフマンを知る者のうち最勝なるバガヴァーンは、クリッティヴァーサ（シヴァ）の聖なる威徳を弟子らに語り示した。

Verse 16

अस्मिन् स्थाने पुरा दैत्यो हस्ती भूत्वा भवान्तिकम् / ब्राह्मणान् हन्तुमायातो ये ऽत्र नित्यमुपासते

まさにこの地に、昔、あるダイティヤが象の姿となって近づき、ここで常に（主を）礼拝するバラモンたちを殺そうとした。

Verse 17

तेषां लिङ्गान्महादेवः प्रादुरासीत् त्रिलोचनः / रक्षणार्थं द्विजश्रेष्ठा भक्तानां भक्तवत्सलः

彼らのリンガより、三つの眼をもつ大自在天マハーデーヴァが顕現した—おお、二度生まれの最勝者よ—守護のためである。彼は信徒を愛し、礼拝する者に常に慈愛深い。

Verse 18

हत्वा गजाकृतिं दैत्यं शूलेनावज्ञया हरः / वसस्तस्याकरोत् कृत्तिं कृत्तिवासेश्वरस्ततः

ハラ（シヴァ）は、象の姿を取ったダイティヤを三叉戟で討ち、敵を侮るがゆえにその皮を自らの衣とした。ゆえに主はクリッティヴァーサ—「皮を纏う者」—と称される。

Verse 19

अत्र सिद्धिं परां प्राप्ता मुनयो मुनिपुङ्गवाः / तेनैव च शरीरेण प्राप्तास्तत् परमं पदम्

ここにおいて、牟尼たち—見者の中の最勝—は至上の成就を得、しかもその同じ身のままで、究竟の境地たる最高の住処に到達した。

Verse 20

विद्या विद्येश्वरा रुद्राः शिवाये च प्रकीर्तिताः / कृत्तिवासेश्वरं लिङ्गं नित्यमावृत्य संस्थिताः

神聖なるヴィディヤー、ヴィディエーシュヴァラ、ルドラ、そしてシヴァの眷属と称えられる衆は、常にそこに住し、クリッティヴァーセーシュヴァラのリンガを絶えず取り囲んでいる。

Verse 21

ज्ञात्वा कलियुगं घोरमधर्मबहुलं जनाः / कृत्तिवासं न मुञ्चन्ति कृतार्थास्ते न संशयः

カリの世が恐ろしく、不法（アダルマ）に満ちると知って、人々はクリッティヴァーサを捨てない。そうする者は目的を成就する—疑いはない。

Verse 22

जन्मान्तरसहस्त्रेण मोक्षो ऽन्यत्राप्यते न वा / एकेन जन्मना मोक्षः कृत्तिवासे तु लभ्यते

他の地では解脱は千生を経て得られるか、あるいは得られぬこともある。だがクリッティヴァーサにおいては、一生のうちに解脱が授けられる。

Verse 23

आलयः सर्वसिद्धानामेतत् स्थानं वदन्ति हि / गोपितं देवदेवेन महादेवेन शंभुना

まことに、この地はあらゆるシッダの住処と説かれる。これは神々の神、マハーデーヴァ・シャンブによって秘され、護られている。

Verse 24

युगे युगे ह्यत्र दान्ता ब्राह्मणा वेदपारागाः / उपासते महादेवं जपन्ति शतरुद्रियम्

あらゆる時代に、この聖なる地において、自己を制しヴェーダの彼岸に達したバラモンたちは、マハーデーヴァを礼拝し、「シャタルドリーヤ」を誦する。

Verse 25

स्तुवन्ति सततं देवं त्र्यम्बकं कृत्तिवाससम् / ध्यायन्ति हृदये देवं स्थाणुं सर्वान्तरं शिवम्

彼らは常に神を讃える——三つ目のトリヤンバカ、皮衣をまとう御方——そして心中にて神なるスターヌを観想する。万有の内に内在するシヴァである。

Verse 26

गायन्ति सिद्धाः किल गीतकानि ये वाराणस्यां निवसन्ति विप्राः / तेषामथैकेन भवेन मुक्तिर् ये कृत्तिवासं शरणं प्रपन्नाः

まことに、成就者（シッダ）たちはヴァーラーナシーに住まうバラモンを讃える聖なる歌をうたう。彼らには一生のうちに解脱が訪れる——クリッティヴァーサ（シヴァ）を庇護として帰依した者たちに。

Verse 27

संप्राप्य लोके जगतामभीष्टं सुदुर्लभं विप्रकुलेषु जन्म / ध्याने समाधाय जपन्ति रुद्रं ध्यायन्ति चित्ते यतयो महेशम्

この世で衆生の望むもの——得がたいバラモン家への誕生——を得たのち、修行者たちは禅定と三昧に身を据え、ルドラの名を唱え、心にマヘーシャを観ずる。

Verse 28

आराधयन्ति प्रभुमीशितारं वाराणसीमध्यगता मुनिन्द्राः / यजन्ति यज्ञैरभिसंधिहीनाः स्तुवन्ति रुद्रं प्रणमन्ति शंभुम्

ヴァーラーナシーのまさに中心に住まう最勝の聖仙たちは、主にして至上の統御者を礼拝する。私心なく祭祀を捧げ、ルドラを讃え、シャンブーに頂礼する。

Verse 29

नमो भवायामलयोगधाम्ने स्थाणुं प्रपद्ये गिरिशं पुराणम् / स्मरामि रुद्रं हृदये निविष्टं जाने महादेवमनेकरूपम्

ヨーガの無垢なる住処たるバヴァ（Bhava）に礼拝し、古の山主ギリーシャ（Girīśa）たるスターヌ（Sthāṇu）に帰依する。心中に坐すルドラ（Rudra）を念じ、無数の姿を現す唯一者としてマハーデーヴァ（Mahādeva）を識る。