Adhyaya 66

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे सोमसौम्ययोर्जन्मकथनं नाम पञ्चषष्टितमो ऽध्यायः // ६५// सूत उवाच सोमस्य तु बुधः पुत्रो बुधस्य तु पुरूरवाः / तेजस्वी दानशीलश्च यज्वा विपुलदक्षिणः

かくして『シュリー・ブラフマाण्ड・マハープラーナ』、風神ヴァーユの説く中篇・第三ウポッダータ・パーダに、「ソーマとサウミャの誕生譚」と名づける第六十五章がある。スータは語った――ソーマの子はブダ（Budha）、ブダの子はプルーラヴァ（Purūrava）。彼は光輝に満ち、施しに富み、ヤジュニャを修し、豊かなダクシナーを捧げた。

Verse 2

ब्रह्मवादी पराक्रान्तः शत्रुभिर्युधि दुर्जयः / आहर्त्ता जाग्निहोत्रस्य यज्ञानां च महीपतिः

彼はブラフマンの教えを語る者（brahmavādī）で、勇猛にして、戦場では敵にとって打ち難い存在であった。アグニホートラを執り行い、諸ヤジュニャの主として大地を治める王であった。

Verse 3

सत्यवाग्धर्मबुद्धिश्च कान्तः संवृत्तमैथुनः / अतीव त्रिषु लोकेषु रूपेणाप्रतिमो ऽभवत्

彼は真実を語り、ダルマの智慧を備え、麗しく、節制していた（マイトゥナを慎んだ）。その容姿は三界において比類なきものであった。

Verse 4

तं ब्रह्मवादिनं दान्तं धर्मज्ञं सत्यवादिनम् / उर्वशी वरयामास हित्वा मानं यशस्विनी

名高きウルヴァシーは、誇りを捨てて、彼――ブラフマンを語る者で、心を調え、ダルマを知り、真実を語るその人――を夫として選んだ。

Verse 5

तया सहावसद्राजा दश वर्षाणि चाष्ट च / सप्त षट्सप्त चाष्टौ च दश चाष्टौ च वीर्यवान्

彼女とともに、その勇力ある王は十年と八年（十八年）住まい、さらに七年、六年、七年、八年、そして再び十年と八年も（順に）共に過ごした。

Verse 6

वने चैत्ररथे रम्ये तथा मन्दाकिनीतटे / अलकायां विशालायां नन्दने च वनोत्तमे

麗しきチャイトララタの森に、またマンダーキニーの岸辺に；広大なるアラカーの都に、そして最勝のナンダナの森にも。

Verse 7

गन्धमादनपादेषु मेरुशृङ्गे नगोत्तमे / उत्तरांश्च कुरून्प्राप्य कलापग्राममेव च

ガンダマーダナの麓に、山々の王たるメールの峰に；さらに北クルの地に至り、カラーパの村にも及んだ。

Verse 8

एतेषु वनमुख्येषु सुरैराचरितेषु च / उर्वश्या महितो राजा रेमे परमया मुदा

これら神々の遊行する第一の森々において、ウルヴァシーに讃えられた王は、至上の歓喜に浸って戯れた。

Verse 9

ऋषय ऊचुः गन्धर्वी चोर्वशी देवी राजानं मानुषं कथम् / उत्सृज्य तं च संप्राप्ता तन्नो ब्रूहि च दुष्कृतम्

仙人たちは言った。「神なるガンダルヴィー、ウルヴァシーは、いかにして人間の王を捨て、ここへ来たのか。その過ちを我らに語れ。」

Verse 10

सूत उवाच ब्रह्मशापाभिभूता सा मानुषं समुपस्थिता / आत्मनः शापमोक्षार्थं नियमं सा चकार तु

スータは語った。「ブラフマーの呪いに圧されて、彼女（ウルヴァシー）は人間のもとに近づいた。自らの呪いの解脱のため、彼女は一つの戒律（ニヤマ）を定めたのである。」

Verse 11

अनग्नदर्शनं चैव अकामात्सह मैथुनम् / द्वौ मेषौ शयनाभ्याशे सा तावद्ध्यवतिष्ठते

聖なる火を拝さず、欲なきままに交わるとき、寝台の傍らで彼女は二か月のあいだそのまま留まる。

Verse 12

घृतमात्रं तथाऽहारः कालमेकं तु पार्थिव / यद्येष समयो राजन्यावत्कालश्च ते दृढः

地の王よ、彼女の食はただギーのみ、期限は一つの時とせよ。王よ、この時の契約が汝にとって堅固である限り。

Verse 13

तावत्कालं तु वत्स्यामि एष नः समयः कृतः / तस्यास्तं समयं सर्वं स राजा पर्यपालयत्

我はその期間だけ住まう—これが我らの結んだ時の約定である。彼女のその定めの全てを、王は余すところなく守り抜いた。

Verse 14

एवं सा चावसत्तेन सहेलेना भिगामिनी / वर्षाण्यथ चतुःषष्टिं तद्भक्त्या शापमोहिता

かくして彼女は戯れの心で彼に寄り添い続け、彼への信愛ゆえに呪いの迷いに覆われて、六十四年のあいだそのまま留まった。

Verse 15

उर्वशी मानुषं प्राप्ता गन्धर्वाश्चिन्तयान्विताः / गन्धर्वा ऊचुः चिन्तयध्वं महाभागा यथा सा तु वराङ्गना

ウルヴァシーが人間界に至ると、ガンダルヴァたちは憂いに満たされた。ガンダルヴァは言った。「幸い多き者たちよ、あの比類なき佳人がいかにして（解き放たれるか）思案せよ。」

Verse 16

आगच्छेत्तु पुनर्देवानुर्वशी स्वर्गभूषणम् / ततो विश्वापसुर्नाम गन्धर्वः सुमहामतिः

やがて天界の飾りであるウルヴァシーは再び神々のもとへ帰った。そのとき、ヴィシュヴァーパスという名の大いなる知恵をもつガンダルヴァが現れた。

Verse 17

जहारोरणकौ तस्यास्तत्पश्चात्सा दिवं गता / तस्यास्तु विरहेणासौ भ्रममाणस्त्वथोर्वशीम्

彼は彼女のウラナカを二つとも奪い、その後彼女は天へ帰った。彼女との別離により、彼は迷いさまよい、再びウルヴァシーを求めた。

Verse 18

ददर्श च कुरुक्षेत्रे तया संभाषितो ऽप्ययम् / गन्धर्वानुपधावेति स तच्चक्रे ऽथ ते ददुः

彼はクルクシェートラで彼女を見いだし、言葉も交わした。「ガンダルヴァたちのもとへ急げ」と告げられると彼はその通りにし、すると彼らはそれを彼に与えた。

Verse 19

अग्निस्थालीं तया राजा गतः स्वर्गं महारथः / एको ऽग्निः पूर्वमासीद्वै ऐलस्तं त्रीनकल्पयत्

彼女（ウルヴァシー）によって、偉大な戦車武者たる王はアグニスタ―リーを携えて天界へ赴いた。もとは火は一つであったが、アイラはそれを三つに整えた。

Verse 20

एवंप्रभावो राजासीदैलस्तु द्विजसत्तमाः / देशे पुण्यतमे चैव महर्षिभिरलङ्कृते

おお、最勝の二度生まれの者たちよ。アイラ王はかくも大いなる威力を備え、偉大なリシたちにより荘厳された、最も聖なる地に住していた。

Verse 21

राज्यं स कारयामास प्रयागे पृथिवीपतिः / उत्तरे यामुने तीरे प्रतिष्ठाने महायशाः

その大いなる名声をもつ地上の王はプラヤーガにて国を治め、ヤムナー河の北岸、プラティシュターナに住まわれた。

Verse 22

तस्य पुत्रा बभूवुर्हि षडिन्द्रोपमतेजसः / गन्धर्वलोके विदिता आयुर्द्धीमानमावसुः

彼にはインドラに等しい光威をもつ六人の子が生まれ、ガンダルヴァの界に名高い—アーユ、ディーマーン、アマーヴァスであった。

Verse 23

विश्वावसुः श्रतायुश्च घृतायुश्चोवर्शीसुताः / अमाव सोस्तु वै जाते भीमो राजाथ विश्वचित्

ヴィシュヴァーヴァス、シュラターユ、グリターユはヴァルシーの子であり、アマーヴァスより王ビー マが生まれ、さらにヴィシュヴァチトが続いた。

Verse 24

श्रीमान्भीमस्य दायादो राजासीत्काञ्चनप्रभः / विद्वांस्तु काञ्चनस्यापि सुहोत्रो ऽभून्महाबल

ビー マの輝かしき後継は王カーンチャナプラバであり、カーンチャナには博識にして大力のスホートラが生まれた。

Verse 25

सुहोत्रस्याभवज्जह्नुः केशिनीगर्भसंभवः / प्रतिगत्य ततो गङ्गा वितते य५कर्मणि

スホートラにはケーシニーの胎よりジャフヌが生まれ、やがて祭祀（ヤジュニャ）の行が広く営まれると、ガンガーは再び帰り来た。

Verse 26

सादयामास तं देशं भाविनोर्ऽथस्य दर्शनात् / गङ्गया प्लावितं दृष्ट्वा यज्ञवाटं समन्ततः

来たるべき事の兆しを見て、彼はその国土を鎮めた。さらに、ガンガーにより四方から水に浸された祭祀の場を見た。

Verse 27

सौहोत्रिरपि संक्रुद्धो गङ्गां राजा द्विजोत्तमाः / तदाराजर्षिणा पीतां गङ्गां दृष्ट्वा सुरर्षयः

王よ。最勝の婆羅門サウホートリもまたガンガーに憤った。すると天の聖仙たちは、王仙が飲み干したガンガーを見て驚嘆した。

Verse 28

उपनिन्युर्महाभागा दुहितृत्वेन जाह्नवीम् / यौवनाश्वस्य पौत्रीं तु कावेरीं जह्नुरावहत्

幸いある者たちはジャーフナヴィー（ガンガー）を娘として迎えた。さらにジャフヌは、ユヴァナーシュヴァの孫娘カーヴェリーを連れて来た。

Verse 29

युवनाश्वस्य शापेन गङ्गार्द्धेन विनिर्ममे / कावेरीं सरितां श्रेष्ठ जह्नुभार्यामनिन्दिताम्

ユヴァナーシュヴァの呪いにより、ガンガーの半分からカーヴェリーが生まれた。彼女は諸河の最勝であり、ジャフヌの咎なき妻である。

Verse 30

जह्नुस्तु दयितं पुत्रं सुनहं नाम धार्मिकम् / कावेर्यां जनयामास अजकस्तस्य चात्मजः

ジャフヌはカーヴェリーとの間に、スナハという法に篤い愛子をもうけた。さらにその子には、アジャカという息子が生まれた。

Verse 31

अजकस्य तु दायादो बलाकाश्वो महायशाः / बभूव मृग शीलः सुशस्तस्यात्मजः स्मृतः

アジャカの後継は大いなる名声をもつバラーカーシュヴァであった。鹿のような性質を備え、スシャスタの子と伝えられる。

Verse 32

कुशपुत्रा बभूवुश्च चत्वारो देववर्चसः / कुशांबः कुशानाभश्च अमूर्तरयमो वसुः

クシャには神々のように輝く四人の子が生まれた。クシャーンバ、クシャーナーバ、アムールタラヤマ、そしてヴァスである。

Verse 33

कुशिकस्तु तपस्तेपे पुत्रार्थी राजसत्तमः / पूर्णे वर्षसहस्रे वै शतक्रतुरपश्यत

王の中の最勝者クシカは、子を求めて苦行に励んだ。千年が満ちると、彼はシャタクラトゥ（インドラ）を拝した。

Verse 34

तमुग्रतपसं दृष्ट्वा सहस्राक्षः पुरन्दरः / समर्थः पुत्रजनने स्वयमेवास्य शाश्वतः

その激しい苦行を見て、千眼のプランダラ（インドラ）は、永遠なる自らが彼の子として生まれ得ると定めた。

Verse 35

पुत्रत्वं कल्पयामास स्वयमेव पुरन्दरः / गाधिर्नामाभवत्पुत्रः कौशिकः पाकशासनः

プランダラ（インドラ）は自ら子となることを定めた。かくしてカウシカの系に「ガーディ」と名づけられた子が生まれた—それはパーカシャーサナ（インドラ）その人であった。

Verse 36

पौरुकुत्स्यभवद्भार्या गाधेस्तस्यामजायत / पूर्वं कन्या महाभागा नाम्ना सत्यवती शुभा

パウルクツヤの妻はガーディの妃となり、その胎よりまず、吉祥にして大いなる福徳を備えた娘サティヤヴァティーが生まれた。

Verse 37

तां गाधिः पुत्रकामाय ऋचीकाय ददौ प्रभुः / तस्याः प्रीतस्तु वै भर्त्ता भार्गवो भृगुनन्दनः

子を望むガーディは彼女をリチーカに与えた。夫となったリチーカは、ブリグの裔なるバールガヴァとして、彼女を深く喜んだ。

Verse 38

पुत्रार्थे साधयामास चरुं गाधेस्तथैव च / अथावोचत्प्रियां तत्र ऋचीको भार्गवस्तदा

子を得るため彼はチャルを調え、ガーディのためにも同様にした。そこでバールガヴァのリチーカは愛しき妻に語った。

Verse 39

उपभोज्यश्चरुरयं त्वया मात्रा च ते शुभा / तस्या जनिष्यते पुत्रो दीप्तिमान्क्षत्त्रियर्षभः

このチャルは汝と吉祥なる母とが共に食すべし。そこから、光輝あるクシャトリヤの雄たる子が生まれよう。

Verse 40

अजेयः क्षत्त्रियैर्युद्धे क्षत्रियर्षभसूदनः / तवापि पुत्रं कल्याणि धृतिमन्तं तपोधनम्

戦において彼はクシャトリヤに不敗、クシャトリヤの雄を討つ者となる。さらに汝も、吉祥なる者よ、忍耐に富み苦行の宝を備えた子を得る。

Verse 41

शमात्मकं द्विजश्रेष्ठं चरुरेष विधास्यति / एवमुक्त्वा तु तां भार्यामृचीको भृगुनन्दनः

ブリグの子リーチーカは妻に言った。「この供物の粥（チャル）は、寂静の性をもつ最上の二度生まれ（婆羅門）を生じさせる。」そう告げた。

Verse 42

तपस्यभिरतो नित्यमरण्यं प्रविशेश ह / गाधिः सदारस्तु तदा ऋचीकाश्रममभ्यगात्

彼は常に苦行に励み、森へ入った。その時、ガーディ王は妃とともにリーチーカのアーシュラマに赴いた。

Verse 43

तीर्थयात्राप्रसंगेन सुतां द्रष्टुं नरेश्वरः / चरुद्वयं गृहीत्वा तु ऋषेः स्त्यवती तदा

聖地巡礼（ティールタ・ヤートラー）の折に、王は娘に会いに来た。その時サティヤヴァティーは、仙人から授かった二つのチャルを受け取った。

Verse 44

भर्तुर्वचनमव्यग्रा हृष्टा मात्रे न्यवेदयत् / माता तु तस्यै दैवैन दुहित्रे स्वचरुं ददौ

夫の言葉を聞いた彼女は、心乱れず喜んで母に告げた。だが運命のめぐり合わせにより、母は娘に自分のチャルを与えてしまった。

Verse 45

तस्याश्चरुमथाज्ञानादात्मनः सा चकार ह / अथ सत्यवती गर्भं क्षत्रियान्तकरं शुभम्

無知ゆえに彼女はそのチャルを自分のために用いた。するとサティヤヴァティーは、吉祥にしてクシャトリヤを滅ぼす胎を宿した。

Verse 46

धारयामास दीप्तेन वपुषा घोरदर्शना / तामृचीकस्ततो दृष्ट्वा योगेनाप्यवमृश्य च

その恐ろしい姿の女は、燃えるように輝く身を保っていた。ルチーカはそれを見て、ヨーガの力でも熟考した。

Verse 47

तदाब्रवीद्द्विजश्रेष्ठः स्वां भार्यां वरवर्णिनीम् / मात्रासि वञ्चिता भद्रे चरुव्यत्यासहेतुना

そのとき最勝の婆羅門は、麗しい肌の妻に言った。「善き人よ、供物チャルが取り替えられたため、汝は母に欺かれたのだ。」

Verse 48

जनिष्यति हि पुत्रस्ते क्रूरकर्मातिदारुमः / माता जनिष्यते चापि तथा भूतं तपोधनम्

まことに汝の子は、残酷な業をなす、きわめて苛烈な者として生まれよう。さらに汝の母もまた、苦行を宝とする子を産むであろう。

Verse 49

विश्वं हि ब्रह्मतपसा मया तत्र समर्पितम् / एवमुक्ता महाभागा भर्त्रा सत्यवती तदा

なぜなら、婆羅門の苦行によって、私はそこで全世界を捧げたのだから。夫にこう告げられた大いなる幸運のサティヤヴァティーは、そのとき……

Verse 50

प्रसादयामास पतिं सुतो मे नेदृशो भवेत् / ब्राह्मणापसदस्त्वत्त इत्युक्तो मुनिमब्रवीत्

彼女は夫をなだめて言った。「わが子がこのようになりませぬように。あなたのゆえに、彼は婆羅門の中の落伍者と呼ばれてしまいます。」そう言って聖仙に願い出た。

Verse 51

नैव संकल्पितः कामो मया भद्रे तथा त्वया / उग्रकर्मा भवेत्पुत्रः पितुर्मातुश्च कारणात्

おおバドレーよ、私も汝もそのような欲を思い定めたのではない。だが父母の因により、子は荒々しい業をなす者となり得る。

Verse 52

पुनः सत्यवती वाक्यमेवमुक्ताब्रवीदिदम् / इच्छंल्लोकानपि मुने सृजेथाः किं पुनः सुतम्

さらにサティヤヴァティーは言った。「聖仙よ、あなたが望めば諸世界さえ創造できる。ましてや一人の子など、なおさらである。」

Verse 53

शमात्मकमृजुं भर्त्तः पुत्रं मे दातुमर्हसि / काममेवंविधः पौत्रो मम स्यात्तव सुव्रत

夫よ、あなたは私に、静けさを本性とし柔和なる子を授けるにふさわしい。清き誓いを守る方よ、そのような孫があなたより私に授かることを願う。

Verse 54

यद्यन्यथा न सक्यं वै कर्तुंमेवं द्विजोत्तम / ततः प्रसादमकरोत्स तस्यास्तपसो बलात्

二度生まれの最勝者よ、もし他の仕方では成し得ぬなら、彼は彼女の苦行の力により歓喜して恩寵を与えた。

Verse 55

पुत्रे नास्ति विशेषो मे पौत्रे वा वरवर्णिनि / त्वया यथोक्तं वचनं तथा भद्रेभविष्यति

麗しき者よ、私にとって子と孫に差別はない。バドレーよ、汝の言葉のとおりに成るであろう。

Verse 56

तस्मात्सत्यवती पुत्रं जनयामास भार्गवम् / तपस्यभिरतं दान्तं जमदग्निं शमात्मकम्

それゆえサティヤヴァティーは、バーラグヴァの子ジャマダグニを産んだ。彼は苦行に励み、克己し、戒律に堅く、寂静を本性とした。

Verse 57

भृगोश्चरुविपर्यासे रौद्रवैष्णवयोः पुरा / जमनाद्वैष्णवस्याग्नेर्जमदग्निरजायत

昔、ブリグの供物チャルが取り違えられ、ラウドラとヴァイシュナヴァの二つの聖火が関わったとき、ヴァイシュナヴァの火の発動よりジャマダグニが生まれた。

Verse 59

विश्वामित्रं तु दायादं गाधिः कुशिकनन्दनः / प्राप्य ब्रह्मर्षिसमतां जगाम ब्रह्मणा वृतः ६६।५८// सा हि सत्यवती पुण्या सत्यव्रतपरायणा / कौशिकी तु समाख्याता प्रवृत्तेयं महानदी

クシカの子ガーディは、ヴィシュヴァーミトラを後継として得て梵仙に等しい位を成就し、ブラフマーに護られて至高の境地へ赴いた。かの清浄なるサティヤヴァティーは真実の誓いに専心し、彼女より『カウシキー』と呼ばれる大河が流れ出た。

Verse 60

परिस्रुता महाभागा कौशिकी सरितां वरा / इक्ष्वाकुवंशप्रभवो रेणुको नाम पार्थिवः

流れゆく大いなる福徳の河カウシキーは、諸河のうち最勝である。イークシュヴァーク族には、レーヌカという名の王が現れた。

Verse 61

तस्य कन्या महाभागा कमली नाम रेणुका / रेणुकायां कमल्यां तु तपोधृतिसमाधिना

彼の大いに幸いなる娘はレーヌカーで、またカマリーとも呼ばれた。そのレーヌカー＝カマリーには、苦行と堅忍と三昧によって（高き徳）が確立していた。

Verse 62

आर्चीको जनयामाम जमदग्निः सुदारुणम् / सर्वविद्यान्तगं श्रेष्ठं धनुर्वेदस्य पारगम्

アルチーカは、恐るべき光を放ち、あらゆる学の究竟に達し、弓術ヴェーダ（ダヌルヴェーダ）に通暁する最勝のジャマダグニを生んだ。

Verse 63

रामं क्षत्त्रियहन्तारं प्रदीप्तमिव पावकम् / और्वस्यैवमृचीकस्य सत्यवत्यां महामनाः

アウルヴァの裔リチーカのサティヤヴァティーに、偉大なる心のラーマが生まれた。彼はクシャトリヤを滅する者、燃え立つ火のごとく輝く。

Verse 64

जमदग्निस्तपोवीर्याज्जज्ञे ब्रह्मविदां वरः / मध्यमश्च शुनःशेफः शुनः पुच्छः कनिष्ठकः

苦行の威力によって、梵を知る者の中で最勝のジャマダグニが生まれた。中子はシュナハシェーパ、末子はシュナハプッチャである。

Verse 65

विश्वामित्रस्तु धर्मात्मा नाम्ना विश्वरथः स्मृतः / जज्ञे भृगुप्रसादेन कौशिकान्वयवर्द्धनः

法を体するヴィシュヴァーミトラは「ヴィシュヴァラタ」とも称えられる。ブリグの恩寵により生まれ、カウシカの系譜を増広した。

Verse 66

विश्वामित्रस्य पुत्रस्तु शुनःशेफो ऽभवन्मुनिः / हरिश्चन्द्रस्य यज्ञे तु पशुत्वे नियतः स वै

ヴィシュヴァーミトラの子シュナハシェーパはムニとなった。だがハリシュチャンドラの祭祀において、彼はまことに獣の供犠として定められていた。

Verse 67

देवैर्दत्तः शुनःशेफो विश्वामित्राय वै पुनः / देवैर्दत्तः स वै यस्माद्देवरातस्ततो ऽभवत्

神々により授けられたシュナḥシェーパは、再びヴィシュヴァーミトラに託された。神々の賜物であったゆえに、彼はデーヴァラータと呼ばれた。

Verse 68

विश्वामित्रस्य पुत्राणां शुनःशेफो ऽग्रजः स्मृतः / मधुच्छन्दादयश्चैव कृतदेवौ ध्रुवाष्टकौ

ヴィシュヴァーミトラの子らのうち、シュナḥシェーパは長子と伝えられる。さらにマドゥチャンダら、またクリタデーヴァ、ドゥルヴァ、アシュタカも挙げられる。

Verse 69

कच्छपः पूरणश्चैव विश्वामित्रसुतास्तु वै / तेषाङ्गोत्राणि बहुधा कौशिकानां महात्मनाम्

カッチャパとプーラナもまたヴィシュヴァーミトラの子であった。かの大いなるカウシカ族のゴートラは多様に分かれ広がった。

Verse 70

पार्थिवा देवराताश्च जाज्ञवल्क्याः समर्पणाः / उदुंबराश्च वातड्यास्तलकायनचान्द्रवाः

パールティヴァ、デーヴァラータ、ジャージュニャヴァルキヤ、サマルパナ、ウドゥンバラ、ヴァータḍヤ、タラカーヤナ、チャンドラヴァ——これらが（ゴートラの）諸分派として挙げられる。

Verse 71

लोहिण्यो रेणवस्छैव तथा कारिषवः स्मृताः / बभ्रवः पणिनस्छैव ध्यानजप्यास्तथैव च

ローヒニヤ、レーナヴァ、カーリシャヴァもまた伝えられ、同様にバブ्रヴァ、パニナ、そしてディヤーナジャピヤも（諸分派として）挙げられる。

Verse 72

श्यामायना हिरण्याक्षाः सांकृता गालवाः स्मृताः / देवला यामदूताश्च शालङ्कायनबाष्कलाः

シャーマーヤナ、ヒラニャークシャ、サーンクリタ、ガーラヴァは、名高き系統としてスムリティに記される。さらにデーヴァラ、ヤマの使者（ヤマドゥータ）、シャーランカーヤナ＝バーシュカラも挙げられる。

Verse 74

लालाढ्या बादराश्चान्ये विश्वामित्रस्य धीमतः / ऋष्यन्तरविवाह्यास्ते बहबः कौशिकाः स्मृताः // ६५।७३// कौशिकाः सौश्रुताश्चैव तथान्ये सैन्धवायनाः / योगेश्वरस्य पुण्यस्य बह्मर्षेः कौशिकस्य वै / विश्वामित्रस्य पुत्राणां शुनःशेफो ऽग्रजः स्मृतः

賢きヴィシュヴァーミトラには、ララーディヤやバーダラという他の子らもあり、彼らはリシュヤンタラの系に婚姻し得て、多くが「カウシカ」として記憶される。さらにカウシカ、サウシュルタ、またサインダヴァーヤナと呼ばれる者たちもいた。清浄なるヨーガの主、梵仙カウシカたるヴィシュヴァーミトラの子らのうち、シュナḥシェーパが長子と伝えられる。

Verse 75

दृषद्वती सुतश्चापि विश्वामित्रात्तथाष्टकः / अष्टकस्य सुतो लौहिः प्रोक्तो जह्नुगणो मया

ヴィシュヴァーミトラからは、ドリシャドヴァティーの子アシュタカも生まれた。アシュタカの子はラウヒであり、これを私はジャフヌの一族として語った。

Verse 76

ऋषय ऊचुः किंलक्षणेन धर्मेण तपसेह श्रुतेन वा

リシたちは言った。「いかなる相を備えたダルマによって、あるいはいかなる苦行（タパス）によって、またはどのシュルティの智によって（それは得られるのか）。」

Verse 77

ब्राह्मण्यं समनुप्राप्तं विश्वामित्रादिभिर्नृपैः / येनयेनाभिधानेन ब्राह्मण्यं क्षत्रिया गताः

ヴィシュヴァーミトラらの王たちは、ついにブラーフマニヤ（婆羅門位）を得た。いかなる名といかなる道によって、クシャトリヤがブラーフマニヤへ至ったのか（語り給え）。

Verse 78

विशेषं ज्ञातुमिच्छामि तपसो दानतस्तथा / एवमुक्तस्ततो वाक्यमब्रवीदिदमर्थवत्

苦行と布施の特別な違いを知りたい。そう告げられると、彼は意義深い言葉を語った。

Verse 79

अन्यायोपगतैर्द्रव्यैराहूय द्विजसत्तमान् / धर्माभिकाङ्क्षी यजते न धर्मफलमश्नुते

不正に得た財で最上の二度生まれ（ドヴィジャ）を招き、法を求めて祭祀を行っても、法の果報は得られない。

Verse 80

जपं कृत्वा तथा तीव्रं धनलोभान्निरङ्कुशः / रागमोहान्वितो ह्यन्ते पावनार्थं ददाति यः

財欲に歯止めなく激しいジャパを行い、執着と迷妄に染まり、ついには浄化のためだけに施しをする者は——

Verse 81

तेन दत्तानि दानानि ह्यफलानि भवन्त्युत / तस्य धर्मप्रवृत्तस्य हिंसकस्य दुरात्मनः

その悪しき心の暴虐な者、法に励むふりをする者が施す布施は、まことに果報を結ばない。

Verse 82

एवं लब्ध्वा धने मोहाद्ददतो यजतश्च ह / संक्लिष्टं कर्मणा दानं न तिष्ठति दुरात्मनः

このように財を得て迷いから施しや祭祀を行っても、悪しき者の業に汚れた布施はとどまらない。

Verse 83

न्यायागतानां द्रव्याणां तीर्थं संप्रतिपादनम् / कामाननभि संधाय यजते च ददाति च

正しく得た財は、聖なるティールタに法にかなって奉納すべきである。欲に縛られず、彼は祭祀を行い、また施しをする。

Verse 84

स दानफलमाप्नोति तच्च दानं सुखोदयम् / दानेन भोगानाप्नोति स्वर्गं सत्येन गच्छति

彼は布施の果報を得る。その布施は安楽を生む。布施によって享楽を得、真実によって天界へ至る。

Verse 85

तपसा तु सुतप्तेन लोकान्विष्टभ्य तिष्ठति / सत्यं तु तपसः श्रेयस्तस्माज्ज्ञानं गुरु स्मृतम्

よく鍛えられた苦行によって、彼は諸世界を支えて立つ。だが苦行よりも勝るのは真実である。ゆえに智慧は師（グル）と記憶される。

Verse 86

श्रूयते हि तपस्सिद्धाः क्षत्त्रोपेता द्विजातयः / विश्वामित्रो नरपतिर्मान्धाता संकृतिः कपिः

苦行によって成就した、クシャトリヤに縁ある二度生まれ（ドヴィジャ）もいたと伝えられる。ヴィシュヴァーミトラ、王マーンダータ、サンクリティ、カピである。

Verse 87

काश्यश्च पुरुकुत्सश्च शलो गृत्समदः प्रभुः / आर्ष्टिषेणो ऽजमीढश्च भार्गव्योमस्तथैव च

また、カーシュヤ、プルクツァ、シャラ、尊きグリツァマダ、アールシュティシェーナ、アジャミーダ、そしてバールガヴヨーマも、同じく苦行成就者として語られる。

Verse 88

कक्षीवांश्चैवौशिजश्च नृपश्च शिशिरस्तथा / रथान्तरः शौनकश्च विष्णुवृद्धादयो नृपाः

カクシーヴァーン、アウシジャ、王シシラ、ラターンタラ、シャウナカ、そしてヴィシュヌヴリッダらは諸王であった。

Verse 89

क्षत्रोपेताः स्मृता ह्येते तपसा ऋषितां गताः / एते राजर्षयः सर्वे सिद्धिं तु महतीं गताः

彼らはクシャトリヤの徳を備える者として記憶され、苦行によってリシの境地に至った。これらの王仙は皆、大いなる成就を得た。

Verse 90

अत ज्ञर्ध्वं प्रवक्ष्यामि आयोर्वंशं महात्मनः

これより、偉大なるアーユの系譜を説き明かそう。