Shloka 40
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
अजेयः क्षत्त्रियैर्युद्धे क्षत्रियर्षभसूदनः / तवापि पुत्रं कल्याणि धृतिमन्तं तपोधनम्
Transliteration
ajeyaḥ kṣattriyairyuddhe kṣatriyarṣabhasūdanaḥ / tavāpi putraṃ kalyāṇi dhṛtimantaṃ tapodhanam
Translation
戦において彼はクシャトリヤに不敗、クシャトリヤの雄を討つ者となる。さらに汝も、吉祥なる者よ、忍耐に富み苦行の宝を備えた子を得る。
Word by Word
अजेयःunconquerable
अजेयः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + जेय (जि धातु + यत् कृदन्त)
Formयत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive used adjectivally); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-समास (negation)
क्षत्त्रियैःby kṣatriyas
क्षत्त्रियैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootक्षत्त्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
क्षत्रिय-ऋषभ-सूदनःslayer of the foremost kṣatriyas
क्षत्रिय-ऋषभ-सूदनः:
Samana-adhikarana (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षत्रिय (प्रातिपदिक) + ऋषभ (प्रातिपदिक) + सूदन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (क्षत्रियाणाम् ऋषभानां सूदनः = slayer of the best kṣatriyas)
तवof you/your
तव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपेक्षार्थक निपात (also/too)
पुत्रम्a son
पुत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कल्याणिO auspicious lady
कल्याणि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकल्याणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
धृतिमन्तम्steadfast/possessing fortitude
धृतिमन्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootधृतिमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तपो-धनम्whose wealth is austerity
तपो-धनम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतपस् (प्रातिपदिक) + धन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (तपः एव धनं यस्य)