Rig Veda 9.114.2: Mandala 9, Sukta 114, Mantra 2

Sukta 9.114

Rishi: Kāśyapa (explicitly named; likely rishi of the hymn per tradition).

Devata: Soma (King Soma), with Indra in refrain.

Chandas: Jagatī.

Samhita Patha (Devanagari)

ऋषे मन्त्रकृतां स्तोमैः कश्यपोद्वर्धयन्गिरः । सोमं नमस्य राजानं यो जज्ञे वीरुधां पतिरिन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥

Sanskrit recitationRig Veda 9.114.2

Transliteration

ṛ́ṣe mantra-kṛtā́ṃ stómaiḥ káśyapod-vardháyan gíraḥ | sómaṃ namasya rā́jānaṃ yó jajñé vīrúd hāṃ pátir indrā́yendo pári srava ||

Translation

Wahai Resi, dengan kidung-kidung pujian yang ditempa oleh mantra, Kāśyapa menumbuhkan ujaran-ujaran ilham. Tunduklah hormat kepada Soma, Sang Raja, yang lahir sebagai penguasa daya-daya kehidupan yang bertunas. Wahai Soma milik Indra, mengalirlah mengitari dan masuk ke dalam kami.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ऋषे: O seer
• ऋषे: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक) < √ऋष्/ऋष (to see/know; seer)

• मन्त्रकृताम्: of the makers of hymns/mantras
• मन्त्रकृताम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun (agent-noun, compound)
• Root: मन्त्र-कृत् (प्रातिपदिक); कृत् < √कृ (to make)

• स्तोमैः: with praises (hymns)
• स्तोमैः: करण
• Type: Noun
• Root: स्तोम (प्रातिपदिक)

• कश्यपः: Kaśyapa
• कश्यपः: कर्तृ
• Type: Proper Noun
• Root: कश्यप (प्रातिपदिक; ऋषिनाम)

• उत्: up, forth (intensifier)
• उत्: —
• Type: Indeclinable (prefix/preverb)
• Root: उत् (उपसर्ग)

• वर्धयन्: increasing, causing to grow
• वर्धयन्: कर्तृ (सहवर्ती क्रिया)
• Type: Verb (present participle)
• Root: √वृध् (to grow, increase) → वर्धयति (causative)

• गिरः: songs, chants
• गिरः: कर्म
• Type: Noun
• Root: गिर् (प्रातिपदिक) ‘song, voice’

• सोमम्: Soma
• सोमम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• नमस्य: worship! bow to!
• नमस्य: —
• Type: Verb
• Root: √नम् (to bow) → नमस्यति (denominative/causative-like ‘to worship’)

• राजानम्: the king
• राजानम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• जज्ञे: was born, has been born
• जज्ञे: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √जन् (to be born) → जज्ञे (perf.)

• वीरुधाम्: of plants/herbs
• वीरुधाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: वीरुध् (प्रातिपदिक) ‘plant, herb’

• पतिः: lord
• पतिः: कर्तृ/विशेषण (यः … पतिः)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)

• इन्द्राय: for Indra
• इन्द्राय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• इन्दो: O Indu (Soma)
• इन्दो: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक) ‘Soma-drop’

• परि: around, forth, fully
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• स्रव: flow! stream forth!
• स्रव: —
• Type: Verb
• Root: √स्रु (to flow) → स्रव (impv.)