Rig Veda 9.101.6: Mandala 9, Sukta 101, Mantra 6

Sukta 9.101

Devata: Soma Pavamāna (with Indra)

Samhita Patha (Devanagari)

सहस्रधारः पवते समुद्रो वाचमीङ्खयः । सोमः पती रयीणां सखेन्द्रस्य दिवेदिवे ॥

Transliteration

sahásra-dhāraḥ pavate samudró vā́cam īṅkhayáḥ | sómaḥ pátī rayīṇā́ṃ sakhéndrasya divédive ||

Translation

Berarus seribu, ia mengalir—laksana samudra yang menggerakkan Sabda; Soma, tuan segala kelimpahan, adalah sahabat Indra, hari demi hari.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सहस्रधारः: the thousand-streamed (one)
• सहस्रधारः: कर्तृ
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सहस्र-धार (प्रातिपदिक; समास) < सहस्र + धार (< √धृ ‘धारणे’)

• पवते: purifies/flows (as the purified one)
• पवते: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पू (पवते; ‘शुद्धौ/पवने’)

• समुद्रः: the ocean; the sea (as a vast mass)
• समुद्रः: कर्तृ (पवते इत्यस्य समनाधिकरण-कर्तृ/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)

• वाचम्: speech; utterance
• वाचम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)

• ईङ्खयः: the impeller/stirrer (who sets in motion)
• ईङ्खयः: कर्तृ (पवते इत्यस्य समनाधिकरण-कर्तृ/विशेषण)
• Type: Noun/Agent (epithet)
• Root: ईङ्खय (प्रातिपदिक; कृत्-निर्मित) < √ईङ्ख/ईख् ‘चलने/कम्पने’ (denom./intensive sense) + य (कृत्)

• सोमः: Soma
• सोमः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• पतिः: lord; master
• पतिः: कर्तृ (सोमः इत्यस्य समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)

• रयीणाम्: of riches/wealths
• रयीणाम्: सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः ‘of’)
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• सखा: friend
• सखा: कर्तृ (सोमः इत्यस्य समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सखि/सखा (प्रातिपदिक)

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• दिवे-दिवे: day by day; each day
• दिवे-दिवे: अधिकरण (कालाधिकरणम्)
• Type: Indeclinable (reduplicated adverbial) / Noun in locative used adverbially
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक ‘day/sky’); अव्ययीभाव-प्रयोगः (पुनरुक्ति)