Rig Veda 10.13.5: Mandala 10, Sukta 13, Mantra 5
Sukta 10.13
Devata: Indeterminate/Composite; verse speaks in a symbolic register of Father–Son powers with Marut-force; associated with Ṛta and dual principles
Chandas: Trishtubh (probable, based on RV 10 style and cadence; requires pada-count verification)
Samhita Patha (Devanagari)
सप्त क्षरन्ति शिशवे मरुत्वते पित्रे पुत्रासो अप्यवीवतन्नृतम् । उभे इदस्योभयस्य राजत उभे यतेते उभयस्य पुष्यतः ॥
Transliteration
saptá kṣáranti śíśave marútvate pitré putrā́so ápy avīvatan ṛtám | ubhé íd asyóbháyasya rājata ubhé yatete ubháyasya púṣyataḥ ||
Translation
T10.13.5-ID
Word by Word
सप्तseven
सप्त:
विशेषण (संख्या-विशेषण) / कर्म-विशेषण
TypeIndeclinable
Rootसप्तन् (संख्या-प्रातिपदिक)
क्षरन्तिthey flow, they stream
क्षरन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√क्षर् (क्षरणे)
शिशवेto/for the child
शिशवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootशिशु (प्रातिपदिक)
मरुत्वतेto the Marut-possessing one (attended by the Maruts)
मरुत्वते:
सम्प्रदान (शिशवे इति सह विशेषण)
TypeAdjective
Rootमरुत्वन्त् (विशेषण-प्रातिपदिक; मरुत् + वत्)
पित्रेto/for the father
पित्रे:
सम्प्रदान (शिशवे इति सह समन्वयः)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
पुत्रासःthe sons
पुत्रासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
अपिalso, moreover
अपि:
सम्बन्ध/उपपद-निपात
TypeIndeclinable
Rootअपि (निपात)
अवीवतन्they caused to blow/stir; they set in motion
अवीवतन्:
क्रिया
TypeVerb
Root√वी (वे/वायने/विगमने; कारणे-प्रयोगः) / √वय् इति परम्परया व्याख्येयम्
ऋतम्ṛta (cosmic order, truth)
ऋतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
उभेboth (two)
उभे:
कर्तृ
TypePronoun/Adjective
Rootउभ (सर्वनाम/विशेषण-प्रातिपदिक)
इत्indeed, just
इत्:
सम्बन्ध (बलार्थक)
TypeIndeclinable
Rootइद्/इत् (निपात; emphatic)
अस्यof this (one)
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
उभयस्यof both, of the twofold
उभयस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun/Adjective
Rootउभय (प्रातिपदिक)
राजतthey two shine, are resplendent
राजत:
क्रिया
TypeVerb
Root√राज् (दीप्तौ/शोभायाम्)
उभेboth (two)
उभे:
कर्तृ
TypePronoun/Adjective
Rootउभ (सर्वनाम/विशेषण-प्रातिपदिक)
यतेतेthey two strive/press on
यतेते:
क्रिया
TypeVerb
Root√यत् (प्रयत्ने) + √इ (गत्यर्थ; आत्मनेपद) (यत्-इते इति द्विधा व्याख्या)
उभयस्यof both
उभयस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun/Adjective
Rootउभय (प्रातिपदिक)
पुष्यतःthey two prosper/nourish, they two make thrive
पुष्यतः:
क्रिया
TypeVerb
Root√पुष् (पुष्टौ/वर्धने)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
