Rig Veda 1.119.2: Mandala 1, Sukta 119, Mantra 2

Sukta 1.119

Rishi: Kakṣīvān Dairghatamasa

Devata: Aśvinau

Chandas: Jagatī (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

ऊर्ध्वा धीतिः प्रत्यस्य प्रयामन्यधायि शस्मन्त्समयन्त आ दिशः । स्वदामि घर्मं प्रति यन्त्यूतय आ वामूर्जानी रथमश्विनारुहत् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.119.2

Transliteration

ūrdhvā́ dhītíḥ práty asya práyā́mány ádhāyi śásmant sám ayante ā́ díśaḥ | svádāmi gharmáṃ práti yanty ūtáya ā́ vām ūrjā́nī rátham aśvinā́ aruhat ||

Translation

Pikiran menjulang ke atas dan diletakkan di hadapan pada jalan maju ini; segala penjuru berhimpun menuju pujian. Aku memaniskan persembahan hangat (gharma); pertolongan-pertolongan bergerak mendekatinya. Dan Energi sendiri menaiki kereta kalian, wahai Aśvin.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ऊर्ध्वा: upright, raised
• ऊर्ध्वा: विशेषण (कर्तृ/भाव-वाचक ‘धीति’ का)
• Type: Adjective
• Root: ऊर्ध्व (प्रातिपदिक) अथवा √वृध् (कृदन्त-भाव)

• धीतिḥ: thought, insight, hymn-intent
• धीतिḥ: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: धीति (प्रातिपदिक; √धी ‘ध्यान/बुद्धि’)

• प्रति: towards, in response to
• प्रति: सम्बन्ध/दिशा
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति

• अस्य: of him/this
• अस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रयामन्: in the advance/approach, in the going-forth
• प्रयामन्: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: प्रयामन् (प्रातिपदिक; प्र-√या ‘गमन’ से)

• यथा: as, just as
• यथा: उपमान/प्रकार
• Type: Indeclinable
• Root: यथा

• आधायि: was placed/was set
• आधायि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √धा (आ + √धा)

• शस्मन्त्: praise-bearing, laudatory
• शस्मन्त्: कर्तृ (समयन्तः का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शस्मन्त् (प्रातिपदिक; ‘शस्/शंस्’ से ‘स्तुति/प्रशंसा’ युक्त)

• सम्: together, completely
• सम्: क्रिया-विशेषक
• Type: Indeclinable
• Root: सम्

• अयन्त: they went, they came
• अयन्त: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √इ/√अय् (गमन) + सम्

• आ: to, hither
• आ: दिशा/सम्प्राप्ति
• Type: Indeclinable
• Root: आ

• दिशः: the directions/quarters
• दिशः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: दिश् (प्रातिपदिक)

• स्वदामि: I taste/enjoy; I make sweet
• स्वदामि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √स्वद् (स्वाद/तृप्ति)

• घर्मम्: the hot drink/gharma (ritual heated offering)
• घर्मम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: घर्म (प्रातिपदिक)

• प्रति: towards
• प्रति: दिशा
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति

• यन्ति: they go
• यन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √या (गमन)

• ऊतयः: helps, aids
• ऊतयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: ऊति (प्रातिपदिक; √अव्/√ऊ ‘रक्षा/सहाय’)

• आ: to, hither
• आ: दिशा
• Type: Indeclinable
• Root: आ

• वाम्: to you two / of you two
• वाम्: सम्प्रदान/सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• ऊर्जानी: Ūrjānī (a woman/personification of nourishment/strength)
• ऊर्जानी: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: ऊर्जानी (प्रातिपदिक; ऊर्ज् ‘बल/पोषण’ से) संभवतः नाम/विशेषण

• रथम्: chariot
• रथम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• अश्विना: O Aśvins (the twin horsemen)
• अश्विना: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• आरुहत्: mounted, climbed onto
• आरुहत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √रुह् (आ + √रुह्)