
Sukta 10.47
Indra
Trishtubh (probable for RV 10.47; confirmation needed)
Is mantra mein Indra se bahut tarah ki dhan aur taakat maangi jaati hai. Yeh dhan sirf paise nahi, jeet ki taakat aur ujjwal badhaav bhi hai. Log Indra ke saath apna gehra rishta dikhate hain aur uska haath pakadte hain. Indra ko gayon aur kiranon ka rakshak bataya gaya hai. Sab milkar ek bada ghar aur majboot neev maang rahe hain. Yeh neev Dharti aur Aasmaan ki kripa se bani rahe, aisa prayas hai.
Mantra 1
जगृभ्मा ते दक्षिणमिन्द्र हस्तं वसूयवो वसुपते वसूनाम् । विद्मा हि त्वा गोपतिं शूर गोनामस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥
Indra, humne tumhara daayan haath pakda hai. Tum dhan ke malik ho aur hum dhan maangne aaye hain. Hum jaante hain tum gaay aur bade rakshak ho. Humein aisa dhan do jo chamakta hai aur taakat rakhta hai.
Mantra 2
स्वायुधं स्ववसं सुनीथं चतुःसमुद्रं धरुणं रयीणाम् । चर्कृत्यं शंस्यं भूरिवारमस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥
Indra se yeh prayer hai ki woh hume aisa dhan de jo khud apne aap mein poora ho. Yeh dhan aise hi pakka ho jaise chaar samundar apni jagah pakke khade hain. Isse bahut saare log fayda utha sakein. Yeh woh dhan ho jisse hum kaam bana sakein, jisko log baaton mein batayein, jisme koi kami na ho. Alag-alag tarah ka, taqatwala, humare liye accha dhan de.
Mantra 3
सुब्रह्माणं देववन्तं बृहन्तमुरुं गभीरं पृथुबुध्नमिन्द्र । श्रुतऋषिमुग्रमभिमातिषाहमस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥
Hey Indra, hume aisa dhan de jisme mantra ki taqat ho, jisme bhagwan ki shakti ho. Yeh itna bada ho ki hum soch bhi na sakein, itna gehra ho ki neend na dikhaye. Yeh dhan rishiyon ki baat sunta hai, buri soch ko tod deta hai, dushmani karne walon ko hara deta hai. Hume alag-alag tarah ka, taqatwala dhan de.
Mantra 4
सनद्वाजं विप्रवीरं तरुत्रं धनस्पृतं शूशुवांसं सुदक्षम् । दस्युहनं पूर्भिदमिन्द्र सत्यमस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥
Indra, hume purane zamane jaisi taqat de. Isme bahut saare acche log hon, jo humein mushkil waqt mein bacha sakein. Yeh dhan laane wali shakti ho, jisme utsah ho, jisme kaam aane wali samajh ho. Yeh andar ke dushman ko maare, raste mein aane wali rukawaton ko tod de. Sach kaam kare, hume alag-alag tarah ka taqatwala dhan de.
Mantra 5
अश्वावन्तं रथिनं वीरवन्तं सहस्रिणं शतिनं वाजमिन्द्र । भद्रव्रातं विप्रवीरं स्वर्षामस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥
Indra, hume woh shakti de jisme ghode hon, rath hon, bahut saare veer hon. Yeh shakti hazaron guna aur sau guna badh ke aaye. Iske saath acche niyam hon, acche log hon, jo upar wali taraf le ke jaaye. Hume chamakdara, taqatwala dhan de.
Mantra 6
प्र सप्तगुमृतधीतिं सुमेधां बृहस्पतिं मतिरच्छा जिगाति । य आङ्गिरसो नमसोपसद्योऽस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥
Humari soch Brihaspati ki taraf jaati hai. Woh sat guna gyani hai, sach ka palan karta hai, dimaag mein chamak rakhta hai. Woh Angiras rishi hai, jiske paas hum jhuk ke baithte hain. Woh hume alag-alag tarah ka andar ka dhan de, jo taqatwala ho.
Mantra 7
वनीवानो मम दूतास इन्द्रं स्तोमाश्चरन्ति सुमतीरियानाः । हृदिस्पृशो मनसा वच्यमाना अस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥
Mere bhajan Indra ke paas jaate hain, jaise koi daud ke paigham le kar jaata hai. Yeh bhajan seedhe dil ko chhedein, aur mann se bane hain. Indra humein woh daulat de jo chamakti hai aur andar se strong hai.
Mantra 8
यत्त्वा यामि दद्धि तन्न इन्द्र बृहन्तं क्षयमसमं जनानाम् । अभि तद्द्यावापृथिवी गृणीतामस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥
Main Indra se yeh maangta hoon ki woh mujhe woh cheez de. Ek aisa ghar jo bahut bada ho aur kisi ke barabar na ho. Aasman aur dharti bhi yeh baat maanein. Aur woh chamakti hui daulat humein mile jo andar se strong hai.
It repeatedly asks Indra to give "citra vṛṣaṇa rayi"—a radiant, many-formed, powerful wealth—along with vāja (victorious strength), prosperity, and a secure dwelling (kṣaya).
It is a poetic sign of alliance and trust: the worshippers claim Indra as their close protector and patron, confident that he will lead and support them in gaining wealth and victory.
They can be literal wealth (cattle) and also symbolic “rays” of light and insight; calling Indra "gopati" presents him as the protector and winner of both prosperity and luminous powers.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.