Sukta 17

Mantra 1

त्वष्टा दुहित्रे वहतुं कृणोतीतीदं विश्वं भुवनं समेति । यमस्य माता पर्युह्यमाना महो जाया विवस्वतो ननाश ॥

Tvashtha apni beti ki shaadi ki taiyari karta hai. Isliye poori duniya ikhatthi ho gayi. Yama ki maa jab chali gayi, Vivasvat ki patni, woh gayab ho gayi. Ek jagah se doosri jagah chali gayi.

Mantra 2

अपागूहन्नमृतां मर्त्येभ्यः कृत्वी सवर्णामददुर्विवस्वते । उताश्विनावभरद्यत्तदासीदजहादु द्वा मिथुना सरण्यूः ॥

Unhone amrit ko insaanon se chupa diya. Ek jaisi shakal bana ke Vivasvat ko de diya. Ashwin bhai usko wapas laaye. Saranyu ne dono bete chhod diye. Sach ka pata chal gaya.

Mantra 3

पूषा त्वेतश्च्यावयतु प्र विद्वाननष्टपशुर्भुवनस्य गोपाः । स त्वैतेभ्यः परि ददत्पितृभ्योऽग्निर्देवेभ्यः सुविदत्रियेभ्यः ॥

Pushan tumhe aage le jaaye. Woh sab jaanta hai aur duniya ki hifazat karta hai. Uske paas koi cheez khothi nahi. Woh tumhe apne purkho ke paas pahuncha de. Agni tumhe deviyon ke paas le jaaye. Dono rasta saaf kar dete hain.

Mantra 4

आयुर्विश्वायुः परि पासति त्वा पूषा त्वा पातु प्रपथे पुरस्तात् । यत्रासते सुकृतो यत्र ते ययुस्तत्र त्वा देवः सविता दधातु ॥

Zindagi tumhare aas paas hai aur tumhari raksha karti hai. Pushan tumhe sahi raste pe aage le jaaye. Jahan acche log baithe hain, jahan tumhare apne log gaye hain, wahan devata Savita tumhe pahuncha de.

Mantra 5

पूषेमा आशा अनु वेद सर्वाः सो अस्माँ अभयतमेन नेषत् । स्वस्तिदा आघृणिः सर्ववीरोऽप्रयुच्छन्पुर एतु प्रजानन् ॥

Pushan har taraf ka rasta jaanta hai. Woh hume dar ke bina le jaaye. Woh bhalaai dene wala hai aur chamakta hai. Woh bahut taakat wala hai aur kabhi haarta nahi. Woh humare aage chal raha hai kyunki rasta jaanta hai.

Mantra 6

प्रपथे पथामजनिष्ट पूषा प्रपथे दिवः प्रपथे पृथिव्याः । उभे अभि प्रियतमे सधस्थे आ च परा च चरति प्रजानन् ॥

Pushan raste pe paida hua. Aasman ke raste pe bhi aur dharti ke raste pe bhi. Woh rasta jaanta hai, isliye aage bhi jaata hai aur peeche bhi. Dono jagah use pyaari hain, upar wali aur neeche wali.

Mantra 7

सरस्वतीं देवयन्तो हवन्ते सरस्वतीमध्वरे तायमाने । सरस्वतीं सुकृतो अह्वयन्त सरस्वती दाशुषे वार्यं दात् ॥

Jo log bhagwan ki taraf jaate hain woh Saraswati ko pukarte hain. Yagya ke time bhi usse bulate hain. Jo accha kaam karte hain woh bhi Saraswati ko aawaz dete hain. Saraswati jo deta hai use accha phal de.

Mantra 8

सरस्वति या सरथं ययाथ स्वधाभिर्देवि पितृभिर्मदन्ती । आसद्यास्मिन्बर्हिषि मादयस्वानमीवा इष आ धेह्यस्मे ॥

Saraswati, tum apne pitron ke saath ek hi rath mein chalti ho. Svadha ki shakti se khush ho ke aao. Yeh baitho is pavitra sthaan par aur khush raho. Hamein aisa khana do jo buraai se saaf ho, jismein koi dard na ho.

Mantra 9

सरस्वतीं यां पितरो हवन्ते दक्षिणा यज्ञमभिनक्षमाणाः । सहस्रार्घमिळो अत्र भागं रायस्पोषं यजमानेषु धेहि ॥

Pitron kehte hain Saraswati ko jab yagya poora ho raha ho aur Dakshina di ja rahi ho. Aise mein tum hamein woh hissa do jo bahut keemat wala ho, hazaron cheezon se bhara hua. Yagya karne wale logon ko dhan aur samriddhi do.

Mantra 10

आपो अस्मान्मातरः शुन्धयन्तु घृतेन नो घृतप्वः पुनन्तु । विश्वं हि रिप्रं प्रवहन्ति देवीरुदिदाभ्यः शुचिरा पूत एमि ॥

Paani hamari mata hai, woh humein saaf karein. Ghee jaisa chamakta paani humein dhoye aur saaf kare. Yeh paani ki deviyan saari gandagi le jaati hain. Un paani se nikal ke main saaf aur chamakta hua aata hoon.

Mantra 11

द्रप्सश्चस्कन्द प्रथमाँ अनु द्यूनिमं च योनिमनु यश्च पूर्वः । समानं योनिमनु संचरन्तं द्रप्सं जुहोम्यनु सप्त होत्राः ॥

Ek boond chal padi, pehle din ke saath aur is janam ke saath, aur uske pehle bhi jo tha. Woh boond usi jagah se aati hai jahan se sab aate hain. Main us boond ko aag mein daalta hoon, saat panditon ke saath.

Mantra 12

यस्ते द्रप्सः स्कन्दति यस्ते अंशुर्बाहुच्युतो धिषणाया उपस्थात् । अध्वर्योर्वा परि वा यः पवित्रात्तं ते जुहोमि मनसा वषट्कृतम् ॥

Tumhari jo boond gir jaaye, tumhari jo chamak gir jaaye, haath se ya godi se. Jo pandit gira de, jo chhanni se bahar aa jaaye, main usein wapas tumhe chadhaata hoon, mann se poora kar ke.

Mantra 13

यस्ते द्रप्सः स्कन्नो यस्ते अंशुरवश्च यः परः स्रुचा । अयं देवो बृहस्पतिः सं तं सिञ्चतु राधसे ॥

Jab bhi havan mein kuch girta hai, jo bhi boond bikhar jaati hai, woh sab kuch wapas aa jata hai. Brihaspati devta woh sab ikattha karte hain. Woh har boond ko wapas mila dete hain taaki kaam poora ho. Kuch bhi zaya nahi hota, sab kuch kaam aata hai.

Mantra 14

पयस्वतीरोषधयः पयस्वन्मामकं वचः । अपां पयस्वदित्पयस्तेन मा सह शुन्धत ॥

Woh saari jadi-bootiyan jo doodh jaisi hain, woh meri baat ko bhi aisa hi bana dein. Paani mein bhi jo poshan hai, woh mujhe saaf kare. Meri baat mein jo shakti aaye, woh sabko poshan de. Jaise doodh bacche ko poshta hai, waise hi meri baat sabko accha kare.