Adhyaya 39
આ અધ્યાયમાં ઈશ્વર મહાદેવીને પ્રભાસક્ષેત્રના કેદાર-સંબંધિત લિંગનું માહાત્મ્ય કહે છે. તે સ્વયંભૂ, શિવપ્રિય અને ભીમેશ્વર નજીક સ્થિત છે; પૂર્વ યુગમાં તેનું નામ રુદ્રેશ્વર હતું. મ્લેચ્છ-સંસર્ગના ભયથી તે લીન/ગુપ્ત થયું અને પછી પૃથ્વી પર ‘કેદાર’ નામે પ્રસિદ્ધ થયું. લવણસમુદ્રમાં તથા પદ્મક તીર્થ/કુંડમાં સ્નાન કરીને રુદ્રેશ અને કેદારનું પૂજન કરવાનું વિધાન છે. ખાસ કરીને શુક્લપક્ષ ચતુર્દશીએ એકરાત્રિ જાગરણ સાથે શિવરાત્રિ વ્રત મહાપુણ્યદાયક કહેવાયું છે. પછી રાજા શશબિંદુ ચતુર્દશીએ પ્રભાસ આવે છે, જપ-હોમમાં રત ઋષિઓને જોઈ સોમનાથનું પૂજન કરે છે અને કેદાર જઈ જાગરણ કરે છે. ચ્યવન, યાજ્ઞવલ્ક્ય, નારદ, જૈમિની વગેરે પૂછે ત્યારે તે પૂર્વજન્મની વાત કહે છે—દુર્ભિક્ષમાં તે શૂદ્ર હતો; રામસરસમાં કમળ ભેગાં કર્યા પણ વેચી ન શક્યો. ત્યાં અનંગવતી નામની ગણિકાએ વૃદ્ધ/રુદ્રેશ્વર લિંગે શિવરાત્રિ જાગરણ કરાવ્યું; અન્નાભાવે અનાયાસ ઉપવાસ, સ્નાન, કમળાર્પણ અને જાગરણના ફળે તેને આગળ રાજત્વ મળ્યું અને કારણની સ્મૃતિ રહી. અંતે આ લિંગપૂજા મહાપાપનાશક અને સર્વ પુરુષાર્થપ્રદ છે; અનંગવતી પણ એ જ વ્રતથી અપ્સરા બની, એવી ફલશ્રુતિ છે.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । अथ संपूज्य विधिना देवदेवं कपर्द्दिनम् । ततो गच्छेन्महादेवि लिगं केदारसंस्थितम्
ઈશ્વરે કહ્યું—હે મહાદેવી! વિધિપૂર્વક દેવદેવ કપર્દ્દિન (શિવ)ની પૂજા કરીને, પછી કેદાર-સંસ્થિત લિંગ પાસે જવું જોઈએ.
Verse 2
तस्यैवाग्नेयभागस्थं भीमेश्वरसमीपगम् । स्वयंभूतं महादेवि कल्पलिंगं मम प्रियम्
એ જ સ્થાને આગ્નેય ભાગમાં, ભીમેશ્વરના સમીપે, હે મહાદેવી! મારું પ્રિય સ્વયંભૂ ‘કલ્પ-લિંગ’ છે.
Verse 3
मया संपूजितं देवि वृद्धिलिंग महाप्रभम् । निराहारस्तु यस्तत्र करोत्येकं प्रजागरम्
હે દેવી! તે મહાપ્રભુ ‘વૃદ્ધિ-લિંગ’ મારી દ્વારા પૂજિત છે. જે ત્યાં નિરાહાર રહી એક રાત્રિ જાગરણ કરે છે…
Verse 4
चतुर्दश्यां विशेषेण तस्य लोकाः सनातनाः । रुद्रेश्वरेति देवस्य त्वासीन्नाम पुरा युगे
વિશેષ કરીને ચતુર્દશીએ તેના લોક સનાતન થાય છે. પ્રાચીન યુગોમાં તે દેવનું નામ ‘રુદ્રેશ્વર’ હતું.
Verse 5
तिष्येस्मिंस्तु पुनः प्राप्ते म्लेच्छस्पर्शभयातुरः । अस्मिंल्लिंगे लयं यातः केदारश्चाब्धिसंनिधौ
જ્યારે તિષ્યકાળ ફરી આવ્યો, ત્યારે મ્લેચ્છ-સ્પર્શના ભયથી વ્યાકુળ કેદાર સમુદ્રસન્નિધિએ આ લિંગમાં લય પામ્યો।
Verse 6
तेन केदारनामेति तस्य ख्यातं धरातले । माघे मासि यताहारः स्नात्वा तु लवणोदधौ
આથી તે ધરાતલ પર ‘કેદાર’ નામે પ્રસિદ્ધ થયો. માઘ માસમાં નિયત આહાર રાખીને લવણસમુદ્રમાં સ્નાન કરીને…
Verse 7
पद्मके तु महाकुंडे मध्येस्य लवणांभसः । रुद्रेशाद्दक्षिणे भागे धनुषां दशके स्थिते
લવણજળના મધ્યમાં આવેલા પદ્મક મહાકુંડમાં, રુદ્રેશના દક્ષિણ ભાગે, દસ ધનુષ જેટલા અંતરે સ્થિત સ્થળે…
Verse 8
स्नात्वा विधानतो देवि रुद्रेशं चार्चयिष्यति । सम्यक्केदारया त्रायाः फलं तस्य भविष्यति
હે દેવી! વિધાનપૂર્વક સ્નાન કરીને રુદ્રેશનું પૂજન કરવું; ત્યારે કેદારની ત્રાણકૃપાનું પૂર્ણ ફળ તેને મળશે।
Verse 9
ब्रह्महत्यादिपापानां पूजनान्नाशनं महत् । अथ तस्यैव देवस्य इतिहासं पुरातनम्
બ્રહ્મહત્યા વગેરે પાપોનું પૂજનથી મહાન નાશ થાય છે. હવે તે જ દેવનો પ્રાચીન ઇતિહાસ (કહેવામાં આવશે)।
Verse 10
सर्वकामप्रदं नृणां कथ्यते ते सुरप्रिये । आसीद्राजा पुरा देवि शशबिंदुरिति श्रुतः
હે સુરપ્રિયે! આ મનુષ્યોને સર્વ કામનાઓ આપનારું છે એમ તને કહેવામાં આવે છે. હે દેવી! પ્રાચીનકાળે શશબિંદુ નામે પ્રસિદ્ધ રાજા હતો.
Verse 11
सार्वभौमो महीपालो विपक्षगणसूदनः । कलिद्वापरयोः संधौ सभूतः पृथिवीपतिः
તે સર્વભૌમ, ધરતીનો પાલક અને શત્રુસમૂહનો સંહારક હતો. દ્વાપર અને કલિયુગની સંધિમાં તે પૃથ્વીપતિ રૂપે પ્રગટ થયો.
Verse 12
तस्य भार्याऽभवत्साध्वी प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । न देवी न च गन्धर्वी नासुरी न च पन्नगी
તેની પત્ની સાધ્વી હતી, પ્રાણોથી પણ વધારે પ્રિય. તે ન દેવી હતી, ન ગંધર્વી, ન આસુરી, ન તો નાગકન્યા.
Verse 13
तादृग्रूपा वरारोहे यथाऽस्य शुभलोचना । तस्य हेममयं पद्मं शतपत्रं मनोरमम्
હે વરારોહે! શુભ નેત્રવાળી તે એવી જ રૂપવતી હતી. અને તેની પાસે સોનાનું બનેલું, સો પાંખડીઓવાળું મનોહર કમળ હતું.
Verse 14
खेचरं वेगि नित्यं च तस्य राज्ञो महात्मनः । स तेन पर्यटंल्लोकान्सर्वान्देवि स्वकामतः
તે મહાત્મા રાજા પાસે આકાશગામી, વેગવાન અને સદા તૈયાર એવું વાહન હતું. હે દેવી! તે વડે તે પોતાની ઇચ્છા મુજબ સર્વ લોકોમાં વિહરતો હતો.
Verse 15
एकदा फाल्गुने मासि शुक्लपक्षे वरानने । चतुर्द्दश्यां तु संप्राप्तः प्रभासक्षेत्रमुत्तमम्
હે વરાનને! એક વાર ફાલ્ગુન માસના શુક્લપક્ષની ચતુર્દશીએ તે ઉત્તમ પ્રભાસક્ષેત્રમાં આવી પહોંચ્યો।
Verse 16
अथापश्यदृषीन्सर्वाञ्छ्रीसोमेशपुरःस्थितान् । रात्रौ जागरणार्थाय जपहोमपरायणान्
પછી તેણે શ્રી સોમેશ્વરપુરના સમક્ષ સ્થિત સર્વ ઋષિઓને જોયા; તેઓ રાત્રિ-જાગરણ માટે જપ અને હોમમાં પરાયણ હતા।
Verse 17
स दृष्ट्वा सोमनाथं तु प्रणिपत्य विधानतः । पूजयामास सर्वां स्तान्यथार्हं भक्तिसंयुतः
સોમનાથના દર્શન કરીને તેણે વિધાનપૂર્વક પ્રણામ કર્યો; ભક્તિસંયુક્ત થઈ તેણે તે સૌનું યથાર્થ પૂજન કર્યું।
Verse 18
ततः केदारमासाद्य संस्नाप्य विधिवत्प्रिये । पूजयित्वा विचित्राभिः पुष्पमालाभिरीश्वरम्
ત્યારબાદ, હે પ્રિયે! કેદાર પહોંચીને તેણે વિધિપૂર્વક (પ્રભુનું) સ્નાપન/અભિષેક કર્યું અને વિચિત્ર પુષ્પમાળાઓથી ઈશ્વરની પૂજા કરી।
Verse 19
नैवेद्यैर्विविधैर्वस्त्रैर्भूषणैश्च मनोहरैः । ततोऽत्र कारयामास जागरं सुसमाहितः
વિવિધ નૈવેદ્ય, વસ્ત્રો અને મનોહર ભૂષણોથી તેણે પૂજન કર્યું; પછી સુસમાહિત થઈ તેણે ત્યાં જ રાત્રિ-જાગરણ કરાવ્યું।
Verse 20
ततस्ते मुनयः सर्वे कुतूहलसमन्विताः । च्यवनो याज्ञवल्क्यश्च शांडिल्यः शाकटायनः
ત્યાર પછી કૌતૂહલથી ભરેલા તે બધા મુનિઓ ત્યાં એકત્ર થયા—ચ્યવન, યાજ્ઞવલ્ક્ય, શાંડિલ્ય અને શાકટાયન।
Verse 21
रैभ्योऽथ जैमिनिः क्रौंचो नारदः पर्वतः शिलः । मार्कंडं पुरतः कृत्वा जग्मुस्तस्य समीपतः
પછી રૈભ્ય, જૈમિનિ, ક્રૌંચ, નારદ, પર્વત અને શિલ—માર્કંડેયને આગળ રાખીને—તેના સમીપ ગયા।
Verse 22
चक्रुः कथाः सुविचित्रा इतिहासानि भूरिशः । कीर्त्तयंतः स्थितास्तत्र पप्रच्छू राजसत्तमम्
તેઓએ અનેક અતિ વિચિત્ર કથાઓ અને બહુવિધ પ્રાચીન ઇતિહાસો કહ્યા; અને ત્યાં રહીને તેમનું કીર્તન કરતાં તે રાજસત્તમને પ્રશ્ન કર્યો।
Verse 23
ऋषय ऊचुः । कस्मात्सोमेश्वरं देवं परित्यज्य नराधिप । केदारस्य पुरोऽकार्षीर्जागरं तद्ब्रवीहि नः । नूनं वेत्सि फलं चास्य लिंगस्य त्वं महोदयम्
ઋષિઓએ કહ્યું—હે નરાધિપ! સોમેશ્વર દેવને પરિત્યજીને તું કેદારના સમક્ષ જાગરણ કેમ કર્યું? અમને કહો. હે મહોદય, નિશ્ચયે તું આ લિંગપૂજાનું ફળ જાણે છે।
Verse 24
राजोवाच । शृण्वंतु ब्राह्मणाः सर्वे अन्यदेहोद्भवं मम । पुराऽहं शूद्रजातीय आसं ब्राह्मणपूजकः
રાજાએ કહ્યું—બધા બ્રાહ્મણો સાંભળો; આ મારી પૂર્વદેહની વાત છે. પહેલાં હું શૂદ્રજાતિનો હતો, છતાં બ્રાહ્મણપૂજક હતો।
Verse 25
सौराष्ट्रविषये शुभ्रे धनधान्यसमाकुले । अथ कालांतरे तत्र अनावृष्टिरभूद्द्विजाः
ધન-ધાન્યથી સમૃદ્ધ એવા શુભ્ર સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં, થોડા કાળ પછી, હે દ્વિજોઃ, ત્યાં અનાવૃષ્ટિ (વર્ષાનો અભાવ) થયો.
Verse 26
ततोऽहं क्षुधयाविष्टः प्रभासं क्षेत्रमास्थितः । अथापश्यं सरः शुभ्रं हरिणीमूलसंस्थितम्
પછી હું ભૂખથી પીડિત થઈ પ્રભાસના પવિત્ર ક્ષેત્રમાં આવી વસ્યો. ત્યાં મેં હરિણી (મૃગી)ના મૂળ પાસે સ્થિત એક તેજસ્વી સરોવર જોયું.
Verse 27
तच्च रामसरोनाम पद्मिनीषण्डमंडितम् । क्षीरोदांबुधिसंकाशं दृष्ट्वा स्नातः क्लमान्वितः
તે સરોવરનું નામ ‘રામસર’ હતું; તે કમળના ગોચરોથી શોભિત હતું. ક્ષીરસાગર સમાન તેજસ્વી જોઈ, થાકેલો હોવા છતાં મેં ત્યાં સ્નાન કર્યું.
Verse 28
संतर्प्य च पितॄन्देवान्पीत्वा स्वच्छमथोदकम् । ततोऽहं भार्यया प्रोक्तो गृहाणेमान्सरोरुहान्
પિતૃઓ અને દેવોને તૃપ્ત કરીને, પછી સ્વચ્છ જળ પીધા બાદ, મારી પત્નીએ મને કહ્યું— “આ સરોરુહો (કમળો) લઈ લો.”
Verse 29
एतत्समीपतो रम्यं दृश्यते स्थानमुत्तमम् । विक्रीणीमोऽत्र गत्वा तु येन स्याद्भोजनं विभो
“આની નજીક એક રમ્ય અને ઉત્તમ સ્થાન દેખાય છે. હે વિભો, ત્યાં જઈને આપણે આ વેચી દઈએ, જેથી ભોજનની વ્યવસ્થા થાય.”
Verse 30
अथावतीर्य सलिलं गृहीतानि मया द्विजाः । कमलानि सुभू रीणि प्रस्थितश्च पुरं प्रति
પછી, હે દ્વિજોએ, હું જળમાં ઉતરી અનેક સુંદર કમળો લઈને નગર તરફ પ્રસ્થાન કર્યો।
Verse 31
तत्र गत्वा च रथ्यासु चत्वरेषु त्रिकेषु च । प्रफुल्लकमलान्येव क्रेतुं वै मुनिसत्तमाः
ત્યાં જઈને, હે મુનિશ્રેષ્ઠો, હું ગલીઓમાં, ચૌકમાં અને ત્રિમાર્ગી ચોરાહાઓમાં ફર્યો; માત્ર પૂર્ણ ખીલેલા કમળો જ ખરીદવા ઇચ્છ્યો।
Verse 32
न कश्चित्प्रति गृह्णाति अस्तं प्राप्तो दिवाकरः । प्रासादं कंचिदासाद्य सुप्तोहं सह भार्यया
કોઈએ સ્વીકાર્યું નહીં, કારણ કે સૂર્ય અસ્ત થઈ ગયો હતો. તેથી એક મહેલમાં પહોંચી હું પત્ની સાથે સૂઈ ગયો।
Verse 33
तत्र सुप्तस्य मे बुद्धिः श्रुत्वा गीतध्वनिं तदा । समुत्पन्ना सभा र्यस्य क्षुधार्तस्य विशेषतः । नूनं जागरणं ह्येतत्कस्मिंश्चिद्विबुधालये
ત્યાં સૂતો હતો ત્યારે ગાનનો ધ્વનિ સાંભળીને મારી બુદ્ધિ જાગી. ખાસ કરીને ભૂખથી પીડિત થઈ, પત્ની સાથે મેં વિચાર્યું—‘નિશ્ચયે કોઈ દેવાલયમાં જાગરણ ચાલે છે.’
Verse 34
सरोरुहाणि चादाय व्रजाम्यत्र सुरालये । यदि कश्चित्प्रगृह्णाति प्राणयात्रा ततो भवेत्
‘આ કમળો લઈને હું અહીંના દેવાલયમાં જઈશ. જો ત્યાં કોઈ સ્વીકારી લે, તો અમારી પ્રાણયાત્રા—જીવનનિર્વાહ—સફળ થશે.’
Verse 35
अथोत्थाय समायातो ह्यत्राहं मुनिपुंगवाः । अपश्यं लिंगमेतत्तु पूजितं कुसुमैः शुभैः
પછી ઊઠીને હું અહીં આવ્યો, હે મુનિશ્રેષ્ઠો; અને આ જ લિંગને શુભ પુષ્પોથી સમ્યક્ પૂજિત જોયું।
Verse 36
रुद्रेश्वराभिधमिदं वृद्धलिंगं स्वयंभुवम् । वेश्यानंगवतीनाम्नी शिवरात्रिपरायणा
આ સ્વયંભૂ પ્રાચીન લિંગ ‘રુદ્રેશ્વર’ નામે ઓળખાય છે. અનંગવતી નામની એક વેશ્યા, જે શિવરાત્રિ-વ્રતમાં પરાયણા હતી, (અહીં પૂજા કરતી હતી)।
Verse 37
जागर्त्ति पुरतस्तस्य गीतनृत्योत्सवादिना । ततः कश्चिन्मया दृष्टः किमेतद्रात्रिजागरम्
તેના સમક્ષ તે ગીત-નૃત્ય અને ઉત્સવથી જાગરણ કરતી હતી. પછી મેં કોઈને જોઈને પૂછ્યું—‘આ રાત્રિ-જાગરણ શું છે?’
Verse 38
केयं स्त्री दृश्यतेऽत्यर्थं गीतनृत्योत्सवे रता । सोऽब्रवीच्छिवधर्मोक्ता शिवरात्रिः सुधर्मदा
મેં પૂછ્યું—‘ગીત-નૃત્યના ઉત્સવમાં અત્યંત રત દેખાતી આ સ્ત્રી કોણ છે?’ તેણે કહ્યું—‘આ શિવધર્મમાં ઉપદેશિત શિવરાત્રિ છે, જે સદ્ધર્મ આપનાર છે।’
Verse 39
तां चानंगवतीनाम्नी वेश्येयं धर्मसंयुता । जागर्त्ति परमं श्रेयः शिवरात्रिव्रतं शुभम्
‘અને તે અનંગવતી નામની વેશ્યા છે, ધર્મથી યુક્ત. તે જાગરણ કરે છે; શિવરાત્રિનું આ શુભ વ્રત કરીને પરમ શ્રેય પ્રાપ્ત કરે છે।’
Verse 40
शिवरात्रिव्रतं ह्येतद्यः सम्यक्कुरुते नरः । न स दुःखमवाप्नोति न दारि द्र्यं न बंधनम्
જે મનુષ્ય આ શિવરાત્રિ-વ્રતને યોગ્ય રીતે કરે છે, તેને દુઃખ મળતું નથી; ન દરિદ્રતા, ન બંધન.
Verse 41
दुष्टं चारिष्टयोगं वा न रोगं न भयं क्वचित् । सुखसौभाग्यसंपन्नो जायते सत्कुले नरः
તેને દુષ્ટ પ્રભાવ કે અરીષ્ટયોગ કદી પીડતો નથી; રોગ નથી, ક્યાંય ભય નથી. તે સુખ-સૌભાગ્યથી યુક્ત થઈ સત્કુળમાં જન્મે છે.
Verse 42
तेजस्वी च यशस्वी च सर्वकल्याणभाजनम् । भवेदस्य प्रसादेन एवमाहुर्मनीषिणः
તેમના પ્રસાદથી મનુષ્ય તેજસ્વી અને યશસ્વી બને છે, તથા સર્વ કલ્યાણનો પાત્ર થાય છે—એવું વિદ્વાનો કહે છે.
Verse 43
राजोवाच । अथ मे बुद्धिरुत्पन्ना तद्व्रतं प्रति निश्चला । चिंतितं मनसा ह्येतन्मयाब्राह्मणसत्तमाः
રાજાએ કહ્યું—પછી તે વ્રત પ્રત્યે મારી બુદ્ધિ અચળ નિશ્ચયવાળી બની. હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો, મેં આ વાત મનમાં વિચારેલી છે.
Verse 44
अन्नाभावान्ममोत्पन्न उपवासो बलाद्यतः । तदहं पद्मके तीर्थेस्नात्वा च लवणांभसि
અન્નના અભાવે મને અનિવાર્ય રીતે ઉપવાસ થયો. પછી મેં પદ્મક તીર્થમાં સ્નાન કર્યું અને લવણજળમાં (સમુદ્રમાં) પણ સ્નાન કર્યું.
Verse 45
एतैः सरोरुहैर्देवं पूजयामि महेश्वरम् । ततो मया सभार्येण रुद्रेशः संप्रपूजितः
આ કમળફૂલોથી હું દેવ મહેશ્વરની પૂજા કરું છું. ત્યારબાદ પત્ની સહિત મેં રુદ્રેશનું વિધિવત્ સમ્યક્ પૂજન કર્યું.
Verse 46
पद्मैश्च भक्तियुक्तेन सभार्येण विशेषतः । जाग्रत्स्थितस्तु देवाग्रे तां रात्रिं सह भार्यया
ભક્તિયુક્ત કમળોથી, વિશેષ કરીને પત્ની સહિત, હું દેવના સમક્ષ જાગ્રત રહ્યો અને તે રાત્રિ પત્ની સાથે જાગીને વિતાવી.
Verse 47
ततः प्रभातसमय उदिते सूर्यमण्डले । सा वेश्या मामुवाचेदं कलधौतपलत्रयम्
પછી પ્રભાત સમયે, સૂર્યમંડળ ઉદિત થતાં, તે વેશ્યાએ મને કહ્યું—‘આ રહ્યો, શુદ્ધ સોનાના ત્રણ પલ…’.
Verse 48
गृहाणमूल्यं पद्मानां न गृहीतं मया हि तत् । सात्त्विकं भावमास्थाय सभार्येण द्विजोत्तमाः
તેણે કહ્યું—‘કમળોનું મૂલ્ય સ્વીકારો’; પરંતુ મેં તે લીધું નહીં. હે દ્વિજોત્તમો, પત્ની સહિત મેં સાત્ત્વિક ભાવ ધારણ કરીને એ શુદ્ધ નિશ્ચયમાં સ્થિર રહ્યો.
Verse 49
ततो भिक्षां समाहृत्य प्राणयात्रा मया कृता । कालेन महता प्राप्तः कालधर्मं मुनीश्वराः
પછી ભિક્ષા એકત્ર કરીને મેં પ્રાણયાત્રા ચલાવી. હે મુનીશ્વરો, ઘણો સમય વીત્યા પછી હું કાળધર્મ—મૃત્યુ—ને પ્રાપ્ત થયો.
Verse 50
इयं मे दयिता साध्वी प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । मम देहं समादाय प्रविष्टा हव्यवाहनम्
આ મારી દયિતા સાધ્વી પત્ની, પ્રાણોથી પણ વધુ પ્રિય; તેણે મારું દેહ ઉઠાવી પવિત્ર ચિતા-અગ્નિમાં પ્રવેશ કર્યો.
Verse 51
तत्प्रभावादहं जातः सर्वभौमो महीपतिः । जातिस्मरः सभार्यस्तु सत्यमेतद्द्विजोत्तमाः
તે પવિત્ર પ્રભાવથી હું સર્વભૌમ મહીપતિ તરીકે જન્મ્યો; અને પત્ની સહિત પૂર્વજન્મસ્મૃતિ પણ રહી—હે દ્વિજોત્તમો, આ સત્ય છે.
Verse 52
एतस्मात्कारणादस्य भक्तिर्लिंगस्य चोपरि । मम नित्यं सभार्यस्य सत्यमेतद्ब्रवीमि वः
આ જ કારણથી મારી ભક્તિ સદા આ લિંગ પર સ્થિર છે; અને પત્ની સહિત હું તેનું નિત્ય પૂજન-પરિચર્યા કરું છું—આ સત્ય હું તમને કહું છું.
Verse 53
मया क्रियाविहीनेन भक्तिबाह्येन सत्तमाः । व्रतमेतत्समाचीर्णं तस्येदं सुमहत्फ लम्
હે સત્તમો, ક્રિયાવિહીન અને ભક્તિથી દૂર એવા મારા દ્વારા પણ આ વ્રત આચરાયું; અને તેનું ફળ અતિ મહાન થયું.
Verse 54
अधुना भक्तियुक्तस्य यथोपकरणान्मम । भविष्ये यत्फलं किंचिन्नो वेद्मि च मुनीश्वराः । येन सोमेशमुत्सृज्य अत्राहं भक्ति तत्परः
હવે હું ભક્તિયુક્ત છું અને યથોચિત ઉપકરણો પણ છે; ભવિષ્યમાં કયું ફળ થશે, હે મુનીશ્વરો, મને ખબર નથી—કારણ કે સોમેશ્વરને પણ છોડીને હું અહીં ભક્તિમાં સંપૂર્ણ તત્પર થયો છું.
Verse 55
ईश्वर उवाच । एवं श्रुत्वा तु ते विप्रा विस्मयोत्फुल्ललोचनाः । साधुसाध्विति जल्पंतो राजानं संप्रशंसिरे
ઈશ્વરે કહ્યું—આ સાંભળી તે વિપ્રો આશ્ચર્યથી વિસ્તરેલી આંખો સાથે “સાધુ, સાધુ” એમ બોલતા રાજાની અત્યંત પ્રશંસા કરવા લાગ્યા।
Verse 56
पूजयामासुरनिशं लिंगं तत्र स्वयंभुवम् । ततोऽसौ पार्थिवश्रेष्ठो लिंगस्यास्यप्रसादतः । संसिद्धिं परमां प्राप्तो दुर्ल्लभां त्रिदशैरपि
તેઓએ ત્યાં સ્વયંભૂ લિંગની અવિરત પૂજા કરી. પછી આ લિંગના પ્રસાદથી તે રાજશ્રેષ્ઠે પરમ સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરી—જે દેવતાઓને પણ દુર્લભ છે.
Verse 57
सा च वेश्या भगवती शिवरात्रिप्रभावतः । तस्य लिंगस्य माहात्म्याद्रंभानामाप्सराऽभवत्
અને તે વેશ્યા શિવરાત્રિના પ્રભાવથી દિવ્ય તેજસ્વિની બની; તથા તે લિંગના માહાત્મ્યથી રંભા સમાન અપ્સરા થઈ ગઈ।
Verse 58
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तल्लिंगं पूजयेद्बुधः । धर्मकामार्थमोक्षं च यो वांछत्यखिलप्रदम्
અતએવ જે ધર્મ, કામ, અર્થ અને મોક્ષ—અખિલપ્રદ—ફળ ઇચ્છે, તે બુદ્ધિમાન સર્વ પ્રયત્નથી તે લિંગની પૂજા કરે।