Adhyaya 76

Verse 1

। सूत उवाच । तथान्यदपि तत्रास्ति भास्करत्रितयं शुभम् । यैस्तुष्टैस्त्रिषु लोकेषु मानवो मुक्तिमाप्नुयात्

સૂત બોલ્યા—ત્યાં જ ભાસ્કરોનું શુભ ત્રિતય વિદ્યમાન છે. તેઓ પ્રસન્ન થાય ત્યારે માનવ ત્રિલોકમાં પ્રસિદ્ધ મુક્તિ પ્રાપ્ત કરે છે.

Verse 2

मुण्डीरं प्रथमं तत्र कालप्रियं तथापरम् । मूलस्थानं तृतीयं च सर्वव्याधिविनाशनम्

ત્યાં પ્રથમ મુંડીર, દ્વિતીય તેમ જ કાલપ્રિય; અને તૃતીય મૂળસ્થાન, જે સર્વ વ્યાધિઓનો વિનાશ કરે છે.

Verse 3

तत्र संक्रमते सूर्यो मुंडीरे रजनीक्षये । कालप्रिये च मध्याह्ने मूलस्थाने क्षपागमे

ત્યાં સૂર્ય મુંડીરમાં રાત્રિના અંતે, કાલપ્રિયમાં મધ્યાહ્ને, અને મૂળસ્થানে રાત્રિના આગમને વિશેષ સંક્રમણ કરે છે.

Verse 4

तस्मिन्काले नरो भक्त्या पश्येदप्येकमेवच । कृतक्षणो नरो मोक्षं सत्यं याति न संशयः

તે સમયે ભક્તિપૂર્વક જો કોઈ એમાંથી એકનું પણ દર્શન કરે, તો તેનો તે ક્ષણ કૃતાર્થ બને છે; તે નિશ્ચયે મોક્ષ પામે છે—સંદેહ નથી.

Verse 5

ऋषय ऊचुः । मुंडीरः पूर्वदिग्भागे धरित्र्याः श्रूयते किल । मध्ये कालप्रियो देवो मूलस्थानं तदन्तरे

ઋષિઓએ કહ્યું—ધરતીના પૂર્વ દિશાભાગે મુંડીર પ્રસિદ્ધ છે; મધ્યમાં કાલપ્રિય દેવ વિરાજે છે; અને બંનેની વચ્ચે મૂળસ્થાન સ્થિત છે।

Verse 6

तत्कथं ते त्रयस्तत्र संजाताः सूत भास्कराः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे सर्वं नो ब्रूहि विस्तरात्

તો હે સૂત! ત્યાં તે ત્રણ ભાસ્કરો કેવી રીતે ઉત્પન્ન થયા? હાટકેશ્વર ક્ષેત્રમાં જે થયું તે સર્વ અમને વિસ્તારે કહો।

Verse 7

सूत उवाच । अस्ति सागरपर्यंते विटंकपुरमुत्तमम् । समुद्रवीचिसंसक्तप्रोच्चप्राकारमण्डनम्

સૂતે કહ્યું—સમુદ્રના કિનારે વિટંકપુર નામનું ઉત્તમ નગર છે; સમુદ્રની લહેરોના સ્પર્શથી યુક્ત અને ઊંચા પ્રાકારોથી શોભિત।

Verse 8

तत्राभूद्ब्राह्मणः कश्चित्कुष्ठव्याधिसमन्वितः । पूर्वकर्मविपाकेन यौवनेसमुपस्थिते

ત્યાં એક બ્રાહ્મણ હતો, જે કুষ্ঠરોગથી પીડિત હતો; પૂર્વજન્મના કર્મવિપાકથી તે વ્યાધિ તેના યુવનમાં આવી પહોંચી હતી।

Verse 9

तस्य भार्याऽभवत्साध्वी कुलीना शीलमंडना । तथाभूतमपि प्रायः सा पश्यति यथा स्मरम्

તેની પત્ની સાધ્વી હતી—કુલિની અને સદાચારથી શોભિત. તે એવો થઈ ગયાં છતાં પણ તે પ્રાયઃ તેને પોતાના પ્રિયતમ સમાન જ જોતી હતી।

Verse 10

औषधानि विचित्राणि महार्घ्याण्यपि चाददे । तदर्थमुपलेपांश्च पथ्यानि विविधानि च

તેણીએ વિવિધ પ્રકારની અદ્ભુત ઔષધિઓ, અતિ મૂલ્યવાન પણ, એકત્ર કરી. તે હેતુથી ઔષધીય લેપ અને અનેક પ્રકારના પથ્ય-નિયમો પણ મેળવ્યા.

Verse 11

तथा भिषग्वरान्नित्यमानिनाय च सादरम् । तदर्थे न गुणस्तस्य तथापि स्याच्छरीरजः

એ જ રીતે તે દરરોજ આદરપૂર્વક શ્રેષ્ઠ વૈદ્યોને બોલાવતો. છતાં તે પ્રયત્નથી કોઈ લાભ ન થયો; શરીરજન્ય વ્યાધિ તો યથાવત રહી.

Verse 12

यथायथा स गृह्णाति भेषजानि द्विजोत्तमाः । कुष्ठेन सर्वगात्रेषु व्याप्यते च तथातथा

હે દ્વિજોત્તમ! તે જેટલી જેટલી વાર ઔષધિઓ લેતો, તેટલી જ રીતે કুষ্ঠરોગ તેના સર્વ અંગોમાં વ્યાપતો જતો.

Verse 13

अथैवं वर्तमानस्य तस्य विप्रवरस्य च । गृहेऽतिथिः समायातः कश्चित्पांथः श्रमान्वितः

આ રીતે જીવન વિતાવતા તે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણના ઘરે, માર્ગશ્રમથી થાકેલો એક મુસાફર અતિથિરૂપે આવી પહોંચ્યો.

Verse 14

अथ विप्रं गृहं प्राप्तं दृष्ट्वा तस्य सती प्रिया । अज्ञातमपिसद्भक्त्या सूपचारैरतोषयत्

ઘરે આવેલા તે બ્રાહ્મણને જોઈ તેની સતી પ્રિયાએ—અપરિચિત હોવા છતાં—સચ્ચી ભક્તિ અને યોગ્ય ઉપચારોથી તેને પ્રસન્ન કર્યો.

Verse 15

अथ तं स्नातमाचांतं कृताहारं द्विजोत्तमम् । विश्रान्तं शयने विप्रः प्रोवाच स गृहाधिपः

પછી તે દ્વિજોત્તમે સ્નાન કરીને આચમન કર્યું, ભોજન લીધું અને શય્યા પર વિશ્રામ કર્યો; ત્યારે ગૃહસ્થ બ્રાહ્મણે તેને કહ્યું.

Verse 16

तेजोऽन्वितं यथा भानुं रूपौदार्यगुणान्वितम् । यौवने वर्तमानं च मूर्तं काममिवापरम्

તે સૂર્ય સમ તેજસ્વી હતો, રૂપ-ઔદાર્ય અને ગુણોથી યુક્ત; યૌવનમાં સ્થિત, જાણે બીજો મૂર્તિમાન કામદેવ જ ઊભો હોય તેમ।

Verse 17

कुष्ठ्युवाच । कुत आगम्यते विप्र क्व यास्यसि वदाऽधुना । एवं लावण्ययुक्तोऽपि किमेकाकी यथार्तिभाक्

કુષ્ઠીએ કહ્યું—હે વિપ્ર, તું ક્યાંથી આવ્યો છે અને હવે ક્યાં જઈશ? એવો લાવણ્યયુક્ત હોવા છતાં તું એકલો કેમ, જાણે દુઃખથી દબાયેલો?

Verse 18

पथिक उवाच । अस्ति कान्तीपुरीनाम पुरंदरपुरी यथा । सुस्थितैः सेविता नित्यं जनैर्धर्मव्रतान्वितैः

પથિકે કહ્યું—‘કાંતીપુરી’ નામની એક નગરી છે, પુરંદર (ઇન્દ્ર)ની પુરી જેવી; ત્યાં ધર્મવ્રતોથી યુક્ત સ્થિરજન નિત્ય વસે છે અને સેવા કરે છે.

Verse 19

तस्यामहं कृतावासो गृहस्थाश्रममावहन् । ग्रस्तः कुष्ठेन रौद्रेण यथा त्वं द्विजसत्तम

હું ત્યાં જ વસતો હતો અને ગૃહસ્થાશ્રમનું પાલન કરતો હતો; પરંતુ ભયંકર કૂષ્ઠે મને ગ્રસી લીધો—જેમ તને, હે દ્વિજસત્તમ।

Verse 20

ततः श्रुतं मया तावत्पुराणे स्कान्दसंज्ञिते । भास्करत्रितयं भूमौ सर्वव्याधिविनाशनम्

ત્યાર પછી સ્કંદ નામના પુરાણમાં મેં સાંભળ્યું કે પૃથ્વી પર ‘ભાસ્કરત્રિતય’ નામનું તીર્થ છે, જે સર્વ વ્યાધિઓનો નાશ કરે છે।

Verse 21

ततो निर्वेदमापन्नो भेषजैः क्लेशितश्चिरम् । क्षारैश्चाम्लैः कषायैश्च कटुकैरथ तिक्तकैः

પછી તે ઔષધોથી લાંબા સમય સુધી પીડિત—ક્ષાર, આમ્લ, કષાય, કટુ અને તિક્ત ઉપચારોથી કષ્ટ પામીને—ઘોર નિર્વેદમાં પડ્યો।

Verse 22

ततो विनिश्चयं चित्ते कृत्वा गृह्य धनं महत् । मुण्डीरस्वामिनं गत्वा स्थितस्तस्यैव सन्निधौ

પછી તેણે હૃદયમાં દૃઢ નિશ્ચય કરીને ઘણું ધન લઈને મુંડીરસ્વામિન પાસે ગયો અને એ જ દેવના સન્નિધિમાં રહ્યો।

Verse 23

ततः प्रातः समुत्थाय नित्यं पश्यामि तं विभुम् । पूजयामि स्वशक्त्या च प्रणमामि ततः परम्

ત્યારબાદ હું દરરોજ પ્રાતઃકાળે ઉઠીને તે સર્વવ્યાપી પ્રભુના દર્શન કરું છું; પોતાની શક્તિ મુજબ પૂજન કરું છું અને પછી વારંવાર પ્રણામ કરું છું।

Verse 24

सूर्यवारे विशेषेण निराहारो यतेन्द्रियः । करोमि जागरं रात्रौ गीतवादित्रनिःस्वनैः

વિશેષ કરીને રવિવારે હું નિરાહાર રહી, ઇન્દ્રિયો સંયમમાં રાખી, ભજન-ગીત અને વાદ્યોના નાદ સાથે રાત્રિ જાગરણ કરું છું।

Verse 25

ततः संवत्सरस्यांते तं प्रणम्य दिनाधिपम् । कालप्रियं ततः पश्चाच्छ्रद्धया परया युतः

પછી વર્ષના અંતે તે દિવસાધિપતિ સૂર્યદેવને પ્રણામ કરીને, પરમ શ્રદ્ધાથી યુક્ત થઈ ત્યારબાદ કાલપ્રિય તીર્થ તરફ ગયો।

Verse 26

तेनैव विधिना विप्र तस्यापि दिवसेशितुः । पूजां करोमि मध्याह्ने श्रद्धा पूतेन चेतसा

હે વિપ્ર, એ જ વિધિ પ્રમાણે હું પણ મધ્યાહ્ને દિવસેશ્વર સૂર્યદેવની પૂજા કરું છું, શ્રદ્ધાથી પવિત્ર થયેલા ચિત્તથી।

Verse 27

ततोऽपि वत्सरस्यांते तं प्रणम्याथ शक्तितः । मूलस्थानं गतो देवमपरस्यां दिशि स्थितम्

પછી બીજા એક વર્ષના અંતે, યથાશક્તિ તેને પ્રણામ કરીને, પશ્ચિમ દિશામાં સ્થિત દેવના મૂળસ્થાને ગયો।

Verse 28

तेनैव विधिना पूजा तस्यापि विहिता मया । संध्याकाले द्विजश्रेष्ठ यावत्संवत्सरं स्थितः

હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ, એ જ વિધિથી મેં સંધ્યાકાળે તે દેવની પણ પૂજા કરી, અને હું ત્યાં પૂરું એક વર્ષ રહ્યો।

Verse 29

ततः संवत्सरस्यांते स्वप्ने मां भास्करोऽब्रवीत् । समेत्य प्रहसन्विप्रः संप्रहृष्टेन चेतसा

પછી વર્ષના અંતે ભાસ્કરે સ્વપ્નમાં મને કહ્યું; તે બ્રાહ્મણ હસતાં હસતાં, અત્યંત પ્રસન્ન ચિત્તથી નજીક આવ્યો।

Verse 30

परितुष्टोऽस्मि ते विप्र कर्मणाऽनेन भक्तितः । ममाराधनजेनैव तस्मात्कुष्ठं प्रयातु ते

હે વિપ્ર! ભક્તિપૂર્વક કરેલા આ કર્મથી હું તારા પર પ્રસન્ન છું. મારી આરાધનાથી ઉત્પન્ન શક્તિથી તારો કુષ્ઠરોગ દૂર થાઓ.

Verse 31

गच्छ शीघ्रं द्विजश्रेष्ठ श्रांतोऽसि निजमंदिरम् । पश्य बंधुजनं सर्वं सोत्कण्ठं तत्कृते स्थितम्

હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ! ત્વરાથી જા; તું થાક્યો છે—પોતાના ઘરે પરત જા. તારા માટે આતુર થઈ ઊભેલા સર્વ બંધુજનોને જો.

Verse 32

त्वया हृतं पुरा रुक्मं ब्राह्मणस्य महात्मनः । तेन कर्मविपाकेन कुष्ठव्याधिरुपस्थितः

તમે અગાઉ એક મહાત્મા બ્રાહ્મણનું સોનું હરણ કર્યું હતું. તે કર્મના વિપાકથી જ કુષ્ઠવ્યાધિ તમને આવી પડી છે.

Verse 33

स मया नाशितस्तुभ्यं प्रहृष्टेनाधुना द्विज । एतज्ज्ञात्वा न कर्तव्यं सुवर्णहरणं पुनः

હે દ્વિજ! આનંદપૂર્વક મેં હવે તારા માટે તે (રોગ) નાશ કર્યો છે. આ જાણીને ફરી કદી સોનાનું હરણ ન કરવું.

Verse 34

दृश्यन्ते ये नरा लोके कुष्ठव्याधिसमाकुलाः । सुवर्णहरणं सर्वैस्तैः कृतं पापकर्मभिः

લોકમાં જે લોકો કુષ્ઠવ્યાધિથી પીડિત દેખાય છે, તે બધા પાપીઓએ સોનાનું હરણ કરેલું છે.

Verse 35

तस्माद्देयं यथाशक्त्या न स्तेयं कनकं बुधैः । इच्छद्भिः परमं सौख्यं स्वशरीरस्य शाश्वतम्

અતએવ યથાશક્તિ દાન કરવું જોઈએ; બુદ્ધિમાનોએ સોનું ચોરવું ન જોઈએ. જે પોતાના શરીર માટે પરમ કલ્યાણ અને શાશ્વત સુખ ઇચ્છે છે, તેઓ આવું જ આચરણ કરે।

Verse 36

एवमुक्त्वा सहस्रांशुस्ततश्चादर्शनं गतः । अहं च विस्मयाविष्टः प्रोत्थितः शयनाद्द्रुतम्

આ રીતે કહી સહસ્રાંશુ (સૂર્ય) ત્યારબાદ નજરથી અદૃશ્ય થઈ ગયો. અને હું આશ્ચર્યથી ભરાઈ ઝડપથી શય્યા પરથી ઊભો થયો।

Verse 37

यावत्पश्यामि देहं स्वं कुष्ठव्याधिपरिच्युतम् । द्वादशार्कप्रभं दिव्यं यथा त्वं पश्यसे द्विज

ત્યારે મેં મારા દેહને કુષ્ઠરોગથી મુક્ત જોયો—દિવ્ય, બાર સૂર્યો સમાન તેજસ્વી—હે દ્વિજ, જેમ તું જોઈ રહ્યો છે તેમ।

Verse 38

तस्मात्त्वमपि विप्रेंद्र भक्त्या तद्भास्करत्रयम् । अनेन विधिना पश्य येन कुष्ठं प्रशाम्यति

અતએવ હે વિપ્રેન્દ્ર, તું પણ ભક્તિપૂર્વક તે ભાસ્કરત્રયનું આ જ વિધિથી દર્શન કર; જેના દ્વારા કુષ્ઠરોગ શમન પામે છે।

Verse 39

किमौषधैः किमाहांरैः कटुकैरपि योजितैः । सर्वव्याधिप्रणाशेशे स्थितेऽस्मिन्भास्करत्रये

ઔષધોની શું જરૂર, અને કટુ મિશ્રિત આહાર-પ્રયોગોનો શું અર્થ, જ્યારે સર્વ વ્યાધિઓના નાશમાં સમર્થ આ ભાસ્કરત્રય અહીં સ્થિત છે?

Verse 40

स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि सांप्रतं तां पुरीं प्रति । गृहेऽद्य तव विश्रांतो यथा विप्र निजे गृहे

તારું કલ્યાણ થાઓ. હવે હું તે નગરી તરફ જઈશ. હે વિપ્ર, આજે તારા ઘરમાં મેં એવો વિશ્રામ કર્યો છે, જાણે પોતાના જ ઘરમાં કર્યો હોય।

Verse 41

एवमुक्तः स पांथेन तेन विप्रः स कुष्ठभाक् । वीक्षांचक्रे ततो वक्त्रं स्वपत्न्या दुःखसंयुतः

તે મુસાફરે એમ કહ્યે પછી કুষ্ঠથી પીડિત તે વિપ્ર દુઃખથી ભરાઈ પોતાની પત્નીના મુખ તરફ જોઈ રહ્યો।

Verse 42

साऽब्रवीद्युक्तमुक्तं ते पांथेनानेन वल्लभ । तस्मात्तत्र द्रुतं गच्छ यत्र तद्भास्करत्रयम्

તેણે કહ્યું—પ્રિય, આ મુસાફરે જે કહ્યું છે તે યોગ્ય જ છે. તેથી જ્યાં ભાસ્કરોની તે ત્રયી છે ત્યાં ત્વરિત જા।

Verse 43

अहं त्वया समं तत्र शुश्रूषानिरता सती । गमिष्यामि न संदेहस्तस्माद्गच्छ द्रुतं विभो

હું પણ તારી સાથે ત્યાં જઈશ—સેવામાં તત્પર સતી બની. તેમાં શંકા નથી; તેથી, હે મહાન, ત્વરિત જા।

Verse 44

एवमुक्तस्तया सोऽथ वित्तमादाय भूरिशः । प्रस्थितः कांतया सार्धं मुण्डीरस्वामिनं प्रति

તેણે એમ કહ્યે પછી તેણે બહુ ધન લઈને પોતાની કાંતા સાથે મુંડીરસ્વામિન તરફ પ્રસ્થાન કર્યું।

Verse 45

प्रतिज्ञया गमिष्यामि द्रष्टुं तद्देवतात्रयम् । मुंडीरं कालनाथं च मूल स्थानं च भास्करम्

મારી પ્રતિજ્ઞા મુજબ, હું તે ત્રણ દેવતાઓ—મુંડીર, કાલનાથ અને મૂળસ્થાનમાં બિરાજમાન ભાસ્કર—ના દર્શન કરવા જઈશ.

Verse 46

ततः कृच्छ्रेण महता कुष्ठव्याधिसमाकुलः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे संप्राप्तः स द्विजोत्तमाः

ત્યારબાદ, કોઢના રોગથી પીડાતા તે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણે અત્યંત કષ્ટ વેઠીને હાટકેશ્વર ક્ષેત્રમાં પ્રવેશ કર્યો.

Verse 47

तद्दृष्ट्वा सुमहत्क्षेत्रं तापसौघनिषेवितम् । निर्विण्णः कुष्ठरोगेण पथि श्रांतोऽब्रवीत्प्रियाम्

તપસ્વીઓના સમૂહથી સેવાયેલા તે વિશાળ ક્ષેત્રને જોઈને, કોઢથી હતાશ અને રસ્તામાં થાકેલા તેણે પોતાની પ્રિય પત્નીને કહ્યું.

Verse 48

अहं निर्वेदमापन्नो रोगेणाथ बुभुक्षया । मुण्डीरस्वामिनं यावन्न शक्रोमि प्रसर्पितुम्

હું રોગ અને ભૂખથી અત્યંત નિરાશ થઈ ગયો છું. હવે હું મુંડીરસ્વામી સુધી ઘસડાઈને જવા માટે પણ સમર્થ નથી.

Verse 49

तस्मादत्रैव देहं स्वं विहास्यामि न संशयः । त्वं गच्छ स्वगृहं कांते सार्थमासाद्य शोभनम्

તેથી હું અહીં જ મારો દેહ ત્યાગ કરીશ, તેમાં કોઈ શંકા નથી. હે પ્રિયે! તું કોઈ સારા સંઘ સાથે પોતાના ઘરે પાછી જા.

Verse 50

पत्न्युवाच । अभुक्ते त्वयि नो भुक्तं कदाचित्कांत वै मया । एकांतेऽपि महाभाग न सुप्तं जाग्रति त्वयि

પત્નીએ કહ્યું—પ્રિય, તું ન ભોજન કર્યે ત્યારે મેં કદી ભોજન કર્યું નથી. હે મહાભાગ, એકાંતમાં પણ તું જાગતો હોય ત્યારે હું કદી સૂઈ નથી.

Verse 51

तस्मादेतन्महाक्षेत्रं संप्राप्य त्वां व्यवस्थितम् । परलोकाय संत्यज्य कथं गच्छाम्यहं गृहम्

અતએવ આ મહાક્ષેત્રમાં આવીને તને પરલોક માટે દૃઢ નિશ્ચયમાં સ્થિત જોયા પછી, તને ત્યજીને હું ઘેર કેવી રીતે જાઉં?

Verse 52

दर्शयिष्ये मुखं तेषां त्वया हीना अहं कथम् । बांधवानां गुरूणां च अन्येषां सुदृदा मपि

તું વિના હું તેમનો સામનો કેવી રીતે કરું—આપણા બંધુઓનો, ગુરુઓનો અને અન્ય દૃઢ સ્નેહીઓનો પણ?

Verse 53

तस्मात्त्वया समं नाथ प्रवेक्ष्यामि हुताशनम् । स्नेहपाशविनिर्बद्धा सत्येनात्मानमालभे

અતએવ, હે નાથ, હું તારી સાથે હુતાશનમાં પ્રવેશ કરીશ. સ્નેહના પાશથી બંધાઈ, સત્યપૂર્વક હું મારું આત્મસમર્પણ કરું છું.

Verse 54

यावतस्तव संजाता उपवासा महामते । तावंतश्च तथास्माकं कथं गच्छामि तद्गृहम्

હે મહામતે, તારા જેટલા ઉપવાસ થયા છે, એટલાં જ મારા પણ છે. તો પછી હું તે ઘેર કેવી રીતે જાઉં?

Verse 55

एवं तस्या विदित्वा स निश्चयं ब्राह्मणस्तदा । चितिं कृत्वा तु दाहार्थं तया सार्धे ततोऽविशत्

તેણીના દૃઢ નિશ્ચયને જાણી તે બ્રાહ્મણે ત્યારે દાહાર્થે ચિતા રચી અને પછી તેણી સાથે તેમાં પ્રવેશ કર્યો।

Verse 56

भास्करं मनसि ध्यात्वा यावदग्निं समाददे । तावत्पश्यति चाग्रस्थं सुदीप्तं पुरुषत्रयम्

મનમાં ભાસ્કરનું ધ્યાન કરતાં જ્યારે તે અગ્નિ લેવા જતો હતો, ત્યારે તેણે સામે અત્યંત તેજસ્વી ત્રણ પુરુષોને જોયા।

Verse 57

तद्दृष्ट्वा विस्मयाविष्टः क एते पुरुषास्त्रयः । न कदाचिन्मया दृष्टा ईदृक्तेजःसमन्विताः

તે જોઈ તે આશ્ચર્યમાં ડૂબી ગયો—“આ ત્રણ પુરુષ કોણ છે? આવું તેજ મેં ક્યારેય જોયું નથી।”

Verse 58

पुरुषा ऊचुः । मा त्वं मृत्युपथं गच्छ कृत्वा वैराग्यमाकुलः । व्यावृत्य स्वगृहं गच्छ स्व भार्यासहितो द्विज

તે પુરુષોએ કહ્યું—“હે દ્વિજ! વૈરાગ્યની વ્યાકુલતાથી મૃત્યુપથ પર ન જા. પાછો વળી પોતાની પત્ની સાથે પોતાના ઘેર જા।”

Verse 59

ब्राह्मण उवाच । प्रतिज्ञाय मया पूर्व गृहं मुक्तं निजं यतः । मुण्डीरस्वामिनं दृष्ट्वा तथाऽन्यं कालवल्लभम्

બ્રાહ્મણે કહ્યું—“મેં અગાઉ પ્રતિજ્ઞા કરી હતી, તેથી પોતાનું ઘર ત્યાગ્યું; મુંડીરસ્વામિન તથા અન્ય કાલવલ્લભના દર્શન કરીને।”

Verse 60

मूलस्थानं च कर्तव्यं ततः सस्यप्रभक्षणम् । सोऽहं तानविलोक्याथ कथं गच्छामि मन्दिरम् । भक्षयामि तथा सस्यं तेन त्यक्ष्यामि जीवितम्

મારે પહેલાં મૂળાહારનું વ્રત કરવું છે, પછી અન્નભોજન. હવે તમને જોઈને હું મારા નિવાસે કેવી રીતે જાઉં? તેમ છતાં હું અન્ન ગ્રહણ કરીશ, અને એથી જ પ્રાણ ત્યજી દઈશ.

Verse 61

पुरुषा ऊचुः । वयं ते भास्करा ब्रह्मंस्त्रयोऽत्रैव समागताः । त्वद्भक्त्याकृष्टमनसो ब्रूहि किं करवामहे

પુરુષોએ કહ્યું—હે ભાસ્કર! હે પૂજ્ય બ્રાહ્મણ! અમે ત્રણ ભાસ્કર અહીં જ એકત્ર થયા છીએ, તમારી ભક્તિથી આકર્ષિત થઈ. કહો, અમે શું કરવું?

Verse 62

ब्राह्मण उवाच । यदि यूयं समायाताः स्वयमेव ममांतिकम् । त्रयोऽपि भास्करा नाशमेष कुष्ठः प्रगच्छतु

બ્રાહ્મણે કહ્યું—જો તમે સ્વયં મારી પાસે આવ્યા છો, હે ત્રણ ભાસ્કરો, તો આ કુષ્ઠરોગ હવે નાશ પામી દૂર થઈ જાય.

Verse 63

तथाऽत्रैव सदा स्थेयं क्षेत्रे युष्माभिरेव हि । सांनिध्यं त्रिषु लोकेषु गन्तव्यं च यथा पुरा

તેમ જ તમારે આ પવિત્ર ક્ષેત્રમાં જ સદાય અહીં સ્થિર રહેવું જોઈએ; અને પૂર્વવત્ ત્રિલોકમાં તમારું દિવ્ય સાન્નિધ્ય પ્રદાન કરવા પણ ગમન કરવું જોઈએ.

Verse 64

भास्करा ऊचुः । एवं विप्र करिष्यामः स्थास्यामो ऽत्र सदा वयम् । त्वं चापि रोगनिर्मुक्तः सुखं प्राप्स्यस्यनुत्तमम्

ભાસ્કરોએ કહ્યું—એમ જ, હે વિપ્ર; અમે તેમ જ કરીશું. અમે અહીં સદાય નિવાસ કરીશું; અને તમે પણ રોગમુક્ત થઈ અનુત્તમ સુખ પ્રાપ્ત કરશો.

Verse 65

प्रासादत्रितयं तस्मादस्मदर्थं निरूपय । येन त्रिकालमासाद्य गच्छामः संनिधिं द्विज

અતઃ હે દ્વિજ! અમારા હિતાર્થે ત્રણ પ્રાસાદ (મંદિરો) નિશ્ચિત કર; જેથી ત્રિકાળે ત્યાં આવી અમે પાવન સાન્નિધ્ય પ્રદાન કરી શકીએ.

Verse 66

एवमुक्त्वा तु ते सर्वे गताश्चाद्दर्शनं ततः । सोऽपि पश्यति कायं स्वं यावद्रोगविवर्जितम्

એમ કહીને તેઓ બધા દર્શનથી અદૃશ્ય થઈ ગયા. પછી તેણે પણ પોતાનું શરીર જોયું—જે હવે સંપૂર્ણ રોગમુક્ત હતું.

Verse 67

द्वादशार्क प्रतीकाशं सर्वलक्षणलक्षितम् । ततः प्रोवाच तां भार्यां विनयावनतां स्थिताम्

તેનું શરીર બાર સૂર્ય સમાન તેજસ્વી હતું અને સર્વ શુભલક્ષણોથી ચિહ્નિત હતું. ત્યારબાદ તેણે વિનયથી નમ્ર બની ઊભેલી પત્નીને કહ્યું.

Verse 68

पश्य त्वं सुभ्रूर्मे गात्रं यादृग्रूपं पुनः स्थितम् । प्रसादाद्देवदेवस्य भास्करस्यांशुमालिनः

હે સુભ્રૂ! જો, મારું શરીર જેમ હતું તેમ ફરી સ્થિત થયું છે—દેવદેવ, કિરણમાલાધારી ભાસ્કરના પ્રસાદથી.

Verse 69

सोऽहमत्र स्थितो नित्यं पूजयिष्यामि भास्करम् । न यास्यामि पुनः सद्म सत्यमेतन्मयोदितम्

અતઃ હું અહીં નિત્ય સ્થિત રહી ભાસ્કરની પૂજા કરીશ. હું ફરી મારા ગૃહે નહીં જાઉં—આ મારું સત્ય વચન છે.

Verse 72

त्रयाणामपि तेषां तु साध्वर्चाः शास्त्रसूचिताः । स्थापयामास सूर्याणां हस्तार्के सूर्यवासरे

તે ત્રણેયની શાસ્ત્રોક્ત વિધિ પ્રમાણે યોગ્ય પૂજા કરવામાં આવી; અને હસ્ત નક્ષત્રમાં, રવિવારે, સૂર્યપ્રતિમાઓ સ્થાપિત કરી।

Verse 73

ततस्ताः पुष्पधूपाद्यैः समभ्यर्च्य चिरं द्विजः । त्रिसंध्यं क्रमशः प्राप्तो देहांते भास्करालयम्

પછી તે દ્વિજે પુષ્પ, ધૂપ આદિથી લાંબા સમય સુધી તેમની પૂજા કરી; અને ક્રમથી ત્રિસંધ્યા આચરી, દેહાંતમાં ભાસ્કરના ધામને પ્રાપ્ત થયો।

Verse 74

सूत उवाच । एवं ते तत्र संजातास्त्रयोऽपि द्विजसत्तमाः । भास्करा भक्तलोकस्य सर्वव्याधिविनाशकाः

સૂત બોલ્યા—હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ! આ રીતે ત્યાં તે ત્રણેય ભાસ્કર-સ્વરૂપે પ્રગટ થયા; અને ભક્તસમુદાય માટે સર્વવ્યાધિ-વિનાશક બન્યા।

Verse 75

यस्तान्पश्यति काले स्वे यथोक्ते सूरर्यवासरे । स वांछितांल्लभेत्कामान्दुर्लभानपि मानवैः

જે વ્યક્તિ યથોક્ત રીતે, પોતાના યોગ્ય સમયે, રવિવારે તેમનું દર્શન કરે છે, તે મનુષ્યો માટે દુર્લભ એવી ઇચ્છિત કામનાઓ પણ પ્રાપ્ત કરે છે।