Adhyaya 10

Verse 1

स्कंद उवाच । उक्ता पंचनदोत्पत्तिर्मित्रावरुणनंदन । इदानीं कथयिष्यामि माधवाविष्कृतिं पराम्

સ્કંદે કહ્યું—હે મિત્ર-વરুণનંદન! પંચનદની ઉત્પત્તિ મેં કહી; હવે કાશીમાં માધવ (વિષ્ણુ)ની પરમ આવિર્ભૂતિ વર્ણવીશ।

Verse 2

यां श्रुत्वा श्रद्धया धीमान्पापेभ्यो मुच्यते क्षणात् । न च श्रिया वियुज्येत संयुज्येत वृषेण च

આ કથા શ્રદ્ધાથી સાંભળતાં જ બુદ્ધિમાન પુરુષ ક્ષણમાં પાપોથી મુક્ત થાય છે; તે શ્રી (લક્ષ્મી)થી વિયોગ પામતો નથી અને વૃષરૂપ ધર્મ સાથે પણ જોડાય છે।

Verse 3

आगत्य मंदरादद्रेरुपेंद्रश्चंद्रशेखरम् । आपृच्छ्य तार्क्ष्यरथगः क्षणाद्वाराणसीं पुरीम्

મંદર પર્વતથી આવી ઉપેન્દ્ર (વિષ્ણુ)એ ચંદ્રશેખર (શિવ)ને વિદાય લીધી; પછી તાર્ક્ષ્ય (ગરુડ)ને રથ બનાવી તે ક્ષણમાં વારાણસી નગરી પહોંચ્યા।

Verse 4

दिवो दासं महीपालं समुच्चाट्य स्वमायया । स्थित्वा पादोदके तीर्थे केशवाख्य स्वरूपतः

પોતાની માયાશક્તિથી દિવોદાસ નામના રાજાને દૂર કરીને, તે પાદોદક તીર્થમાં કેશવ નામના સ્વરૂપે ત્યાં સ્થિત રહ્યા।

Verse 5

महिमानं परं काश्यां विचार्य सुविचार्य च । दृष्ट्वा पंचनदं तीर्थं परां मुदमवाप ह

કાશીના પરમ મહિમાનું સુવિચાર કરીને અને પંચનદ તીર્થનું દર્શન કરીને, તેમણે નિશ્ચયે પરમ આનંદ પ્રાપ્ત કર્યો।

Verse 6

उवाच च प्रसन्नात्मा पुंडरीकविलोचनः । अगण्या अपि वैकुंठ गुणा विगणिता मया

ત્યારે પ્રસન્નહૃદય કમળનેત્ર પ્રભુ બોલ્યા— “હે વૈકુંઠ! તારા ગુણો અગણ્ય છે, છતાં મેં તેમને જાણે ગણ્યા હોય તેમ ગણાવ્યા છે।”

Verse 7

क्व क्षीरनीरधौ संति तावंतो निर्मला गुणाः । यावंतो विजयं तेत्र काश्यां पंचनदे ह्रदे

ક્ષીરસમુદ્રમાં ક્યાં એટલા નિર્મળ ગુણો છે, જેટલા અહીં કાશીમાં પંચનદ-હ્રદ પાસે વિજય-કીર્તિઓ છે?

Verse 8

श्वेतद्वीपेपि सामग्री क्व गुणानां गरीयसी । ईदृशी यादृशी काश्यां धूतपापेस्ति पावनी

શ્વેતદ્વીપમાં પણ ગુણોની એવી મહાન સમૃદ્ધિ ક્યાં? કાશીમાં જેવી ધૂતપાપા નામની પાવની છે, તેવી બીજે ક્યાંય નથી।

Verse 9

मुदे कौमोदकी स्पर्शस्तथा न मम जायते धूतपापांबु संपर्को यथा भवति सर्वथा

આનંદદાયક કૌમોદકીનો સ્પર્શ પણ મને એટલો હર્ષ આપતો નથી, જેટલો સર્વ રીતે ધૂતપાપાના જળનો સંપર્ક આપે છે।

Verse 10

न क्षीरनीरधिजया सुखं मे श्लिष्टगात्रया । तथा भवेद्यथात्र स्यात्स्पृष्टया धूतपापया

ક્ષીરસમુદ્ર-વિજયિનીને આલિંગન કરવાથી જે સુખ મને મળે છે, તે પણ એવું નથી; જેમ અહીં ધૂતપાપાના સ્પર્શથી સુખ ઉપજે છે।

Verse 11

इत्थं पंचनदे तीर्थे क्षीरनीरधिजाधवः । संप्रेष्य तार्क्ष्यं त्र्यक्षाग्रे वृत्तांतविनिवेदितुम्

આ રીતે પંચનદ તીર્થમાં ક્ષીરસાગરથી પ્રાદુર્ભૂત ભગવાન માધવે જે બન્યું તેનું સંપૂર્ણ વર્ણન ત્રિનેત્રધારી શિવને નિવેદિત કરવા તાર્ક્ષ્ય (ગરુડ)ને મોકલ્યો।

Verse 12

आनंदकाननभवं दिवोदास क्षमापतेः । संवर्णयन्गुणग्रामं पुण्यं पांचनदोद्भवम्

તેણે આનંદકાનન-સંબંધિત, રાજ્યના અધિપતિ દિવોદાસ રાજા સાથે જોડાયેલ, પંચનદમાંથી ઉત્પન્ન પવિત્ર અને પુણ્યપ્રદ ગુણસમૂહનું વર્ણન કર્યું।

Verse 13

सुखोपविष्टः संहृष्टः सुदृष्टिर्विष्टरश्रवाः । दृष्टवांस्तपसा जुष्टमपुष्टांगं तपोधनम्

સુખથી ઉપવિષ્ટ, હર્ષિત અને શુભદૃષ્ટિવાળા વિષ્ટરશ્રવાએ તે તપોધનને જોયા—દેહ કૃશ હોવા છતાં તપસ્યાથી પવિત્ર અને બળવાન થયેલા।

Verse 14

स ऋषिस्तं समभ्येत्य पुंडरीकाक्षमच्युतम् । उपोपविष्टकमलं वनमालाविराजितम्

તે ઋષિ આગળ જઈ પુણ્ડરીકાક્ષ અચ્યુતના સમીપે પહોંચ્યો—જે કમળાસન પર ઉપવિષ્ટ અને વનમાળાથી વિરાજમાન હતા।

Verse 15

शंखपद्मगदाचक्र चंचत्करचतुष्टयम् । कौस्तुभोद्भासितोरस्कं पीतकौशेयवाससम्

તેમના ચંચલ ચાર હાથોમાં શંખ, પદ્મ, ગદા અને ચક્ર ધારિત હતાં; કૌસ્તુભ મણિથી તેમનું વક્ષસ્થળ ઝગમગતું હતું અને તેઓ પીત કૌશેય વસ્ત્ર ધારણ કરતા હતા।

Verse 16

सुनीलेंदीवररुचिं सुस्निग्ध मधुराकृतिम् । नाभीह्रदलसत्पद्म सुपाटलरदच्छदम्

તેમની કાંતિ ગાઢ નીલ કમળ જેવી હતી; તેમનું સ્વરૂપ સ્નિગ્ધ અને અતિમધુર હતું. નાભિ-હ્રદમાંથી કમળ ઝળહળતું હતું અને સુંદર ગુલાબી દાંતને ઢાંકતા તેમના અધર મનોહર હતા.

Verse 17

दाडिमीबीजदशनं किरीटद्योतितांबरम् । देवेंद्रवंदितपदं सनकादिपरिष्टुतम्

તેમના દાંત દાડમના દાણા જેવા હતા; કિરીટની તેજસ્વિતાથી તેમનું અંબર ઝગમગતું હતું. દેવೇಂದ್ರ તેમના ચરણોની વંદના કરતો અને સનકાદિ ઋષિઓ તેમની સ્તુતિ કરતા.

Verse 18

दिव्यर्षिभिर्नारदाद्यैः परिगीतमहोदयम् । प्रह्लादाद्यैर्भागवतैः परिनंदितमानसम्

નારદાદિ દિવ્ય ઋષિઓ તેમના પરમ મહોદયની કીર્તિ ગાતા; અને પ્રહ્લાદાદિ મહાભાગવત ભક્તો તેમના મનને આનંદિત કરી તેમની મહિમાનું પરિનંદન કરતા.

Verse 19

धृतशार्ङ्गधनुर्दंडं दंडिताखिलदानवम् । मधुकैटभहंतारं कंसविध्वंससूचकम्

તેમણે શારઙ્ગ ધનુષની દંડ સમી પ્રચંડ શક્તિ ધારણ કરી, જેના દ્વારા સર્વ દાનવો દંડિત થતા. તેઓ મધુ-કૈટભ સંહારક અને કংসવિધ્વંસના સૂચક-ધ્વજસ્વરૂપ હતા.

Verse 20

कैवल्यं यत्परं ब्रह्म निराकारमगोचरम् । तं पुं मूर्त्या परिणतं भक्तानां भक्तिहेतुतः

જે પરમ બ્રહ્મ કૈવલ્યસ્વરૂપ છે, નિરાકાર અને ઇન્દ્રિયોથી અગોચર છે—એ જ ભક્તોની ભક્તિનું કારણ અને આશ્રય બની, તેમના હિતાર્થે મૂર્તિ ધારણ કરી સાકાર થાય છે.

Verse 21

वेदाविदुर्यदाकारं नैवोपनिषदोदितम् । ब्रह्माद्या न च गीर्वाणाश्चक्रे नेत्रातिथिं सतम्

જે સ્વરૂપને વેદો પણ સંપૂર્ણ રીતે જાણતા નથી અને ઉપનિષદો પણ સંપૂર્ણપણે પ્રગટ કરી શકતી નથી—તેને બ્રહ્મા આદિ દેવો તથા દેવગણ પણ ચિરંજીવી ‘નેત્રોના અતિથિ’ તરીકે, એટલે સંપૂર્ણ દૃશ્ય અને ગ્રાહ્ય, બનાવી શક્યા નથી।

Verse 22

प्रणनाम मुदायुक्तः क्षितिविन्यस्तमस्तकः । स ऋषिस्तं हृषीकेशमग्निबिंदुर्महातपाः

આનંદથી યુક્ત થઈ, ધરતી પર મસ્તક મૂકીને, મહાતપસ્વી ઋષિ અગ્નિબિંદુ હૃષીકેશને—ઇન્દ્રિયોના સ્વામીને—પ્રણામ કર્યો।

Verse 23

तुष्टाव परया भक्त्या मौलिबद्धकरांजलिः । अध्यस्तविस्तीर्णशिलं बलिध्वंसिनमच्युतम्

પરમ ભક્તિથી, કરજોડીને મસ્તક સુધી ઉંચા કરીને, તેણે અચ્યુતની—બલિનો ધ્વંસ કરનારની—સ્તુતિ કરી; જે વિશાળ શિલાપીઠ પર વિરાજમાન હતા।

Verse 24

तत्र पंचनदाभ्याशे मार्कंडेयादि सेविते । गोविंदमग्निबिंदुः स स्तुतवांस्तुष्टमानसः

ત્યાં પંચનદા નજીક, જ્યાં માર્કંડેય આદિ ઋષિઓ સેવા કરતા, ત્યાં પ્રસન્ન મનથી અગ્નિબિંદુએ ગોવિંદને સ્તુતિઓ અર્પણ કરી।

Verse 25

अग्निबिंदुरुवाच । ॐ नमः पुंडरीकाक्ष बाह्यांतः शौचदायिने । सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात्

અગ્નિબિંદુએ કહ્યું—ॐ, હે પુન્ડરીકાક્ષ! તમને નમસ્કાર; તમે બહાર અને અંદર શુચિતા આપનાર છો. તમે જ સહસ્રશીર્ષ પુરુષ, સહસ્રાક્ષ, સહસ્રપાત છો।

Verse 26

नमामि ते पदद्वंद्वं सर्वद्वंद्वनिवारकम् । निर्द्वंद्वया धिया विष्णो जिष्ण्वादि सुरवंदित

હે વિષ્ણુ! સર્વ દ્વંદ્વનો નાશ કરનારાં તમારા પાદયુગળને હું નમસ્કાર કરું છું. દ્વંદ્વરહિત બુદ્ધિથી હું આપનું ભજન કરું છું; જિષ્ણુ (ઇન્દ્ર) વગેરે દેવોથી વંદિત તમે છો।

Verse 27

यं स्तोतुं नाधिगच्छंति वाचो वाचस्पतेरपि । तमीष्टे क इह स्तोतुं भक्तिरत्र बलीयसी

જેનાં યથાર્થ સ્તવન સુધી વાચસ્પતિની વાણી પણ પહોંચી શકતી નથી, તેને અહીં કોણ સ્તવવા ઇચ્છે? છતાં આ બાબતમાં ભક્તિ જ વધુ બળવાન છે।

Verse 28

अपि यो भगवानीशो मनःप्राचामगोचरः । समादृशैरल्पधीभिः कथं स्तुत्यो वचः परः

મન અને ઇન્દ્રિયગોચરથી પર એવા તે ભગવાન ઈશ્વરને, અમારાં જેવા અલ્પબુદ્ધિ સમદર્શીઓ સીમિત વચનો વડે કેવી રીતે સ્તવી શકીએ?

Verse 29

यं वाचो न विशंतीशं मनतीह मनो न यम् । मनो गिरामतीतं तं कः स्तोतुं शक्तिमान्भवेत्

જેનામાં વાણી પ્રવેશી શકતી નથી અને જેને મન પણ અહીં જાણી શકતું નથી—જે મન અને વાણીથી પર છે—તેણે સ્તવવા કોણ સમર્થ બની શકે?

Verse 30

यस्य निःश्वसितं वेदाः स षडंगपदक्रमाः । तस्य देवस्य महिमा महान्कैरवगम्यते

જેનાં નિઃશ્વાસ જ વેદ છે—ષડંગ, પદક્રમ વગેરે સહિત—તે દેવનો મહાન મહિમા કોણ અને કેવી રીતે સમજી શકે?

Verse 31

अतंद्रितमनोबुद्धींद्रिया यं सनकादयः । ध्यायंतोपि हृदाकाशे न विंदंति यथार्थतः

સનકાદિ, જેમનું મન-બુદ્ધિ અને ઇન્દ્રિયો સદા જાગૃત છે, તેઓ પણ હૃદય-આકાશમાં તેનું ધ્યાન કરતાં છતાં તેને યથાર્થ રીતે જાણી શકતા નથી।

Verse 32

नारदाद्यैर्मुनिवरैराबाल ब्रह्मचारिभिः । गीयमानचरित्रोपि न सम्यग्योधिगम्यते

નારદાદિ શ્રેષ્ઠ મુનિઓ—બાળ્યથી બ્રહ્મચારી—તેમણે તેના ચરિત્રનું ગાન કર્યું છતાં તે સમ્યક રીતે સમજાતો નથી।

Verse 33

तंसूक्ष्मरूपमजमव्ययमेकमाद्यं बह्माद्यगोचरमजेयमनंतशक्तिम् । नित्यं निरामयममूर्तमचिंत्यमूर्तिं कस्त्वां चराचर चराचरभिन्न वेत्ति

હે પ્રભુ! તમે સૂક્ષ્મરૂપ, અજ, અવ્યય, એક અને આદ્ય છો; બ્રહ્મા આદિ માટે પણ અગોચર, અજેય, અનંત શક્તિઓથી યુક્ત; નિત્ય, નિરામય, અમૂર્ત અને અચિંત્ય-મૂર્તિ—ચર-અચરથી ભિન્ન તમને યથાર્થ રીતે કોણ જાણી શકે?

Verse 34

एकैकमेव तव नामहरेन्मुरारे जन्मार्जिताघमघिनां च महापदाढ्यम् । दद्यात्फलं च महितं महतो मखस्य जप्तं मुकुंदमधुसूदनमाधवेति

હે હરિ, હે મુરારી! તમારા નામોમાંથી એક નામનો પણ જપ જન્મજન્માંતરના સંગ્રહિત પાપોનો નાશ કરીને મહાસમૃદ્ધિ આપે છે; અને ‘મુકુંદ, મધુસૂદન, માધવ’ એમ જપ કરવાથી મહાયજ્ઞનું મહિત ફળ પ્રાપ્ત થાય છે।

Verse 35

नारायणेति नरकार्णव तारणेति दामोदरेति मधुहेति चतुर्भुजेति । विश्वंभरेति विरजेति जनार्दनेति क्वास्तीह जन्म जपतां क्व कृतांतभीतिः

‘નારાયણ’, ‘નરક-સમુદ્રથી તારનાર’, ‘દામોદર’, ‘મધુહ’, ‘ચતુર્ભુજ’, ‘વિશ્વંભર’, ‘વિરજ’, ‘જનાર્દન’—આ રીતે જપ કરનારને અહીં પુનર્જન્મ ક્યાં અને કૃતાંત (યમ) નો ભય ક્યાં?

Verse 36

ये त्वां त्रिविक्रम सदा हृदि शीलयंति कादंबिनी रुचिर रोचिषमंबुजाक्षम् । सौदामनीविलसितांशुकवीतमूर्ते तेपि स्पृशंति तव कांतिमचिंत्यरूपाम्

હે ત્રિવિક્રમ! કમલનેત્ર, સુંદર મેઘસમાન તેજવાળા, વીજળી જેવી ઝળહળતી વસ્ત્રોથી શોભિત! જે સદા હૃદયમાં તારો આશ્રય કરે છે, તેઓ પણ તારા અચિંત્ય રૂપની દિવ્ય કાંતિને સ્પર્શે છે.

Verse 37

श्रीवत्सलांछनहरेच्युतकैटभारे गोविंदतार्क्ष्य रथकेशवचक्रपाणे । लक्ष्मीपते दनुजसूदन शार्ङ्गपाणे त्वद्भक्तिभाजि न भयंक्वचिदस्ति पुंसि

હે શ્રીવત્સલાંછનધારી હરિ, હે અચ્યુત, કૈટભભારહર! હે ગોવિંદ, ગરુડરથ કેશવ, ચક્રપાણિ! હે લક્ષ્મીપતિ, દનુજસૂદન, શારઙ્ગપાણિ—જે પુરુષ તારી ભક્તિમાં ભાગીદાર છે, તેને ક્યાંય ભય રહેતો નથી.

Verse 38

यैरर्चितोसि भगवंस्तुलसीप्रसूनैर्दूरीकृतैणमदसौरभदिव्यगंधैः । तानर्चयंति दिवि देवगणाःसमस्ता मंदारदामभिरलं विमलस्वभावान्

હે ભગવન! દિવ્ય સુગંધવાળા તુલસીના પુષ્પોથી—જેની સુવાસ કસ્તૂરીની ગંધને પણ દૂર કરે—જે તારી અર્ચના કરે છે, એવા નિર્મળ સ્વભાવના ભક્તોને સ્વર્ગમાં સર્વ દેવગણ મન્દારની માળાઓથી ભવ્ય સન્માન આપે છે.

Verse 39

यद्वाचि नाम तव कामदमब्जनेत्र यच्छ्रोत्रयोस्तव कथा मधुराक्षराणि । यच्चित्तभित्तिलिखितं भवतोस्ति रूपं नीरूपभूपपदवी नहि तैर्दुरापा

હે કમલનેત્ર! જેમની વાણીમાં તારો કામદ નામ છે, જેમના કાનમાં મધુર અક્ષરવાળી તારી કથા છે, અને જેમના ચિત્તની ભિત્તિ પર તારું રૂપ લખાયેલું છે—તેમને નિરૂપ (નિર્ગુણ) ભૂપપદવી પ્રાપ્ત કરવી દુષ્કર નથી.

Verse 40

ये त्वां भजंति सततं भुविशेषशायिंस्ताञ्छ्रीपते पितृपतींद्र कुबेरमुख्याः । वृंदारका दिवि सदैव सभाजयंति स्वर्गापवर्गसुखसंततिदानदक्ष

હે શ્રીપતે! વિશેષ શય્યા પર શયન કરનાર તને જે સતત ભજે છે, એવા ભક્તોને સ્વર્ગમાં પિતૃપતિ, ઇન્દ્ર અને કુબેર વગેરેના નેતૃત્વમાં દેવગણ સદા સન્માન આપે છે; કારણ કે તું સ્વર્ગ તથા અપવર્ગ (મોક્ષ)ના અખંડ સુખ દાનમાં સમર્થ છે.

Verse 41

ये त्वां स्तुवंति सततं दिवितान्स्तुवंति सिद्धाप्सरोमरगणा लसदब्जपाणे । विश्राणयत्यखिलसिद्धिदकोविना त्वां निर्वाणचारुकमलां कमलायताक्ष

જે તને સતત સ્તુતિ કરે છે, તેમની સ્તુતિ તેજસ્વી સિદ્ધો, અપ્સરાઓ અને દેવગણ પણ કરે છે—હે દીપ્ત કમલધારી! તારા વિના કોણ સર્વ સિદ્ધિઓ આપી શકે? હે કમલનયન પ્રભુ, મુક્તિરূপ સુંદર કમળ કોણ અર્પી શકે?

Verse 42

त्वं हंसि पासि सृजसि क्षणतः स्वलीला लीलावपुर्धर विरिंचिनतांघ्रियुग्म । विश्वं त्वमेव परविश्वपतिस्त्वमेव विश्वस्यबीजमसि तत्प्रणतोस्मि नित्यम्

તું પોતાની લીલાથી ક્ષણમાત્રમાં સંહાર, પાલન અને સર્જન કરે છે—હે લીલામય સ્વરૂપધારી! જેના ચરણયુગ્મે બ્રહ્મા પણ નમે છે. આ વિશ્વ તું જ છે, વિશ્વનો પરમ સ્વામી પણ તું જ છે, અને જગતનું બીજ પણ તું જ છે; તેથી હું નિત્ય તને પ્રણામ કરું છું.

Verse 43

स्तोता त्वमेव दनुजेंद्ररिपो स्तुतिस्त्वं स्तुत्यस्त्वमेव सकलं हि भवानिहैकः । त्वत्तो न किंचिदपि भिन्नमवैमि विष्णो तृष्णां सदा कृणुहि मे भवजांभवारे

હે દનુજેન્દ્રરિપુ! સ્તોતા તું જ, સ્તુતિ તું જ, અને સ્તુત્ય પણ તું જ—કારણ અહીં સર્વ કંઈ એકમાત્ર તું જ છે. હે વિષ્ણો, તારા કરતાં ભિન્ન કંઈ પણ હું જાણતો નથી. ભવસાગરમાં મારી તૃષ્ણા સદા તારા પર જ સ્થિર કર.

Verse 44

इति स्तुत्वा हृषीकेशमग्निबिंदुर्महातपाः । तस्थौ तूष्णीं ततो विष्णुरुवाच वरदो मुनिम्

આ રીતે હૃષીકેશની સ્તુતિ કરીને મહાતપસ્વી અગ્નિબિંદુ મૌન રહી ઊભા રહ્યા. ત્યાર પછી વરદાતા વિષ્ણુએ તે મુનિને કહ્યું.

Verse 45

श्रीविष्णुरुवाच । अग्निबिंदो महाप्राज्ञ महता तपसांनिधे । वरं वरय सुप्रीतस्तवादेयं न किंचन

શ્રીવિષ્ણુ બોલ્યા—હે અગ્નિબિંદુ, મહાપ્રાજ્ઞ, મહાન તપસ્યાઓના નિધિ! વર માગ. હું અત્યંત પ્રસન્ન છું; તારા માટે અદેય એવું કશું નથી.

Verse 46

अग्निबिंदुरुवाच । यदि प्रीतोसि भगवन्वैकुंठेश जगत्पते । कमलाकांत तद्देहि यदिह प्रार्थयाम्यहम्

અગ્નિબિંદુ બોલ્યો—હે ભગવન્, વૈકુંઠેશ, જગત્પતે, કમલાકાંત! જો તમે પ્રસન્ન હો, તો હું અહીં જે પ્રાર્થના કરું છું તે મને કૃપાપૂર્વક આપો।

Verse 47

कृतानुज्ञोथ हरिणा भ्रूभंगेन स तापसः । कृतप्रणामो हृष्टात्मा वरयामास केशवम्

હરિએ ભ્રૂભંગ માત્રથી અનુમતિ આપી. ત્યારે તે તપસ્વી પ્રણામ કરીને, હર્ષિત હૃદયથી, કેશવ પાસે વર માગવા લાગ્યો।

Verse 48

भगवन्सर्वगोपीह तिष्ठ पंचनदे ह्रदे । हिताय सर्व जंतूनां मुमुक्षूणां विशेषतः

હે સર્વવ્યાપી ભગવન્! તમે અહીં પંચનદ હ્રદમાં નિવાસ કરો—સર્વ જીવોના હિત માટે, વિશેષ કરીને મુમુક્ષુઓ માટે।

Verse 49

लक्ष्मीशे न वरो मह्यमेष देयोऽविचारतः । नान्यं वरं समीहेहं भक्तिं च त्वपदांबुजे

હે લક્ષ્મીશ! મને બીજો કોઈ વર નથી જોઈએ. નિર્વિચાર આ જ આપો—તમારા પદકમળોમાં મારી ભક્તિ અચળ રહે।

Verse 50

इति श्रुत्वा वरं तस्याग्निबिंदोर्मधुसूदनः । प्रीतः परोपकारार्थं तथेत्याहाब्धिजापतिः

અગ્નિબિંદુનો તે વર સાંભળી મધુસૂદન પ્રસન્ન થયા; પરોપકારાર્થે સમુદ્રજા દેવીના પતિએ કહ્યું—“તથાસ્તુ।”

Verse 51

श्रीविष्णुरुवाच । अग्निबिंदो मुनिश्रेष्ठ स्थास्याम्यहमिह ध्रुवम् । काशीभक्तिमतां पुंसां मुक्तिमार्गं समादिशन्

શ્રીવિષ્ણુએ કહ્યું—હે અગ્નિબિંદુ, મુનિશ્રેષ્ઠ! હું અહીં નિશ્ચયે ધ્રુવરૂપે નિત્ય નિવાસ કરીશ અને કાશીભક્ત પુરુષોને મુક્તિમાર્ગનો ઉપદેશ આપશ।

Verse 52

मुने पुनः प्रसन्नोस्मि वरं ब्रूहि ददामि ते । अतीव मम भक्तोसि भक्तिस्तेस्तु दृढा मयि

હે મુને! હું ફરી પ્રસન્ન છું. વર બોલ, હું તને આપીશ. તું મારો અતિશય ભક્ત છે; મારે પ્રત્યે તારી ભક્તિ દૃઢ રહે।

Verse 53

आदावेव हि तिष्ठासुरहमत्र तपोनिधे । ततस्त्वया समभ्यर्थि स्थास्याम्यत्र सदैव हि

હે તપોનિધિ! આરંભથી જ હું અહીં રહેવા ઇચ્છતો હતો; પછી તું પ્રાર્થના કર્યે હું અહીં સદૈવ નિવાસ કરીશ।

Verse 54

प्राप्य काशीं सुदुर्मेधाः कस्त्यजेज्ज्ञानवान्यदि । अनर्घ्यं प्राप्य माणिक्यं हित्वा काचं क ईहते

કાશી પ્રાપ્ત કર્યા પછી, જો કોઈ ખરેખર જ્ઞાની હોય તો તેને કોણ ત્યજે? અમૂલ્ય માણિક્ય મળ્યા પછી કાચને કોણ ઇચ્છે?

Verse 55

अल्पीयसा श्रमेणेह वपुषो व्ययमात्रतः । अवश्यं गत्वरस्याशु यथामुक्तिस्तथा क्व हि

અહીં અતિ અલ્પ શ્રમથી—શીઘ્ર જવા પાત્ર દેહના ત્યાગમાત્રથી—જેટલી નિશ્ચિત અને ત્વરિત મુક્તિ મળે, તેવી બીજે ક્યાં?

Verse 56

विनिमय्य जराजीर्णं देहं पार्थिवमत्र वै । प्राज्ञाः किमु न गृह्णीयुरमृतं नैर्जरं वपुः

અહીં જ જરા-જીર્ણ થયેલ પાર્થિવ દેહનો વિનિમય કરીને, પ્રાજ્ઞો અમૃત, અજર-અમર વપુ કેમ ન ગ્રહણ કરે?

Verse 57

न तपोभिर्न वा दानैर्न यज्ञैर्बहुदक्षिणैः । अन्यत्र लभ्यते मोक्षो यथा काश्यां तनु व्ययात्

તપ, દાન કે બહુદક્ષિણાવાળા યજ્ઞોથી પણ અન્યત્ર જેવો મોક્ષ મળતો નથી, એવો મોક્ષ કાશીમાં માત્ર દેહત્યાગથી મળે છે.

Verse 58

अपि योगं हि युंजाना योगिनो यतमानसाः । नैकेनजन्मना मुक्ताः काश्यां मुक्ता वपुर्व्ययात्

સંયત મનવાળા યોગીઓ યોગ સાધે તોય એક જ જન્મમાં મુક્ત થતા નથી; પરંતુ કાશીમાં દેહત્યાગથી જ મુક્તિ મળે છે.

Verse 59

इदमेव महादानमिदमेव महत्तपः । इदमेव व्रतं श्रेष्ठं यत्काश्यां म्रियते तनुः

આ જ મહાદાન છે, આ જ મહાતપ છે; આ જ શ્રેષ્ઠ વ્રત છે—કે દેહ કાશીમાં મરણ પામે.

Verse 60

स एव विद्वाञ्जगति स एव विजितेंद्रियः । स एव पुण्यवान्धन्यो लब्ध्वा काशीं न यस्त्यजेत्

જગતમાં સાચો વિદ્વાન તે જ, જિતેન્દ્રિય પણ તે જ; પુણ્યવાન અને ધન્ય પણ તે જ—જે કાશી પ્રાપ્ત કરીને તેને ત્યજે નહીં.

Verse 61

तावत्स्थास्याम्यहं चात्र यावत्काशी मुने त्विह । प्रलयेपि न नाशोस्याः शिवशूलाग्र सुस्थितेः

હે મુને! જ્યાં સુધી કાશી અહીં સ્થિર છે, ત્યાં સુધી હું પણ અહીં જ પ્રતિષ્ઠિત રહીશ. પ્રલયકાળે પણ તેનો નાશ થતો નથી, કારણ કે તે શિવના ત્રિશૂલના અગ્રભાગ પર દૃઢ રીતે સ્થિત છે.

Verse 62

इत्याकर्ण्य गिरं विष्णोरग्निबिंदुर्महामुनिः । प्रहृष्टरोमा प्रोवाच पुनरन्यं वरं वृणे

વિષ્ણુના વચન સાંભળી મહામુનિ અગ્નિબિંદુ આનંદથી રોમાંચિત થયા. પછી તેમણે ફરી કહ્યું—“હું એક બીજો વર માગું છું.”

Verse 63

मापते मम नाम्नात्र तीर्थे पंचनदे शुभे । अभक्तेभ्योपि भक्तेभ्यः स्थितो मुक्तिं सदादिश

હે પ્રભુ! આ શુભ પંચનદ તીર્થ મારા નામથી પ્રસિદ્ધ થાઓ. અને તમે અહીં સ્થિત રહી ભક્તોને તેમજ અભક્તોને પણ સદૈવ મુક્તિ આપો.

Verse 64

येत्र पंचनदे स्नात्वा गत्वा देशांतरेष्वपि । नरा पंचत्वमापन्ना मुक्तिं तेभ्योपि वै दिश

અને જે મનુષ્યો અહીં પંચનદમાં સ્નાન કરીને અન્ય દેશોમાં જાય—પછી ત્યાં જ મૃત્યુ પામે—તેમને પણ મુક્તિ આપો.

Verse 65

येतु पंचनदे स्नात्वा त्वां भजिष्यंति मानवाः । चलाचलापि द्वैरूपा मा त्याक्षीच्छ्रीश्च तान्नरान्

પરંતુ જે મનુષ્યો પંચનદમાં સ્નાન કરીને તમારું ભજન કરશે—ચંચળ અને સ્થિર, દ્વિરૂપા શ્રી (લક્ષ્મી) પણ તે નરોને કદી ત્યજી ન દે.

Verse 66

श्रीविष्णुरुवाच । एवमस्त्वग्निबिंदोत्र भवता यद्वृतंमुने । त्वन्नाम्नोऽर्धेन मे नाम मया सह भविष्यति

શ્રીવિષ્ણુએ કહ્યું—હે અગ્નિબિંદુ, તેમજ થાઓ. હે મુનિ, તું અહીં જેમ વરણ કર્યું છે તેમ, તારા નામના અર્ધભાગથી મારું નામ પણ મારી સાથે જોડાશે.

Verse 67

बिंदुमाधव इत्याख्या मम त्रैलोक्यविश्रुता । काश्यां भविष्यति मुने महापापौघ घातिनी

હે મુનિ, કાશીમાં મારું ‘બિંદુ-માધવ’ નામ પ્રખ્યાત થશે; તે ત્રિલોકમાં વિખ્યાત અને મહાપાપોના મહાપ્રવાહનો નાશ કરનારું હશે.

Verse 68

ये मामत्र नराः पुण्याः पुण्ये पंचनदे ह्रदे । सदा सपर्ययिष्यंति तेषां संसारभीः कुतः

અહીં પવિત્ર પંચનદ હ્રદમાં જે પુણ્યશીલ લોકો સદા મારી પૂજા-સેવા કરશે, તેમના માટે સંસારનો ભય ક્યાં રહેશે?

Verse 69

वसुस्वरूपिणी लक्ष्मीर्लक्ष्मीर्निर्वाणसंज्ञिका । तत्पार्श्वगा सदा येषां हृदि पंचनदे ह्यहम्

વસુ-સ્વરૂપિણી લક્ષ્મી અને ‘નિર્વાણ’ નામે પ્રસિદ્ધ લક્ષ્મી—જેનાં હૃદયમાં હું અહીં પંચનદે નિવાસ કરું છું, તેમના પાર्श્વે તે સદા રહે છે.

Verse 70

यैर्न पंचनदं प्राप्य वसुभिः प्रीणिता द्विजाः । आशुलभ्यविपत्तीनां तेषां तद्वसुरोदिति

પરંતુ જે લોકો પંચનદને પ્રાપ્ત કર્યા વિના દાન-ધનથી દ્વિજોને પ્રસન્ન કરતા નથી, તેમના પર શીઘ્રે વિપત્તિઓ આવે છે; તેમના માટે તે ‘વસુ’—સમૃદ્ધિ—લોપ પામે છે.

Verse 71

त एव धन्या लोकेस्मिन्कृतकृत्यास्त एव हि । प्राप्य यैर्मम सांनिध्यं वसवो मम सात्कृताः

આ લોકમાં એ જ ધન્ય છે, એ જ કૃતકૃત્ય છે—જે મારા સાન્નિધ્યને પામી, મારા નિમિત્તે વસુઓનું યથાવિધિ સન્માન કરે છે।

Verse 72

बिंदुतीर्थमिदं नाम तव नाम्ना भविष्यति । अग्निबिंदो मुनिश्रेष्ठ सर्वपातकनाशनम्

હે મુનિશ્રેષ્ઠ અગ્નિબિંદુ! આ તીર્થ તારા નામથી જ ‘બિંદુતીર્થ’ તરીકે પ્રસિદ્ધ થશે; તે સર્વ પાતકોનો નાશ કરનાર છે।

Verse 73

कार्तिके बिंदुतीर्थे यो ब्रह्मचर्यपरायणः । स्नास्यत्यनुदिते भानौ भानुजात्तस्य भीः कुतः

કાર્તિક માસમાં જે બ્રહ્મચર્યપરાયણ રહી સૂર્યોદય પહેલાં બિંદુતીર્થમાં સ્નાન કરે—હે સૂર્યપુત્ર! તેને ભય ક્યાંથી રહે?

Verse 74

अपि पापसहस्राणि कृत्वा मोहेन मानवः । ऊर्जे धर्मनदे स्नातो निष्पापो जायते क्षणात्

માનવ મોહવશ હજારો પાપો કરી બેઠો હોય તોય, ઊર્જ (કાર્તિક) કાળે ધર્મનદીમાં સ્નાન કરવાથી તે ક્ષણમાં નિષ્પાપ બને છે।

Verse 75

यावत्स्वस्थोस्ति देहोयं यावन्नेंद्रियविक्लवः । तावद्व्रतानि कुर्वीत यतो देहफलं व्रतम्

જ્યાં સુધી આ દેહ સ્વસ્થ છે અને ઇન્દ્રિયો વિકલ નથી, ત્યાં સુધી વ્રતો કરવાં જોઈએ; કારણ કે દેહનું ફળ વ્રતપાલનથી જ મળે છે।

Verse 76

एकभक्तेन नक्तेन तथैवायाचितेन च । उपवासेन देहोयं संशोध्यो शुचिभाजनम्

એક વખત ભોજન, નક્તવ્રત (રાત્રિ-ભોજન નિયમ), અયાચિત અન્ન સ્વીકાર અને ઉપવાસ—આ બધાથી શુચિતાનું પાત્ર એવા આ દેહને શુદ્ધ અને પરિષ્કૃત કરવો જોઈએ.

Verse 77

कृच्छ्रचांद्रायणादीनि कर्तव्यानि प्रयत्नतः । अशुचिः शुचितामेति कायो यद्व्रतधारणात्

કૃચ્છ્ર, ચાન્દ્રાયણ વગેરે તપોવ્રતો પ્રયત્નપૂર્વક કરવાં જોઈએ; કારણ કે વ્રતધારણથી અશુચિ દેહ પણ શુચિતાને પામે છે.

Verse 78

व्रतैः संशोधिते देहे धर्मो वसति निश्चलः । अर्थकामौ सनिर्वाणौ तत्र यत्र वृष स्थितिः

વ્રતોથી શુદ્ધ થયેલા દેહમાં ધર્મ અચળ રીતે વસે છે; અને જ્યાં ધર્મરૂપ વૃષભની સ્થાપના છે ત્યાં અર્થ, કામ તથા નિર્વાણ (મોક્ષ) પણ પ્રાપ્ત થાય છે.

Verse 79

तस्माद्व्रतानि सततं चरितव्यानि मानवैः । धर्मसान्निध्य कर्तृणि चतुर्वर्गफलेप्सुभिः

અતએવ મનુષ્યોએ વ્રતો સદૈવ આચરવા જોઈએ; ખાસ કરીને જે ચતુર્વર્ગના ફળ ઇચ્છે છે, કારણ કે વ્રતો ધર્મનું સાન્નિધ્ય અને ઉપસ્થિતિ કરાવે છે.

Verse 80

सदा कर्तुं न शक्नोति व्रतानि यदि मानवः । चातुर्मास्यमनुप्राप्य तदा कुर्यात्प्रयत्नतः

જો મનુષ્ય સદાય વ્રતો કરી ન શકે, તો ચાતુર્માસ્ય આવતાં તે વ્રતો વિશેષ પ્રયત્નથી કરવાં જોઈએ.

Verse 81

भूशय्या ब्रह्मचर्यं च किंचिद्भक्ष्यनिषेधनम् । एकभक्तादि नियमो नित्यदानं स्वशक्तितः

વ્રતસ્થ સાધકે ભૂમિ પર શયન કરવું, બ્રહ્મચર્ય પાળવું, કેટલાક ભક્ષ્યોનો ત્યાગ કરવો, એકભક્ત આદિ નિયમો અનુસરવા અને પોતાની શક્તિ મુજબ નિત્ય દાન કરવું।

Verse 82

पुराणश्रवणं चैव तदर्थाचरणं पुनः । अखंडदीपोद्बोधश्च महापूजेष्टदैवते

પુરાણનું શ્રવણ કરવું, તેના અર્થ મુજબ આચરણ કરવું, અખંડ દીપ પ્રજ્વલિત રાખવો અને પોતાના ઇષ્ટદેવની મહાપૂજા કરવી।

Verse 83

प्रभूतांकुरबीजाढ्ये देशे चापि गतागतम् । यत्नेन वर्जयेद्धीमान्महाधर्मविवृद्धये

અંકુર અને બીજોથી સમૃદ્ધ સ્થળોમાં નિરર્થક આવનજાવન બુદ્ધિમાન વ્રતીએ પ્રયત્નપૂર્વક ટાળવું, જેથી મહાધર્મની વૃદ્ધિ થાય।

Verse 84

असंभाष्या न संभाष्याश्चातुर्मास्य व्रतस्थितैः । मौनं चापि सदा कार्यं तथ्यं वक्तव्यमेव वा

ચાતુર્માસ્ય વ્રતમાં સ્થિત લોકોએ અસંભાષ્ય વ્યક્તિઓ સાથે વાતચીત ન કરવી; સદા મૌન રાખવું, અથવા બોલવું પડે તો માત્ર સત્ય જ બોલવું।

Verse 85

निष्पावांश्च मसूरांश्च कोद्रवान्वर्जयेद्व्रती । सदा शुचिभिरास्थेयं स्प्रष्टव्यो नाव्रती जनः

વ્રતીએ નિષ્પાવ, મસૂર અને કોદ્રવનો ત્યાગ કરવો. સદા શુચિજનનો સંગ રાખવો અને અવ્રતી વ્યક્તિને સ્પર્શ પણ ન કરવો।

Verse 86

दंतकेशांबरादीनि नित्यं शोध्यानि यत्नतः । अनिष्टचिंता नो कार्या व्रतिना हृद्यपि क्वचित्

દાંત, વાળ, વસ્ત્ર વગેરેને નિત્ય પ્રયત્નપૂર્વક શુદ્ધ કરવા જોઈએ. વ્રતધારીએ ક્યારેય—હૃદયમાં પણ—અનિષ્ટ કે અશુભ ચિંતા ન કરવી.

Verse 87

द्वादशस्वपि मासेषु व्रतिनो यत्फलं भवेत् । चातुर्मास्यव्रतभृतां तत्फलं स्यादखंडितम्

બારેય માસોમાં વ્રતધારીને જે ફળ મળે છે, ચાતુર્માસ્ય વ્રત ધારણ કરનારને એ જ ફળ અખંડ અને પૂર્ણરૂપે પ્રાપ્ત થાય છે.

Verse 88

चतुर्ष्वपि च मासेषु न सामर्थ्यं व्रते यदि । तदोर्जे व्रतिना भाव्यमप्यब्दफलमिच्छता

જો ચારેય માસ સુધી વ્રત રાખવાની શક્તિ ન હોય, તો વર્ષફળ ઇચ્છનાર વ્રતધારીએ ઓછામાં ઓછું ઊર્જ (કાર્તિક) માસમાં તો વ્રત કરવું જોઈએ.

Verse 89

अव्रतः कार्तिको येषां गतो मूढधियामिह । तेषां पुण्यस्य लेशोपि न भवेत्सूकरात्मनाम्

જે મૂઢબુદ્ધિઓ કાર્તિક માસ વ્રત વિના પસાર કરે છે, એવા સૂકર-સ્વભાવવાળાને પુણ્યનો લેશમાત્ર પણ થતો નથી.

Verse 90

कृच्छ्रं वा चातिकृच्छ्रं वा प्राजापत्यमथापि वा । संप्राप्ते कार्तिके मासि कुर्याच्छक्त्याति पुण्यवान्

કાર્તિક માસ આવી પહોંચે ત્યારે મહાપુણ્યવાન વ્યક્તિએ પોતાની શક્તિ પ્રમાણે કૃચ્છ્ર, અતિકૃચ્છ્ર અથવા પ્રાજાપત્ય પ્રાયશ્ચિત્ત કરવું જોઈએ.

Verse 91

एकांतरं व्रतं कुर्यात्त्रिरात्र व्रतमेव वा । पंचरात्रं सप्तरात्रं संप्राप्ते कार्तिके व्रती

કાર્તિક માસ આવી પહોંચે ત્યારે વ્રતી ભક્ત એકાંતર ઉપવાસવ્રત કરે, અથવા ત્રણ રાત્રિનું વ્રત; અથવા પાંચ રાત્રિ કે સાત રાત્રિનું વ્રત પણ આચરે।

Verse 92

पक्षव्रतं वा कुर्वीत मासोपोषणमेव वा । नोर्जो वंध्यो विधातव्यो व्रतिना केनचित्क्वचित्

કોઈ પક્ષવ્રત (પંદર દિવસનું) કરે, અથવા આખા માસનું ઉપવાસ પણ કરે। ઊર્જા (કાર્તિક) વ્રતને કોઈ પણ વ્રતી ક્યારેય કોઈ રીતે નિષ્ફળ ન બનાવે।

Verse 93

शाकाहारं पयोहारं फलाहारमथापि वा । चरेद्यवान्नाहारं वा संप्राप्ते कार्तिके व्रती

કાર્તિક આવી પહોંચે ત્યારે વ્રતી શાકાહાર, પયોહાર, ફલાહાર—અથવા યવ (જૌ) અન્નનો આહાર લઈને વ્રતનિયમ પાળે।

Verse 94

नित्यनैमित्तिकं स्नानं कुर्यादूर्जे व्रती नरः । ब्रह्मचर्यं चरेदूर्जे महाव्रतफलार्थवान्

ઊર્જા (કાર્તિક) દરમિયાન વ્રતી પુરુષે નિત્ય તથા નૈમિત્તિક સ્નાન કરવું. મહાવ્રતના ફળની ઇચ્છાથી ઊર્જામાં બ્રહ્મચર્ય પાળવું.

Verse 95

बाहुलं ब्रह्मचर्येण यः क्षिपेच्छुचिमानसः । समस्तं हायनं तेन ब्रह्मचर्यकृतं भवेत्

જે શુદ્ધ મનથી બ્રહ્મચર્ય દ્વારા ઊર્જાના અનેક દિવસો વિતાવે છે, તેના માટે આખું વર્ષ જાણે બ્રહ્મચર્યમાં જ વિત્યું હોય તેમ બને છે।

Verse 96

यस्तु कार्तिकिकं मासमुपवासैः समापयेत् । अप्यब्दमपि तेनेह भवेत्सम्यगुपोषितम्

જે કાર્તિક માસને ઉપવાસોથી સમ્યક રીતે પૂર્ણ કરે છે, તેના દ્વારા અહીં જ જાણે આખું વર્ષ યોગ્ય રીતે ઉપવાસ પાળ્યું એવું માનવામાં આવે છે.

Verse 97

शाकाहारपयोहारैरूर्जों यैरतिवाहितः । अखंडिता शरत्तेन तदाहारेण यापिता

જે શાકાહાર અને પયોઆહારથી ઊર્જ (કાર્તિક) માસ પસાર કરે છે, તેમના માટે એ જ આહારથી સમગ્ર શરદઋતુ અખંડ રીતે નિર્વાહ પામે છે.

Verse 98

पत्रभोजी भवेदूर्जे कांस्यं त्याज्यं प्रयत्नतः । यो व्रती कांस्यभोजी स्यान्न तद्व्रतफलं लभेत्

ઊર્જ (કાર્તિક) માં પાન પર ભોજન કરવું અને કાંસ્ય પાત્રને પ્રયત્નપૂર્વક ત્યજવું. જે વ્રતી કાંસ્યમાં ભોજન કરે, તેને તે વ્રતનું ફળ મળતું નથી.

Verse 99

कांस्यस्य नियमे दद्यात्कांस्यं सर्पिः प्रपूरितम् । ऊर्जे न भक्षयेत्क्षौद्रमतिक्षुद्रगतिप्रदम्

કાંસ્ય-ત્યાગના નિયમમાં ઘીથી ભરેલું કાંસ્ય પાત્ર દાન આપવું. ઊર્જ (કાર્તિક) માં મધ ન ખાવું, કારણ કે તે અતિ નીચ ગતિ આપનારું છે.

Verse 100

मधुत्यागे घृतं दद्यात्पायसं च सशर्करम् । अभ्यंगेऽभ्यवहारे च तैलमूर्जे विवर्जयेत्

મધુનો ત્યાગ કર્યે ઘી અને શર્કરાસહિત પાયસ (ખીર) દાન આપવું. ઊર્જ (કાર્તિક) માં અભ્યંગ (તેલમર્દન) અને ભોજન—બન્નેમાં તૈલનો ત્યાગ કરવો.

Verse 110

पापांधकारसंक्रुद्धः कार्तिके दीपदानतः । क्रोधांधकारितमुखं भास्करिं स न वीक्षते

જે પાપના અંધકારથી ઘેરાયેલો છે, તે કાર્તિકમાં દીપદાન કરવાથી ક્રોધના અંધકારથી ઢંકાયેલા સૂર્યને ફરી નથી જોતો।

Verse 120

एकादशीं समासाद्य प्रबोधकरणीं मम । बिंदुतीर्थकृतस्नानो रात्रौ जागरणान्वितः

મારા પ્રબોધ કરાવનારી એકાદશી પ્રાપ્ત કરીને, બિંદુતીર્થમાં સ્નાન કરીને, તે રાત્રે જાગરણ સાથે રહે છે।

Verse 130

तस्माद्द्वेषो न कर्तव्यो विश्वेशे परमात्मनि । विश्वेश द्वेषिणां पुंसां प्रायश्चित्तं यतो नहि

અતએવ પરમાત્મા વિશ્વેશ્વર પ્રત્યે દ્વેષ કરવો નહીં; કારણ કે વિશ્વેશનો દ્વેષ કરનારાઓ માટે ખરેખર કોઈ પ્રાયશ્ચિત્ત નથી।

Verse 140

आनंदकाननं पुण्यं पुण्यं पांचनदं ततः । ततोपि मम सान्निध्यमग्निबिंदो महामुने

આનંદકાનન પુણ્ય છે, તેનાથી પણ પુણ્ય પંચનદ છે; પરંતુ તેનાથી પણ ઉપર, હે મહામુનિ અગ્નિબિંદુ, મારું સાન્નિધ્ય છે।

Verse 145

भविष्याण्यपि कानीह तानि मे कथयाच्युत । यानि संपूज्यते भक्ताः प्राप्स्यंति कृतकृत्यताम्

હે અચ્યુત! અહીં આગળ આવનારાં અન્ય પવિત્ર વિષયો મને કહો; જેમની સમ્યક પૂજા કરવાથી ભક્તો કૃતકૃત્યતા પ્રાપ્ત કરશે।