Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 42
त्वं हंसि पासि सृजसि क्षणतः स्वलीला लीलावपुर्धर विरिंचिनतांघ्रियुग्म । विश्वं त्वमेव परविश्वपतिस्त्वमेव विश्वस्यबीजमसि तत्प्रणतोस्मि नित्यम्
tvaṃ haṃsi pāsi sṛjasi kṣaṇataḥ svalīlā līlāvapurdhara viriṃcinatāṃghriyugma | viśvaṃ tvameva paraviśvapatistvameva viśvasyabījamasi tatpraṇatosmi nityam
તું પોતાની લીલાથી ક્ષણમાત્રમાં સંહાર, પાલન અને સર્જન કરે છે—હે લીલામય સ્વરૂપધારી! જેના ચરણયુગ્મે બ્રહ્મા પણ નમે છે. આ વિશ્વ તું જ છે, વિશ્વનો પરમ સ્વામી પણ તું જ છે, અને જગતનું બીજ પણ તું જ છે; તેથી હું નિત્ય તને પ્રણામ કરું છું.
Agnibindu (the ascetic), praising Viṣṇu
Tirtha: Kāśī
Type: kshetra
Listener: Śaunaka and sages
Scene: Viṣṇu as cosmic Lord: within His aura appear miniature cycles of creation, preservation, dissolution; Brahmā bows at His feet; the sage offers constant obeisance; the scene conveys līlā—effortless cosmic governance.
FAQs
The Lord is affirmed as the ultimate source and controller—creation, protection, and dissolution occur as His līlā—encouraging wholehearted surrender.
The shloka is theological; the chapter’s Kāśī setting frames the devotion that culminates in the Pañcanada Hrada boon.
No external rite is stated; the act of constant reverential bowing (praṇāma) and contemplation is implied.