Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 50
Devanagari script
इति श्रुत्वा वरं तस्याग्निबिंदोर्मधुसूदनः । प्रीतः परोपकारार्थं तथेत्याहाब्धिजापतिः
Transliteration
iti śrutvā varaṃ tasyāgnibiṃdormadhusūdanaḥ | prītaḥ paropakārārthaṃ tathetyāhābdhijāpatiḥ
Translation
અગ્નિબિંદુનો તે વર સાંભળી મધુસૂદન પ્રસન્ન થયા; પરોપકારાર્થે સમુદ્રજા દેવીના પતિએ કહ્યું—“તથાસ્તુ।”
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), ‘having heard’
वरम्the boon
वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
अग्निबिन्दोःof Agnibindu
अग्निबिन्दोः:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअग्निबिन्दु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
मधुसूदनःMadhusūdana (Viṣṇu)
मधुसूदनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमधु + सूदन (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (मधुं सूदयति इति)
प्रीतःpleased
प्रीतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रीत (कृदन्त; √प्री)
Formभूतकृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृ-विशेषण
परोपकारार्थम्for the sake of benefiting others
परोपकारार्थम्:
Hetu/Purpose (Reason/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootपर + उपकार + अर्थ (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक (अर्थ), द्वितीया, एकवचन; चतुर्थी-तत्पुरुष/षष्ठी-तत्पुरुषार्थक (परोपकारस्य अर्थम् = for the purpose of helping others)
तथाso
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (so/thus)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय
आहsaid
आह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु; ‘to say’)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अब्धिजापतिःthe husband of the ocean-born (Lakṣmī)
अब्धिजापतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअब्धि + जा + पति (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अब्देः जा = लक्ष्मी; तस्याः पतिः)
Speaker
Narrator (with Viṣṇu’s assent quoted)
Characters & Entities
V
Viṣṇu (Madhusūdana)A
AgnibinduL
Lakṣmī (ocean-born)FAQs
Divine boons are granted not only for an individual’s devotion but to create ongoing benefit (paropakāra) for future seekers.
The assent supports Viṣṇu’s abiding connection with Pañcanada Hrada in Kāśī, making it spiritually beneficial for pilgrims—especially mumukṣus.
No explicit rite is stated in this verse; it establishes the tirtha’s salvific purpose through the Lord’s granted presence/boon.