HomeRamayanaBala KandaSarga 49Shloka 12
Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

अहल्याशापमोक्षः

The Release of Ahalya and Indra’s Restoration

विश्वामित्रवचश्श्रुत्वा राघवस्सहलक्ष्मण:।विश्वामित्रं पुरस्कृत्य तमाश्रममथाविशत्।।।।

viśvāmitravacaś śrutvā rāghavaḥ saha-lakṣmaṇaḥ |

viśvāmitraṃ puraskṛtya tam āśramam athāviśat ||

વિશ્વામિત્રનાં વચન સાંભળી, રાઘવ રામ લક્ષ્મણসহ, વિશ્વામિત્રને આદરપૂર્વક આગળ રાખીને, તે આશ્રમમાં પ્રવેશ્યા.

viśvāmitravacaḥViśvāmitra’s words
viśvāmitravacaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootviśvāmitra (विश्वामित्र) + vacas (वचस्) (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular; तत्पुरुष (षष्ठी): ‘Viśvāmitra’s words’
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootśru (श्रु धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त)
rāghavaḥRāma
rāghavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
saha-lakṣmaṇaḥtogether with Lakṣmaṇa
saha-lakṣmaṇaḥ:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeAdjective
Rootsaha (सह अव्यय) + lakṣmaṇa (लक्ष्मण प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; अव्ययीभाव: ‘together with Lakṣmaṇa’ used adjectivally with rāghavaḥ
viśvāmitramViśvāmitra
viśvāmitram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootviśvāmitra (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
puraskṛtyaplacing in front
puraskṛtya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootpuras-√kṛ (पुरस् + कृ धातु)
FormAbsolutive/Gerund (ल्यबन्त), ‘having placed in front/honored’
tamthat
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular; pronoun referring to āśrama
āśramamhermitage
āśramam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootāśrama (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
athathen/thereupon
atha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormAdverb/conjunction (अनन्तरार्थक-अव्यय)
āviśatentered
āviśat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootā-√viś (आ + विश् धातु)
FormAorist (लुङ्), 3rd Person, Singular; parasmaipada

In response to the words of Viswamitra Rama and Lakshmana entered the hermitage, Viswamitra in front.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
V
Viśvāmitra

FAQs

Maryādā toward the guru: dharmic action includes obedience, humility, and honoring guidance by letting the teacher lead.

Rāma and Lakṣmaṇa proceed into Gautama’s hermitage under Viśvāmitra’s direction, beginning the moment of Ahalyā’s release.

Rāma’s discipline and reverence—he acts promptly and respectfully, embodying ideal conduct toward a spiritual guide.