Adhyaya 36

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे पञ्चत्रिंशो ऽध्यायः सूत उवाच इदनमन्यते परं स्थानं गुह्याद् गुह्यतमं महत् / महादेवस्य देवस्य महालयमिति श्रुतम्

આ રીતે શ્રીકૂર્મપુરાણની ષટ્સાહસ્ત્રી સંહિતાના ઉત્તરવિભાગમાં પાંત્રીસમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો. સૂતે કહ્યું—આને પરમ સ્થાન માનવામાં આવે છે, ગુહ્યથી પણ અતિગુહ્ય અને મહાન; પરંપરામાં તેને દેવ મહાદેવનું ‘મહાલય’ કહેવાય છે.

Verse 2

तत्र देवादिदेवेन रुद्रेण त्रिपुरारिणा / शिलातले पदं न्यस्तं नास्तिकानां निदर्शनम्

ત્યાં દેવોના પણ દેવ, ત્રિપુરારિ રુદ્રે શિલાતળ પર પોતાનું પદચિહ્ન સ્થાપ્યું—નાસ્તિકો માટે સ્પષ્ટ નિદર્શનરૂપે।

Verse 3

तत्र पुशुपताः शान्ता भस्मोद्धूलितविग्रहाः / उपासते महादेवं वेदाध्ययनतत्पराः

ત્યાં શાંત પાશુપત ભક્તો—જેનાં અંગો પવિત્ર ભસ્મથી ધૂળધૂસર છે—વેદાધ્યયનમાં તત્પર રહી મહાદેવની ઉપાસના કરે છે।

Verse 4

स्नात्वा तत्र पदं शार्वं दृष्ट्वा भक्तिपुरः सरम् / नमस्कृत्वाथ शिरसा रुद्रसामीप्यमाप्नुयात्

ત્યાં સ્નાન કરીને, શાર્વ (શિવ)નું પવિત્ર પદચિહ્ન અને ભક્તિપુરના અગ્રભાગે આવેલ સરોવર જોઈ, મસ્તક નમાવી પ્રણામ કરવાથી રુદ્ર-સામીપ્ય પ્રાપ્ત થાય છે।

Verse 5

अन्यच्च देवदेवस्य स्थानं शंभोर्महात्मनः / केदारमिति विख्यातं सिद्धानामालयं शुभम्

અને વધુમાં, દેવદેવ મહાત્મા શંભુનું એક પવિત્ર સ્થાન છે, જે ‘કેદાર’ તરીકે વિખ્યાત છે—સિદ્ધોનું શુભ નિવાસસ્થાન।

Verse 6

तत्र स्नात्वा महादेवमभ्यर्च्य वृषकेतनम् / पीत्वा चैवोदकं शुद्धं गाणपत्यमवाप्नुयात्

ત્યાં સ્નાન કરીને, વૃષકેતન (વૃષધ્વજ) મહાદેવની અભ્યર્ચના કરી, અને તે શુદ્ધ જળનું પાન પણ કરે; તો ગાણપત્ય પદ પ્રાપ્ત થાય છે।

Verse 7

श्राद्धदानादिकं कृत्वा ह्यक्ष्यं लभते फलम् / द्विजातिप्रवरैर्जुष्टं योगिभिर्यतमानसैः

શ્રાદ્ધ, દાન વગેરે કર્મો કરીને મનુષ્ય નિશ્ચયે અક્ષય ફળ પામે છે. તે પુણ્ય શ્રેષ્ઠ દ્વિજ અને સંયતચિત્ત યોગીઓના સત્સંગથી પોષાય અને પ્રતિષ્ઠિત થાય છે.

Verse 8

तीर्थं प्लक्षावतरणं सर्वपापविनाशनम् / तत्राभ्यर्च्य श्रीनिवासं विष्णुलोके महीयते

પ્લક્ષાવતરણ નામનું તીર્થ સર્વ પાપોનો નાશ કરનારું છે. ત્યાં શ્રીનિવાસની પૂજા કરનાર વિષ્ણુલોકમાં મહિમાવાન થાય છે.

Verse 9

अन्यं मगधराजस्य तीर्थं स्वर्गगतिप्रदम् / अक्षयं विन्दति स्वर्गं तत्र गत्वा द्विजोत्तमः

મગધરાજના પ્રદેશમાં બીજું એક તીર્થ છે, જે સ્વર્ગગતિ આપે છે. ત્યાં જઈ શ્રેષ્ઠ દ્વિજ અક્ષય સ્વર્ગ પ્રાપ્ત કરે છે.

Verse 10

तीर्थं कनखलं पुण्यं महापातकनाशनम् / यत्र देवेन रुद्रेण यज्ञो दक्षस्य नाशितः

કનખલ તીર્થ અતિ પુણ્યદાયક અને મહાપાતકનાશક છે; જ્યાં દેવ રુદ્રે દક્ષના યજ્ઞનો વિનાશ કર્યો હતો.

Verse 11

तत्र गङ्गामुपस्पृश्य शुचिर्भावसमन्वितः / मुच्यते सर्वपापैस्तु ब्रह्मलोकं लभेन्मृतः

ત્યાં ગંગાજળનું આચમન-સ્પર્શ કરીને મનુષ્ય શુદ્ધ અને પવિત્ર ભાવથી યુક્ત થાય છે. તે સર્વ પાપોથી મુક્ત થઈ મૃત્યુ પછી બ્રહ્મલોક પ્રાપ્ત કરે છે.

Verse 12

महातीर्थमिति ख्यातं पुण्यं नारायणप्रियम् / तत्राभ्यर्च्य हृषीकेशं श्वेतद्वीपं निगच्छति

આ પુણ્ય તીર્થ ‘મહાતીર્થ’ નામે પ્રસિદ્ધ છે અને નારાયણને અતિ પ્રિય છે. ત્યાં હૃષીકેશની પૂજા કરીને ભક્ત શ્વેતદ્વીપને પ્રાપ્ત કરે છે.

Verse 13

अन्यच्च तीर्थप्रवरं नाम्ना श्रीपर्वतं शुभम् / तत्र प्राणान् परित्यज्य रुद्रस्य दयितो भवेत्

આ ઉપરાંત ‘શ્રીપર્વત’ નામે એક શુભ અને શ્રેષ્ઠ તીર્થ છે. ત્યાં પ્રાણ ત્યાગ કરનાર રુદ્ર (શિવ)નો પ્રિય બની જાય છે.

Verse 14

तत्र सन्निहितो रुद्रो देव्या सह महेश्वरः / स्नानपिण्डादिकं तत्र कृतमक्षय्यमुत्तमम्

ત્યાં દેવી સાથે રુદ્ર—મહેશ્વર—સાક્ષાત્ નિવાસ કરે છે. તેથી ત્યાં કરેલું સ્નાન, પિંડદાન વગેરે સર્વ કર્મ ઉત્તમ બની અક્ષય પુણ્ય આપે છે.

Verse 15

गोदावरी नदी पुण्या सर्वपापविनाशनी / तत्र स्नात्वा पितॄन् देवांस्तर्पयित्वा यथाविधि / सर्वपापविसुद्धात्मा गोसहस्रफलं लभेत्

ગોદાવરી નદી પુણ્યમય છે અને સર્વ પાપોનો નાશ કરે છે. ત્યાં સ્નાન કરીને, વિધિ મુજબ પિતૃઓ અને દેવોને તર્પણ કરનાર સર્વ પાપોથી શુદ્ધ થઈ સહસ્ર ગોદાનનું ફળ મેળવે છે.

Verse 16

पवित्रसलिला पुण्या कावेरी विपुला नदी / तस्यां स्नात्वोदकं कृत्वा मुच्यते सर्वपातकैः / त्रिरात्रोपोषितेनाथ एकरात्रोषितेन वा

કાવેરી વિશાળ નદી છે; તેનું જળ પવિત્ર અને પુણ્યદાયક છે. તેમાં સ્નાન કરીને ઉદક-ક્રિયા (જલાર્પણ) કરવાથી સર્વ પાતકોથી મુક્તિ મળે છે—ત્રણ રાત્રિ ઉપવાસ કર્યો હોય કે એક રાત્રિ વ્રતનિર્વાહ કર્યો હોય.

Verse 17

द्विजातीनां तु कथितं तीर्थानामिह सेवनम् / यस्य वाङ्मनसो शुद्धे हस्तपादौ च संस्थितौ / अलोलुपो ब्रह्मचारो तीर्थानां फलमाप्नुयात्

દ્વિજાતિઓ માટે અહીં તીર્થસેવનનો વિધાન કહ્યો છે. જેના વચન અને મન શુદ્ધ હોય, હાથ-પગ સંયમિત હોય, જે લોભરહિત બ્રહ્મચારી હોય—તે નિશ્ચયે તીર્થસેવનનું ફળ પામે છે.

Verse 18

स्वामितीर्थं महातीर्थं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् / तत्र सन्निहितो नित्यं स्कन्दो ऽमरनमस्कृतः

સ્વામીતીર્થ નામનું મહાતીર્થ ત્રિલોકમાં પ્રસિદ્ધ છે. ત્યાં અમરો દ્વારા નિત્ય નમસ્કૃત સ્કંદ સદા સન્નિહિત રહે છે.

Verse 19

स्नात्वा कुमारधारायां कृत्वा देवादितर्पणम् / आराध्य षण्मुखं देवं स्कन्देन सह मोदते

કુમારધારામાં સ્નાન કરીને અને દેવાદિનું તર્પણ કરીને, જે ષણ્મુખ દેવની વિધિપૂર્વક આરાધના કરે છે, તે સ્કંદ સાથે આનંદ પામે છે.

Verse 20

नदी त्रैलोक्यविख्याता ताम्रपर्णोति नामतः / तत्र स्नात्वा पितॄन् भक्त्या तर्पयित्वा यथाविधि / पापकर्तॄनपि पितॄस्तारयेन्नात्र संशयः

તામ્રપર્ણી નામની નદી ત્રિલોકમાં પ્રસિદ્ધ છે. ત્યાં સ્નાન કરીને અને વિધિ મુજબ ભક્તિથી પિતૃઓનું તર્પણ કરવાથી, પાપકર્તા પિતૃઓ પણ તરાઈ જાય છે—એમાં સંશય નથી.

Verse 21

चन्द्रतीर्थमिति ख्यातं कावेर्याः प्रभवे ऽक्षयम् / तीर्थं तत्र भवेद् वस्तुं मृतानां स्वर्गतिर्ध्रुवा

કાવેરીના પ્રભવે ચંદ્રતીર્થ નામનું અક્ષય તીર્થ પ્રસિદ્ધ છે. જે ત્યાં દેહ ત્યાગે છે, તેની સ્વર્ગગતિ નિશ્ચિત છે.

Verse 22

विन्ध्यपादे प्रपश्यन्ति देवदेवं सदाशिवम् / भक्त्या ये ते न पश्यन्ति यमस्य सदनं द्विजाः

વિંધ્યપાદે દેવોના દેવ સદાશિવનું દર્શન થાય છે. જે ભક્તિપૂર્વક ત્યાં તેમનું દર્શન કરે છે, હે દ્વિજોએ, તેઓ યમના ધામને નથી જોતા.

Verse 23

देविकायां वृषो नाम तीर्थं सिद्धनिषेवितम् / तत्र स्नात्वोदकं दत्वा योगसिद्धिं च विन्दति

દેવિકા નદી પર ‘વૃષ’ નામનું, સિદ્ધોએ સેવેલું તીર્થ છે. ત્યાં સ્નાન કરીને અને ઉદકદાન આપવાથી યોગસિદ્ધિ પણ મળે છે.

Verse 24

दशाश्वमेधिकं तीर्थं सर्वपापविनाशनम् / दशानामश्वमेधानां तत्राप्नोति फलं नरः

‘દશાશ્વમેધિક’ નામનું આ તીર્થ સર્વ પાપોનો નાશ કરે છે. ત્યાં ગયેલો મનુષ્ય દસ અશ્વમેધ યજ્ઞોના સમાન ફળ પામે છે.

Verse 25

पुण्डरीकं महातीर्थं ब्राह्मणैरुपसेवितम् / तत्राभिगम्य युक्तात्मा पौण्डरीकफलं लभेत्

પુંડરીક બ્રાહ્મણોએ સેવેલું મહાતીર્થ છે. સંયમિત આત્માથી ત્યાં જઈને મનુષ્ય ‘પૌંડરીક’ નામનું પુણ્યફળ મેળવે છે.

Verse 26

तीर्थेभ्यः परमं तीर्थं ब्रह्मतीर्थमिति श्रुतम् / ब्रह्माणमर्चयित्वा तु ब्रह्मलोके महीयते

તીર્થોમાં પરમ તીર્થ ‘બ્રહ્મતીર્થ’ કહેવાય છે. ત્યાં બ્રહ્માની અર્ચના કરીને મનુષ્ય બ્રહ્મલોકમાં મહિમાવંત અને સન્માનિત થાય છે.

Verse 27

सरस्वत्या विनशनं प्लक्षप्रस्त्रवणं शुभम् / व्यासतीर्थं परं तीर्थं मैनाकं च नगोत्तमम् / यमुनाप्रभवं चैव सर्वपापविशोधनम्

સરಸ್ವતીનું લોપસ્થાન, પ્લક્ષનું શુભ ઝરણું, વ્યાસતીર્થ—પરમ તીર્થ—પર્વતોમાં શ્રેષ્ઠ મૈનાક, તથા યમુનાનો ઉદ્ભવ પ્રદેશ—આ બધાં સર્વ પાપોને શુદ્ધ કરનારાં પવિત્ર તીર્થો છે.

Verse 28

पितॄणां दुहिता देवी गन्धकालीति विश्रुता / तस्यां स्नात्वा दिवं याति मृतो जातिस्मरो भवेत्

પિતૃઓની પુત્રી એવી દેવી ‘ગંધકાળી’ તરીકે પ્રસિદ્ધ છે. તેના પવિત્ર જળમાં સ્નાન કરનાર સ્વર્ગને પામે છે; અને મૃત પણ (તેની કૃપાથી) પૂર્વજન્મસ્મરણવાળો બની શકે છે.

Verse 29

कुबेरतुङ्गं पापघ्नं सिद्धचारणसेवितम् / प्राणांस्तत्र परित्यज्य कुबेरानुचरो भवेत्

કુબેરતુંગ પાપનાશક તીર્થ છે, જ્યાં સિદ્ધો અને ચારણો સેવા કરે છે. જે ત્યાં પ્રાણ ત્યાગે, તે કુબેરનો અનુચર બને છે.

Verse 30

उमातुङ्गमिति ख्यातं यत्र सा रुद्रवल्लभा / तत्राभ्यर्च्य महादेवीं कोसहस्रफलं लभेत्

તે સ્થાન ‘ઉમાતુંગ’ તરીકે ખ્યાત છે, જ્યાં રુદ્રવલ્લભા (ઉમા) નિવાસ કરે છે. ત્યાં મહાદેવીની અર્ચના કરવાથી લાખગણું ફળ મળે છે.

Verse 31

भृगुतुङ्गे तपस्तप्तं श्राद्धं दानं तथा कृतम् / कुलान्युभयतः सप्त पुनातीति श्रुतिर्मम

ભૃગુતુંગમાં તપ કરવામાં આવે છે, તેમજ શ્રાદ્ધ અને દાન પણ થાય છે. મારી આ શ્રુતિ છે કે આવા કર્મો પિતૃપક્ષ અને માતૃપક્ષ—બન્ને તરફ—કુલની સાત પેઢીઓને પવિત્ર કરે છે.

Verse 32

काश्यपस्य महातीर्थं कालसर्पिरिति श्रुतम् / तत्र श्राद्धानि देयानि नित्यं पापक्षयेच्छया

કાશ્યપનું મહાતીર્થ પરંપરાથી ‘કાલસર્પિ’ નામે પ્રસિદ્ધ છે. ત્યાં પાપક્ષયની ઇચ્છાથી નિત્ય શ્રાદ્ધકર્મ અર્પણ કરવું જોઈએ.

Verse 33

दशार्णायां तथा दानं श्राद्धं होमस्तथा जपः / अक्षयं चाव्ययं चैव कृतं भवति सर्वदा

એ જ રીતે દશાર્ણા દેશમાં કરેલું દાન, શ્રાદ્ધ, હોમ અને જપ—જે કંઈ કરવામાં આવે—તેનું ફળ સર્વદા અક્ષય અને અવ્યય બને છે.

Verse 34

तीर्थं द्विजातिभिर्जुष्टं नाम्ना वै कुरुजाङ्गलम् / दत्त्वा तु दानं विधिवद् ब्रह्मलोके महीयते

દ્વિજોથી સેવિત ‘કુરુજાંગલ’ નામનું તીર્થ છે. ત્યાં વિધિપૂર્વક દાન આપનાર બ્રહ્મલોકમાં માન પામે છે.

Verse 35

वैतरण्यां महातीर्थे स्वर्णवेद्यां तथैव च / धर्मपृष्ठे च सरसि ब्रह्मणः परमे शुभे

વૈતરણીના મહાતીર્થમાં, તેમજ સ્વર્ણવેદીમાં, અને બ્રહ્માને અર્પિત પરમ શુભ ‘ધર્મપૃષ્ઠ’ નામના સરોવરમાં—(સ્નાન-પૂજનથી મહાપુણ્ય મળે છે).

Verse 36

भरतस्याश्रमे पुण्ये पुण्ये श्राद्धवटे शुभे / महाह्रदे च कौशिक्यां दत्तं भवति चाक्षयम्

પવિત્ર ભરતાશ્રમમાં, શુભ ‘શ્રાદ્ધવટ’ પાસે, અને કૌશિકી નદીના મહાહ્રદમાં આપેલું જે કંઈ દાન હોય તે અક્ષય બને છે.

Verse 37

मुञ्जपृष्ठे पदं न्यस्तं महादेवेन धीमता / हिताय सर्वभूतानां नास्तिकानां निदर्शनम्

મુંજ ઘાસની પીઠ પર ધીમાન મહાદેવે પોતાનું પદચિહ્ન સ્થાપ્યું—તે સર્વભૂતના હિત માટે શુભ લક્ષણ છે અને નાસ્તિકોને સમજાવતું સ્પષ્ટ પ્રમાણ છે।

Verse 38

अल्पेनापि तु कालेन नरो धर्मपरायणः / पाप्मानमुत्सृजत्याशु जीर्णां त्वचमिवोरगः

અલ્પ સમયમાં પણ ધર્મપરાયણ મનુષ્ય ઝડપથી પાપ ત્યજી દે છે—જેમ સર્પ જૂની ત્વચા ઉતારી નાખે છે।

Verse 39

नाम्ना कनकनन्देति तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् / उदीच्यां मुञ्जपृष्ठस्य ब्रह्मर्षिगणसेवितम्

કનકનંદા નામનું તીર્થ ત્રિલોકમાં પ્રસિદ્ધ છે. તે મુંજપૃષ્ઠના ઉત્તર પ્રદેશમાં છે અને બ્રહ્મર્ષિગણો દ્વારા સેવિત છે।

Verse 40

तत्र स्नात्वा दिवं यान्ति सशरीरा द्विजातयः / दत्तं चापि सदा श्राद्धमक्षयं समुदाहृतम् / ऋणैस्त्रिभिर्नरः स्नात्वा मुच्यते क्षीणकल्मषः

ત્યાં સ્નાન કરવાથી દ્વિજાતિઓ દેહসহ સ્વર્ગે જાય છે. ત્યાં કરેલું શ્રાદ્ધ સદા અક્ષય ફળ આપનારું કહેવાય છે. ત્યાં સ્નાનથી મનુષ્ય પાપક્ષય પામી દેવ-ઋષિ-પિતૃ—આ ત્રણ ઋણોથી મુક્ત થાય છે।

Verse 41

मानसे सरसि स्नात्वा शक्रस्यार्धासनं लभेत् / उत्तरं मानसं गत्वा सिद्धिं प्राप्नोत्यनुत्तमाम्

માનસ સરોવરમાં સ્નાન કરવાથી શક્ર (ઇન્દ્ર)ના અર્ધાસન સમાન પદ પ્રાપ્ત થાય છે. ઉત્તર માનસમાં જઈને અનuttમ સિદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે।

Verse 42

तस्मान्निर्वर्तयेच्छ्राद्धं यथाशक्ति यथाबलम् / कामान् सलभते दिव्यान् मोक्षोपायं च विन्दति

આથી યથાશક્તિ યથાબળ વિધિપૂર્વક શ્રાદ્ધ કરવું જોઈએ; તેનાથી દિવ્ય ઇચ્છાઓની સિદ્ધિ થાય છે અને મોક્ષનો ઉપાય પણ પ્રાપ્ત થાય છે।

Verse 43

पर्वतो हिमवान्नाम नानाधातुविभूषितः / योजनानां सहस्राणि सो ऽशीतिस्त्वायतो गिरिः / सिद्धचारणसंकीर्णो देवर्षिगणसेवितः

હિમવાન નામનો એક પર્વત છે, જે અનેક પ્રકારના ધાતુઓ અને ખનિજોથી શોભિત છે. તે ગિરિ એંસી હજાર યોજન સુધી વિસ્તરેલો છે; ત્યાં સિદ્ધો અને ચારણો ભરપૂર છે અને દેવર્ષિગણ તેની સેવા કરે છે।

Verse 44

तत्र पुष्करिणी रम्या सुषुम्ना नाम नामतः / तत्र गत्वा द्विजो विद्वान् ब्रह्महत्यां विमुञ्चति

ત્યાં ‘સુષુમ્ના’ નામની એક રમણીય પુષ્કરિણી (પવિત્ર સરોવર) છે. ત્યાં જઈને વિદ્વાન દ્વિજ બ્રહ્મહત્યાના પાપથી મુક્ત થાય છે।

Verse 45

श्राद्धं भवति चाक्षय्यं तत्र दत्तं महोदयम् / तारयेच्च पितॄन् सम्यग् दश पूर्वान् दशापरान्

ત્યાં કરેલું શ્રાદ્ધ અક્ષય બને છે અને ત્યાં આપેલું દાન મહાન ઉન્નતિ આપે છે. ખરેખર, તે પોતાના પિતૃઓને—દસ પૂર્વ અને દસ પર—યથાવત્ તારવે છે।

Verse 46

सर्वत्र हिमवान् पुण्यो गङ्गा पुण्या समन्ततः / नद्यः समुद्रगाः पुण्याः समुद्रश्च विशेषतः

હિમવાન સર્વત્ર પુણ્ય છે અને ગંગા સર્વ દિશાઓથી પુણ્ય છે. સમુદ્રમાં જતી નદીઓ પુણ્ય છે અને સમુદ્ર તો વિશેષરૂપે પુણ્ય છે।

Verse 47

बदर्याश्रममासाद्य मुच्यते कलिकल्मषात् / तत्र नारायणो देवो नरेणास्ते सनातनः

બદરી-આશ્રમને પ્રાપ્ત કરવાથી મનુષ્ય કલિયુગના કલ્મષોથી મુક્ત થાય છે. ત્યાં નર સાથે સનાતન દેવ નારાયણ સદૈવ નિવાસ કરે છે.

Verse 48

अक्षयं तत्र दानं स्यात् जप्यं वापि तथाविधम् / महादेवप्रियं तीर्थं पावनं तद् विशेषतः / तारयेच्च पितॄन् सर्वान् दत्त्वा श्राद्धं समाहितः

ત્યાં કરેલું દાન અક્ષય પુણ્ય આપે છે અને ત્યાં કરેલો જપ પણ અવ્યય ફળદાયક બને છે. તે તીર્થ મહાદેવને પ્રિય અને વિશેષ રીતે પાવન છે. સમાધાન ચિત્તે ત્યાં શ્રાદ્ધ આપવાથી સર્વ પિતૃઓનું તારણ થાય છે.

Verse 49

देवदारुवनं पुण्यं सिद्धगन्धर्वसेवितम् / महादेवेन देवेन तत्र दत्तं महद् वरं

દેવદારુવન પુણ્યમય છે; ત્યાં સિદ્ધો અને ગંધર્વો સેવા કરે છે. ત્યાં જ દેવ મહાદેવે મહાન વરદાન આપ્યું હતું.

Verse 50

मोहयित्वा मुनीन् सर्वान् पुनस्तैः संप्रपूजितः / प्रसन्नो भगवानीशो मुनीन्द्रान् प्राह भावितान्

સર્વ મુનિઓને પહેલાં મોહિત કરીને, પછી એમની જ દ્વારા ફરી વિધિપૂર્વક પૂજિત થઈ, પ્રસન્ન ભગવાન ઈશે ભાવિત મુનિશ્રેષ્ઠોને કહ્યું.

Verse 51

इहाश्रमवरे रम्ये निवसिष्यथ सर्वदा / मद्भावनासमायुक्तास्ततः सिद्धिमवाप्स्यथ

આ રમ્ય અને શ્રેષ્ઠ આશ્રમમાં તમે સદૈવ નિવાસ કરશો; અને મારી ભાવના-ધ્યાન સાથે જોડાઈને અંતે સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરશો.

Verse 52

ये ऽत्र मामर्चयन्तीह लोके धर्मपरा जनाः / तेषां ददामि परमं गाणपत्यं हि शाश्वतम्

આ લોકમાં ધર્મપરાયણ બની અહીં મારી પૂજા કરનારાને હું પરમ અને શાશ્વત ગાણપત્ય પદ (ગણોમાં અધિપત્ય) અર્પું છું।

Verse 53

अत्र नित्यं वसिष्यामि सह नारायणेन च / प्राणानिह नरस्त्यक्त्वा न भूयो जन्म विन्दति

હું અહીં નારાયણ સાથે સદાકાળ નિવાસ કરીશ. જે મનુષ્ય અહીં પ્રાણ ત્યાગે છે, તેને ફરી જન્મ મળતો નથી।

Verse 54

संस्मरन्ति च ये तीर्थं देशान्तरगता जनाः / तेषां च सर्वपापानि नाशयामि द्विजोत्तमाः

હે દ્વિજોત્તમો! દેશાંતરે ગયેલા લોકો પણ જો માત્ર આ તીર્થનું સ્મરણ કરે, તો હું તેમના સર્વ પાપોનો નાશ કરું છું।

Verse 55

श्राद्धं दानं तपो होमः पिण्डनिर्वपणं तथा / ध्यानं जपश्च नियमः सर्वमत्राक्षयं कृतम्

અહીં શ્રાદ્ધ, દાન, તપ, હોમ, પિંડ-નિર્વપણ, તેમજ ધ્યાન, જપ અને નિયમ—જે કંઈ કરવામાં આવે તે સર્વનું પુણ્ય અક્ષય બને છે।

Verse 56

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन द्रष्टव्यं हि द्विजातिभिः / देवदारुवनं पुण्यं महादेवनिषेवितम्

અતએવ દ્વિજાતિઓએ સર્વ પ્રયત્નથી મહાદેવની નિત્ય સન્નિધિ-સેવાથી પવિત્ર થયેલ પુણ્ય દેવદારુવનનું દર્શન અવશ્ય કરવું જોઈએ।

Verse 57

यत्रेस्वरो महादेवो विष्णुर्वा पुरुषोत्तमः / तत्र सन्निहिता गङ्गातीर्थान्यायतनानि च

જ્યાં ઈશ્વર મહાદેવ રૂપે હોય અથવા વિષ્ણુ પુરુષોત્તમ રૂપે હોય, ત્યાં જ ગંગા તથા તેના સર્વ તીર્થો, અને પવિત્ર આયતન-ધામો નિશ્ચયે હાજર માનવામાં આવે છે.