Adhyaya 12

Verse 1

प्रह्लाद उवाच । ततो गच्छेद्द्विजश्रेष्ठा गोप्रचारमतः परम् । यत्र स्नात्वा नरो भक्त्या लभेद्गोदानजं फलम्

Prahlāda dijo: Entonces, oh los mejores de los brahmanes, debe uno ir más allá al lugar sagrado llamado Gopracāra. Al bañarse allí con devoción, el hombre obtiene el mérito que nace de donar vacas.

Verse 2

यत्र स्नातो जगन्नाथो नभस्ये दैवतैर्वृतः । कटदानं च तत्प्रोक्तं द्वादश्यां द्विजसत्तमाः

Allí se bañó Jagannātha en el mes de Nabhas, rodeado por los dioses. Y allí, oh los mejores de los brahmanes, se prescribe en el día de Dvādaśī la ofrenda del paño de cintura (kaṭa-dāna).

Verse 3

ऋषय ऊचुः । कथं तु तत्र दैत्येन्द्राऽभवद्वै गोप्रचारकम् । तीर्थं कथय तत्त्वेन यत्र स्नातो जनार्द्दनः

Dijeron los sabios: «Pero ¿cómo llegó aquel lugar a ser conocido como Gopracāraka, oh señor de los Daityas? Explícanos con verdad la naturaleza de ese tīrtha donde Janārdana se bañó».

Verse 4

प्रह्लाद उवाच । हते कंसे भोजराजे कृष्णेनामिततेजसा । उग्रसेने चाभिषिक्ते मधुपुर्य्यां महात्मना

Dijo Prahlāda: «Después de que Kṛṣṇa, de esplendor inconmensurable, diera muerte a Kaṃsa, el rey bhoja, y de que el magnánimo ungiera a Ugrasena como rey en Mathurā (Madhupurī),»

Verse 5

उद्धवं प्रेषयामास गोकुले गोकुलप्रियः । सुहृदां प्रियकामार्थं गोपगोपीजनस्य च

El amado de Gokula envió entonces a Uddhava a Gokula, para colmar el anhelo de sus queridos amigos: los gopas y las gopīs.

Verse 6

नमस्कृत्य च गोविदं प्रययौ नंदगोकुलम् । स तत्सदृशवेषेण वस्त्रालंकारभूषणैः

Tras postrarse ante Govinda, partió hacia el Gokula de Nanda, ataviado con vestiduras, adornos y joyas acordes con aquel lugar.

Verse 7

तं दृष्ट्वा दिवसस्यांते गोविंदानुचरं प्रियम् । उद्धवं पूजयामास वस्त्रालंकारभूषणैः

Al verlo al caer el día —a Uddhava, el amado servidor de Govinda— lo honraron con vestiduras y ornamentos.

Verse 8

तं भुक्तवंतं विश्रांतं यशोदा पुत्रवत्सला । आनंदबाष्पपूर्णाक्षी पप्रच्छानामयं हरेः

Cuando Él hubo comido y descansado, Yaśodā—rebosante de amor maternal—con los ojos colmados de lágrimas de dicha, preguntó por el bienestar de Hari.

Verse 9

कच्चिद्धि स्तः सुखं पुत्रौ रामकृष्णौ यदूत्तमौ । कच्चित्स्मरति गोविंदो वयस्यान्गोपबालकान्

«¿Están de veras bien y felices los dos hijos, Rāma y Kṛṣṇa, los más excelsos de los Yadus? ¿Recuerda Govinda a sus compañeros, los muchachos pastores, amigos de su niñez?»

Verse 10

कच्चिदेष्यति गोविंदो गोकुलं मधुरेश्वरः । तारयिष्यति पुत्रोऽसौ गोकुलं वृजिनार्णवात्

«¿Volverá alguna vez Govinda—Señor de Mathurā—a Gokula? ¿Liberará ese Hijo nuestro a Gokula de este océano de pena y aflicción?»

Verse 11

इत्युक्त्वा बाष्पपूर्णाक्षौ यशोदा नंद एव च । दीर्घं रुरुदतुर्दीनौ पुत्रस्नेहवशंगतौ

Dicho esto, Yaśodā y también Nanda, con los ojos llenos de lágrimas, lloraron largamente, desolados e impotentes bajo el dominio del amor por su hijo.

Verse 12

उद्धवस्तौ ततो दृष्ट्वा प्राणसंशयमागतौ । मधुरैः कृष्णसंदेशैः स्नेहयुक्तैरजीवयत्

Entonces Uddhava, al verlos a ambos llevados al borde mismo de la vida, los reanimó con dulces mensajes de Kṛṣṇa, pronunciados con tierna afección.

Verse 13

नमस्करोति भवतीं भवंतं च सहाग्रजः । अनामयं पृष्टवांश्च तौ च क्षेमेण तिष्ठतः

Él, junto con su hermano mayor, os rinde reverencia a ambos; y ha preguntado por vuestra salud, inquiriendo si permanecéis en seguridad y bienestar.

Verse 14

क्षिप्रमेष्यति दाशार्हो रामेण सहितो विभुः । अत्रागत्य जगन्नाथो विधास्यति च वो हितम्

El poderoso Dāśārha vendrá pronto, acompañado de Rāma. Al llegar aquí, Jagannātha, Señor del mundo, ciertamente realizará lo que sea para vuestro bien.

Verse 15

इत्येवं कृष्णसंदेशैः समाश्वास्योद्धवस्तदा । सुखं सुष्वाप शयने नन्दाद्यैरभिनंदितः

Así, consolado por los mensajes de Kṛṣṇa, Uddhava durmió entonces plácidamente en su lecho, honrado y acogido por Nanda y los demás.

Verse 16

गोप्यस्तदा रथं दृष्ट्वा द्वारे नंदस्य विस्मिताः । कोऽयं कोऽयमिति प्राहुः कृष्णागमनशंकया

Entonces las gopīs, al ver un carro ante la puerta de Nanda, quedaron asombradas. «¿Quién es—quién es?», decían, sospechando que Kṛṣṇa habría llegado.

Verse 17

गोपालराजस्य गृहे रथेनादित्यवर्चसा । समागतो महाबाहुः कृष्णवेषानुगस्तथा

A la casa del rey de los vaqueros (Nanda) llegó, en un carro resplandeciente como el sol, un hombre de poderosos brazos, vestido con atuendo semejante al de Kṛṣṇa.

Verse 18

परस्परं समागम्य सर्वास्ता व्रजयोषितः । विविक्ते कृष्णदूतं तं पप्रच्छुः शोककर्षिताः

Reunidas entre sí, todas las mujeres de Vraja, abatidas por el dolor, interrogaron en un lugar apartado a aquel mensajero de Kṛṣṇa.

Verse 19

श्रीगोप्य ऊचुः । कस्मात्त्वमिह संप्राप्तः किं ते कार्य्यमिहाद्य वै । दस्युरूपप्रतिच्छन्नो ह्यस्मान्संहर्तुमिच्छसि

Dijeron las venerables gopīs: “¿Por qué has venido aquí? ¿Qué asunto te trae hoy? Oculto bajo la apariencia de un bandido, ¿pretendes destruirnos?”

Verse 20

पूर्वमेव हतं तेन कृष्णेन हृदयादिकम् । पाययित्वाऽधरविषं योषिद्व्रातं पलायितः

Por él—Kṛṣṇa—nuestros corazones y todo lo que hay dentro ya habían sido muertos desde antes. Tras hacer beber a la multitud de mujeres el veneno de sus labios, huyó lejos.

Verse 21

इत्येवमुक्त्वा ता गोप्यो मुमुहुः शोकविह्वलाः । ईक्षंत्यः कृष्णदासं तं निपेतुर्धरणीतले

Dicho esto, aquellas gopīs, trastornadas por la pena, se desvanecieron. Aún mirando al siervo de Kṛṣṇa, cayeron al suelo.

Verse 22

उद्धवस्तं जनं दृष्ट्वा कृष्णस्नेहहृताशयम् । आश्वासयामास तदा वाक्यैः श्रोत्रसुखावहैः

Al ver a aquella gente, cuyo corazón había sido arrebatado por el amor a Kṛṣṇa, Uddhava los consoló entonces con palabras gratas al oído.

Verse 23

उद्धव उवाच । भगवानपि दाशार्हः कन्दर्पशरपीडितः । न भुंक्ते न स्वपिति च चिन्तयन्वस्त्वहर्निशम्

Uddhava dijo: Incluso el Bienaventurado Señor, el Dāśārha, atormentado por las flechas de Kāma, no come ni duerme, pensando en ese asunto día y noche.

Verse 24

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य ललिता क्रोधमूर्छिता । उद्धवं ताम्रनयना प्रोवाच रुदती तदा

Al oír sus palabras, Lalitā—desfallecida de ira—habló entonces a Uddhava, con los ojos enrojecidos y llorando.

Verse 25

ललितोवाच । असत्यो भिन्नमर्य्यादः क्रूरः क्रूरजनप्रियः । त्वं मा कृथा नः पुरतः कथां तस्याऽकृतात्मनः

Lalitā dijo: Es falso, ha quebrantado toda decencia; es cruel y amigo de los crueles. No cuentes ante nosotras la historia de ese ser sin dominio de sí.

Verse 26

धिग्धिक्पापसमाचारो धिग्धिग्वै निष्ठुराशयः । हित्वा यः स्त्रीजनं मूढो गतो द्वारवतीं हरिः

¡Vergüenza, vergüenza para él, de conducta pecaminosa; vergüenza en verdad para ese corazón implacable! Abandonando la compañía de las mujeres, ese Hari extraviado ha partido a Dvāravatī.

Verse 27

श्यामलोवाच । किं तस्य मन्दभाग्यस्य अल्पपुण्यस्य दुर्मतेः । मा कुरुध्वं कथाः साध्व्यः कथां कथयताऽपराम्

Śyāmala dijo: ¿De qué sirve hablar de ese desdichado, de escaso mérito y mente perversa? Oh damas virtuosas, no contéis su historia; hablad mejor de otro asunto.

Verse 28

धन्योवाच । केनायं हि समानीतो दूतो दुष्टजनस्य च । यातु तेन पथा पापः पुनर्नायाति येन च

Dhanyā dijo: ¿Quién ha traído aquí a este mensajero de ese malvado? Que ese pecador se vaya por el mismo camino por el que vino, para que no regrese jamás.

Verse 29

विशाखोवाच । न शीलं न कुलं यस्य नास्ति पापकृतं भयम् । तस्य स्त्रीहनने साध्व्यो ज्ञायते जन्म कर्म च । हीनस्य पुरुषार्थेन तेन संगो निरर्थकः

Viśākhā dijo: Quien no tiene buena conducta ni noble linaje, y no teme los pecados cometidos—por su “matanza” de mujeres (arrebatándoles la vida mediante la separación), oh virtuosas, se conoce su nacimiento y sus actos. Con un hombre tan vil, que sólo busca su propio provecho, toda compañía es inútil.

Verse 30

राधोवाच । भूतानां घातने यस्य नास्ति पापकृतं भयम् । तस्य स्त्रीहनने साध्व्यः शंका कापि न विद्यते

Rādhā dijo: Quien mata a los seres vivos y no teme el pecado—de tal hombre, oh virtuosas, no cabe duda alguna de que también mataría a las mujeres.

Verse 31

शैब्योवाच । सत्यं ब्रूहि महाभाग किं करोति यदूत्तमः । संगतो नागरस्त्रीभिरस्माकं किं कथां स्मरेत्

Śaibyā dijo: Di la verdad, oh noble: ¿qué está haciendo el mejor de los Yadus? Rodeado de las mujeres de la ciudad, ¿por qué habría de recordar palabra alguna acerca de nosotras?

Verse 32

पद्मोवाच । कदोद्धव महाभाग नागरीजनवल्लभः । समेष्यतीह दाशार्हः पद्मपत्रायतेक्षणः

Padmā dijo: Oh Uddhava, noble: ¿cuándo vendrá aquí el Dāśārha, amado por la gente de la ciudad, de ojos como pétalos de loto?

Verse 33

भद्रोवाच । हा कृष्ण हा गोपवर हा गोपीजनवल्लभ । समुद्धर महाबाहो गोपीः संसारसागरात्

Bhadrā dijo: «¡Oh Kṛṣṇa! ¡Oh el mejor entre los pastores! ¡Oh amado de las gopīs! ¡Oh de brazos poderosos—rescata a las gopīs del océano del saṃsāra!»

Verse 34

प्रह्लाद उवाच । इति ता विविधैर्वाक्यैर्विलपंत्यो व्रजस्त्रियः । रुरुदुः सुस्वरं देव्यः स्मरंत्यः कृष्ण चेष्टितम्

Prahlāda dijo: «Así, lamentándose con palabras diversas, las mujeres de Vraja—esas damas radiantes—lloraron en alta voz con dulces tonos, recordando las hazañas de Kṛṣṇa.»

Verse 35

तासां तद्रुदितं श्रुत्वा भक्तिस्नेहसमन्वितः । विस्मयं परमं गत्वा साधुसाध्विति चाब्रवीत्

Al oír su llanto, él—colmado de devoción y ternura—quedó sobrecogido de gran asombro y exclamó: «¡Excelente! ¡Excelente!»

Verse 36

उद्धव उवाच । यं न ब्रह्मा न च हरो न देवा न महर्षयः । स्वभावमनुगच्छंति सर्वा धन्या व्रजस्त्रियः

Uddhava dijo: «Aquel cuya verdadera naturaleza no alcanzan a seguir ni Brahmā, ni Hara (Śiva), ni los dioses, ni los grandes ṛṣis—sin embargo, todas las mujeres de Vraja son bienaventuradas, pues de modo natural caminan con Él.»

Verse 37

सर्वासां सफलं जन्म जीवितं यौवनं धनम् । यासां भवेद्भगवति भक्तिरव्यभिचारिणी

Para todos aquellos en quienes surge una devoción inquebrantable hacia Bhagavān, su nacimiento, su vida, su juventud y su riqueza se vuelven verdaderamente fructíferos.

Verse 39

प्रह्लाद उवाच । तासां तद्भाषितं श्रुत्वा तथा विलपितं बहु । बाढमित्येव ता ऊच उद्धवः स्नेहविह्वलाः

Dijo Prahlāda: «Al oír sus palabras y sus muchos lamentos, Uddhava—conmovido por el afecto—les respondió tan sólo: “Así sea, en verdad”.»

Verse 40

उद्धवेन समं सर्वास्ततस्ता व्रजयोषितः । अनुजग्मुर्मुदा युक्ताः कृष्णदर्शनलालसाः

Entonces todas aquellas mujeres de Vraja fueron junto con Uddhava, colmadas de gozo, anhelando la visión de Kṛṣṇa.

Verse 41

गायन्त्यः प्रियगीतानि तद्बालचरितानि च । जग्मुः सहैव शनकैरुद्धवेन व्रजांगनाः

Cantando sus cantos amados y también los relatos de su niñez, las mujeres de Vraja avanzaron despacio junto con Uddhava.

Verse 42

यदुपुर्य्यां ततो दृष्ट्वा उद्यानविपिनावलीः । अद्य देवं प्रपश्यामः कृष्णाख्यं नंदनंदनम्

Luego, al ver las hileras de jardines y arboledas en la ciudad de los Yadus, dijeron: «Hoy contemplaremos al Señor: Kṛṣṇa, el hijo de Nanda».

Verse 43

द्वारवत्यां तु गमनाद्ध्यानाल्लक्ष्मीपतेस्तदा । अशेषकल्मषान्मुक्ता विध्वस्ताखिलबन्धनाः

Pero al ir a Dvāravatī y al meditar en el Señor de Lakṣmī, quedaron entonces libres de toda mancha y se deshicieron por completo todas sus ataduras.

Verse 44

संप्राप्तास्तास्ततः सर्वास्तीरे मयसरस्य च । प्रणिपत्योद्धवः प्राह गोपिकाः कृष्णदेवताः

Entonces todas llegaron a la orilla del lago Mayasaras. Postrándose, Uddhava habló a las gopīs, para quienes Kṛṣṇa era la Deidad misma.

Verse 45

स्थीयतां मातरश्चात्रात्रैवेष्यति महाभुजः । कृष्णः कमलपत्राक्षो विधास्यति च वो हितम्

«Quedaos aquí, madres; aquí mismo vendrá Kṛṣṇa, de poderosos brazos y ojos como pétalos de loto. Él ciertamente dispondrá vuestro bien.»

Verse 46

गोप्य ऊचुः । कस्योद्धव इदं चात्र सरः सारसशोभितम् । संपूर्णं पंकजैश्चित्रैः कल्हारकुमुदोत्पलैः

Las gopīs dijeron: «Oh Uddhava, ¿de quién es este lago aquí, adornado con cisnes y colmado de maravillosos lotos: kalhāra, kumuda y utpala?»

Verse 47

उद्धव उवाच । मयो नाम महादैत्यो मायावी लोकविश्रुतः । कृतं तेन सरः शुभ्रं तस्य नाम्ना च विश्रुतम्

Uddhava dijo: «Hubo un gran Dānava llamado Maya, maestro de la ilusión y célebre en el mundo. Él hizo este espléndido lago, y por su nombre mismo es conocido.»

Verse 48

श्रीगोप्य ऊचुः । शीघ्रमानय गोविंदं साधु दर्शय चाच्युतम् । नयनानंदजननं तापत्रयविनाशनम्

Las venerables gopīs dijeron: «Trae pronto a Govinda; muéstranos con bondad a Acyuta, el que deleita los ojos y destruye el triple sufrimiento.»

Verse 49

तच्छ्रुत्वा वचनं तासां गोपिकानां तदोद्धवः । दूतैः समानयामास श्रीकृष्णं शीघ्रयायिभिः

Al oír las palabras de aquellas gopīs, Uddhava hizo traer de inmediato a Śrī Kṛṣṇa por mensajeros de paso veloz.

Verse 50

आयांतं शीघ्रयानेन दृष्ट्वा देवकिनंदनम् । भ्राजमानं सुवपुषा वनमालाविभूषितम्

Al ver al hijo de Devakī acercarse en un vehículo veloz—resplandeciente por su forma excelsa y adornado con una guirnalda de flores del bosque—lo contemplaron en gloria.

Verse 51

ज्वलत्किरीटमुकुटं स्फुरन्मकरकुण्डलम् । श्रीवत्सांकं महाबाहुं पीतकौशेयवाससम्

Contemplaron al Señor: su corona ardía en esplendor, y sus pendientes en forma de makara centelleaban; llevaba en el pecho la señal del Śrīvatsa, era de grandes brazos y vestía sedas amarillas.

Verse 52

आतपत्रैर्वृतं मूर्ध्नि संवृतं वृष्णिपुंगवैः । संस्तुतं बंदिमुख्यैश्च गीतवादित्रनिस्वनैः

Sobre su cabeza se alzaban sombrillas reales; lo rodeaban los más eminentes de los Vṛṣṇis, y los bardos principales lo alababan entre el resonar de cantos e instrumentos.

Verse 53

पौरजानपदैर्लोकैर्वैष्णवैः सर्वतो वृतम् । पश्यन्तं हंसमिथुनैः सरः सारसशोभितम्

Lo rodeaban por todas partes gentes de la ciudad y del campo—vaiṣṇavas devotos—mientras él contemplaba un lago adornado por parejas de cisnes y embellecido por grullas.

Verse 54

तं दृष्ट्वाऽच्युतमायांतं लोककांतं मनोहरम् । प्रियं प्रियाश्चिराद्दृष्ट्वा मुमुहुस्ता व्रजांगनाः

Al ver acercarse a Acyuta—amado del mundo y de encanto cautivador—las mujeres de Vraja, tras largo tiempo de contemplar de nuevo a su amado, se desvanecieron.

Verse 55

चिराय संज्ञां संप्राप्य विलेपुश्च सुदुःखिताः । हा नाथ कांत हा कृष्ण हा व्रजेश मनोहर

Tras mucho tiempo, al recobrar el sentido, lloraron con honda pena: «¡Ay, Señor, amado nuestro! ¡Ay, Kṛṣṇa! ¡Ay, soberano de Vraja, el encantador!»

Verse 56

संवर्धितोऽसि यैर्बाल्ये क्रीडितो वत्सपालकैः । तेऽपि त्वया परित्यक्ताः कथं दुष्टोऽसि निर्घृणः

«Aquellos que te criaron en la niñez y con quienes jugabas entre los muchachos pastores de terneros, ¿también ellos han sido abandonados por ti? ¿Cómo puedes ser tan cruel y sin compasión?»

Verse 57

न ते धर्मो न सौहार्द्दं न सत्यं सख्यमेव च । पितृमातृपरित्यागी कथं यास्यसि सद्गतिम्

«No hay en ti dharma, ni afecto, ni verdad, ni siquiera amistad. Abandonando a padre y madre, ¿cómo alcanzarás un destino dichoso?»

Verse 58

स्वामिन्भक्तपरित्यागः सर्वशास्त्रेषु गर्हितः । त्यजताऽस्मान्वने वीर धर्मो नावेक्षितस्त्वया

«Oh, Señor, abandonar a los devotos es censurado en todos los śāstras. Oh héroe: cuando nos dejaste en el bosque, no sostuviste en absoluto el dharma.»

Verse 59

प्रह्लाद उवाच । श्रुत्वा तासां विलपितं गोपीनां नंद नंदन । अनन्यशरणाः सर्वा भावज्ञो भगवान्विभुः । सांत्वयामास वचनैर्व्रजेशस्ता व्रजांगनाः

Dijo Prahlāda: Al oír el lamento de aquellas gopīs, oh hijo de Nanda, el Señor omnipotente—conocedor de todo sentir—viendo que no tenían otro amparo que Él, consoló a las mujeres de Vraja con palabras suaves.

Verse 60

अध्यात्मशिक्षया गोपीः प्रभुस्ता अन्वशिक्षयत्

Entonces el Señor instruyó a aquellas gopīs mediante la enseñanza del adhyātma, la doctrina del Ser interior.

Verse 61

श्रीभगवानुवाच । भवतीनां वियोगो मे न हि सर्वात्मना क्वचित् । वसामि हृदये शश्वद्भूतानामविशेषतः

El Señor Bienaventurado dijo: “Nunca, en ningún tiempo, hay una separación total entre vosotras y Yo. Yo habito eternamente en el corazón de todos los seres, sin distinción.”

Verse 62

अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तो देवाः सवासवाः । आदित्या वसवो रुद्राः साध्या विश्वे मरुद्गणाः

“Yo soy el origen de todo; de Mí surgen los dioses, incluido Indra con los Vasus; asimismo los Ādityas, los Rudras, los Sādhyas, los Viśvedevas y las huestes de los Maruts.”

Verse 63

ब्रह्मा रुद्रश्च विष्णुश्च सनकाद्या महर्षयः । इंद्रियाणि मनो बुद्धिस्तथा सत्त्वं रजस्तमः

“Brahmā, Rudra y Viṣṇu; los grandes sabios que comienzan con Sanaka; los sentidos, la mente y el intelecto; y también las tres guṇas—sattva, rajas y tamas—todo ello está arraigado en Mí.”

Verse 64

कामः क्रोधश्च लोभश्च मोहोऽहंकार एव च । एतत्सर्वमशेषेण मत्तो गोप्यः प्रवर्त्तते

Oh Gopīs: deseo, ira, codicia, engaño y también el ego; todo esto, por completo, procede de Mí (como fundamento cósmico de la manifestación).

Verse 65

एतज्ज्ञात्वा महाभागा मा स्म कृध्वं मनः शुचि । सर्वभूतेषु मां नित्यं भावयध्वमकल्मषाः

Sabiendo esto, oh afortunadas, no dejéis que vuestra mente pura caiga en la tristeza. Contempladme siempre en todos los seres, permaneciendo sin mancha.

Verse 66

प्रह्लाद उवाच । ताः कृष्णवचनं श्रुत्वा गोप्यो विध्वस्तबन्धनाः । विमुक्तसंशयक्लेशा दर्शनानन्दसंप्लुताः । ऊचुश्च गोपवध्वस्ताः कृष्णं निर्मलमानसाः

Dijo Prahlāda: Al oír las palabras de Kṛṣṇa, las Gopīs, cuyos lazos quedaron destrozados, se liberaron de la duda y la aflicción, inundadas por el gozo de Su visión. Con mente purificada, aquellas mujeres de pastores hablaron entonces a Kṛṣṇa.

Verse 67

गोप्य ऊचुः । अद्य नः सफलं जन्म अद्य नः सफला दृशः । यत्त्वां पश्याम गोविन्द नागरीजनवल्लभम्

Dijeron las Gopīs: Hoy nuestra vida ha dado fruto; hoy nuestros ojos han dado fruto, pues Te contemplamos, Govinda, amado del pueblo de la ciudad (Dvārakā).

Verse 68

पुण्यहीना न पश्यंति कृष्णाख्यं पुरुषं परम् । वाक्यैर्हेत्वर्थसंयुक्तैर्यदि संबोधिता वयम् । तथापि माया हृदयान्नापैति मधुसूदन

Quienes carecen de mérito no contemplan al Ser Supremo llamado Kṛṣṇa. Aunque se nos instruya con palabras unidas a razón y sentido, aun así—oh Madhusūdana—la māyā no se aparta del corazón.

Verse 69

श्रीकृष्ण उवाच । दर्शनात्स्पर्शनाच्चास्य विमुक्ताऽशेषबन्धनाः । स्नात्वा च सकलान्कामानवाप्स्यथ व्रजांगनाः

Śrī Kṛṣṇa dijo: «Con sólo ver y tocar estas aguas sagradas quedaréis libres de toda atadura. Y tras bañaros, oh mujeres de Vraja, alcanzaréis el cumplimiento de todos los deseos dignos»

Verse 70

गोप्य ऊचुः । अद्भुतो हि प्रभावस्ते सरसोऽस्य उदाहृतः । विधिं ब्रूहि जगन्नाथ विस्तराद्वृष्णिनन्दन

Las Gopīs dijeron: «Verdaderamente asombrosa es la grandeza de este lago sagrado, tal como la has proclamado. Oh Señor del mundo, oh gozo de los Vṛṣṇis, dinos en detalle el rito y la observancia correctos.»

Verse 71

श्रीकृष्ण उवाच । भवतीनां मया सार्द्धं सञ्जातमत्र दर्शनम् । तस्मान्मया सदा ह्यत्र स्नातव्यं नियमेन हि

Śrī Kṛṣṇa dijo: «Aquí se me ha concedido, junto a vosotras, una visión y encuentro auspicioso. Por ello, debo bañarme siempre en este mismo lugar, observando con disciplina la regla prescrita.»

Verse 72

यः स्नात्वा परया भक्त्या पितॄन्सन्तर्पयिष्यति । श्रावणस्य सिते पक्षे द्वादश्यां नियतः शुचिः

Quien, tras bañarse con devoción suprema, sacie a los Pitṛs (ancestros) con ofrendas—en el mes de Śrāvaṇa, en la quincena luminosa, en el duodécimo día lunar—guardando disciplina y pureza;

Verse 73

दत्त्वा दानं स्वशक्त्या च मामुद्दिश्य तथा पितॄन् । लभते वैष्णवं लोकं पितृभिः परिवारितः

Habiendo dado caridad según la propia capacidad, dedicándola a Mí y también a los Pitṛs, se alcanza el mundo vaiṣṇava, rodeado y acompañado por los propios ancestros.

Verse 74

मय तीर्थं समासाद्य कृत्वा च करयोः कुशान् । फलमेकं गृहीत्वा तु मन्त्रेणार्घ्यं प्रदापयेत्

Habiendo llegado a Mayatīrtha, poniendo hierba kuśa en ambas manos y tomando un solo fruto, debe ofrecerse el arghya (oblación reverente de agua) con el mantra prescrito.

Verse 75

गृहान्धकूपे पतितं माया पाशशतैर्वृतम् । मामुद्धर महीनाथ गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते

«He caído en el pozo ciego de la existencia mundana y estoy rodeado por cientos de lazos de māyā—sácame, oh Señor de la tierra. Acepta este arghya; reverencia a Ti.»

Verse 76

अर्घ्यमन्त्रः । स्नात्वा यः परया भक्त्या पितॄन्संतर्प्य भावतः । कुर्याच्छ्राद्धं च परया पितृभक्त्या समन्वितः

Mantra del arghya: «Quien, tras bañarse con devoción suprema, sacia de veras a los Pitṛs (ancestros) con ofrendas del corazón, y luego realiza el śrāddha colmado de profunda piedad filial—»

Verse 77

दक्षिणां च ततो दद्याद्रजतं रुक्ममेव च । विशेषतः प्रदातव्यं पायसं च सशर्करम्

Luego debe darse la dakṣiṇā (honorario sacerdotal): plata y también oro; y, de modo especial, debe ofrecerse pāyasa (arroz con leche dulce) junto con azúcar.

Verse 78

नवनीतं घृतं छत्रं कंबलाजिनमेव च । भवतीभिः समं यस्मात्संजातं मम दर्शनम् । आगंतव्यं मया तस्मात्सदा ह्यस्मिञ्जलाशये

Mantequilla (navanīta), ghee (ghṛta), un paraguas, mantas y también piel de ciervo—todo ello debe ofrecerse. Pues aquí, junto con vosotros, tuvo lugar mi visión auspiciosa; por eso debo venir siempre a este mismo lago.

Verse 79

योऽत्र स्नानं प्रकुरुते मयस्य सरसि प्रियाः । गंगास्नानफलं तस्य विष्णुलोकस्तथाऽक्षयः

Amados, quien se baña aquí, en el lago de Māyā, obtiene el fruto de bañarse en el Gaṅgā; y también alcanza el reino imperecedero de Viṣṇu.

Verse 80

मुक्तिं प्रयांति तस्यैव पितरस्त्रिकुलोद्भवाः । पुत्रपौत्रसमायुक्तो धनधान्यसमन्वितः । यावज्जीवं सुखं भुक्त्वा चान्ते हरिपुरं व्रजेत्

Por él solamente, los Pitṛs nacidos de tres linajes alcanzan la liberación. Provisto de hijos y nietos, y colmado de riquezas y granos, goza de dicha mientras vive; y al final va a la ciudad de Hari, la morada de Viṣṇu.