Adhyaya 190

Verse 1

सूत उवाच । एवं क्रतुः स संजातः पञ्चरात्रं द्विजोत्तमाः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे सर्वकाम समृद्धिमान्

Dijo Sūta: «Así, aquel rito sacrificial se llevó a cabo durante cinco noches, oh los más excelsos entre los nacidos dos veces, en el kṣetra de Hāṭakeśvara, colmado de la realización de todo deseo.»

Verse 2

विप्रांश्च भिक्षुकांश्चैव दीनांधांश्च विशेषतः । समाप्तौ तस्य यज्ञस्य संतर्प्य सकलांस्ततः । ऋत्विजो दक्षिणाभिस्तान्यथोक्तान्द्विजसत्तमान्

Satisfizo de modo especial a los brāhmaṇas, a los mendicantes y, sobre todo, a los pobres y a los ciegos. Luego, al concluir aquel sacrificio, tras haber alimentado y honrado debidamente a todos, entregó a los sacerdotes oficiantes la dakṣiṇā prescrita, tal como se había indicado.

Verse 3

ततः स चानयामास नागरान्ब्राह्मणोत्तमान् । चातुश्चरणसंपन्नाञ्छ्रुतिस्मृति समन्वितान्

Entonces hizo venir a los más eminentes brāhmaṇas de la ciudad, dotados de las cuatro cualificaciones y firmemente asentados tanto en la Śruti como en la Smṛti.

Verse 4

कृतांजलिपुटो भूत्वा ततस्तान्प्राह सादरम् । यद्भूमौ तु मया तीर्थं पुष्करं संनिवेशितम्

Luego, con las manos unidas en reverencia, les habló con respeto: «En esta misma tierra he establecido el tīrtha sagrado llamado Puṣkara».

Verse 5

कलिकालस्य भीतेन द्वितीयं ब्राह्मणोत्तमाः । येन नो नाशमभ्येति म्लेच्छैरपि समाश्रितम्

«Oh, los mejores de los brāhmaṇas: por temor a la era de Kali he dispuesto un segundo refugio, para que no caiga en ruina, aun si llegara a ser ocupado por mlecchas».

Verse 6

हाटकेश्वरदेवस्य प्रभावेन महात्मनः । कलिकाले च सम्प्राप्ते तीर्थान्यायतनानि च

«Por el poder del magnánimo Señor Hāṭakeśvara, cuando llega la era de Kali, los tīrthas y también los santuarios divinos conservan su eficacia sagrada».

Verse 7

म्लेच्छैः स्पृष्टान्यसंदिग्धं प्रयागादीनि कृत्स्नशः । यज्ञस्तु विहितस्तेन भयायं तत्कृतेन च

En verdad, lugares como Prayāga y los demás han quedado, sin duda, enteramente mancillados por el contacto de los mleccha. Por ello él dispuso un yajña, y el temor surgió a causa de lo realizado.

Verse 8

तस्माद्वदथ किं दानं युष्मद्भूमेश्च निष्क्रये । प्रयच्छामि च यज्ञस्य येन मे स्यात्फलं द्विजाः

Decidme, pues: ¿qué don debe darse como precio de redención por vuestra tierra? Yo lo concederé por causa del yajña, para que yo, oh dos veces nacidos, obtenga su fruto.

Verse 9

ब्राह्मणा ऊचुः । यदि यच्छसि चास्माकं दक्षिणां यज्ञसंभवाम् । तदस्माकं स्ववासेन स्थानं नय पवित्रताम्

Los brāhmaṇas dijeron: «Si deseas darnos la dakṣiṇā, la ofrenda sacerdotal nacida del yajña, entonces, por nuestro propio morar aquí, conduce este lugar a la pureza».

Verse 10

यदेतद्भवता चात्र पुष्करं तीर्थमुत्तमम् । स्थापितं तस्य नो ब्रूहि माहात्म्यं सुरसत्तम । येन स्नानादिकाः सर्वाः क्रियाः कुर्मः पितामह

«Puesto que tú has establecido aquí el supremo tīrtha, Puṣkara, dinos su grandeza, oh el mejor entre los dioses, para que podamos realizar todos los ritos, comenzando por el baño sagrado. Oh Pitāmaha, instrúyenos».

Verse 11

ब्रह्मोवाच । एतत्तीर्थं मया सृष्टमंतरिक्षस्थितं सदा । किं न श्रुतं पुराणेषु भवद्भिर्द्विजसत्तमाः

Brahmā dijo: «Este tīrtha fue creado por mí y permanece siempre en la región intermedia (antarikṣa). ¿No lo habéis oído en los Purāṇas, oh los mejores de los dos veces nacidos?»

Verse 12

पृथिव्यां नैमिषं तीर्थमन्तरिक्षे च पुष्करम् । त्रैलोक्ये तु कुरुक्षेत्रं विशेषेण व्यवस्थितम्

En la tierra, Naimiṣa es el tīrtha; en la región intermedia, Puṣkara. Y en los tres mundos, Kurukṣetra permanece establecido con eminencia singular.

Verse 13

तद्युष्माकं हितार्थाय पंचरात्रं धरातले । आगमिष्यत्यसंदिग्धं मम वाक्यप्रणोदितम्

Por ello, para vuestro bien, ciertamente vendrá a la tierra durante cinco noches, impulsado por mi palabra, sin duda alguna.

Verse 14

कार्तिक्यां शुक्लपक्षे तु ह्येकादश्यां दिने स्थिते । यावत्पंचदशी तावत्तिथिः पापप्रणाशिनी

En la quincena luminosa de Kārttika, desde el día de Ekādaśī hasta Pañcadaśī, ese tramo de tithis es destructor de pecados.

Verse 15

पंचरात्रस्य मध्ये तु यः स्नानं च करिष्यति । श्राद्धं वा श्रद्धया युक्तस्तस्य स्यादक्षयं हि तत्

Quien, en medio de la observancia de las cinco noches, realice el baño sagrado (snāna), o celebre el śrāddha con fe, para él ese acto se vuelve imperecedero.

Verse 16

अह तु पंचरात्रं तद्ब्रह्मलोकादुपेत्य च । संश्रयं तु करिष्यामि तीर्थेऽत्रैव द्विजोत्तमाः

“Yo, durante ese período de cinco noches, vendré desde Brahmaloka y morar é aquí mismo, en este tīrtha, oh los mejores entre los dos veces nacidos.”

Verse 17

ब्राह्मणा ऊचुः । तव मूर्तिं करिष्यामः स्थानेऽत्र प्रपितामह । तस्यां संक्रमणं नित्यं तस्मात्कार्यं त्वयाविभो

Los brāhmaṇas dijeron: «Oh Venerable Antepasado, forjaremos aquí mismo tu imagen sagrada. Por ello, oh Señor, concédenos tu descenso y entrada cotidiana, para que habites en ella cada día».

Verse 18

तीर्थं चैव सदाप्यऽत्र समागच्छतु चांबरात् । लोकानां पापनाशाय तथा त्वं कर्तुमर्हसि

«Y que este tīrtha venga siempre aquí también desde los cielos; para destruir los pecados de la gente, tú debes hacerlo realidad.»

Verse 19

एषा नो दक्षिणा देव यज्ञस्यैव समुद्भवा

«Oh Dios, ésta es nuestra dakṣiṇā, la ofrenda debida a los sacerdotes, nacida del propio sacrificio.»

Verse 20

एवं कृते सुरश्रेष्ठ सफलः स्यात्क्रतुस्तव । प्रतिज्ञा च तथा सत्या तस्माद्दानाय निर्मिता

«Si esto se cumple, oh el mejor entre los dioses, tu sacrificio dará fruto; y tu voto quedará igualmente hecho verdad. Por eso se ha preparado este don para ser ofrecido.»

Verse 21

श्रीब्रह्मोवाच । मन्त्राहूतं ततः श्रेष्ठं नभोमार्गाद्द्विजोत्तमाः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे पुष्करं चागमिष्यति

Śrī Brahmā dijo: «Entonces, oh los mejores entre los nacidos dos veces, el tīrtha excelso invocado por los mantras vendrá por la senda del cielo; y Puṣkara también llegará al campo sagrado de Hāṭakeśvara.»

Verse 22

अघमर्षं जपंश्चैव यः करिष्यति तोयगः । मम मूर्तेः पुरः स्थित्वा पैलमन्त्रपुरःसरम्

Quien, ofreciendo agua, recite también el himno Aghamarṣaṇa, de pie ante mi imagen—comenzando con el mantra de Paila—

Verse 23

जपिष्यति द्विजश्रेष्ठाः सवनानां चतुष्टयम् । ब्रह्मलोकात्समागत्य प्रश्रोष्या मि च तद्द्विजाः

—él recitará, oh el mejor de los brahmanes, el conjunto cuádruple de los savanas. Y yo también, viniendo desde Brahmaloka, escucharé eso, oh dos veces nacidos.

Verse 24

सूत उवाच । अथ ते नागराः सर्वे पुष्पदानप्रपूर्वकम् । अनुज्ञां प्रददुस्तुष्टा यज्ञफलसमाप्तये

Sūta dijo: Entonces todos aquellos ciudadanos, tras ofrecer primero dones de flores, concedieron gozosos su consentimiento, para que el fruto del sacrificio llegara a su plena consumación.

Verse 25

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तः पुलस्त्योऽध्वर्युसत्तमः । यत्र स्थाने स्थितो ब्रह्मा नागरैः परिवारितः

Entretanto llegó Pulastya—el más eminente entre los sacerdotes adhvaryu—al lugar donde Brahmā estaba sentado, rodeado por los ciudadanos.

Verse 26

अब्रवीच्च समाप्तस्ते यतः संपूर्णदक्षिणः । प्रायश्चित्तैर्विरहितो यथा नान्यस्य कस्यचित्

Y dijo: «Tu rito ha concluido, pues ha sido completado con la dakṣiṇā íntegra, y está libre de toda necesidad de expiación (prāyaścitta), a diferencia del de cualquier otro».

Verse 27

अतः परं कर्मशेषं किंचिदस्ति पितामह । वारुणेष्टिर्जपश्चैव तत्करिष्यामि सांप्रतम्

Ahora bien, oh Abuelo (Brahmā), ¿queda aún algún resto del rito por cumplir? La Iṣṭi de Vāruṇī y también el japa prescrito—los realizaré de inmediato.

Verse 28

तथा चाऽवभृथस्नानं प्रकर्तव्यं त्वया सह । तस्मादुत्तिष्ठ गच्छामो यत्र तोयव्यवस्थितम्

Y también debe realizarse contigo el baño de avabhṛtha. Por eso, levántate: vayamos adonde las aguas han sido dispuestas debidamente (para el rito).

Verse 29

येनेष्टिवारुणीं तत्र कुर्मो विप्रैर्यथोचितैः । चतुर्भिर्ब्रह्मपूर्वैश्च मया चाग्नीध्रहोतृभिः

Allí realizaremos la Iṣṭi de Vāruṇī con los brāhmaṇas apropiados según el rito: cuatro, comenzando por el sacerdote Brahman, y también conmigo, junto con los sacerdotes agnīdhra y hotṛ.

Verse 30

यथावह्नौ तथा तोये मन्त्रवत्तद्भवंशुभम् । हूयते संविधानेनयज्ञपात्रैः सम न्वितम्

Así como las oblaciones se ofrecen en el fuego, así también en el agua—acompañadas de mantras—la ofrenda auspiciosa se vierte debidamente, en el orden prescrito, con los vasos sacrificiales establecidos.

Verse 31

वरुणस्य प्रतुष्ट्यर्थं स्नानं कार्यं त्वयैव च । ऋत्विग्भिः सहितेनैव सर्वारिष्टप्रशांतये

Para la plena satisfacción de Varuṇa, debes realizar en verdad el baño—junto con los sacerdotes oficiantes—para que toda desgracia sea apaciguada.

Verse 32

यस्तत्र समये स्नानं करिष्यति त्वया सह । अन्योऽपि मानवः कश्चिद्विपाप्मा स भविष्यति

Quienquiera que, en ese mismo momento, se bañe allí contigo—aunque sea cualquier otra persona—quedará libre de pecado.

Verse 33

यानीह संति तीर्थानि त्रैलोक्ये सचराचरे । वारुणीमिष्टिमासाद्य तानि यांति च संनिधौ

Cualesquiera que sean los tīrtha existentes en los tres mundos—entre todo lo móvil e inmóvil—en la ocasión de la Vāruṇī Iṣṭi vienen aquí y se congregan en cercanía.

Verse 34

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन दीक्षितेन समन्वितम् । तत्र स्नानं प्रकर्तव्यं जलमध्ये तु सार्थिभिः । ब्राह्मणैः क्षत्रियैर्वैश्यैः सर्वैरव भृथोत्सवे

Por ello, con todo empeño y debidamente consagrado por la dīkṣā y la observancia, debe realizarse allí el baño sagrado—en medio de las aguas—junto con los mercaderes de caravana; y en el tiempo del baño festivo de Avabhṛtha, los Brāhmaṇa, los Kṣatriya y los Vaiśya—todos—han de bañarse.

Verse 35

तस्माद्विसर्जयाद्यैतान्ब्राह्मणांस्तावदेव च । एतेऽपि च करिष्यंति स्नानं तत्र त्वया सह

Por ello, despacha de inmediato a estos Brāhmaṇa; ellos también realizarán allí el baño sagrado contigo.

Verse 36

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा प्रस्थितो ब्रह्मा ज्येष्ठकुण्डतटं शुभम् । गायत्र्या सहितो हृष्टः कृतकृत्यत्वमागतः

Dijo Sūta: Al oír esas palabras, Brahmā partió hacia la auspiciosa ribera de Jyeṣṭha-kuṇḍa. Acompañado por Gāyatrī, se llenó de gozo, sintiendo cumplido su propósito.

Verse 37

अथ तद्वचनं श्रुत्वा सुराः सर्वे तथा द्विजाः । पुलस्त्यश्च शुभार्थाय स्नानार्थं प्रस्थितास्तदा । ब्रह्मणा सहिता हृष्टाः पुत्रदारसमन्विताः

Entonces, al oír aquella instrucción, todos los dioses y los dos veces nacidos—junto con Pulastya—partieron en ese momento hacia el baño sagrado, en busca de lo auspicioso. Unidos a Brahmā, avanzaron gozosos, acompañados de hijos y esposas.

Verse 38

अथ संकीर्णता जाता समंताज्ज्येष्ठपुष्करे । स्नानार्थमागतैर्लोकैरूर्ध्वबाहुभिरेव च

Luego, en Jyeṣṭhapuṣkara, surgió una gran aglomeración por todos lados, pues la gente llegaba para el baño sagrado, alzando los brazos en fervor devocional.

Verse 39

न तत्र लक्ष्यते ब्रह्मा न तत्कर्म च वारुणम् । क्रियमाणैर्द्विजैस्तत्र व्याप्ते भूमि तलेऽखिले

Allí no se distinguía a Brahmā, ni se podía reconocer aquel rito vinculado a Varuṇa, pues todo el suelo estaba por doquier colmado de dos veces nacidos que ejecutaban los rituales.

Verse 40

अथांते कर्मणस्तस्य ब्रह्मा प्राह शतक्रतुम् । हितार्थं सर्वलोकस्य विनयावनतं स्थितम्

Entonces, al concluir aquel rito, Brahmā habló a Śatakratu (Indra), que allí permanecía inclinado con humildad, por el bien de todos los mundos.

Verse 41

न मां ज्ञास्यति दूरस्था जनाः स्नानार्थमागताः । मज्जमानं जले पुण्ये सम्मर्देऽस्मिञ्जलोद्भवे

«La gente que ha venido a bañarse, quedándose a distancia, no me reconocerá mientras me sumerjo en estas aguas santas, en medio de este apretujamiento nacido de las aguas».

Verse 42

तस्मान्नागं समारुह्य निजं वृत्रनिषूदन । एणस्य कृष्णसारस्य वंशांते चर्म न्यस्य च

Por tanto, oh matador de Vṛtra, monta tu propio elefante; y coloca en la punta de una vara de bambú la piel de un antílope—del blackbuck—tal como se te indica.

Verse 43

ततस्तत्स्नानवेलायां क्षेप्तव्यं सलिले त्वया । येन लोकः समस्तोऽयं वेत्ति कालं तु स्नानजम्

Luego, en el mismo momento del baño, debes arrojarlo al agua, para que toda esta gente conozca el tiempo debido del rito del baño.

Verse 44

स्नानं च कुरुते श्रेयः संप्राप्नोति यथोदितम् । दूरस्थोऽपि सुवृद्धोऽपि बालोऽपि च समागतः । स्नानजं लभते श्रेयः संदृष्टेऽपि यथोदितम्

Quienquiera que realice el baño sagrado alcanza el bien espiritual prometido, tal como fue declarado. Aun quien esté lejos, aun el muy anciano, y aun el niño que haya llegado—cada cual obtiene el mérito nacido del baño; e incluso con sólo contemplar el tīrtha se alcanza el beneficio anunciado.

Verse 45

सूत उवाच । बाढमित्येव संप्रोच्य सत्वरं प्रययौ हरिः

Dijo Sūta: Tras responder “Así sea”, Hari partió de inmediato, con premura.

Verse 46

ततो नागं समारुह्य धृत्वा वंशं करे निजे । मृगचर्माग्रसंयुक्तं तोयमध्ये व्यवस्थितः

Entonces, montando la serpiente y sosteniendo en su propia mano una vara de bambú, con una piel de ciervo fijada en la punta, se situó en medio de las aguas.

Verse 47

एतत्कर्मावसाने स स्नातुकामे पितामहे । तच्चर्म प्राक्षिपत्तोये स्वयमेव शतक्रतुः

Cuando aquel acto hubo concluido y Pitāmaha deseó bañarse, el propio Śatakratu arrojó al agua aquella piel de ciervo.

Verse 48

एतस्मिन्नन्तरे देवाः सर्वे गन्धर्वगुह्यकाः । मानुषाश्च विशेषेण स्नातास्तत्र समाहिताः

Entretanto, todos los dioses—junto con los Gandharvas y los Guhyakas—y, en especial, los seres humanos, se bañaron allí, recogidos y concentrados.

Verse 49

एतस्मिन्नन्तरे ब्रह्मा शक्रं प्रोवाच सादरम् । कृतस्नानं सुरैः सार्धं विनयावनतं स्थितम्

Entonces Brahmā se dirigió a Śakra con reverencia: Śakra, que tras bañarse junto a los dioses, permanecía allí inclinado con humilde deferencia.

Verse 50

सहस्राक्षं त्वया कष्टं मन्मखे विपुलं कृतम् । आनीता च तथा पत्नी गायत्री च सुमध्यमा

Oh Sahasrākṣa, has afrontado gran fatiga en mi sacrificio. Y también trajiste a tu esposa, Gāyatrī, la de esbelta cintura.

Verse 51

तस्माद्वरय भद्रं ते यं वरं मनसि स्थितम् । सर्वं तेऽहं प्रदास्यामि यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

Por ello, elige un don—que te sea propicio—cualquier don que repose en tu mente. Yo te lo concederé todo, aunque sea sumamente difícil de obtener.

Verse 52

इन्द्र उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव यदि देयो वरो मम । यदि त्वां प्रार्थयाम्यद्य भूयात्तु तादृशं विभो

Dijo Indra: Si estás complacido conmigo, oh Señor, y si ha de concedérseme un don—entonces, al suplicarte hoy, que ese mismo favor se cumpla, oh Poderoso.

Verse 53

वर्षेवर्षे तु यः कुर्यात्संप्राप्तेऽस्मिन्दिने शुभे । मृगचर्म समादाय वंशाग्रे यो महीपतिः

Pero quien, año tras año, cuando llega este día auspicioso, realiza esta observancia—tomando una piel de ciervo y (situándose/obrando) en la punta de una vara de bambú—oh señor de la tierra…

Verse 54

नागप्रवरमारुह्य स्वयमेव पितामह । यथाऽहं प्रक्षिपेत्तोये स स्यात्पापविवर्जितः

Pitāmaha (Brahmā) mismo, montado en el más excelso de los Nāgas, lo arrojó al agua; por ello, quien realice este acto de ese modo quedará libre de pecado.

Verse 55

अजेयः सर्वशत्रूणां सर्वव्यसनवर्जितः । ये करिष्यंति च स्नानमनेन मृगचर्मणा

Serán invencibles ante todos los enemigos y libres de toda calamidad: así serán quienes realicen el baño con esta piel de ciervo, según lo prescrito.

Verse 56

सार्धमन्येऽपि ये लोका अपि पापसमन्विताः । तेषां वर्षकृतं पापं त्वत्प्रसादात्प्रणश्यतु

Y también las demás personas, aunque cargadas de pecado: que los pecados cometidos a lo largo de un año sean destruidos para ellas por tu gracia compasiva.

Verse 57

ब्रह्मोवाच । एतत्सर्वं सहस्राक्ष तव वाक्यमसंशयम् । भविष्यति न संदेहः सर्वमेतन्मयोदितम्

Brahmā dijo: «Oh, el de los mil ojos, todo esto es ciertamente como has hablado, sin duda alguna. Así acontecerá; no hay incertidumbre, pues todo esto ha sido confirmado por mí».

Verse 58

यो राजा श्रद्धया युक्तो देशस्यास्य समुद्भवः । आनर्तस्य गजारूढो मृगचर्म क्षिपिष्यति

Aquel rey—nacido en esta misma tierra y dotado de fe—, el rey de Ānarta, montado en un elefante, arrojará la piel de ciervo (según el rito).

Verse 59

अत्र कुण्डे मदीये तु मां संपूज्य तटस्थितम् । सर्वलोकहितार्थाय संप्राप्ते प्रतिपद्दिने

Aquí, en mi propio estanque, tras rendirme la debida adoración mientras permanezco en la orilla—en el día de Pratipad, llegado para el bien de todos los mundos—

Verse 60

समाप्ते कुतपे काले विजयी स भविष्यति । कार्तिक्यां च व्यतीतायां द्वितीयेऽह्नि व्यवस्थिते

Cuando concluya el tiempo de Kutapa, él será victorioso. Y cuando haya pasado la observancia de Kārtikī, en el segundo día, debidamente fijado—

Verse 61

तथा तत्कालमासाद्य ये करिष्यंति मानवाः । स्नानं तच्च दिनेऽत्रैव वर्षपापविवर्जिताः । आधिव्याधिविमुक्ताश्च ते भविष्यंत्यसंशयम्

Asimismo, quienes lleguen en ese mismo tiempo y realicen aquí el baño sagrado en ese día—quedarán libres de los pecados de un año; y, liberados de aflicción y enfermedad, así serán sin duda alguna.

Verse 62

सूत उवाच । एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो यक्ष्माख्यो दारुणो गदः । अचिकित्स्योऽपि देवानां तथा धन्वंतरेरपि

Sūta dijo: Entretanto apareció la terrible enfermedad llamada Yakṣmā, incurable incluso para los dioses, e incluso para Dhanvantari también.

Verse 63

नीलांबरधरः क्षामो दीनो दण्डसमाश्रितः । क्षुत्कुर्वञ्छ्लेष्मणा तावत्कृच्छ्रात्संधारयन्पदम्

Vestido con ropas azules, consumido y desdichado, apoyado en un bastón; estornudando con flema, apenas podía sostenerse en pie con gran esfuerzo.

Verse 64

ततश्च प्रणतो भूत्वा वाक्यमेतदुवाच सः

Entonces, inclinándose con reverencia, pronunció estas palabras.

Verse 65

यक्ष्मोवाच । तव यज्ञमहं श्रुत्वा दूरादेव पितामह । क्षुत्क्षामकंठश्चायातः समाप्तावद्य कृच्छ्रतः

Yakṣmā dijo: «Oh Pitāmaha, al oír desde lejos acerca de tu yajña, he venido; tengo la garganta reseca y estoy consumido por el hambre. Hoy he llegado con gran dificultad, justo cuando el rito está concluyendo».

Verse 66

दक्षेणाहं पुरा सृष्टश्चंद्रार्थं कुपितेन च । रोहिणीं सेवमानस्य संत्यक्तान्यासुतस्य च

«Antaño fui creado por Dakṣa, airado, por causa de la Luna: porque la Luna atendía sólo a Rohiṇī y desatendía a las demás hijas».

Verse 67

ततो माहेश्वरादेशात्तेन तुष्टेन तस्य च । पक्षमेकं कृतं मह्यं तस्यास्वादनकर्मणि

Entonces, por mandato de Maheśvara, y estando Él complacido, se me concedió una quincena para el “degustar”: mi parte en aquel acto sagrado.

Verse 68

अन्यपक्षे न किंचिच्च येन तृप्तिः प्रजायते । यज्ञस्यैव तु सर्वस्य तर्पयित्वा द्विजोत्तमम्

En la otra quincena no hay nada que haga nacer la satisfacción. Por ello, por el bien del yajña en su totalidad, debe colmarse (con tarpaṇa) al mejor de los dos veces nacidos, el brāhmaṇa eminente.

Verse 69

ततस्तद्वचनं ग्राह्यं तर्पितोऽहमसंशयम् । पौर्णमास्यां ततो देव यस्य यज्ञस्य कृत्स्नशः

Por tanto, debe aceptarse esa afirmación: en la luna llena (pūrṇamāsī) quedo satisfecho, sin duda. Entonces, oh Deva, ese yajña se vuelve completo en su totalidad.

Verse 70

यस्य नो ब्राह्मणो ब्रूते यज्ञस्यांते प्रतर्पितः । तर्पितोऽस्मीति तत्तस्य वृथा स्याद्यज्ञजं फलम् । यदि कोटिगुणं दत्तमपि श्रद्धासमन्वितम्

Si al final del yajña el brāhmaṇa, ya colmado, no declara: «Estoy satisfecho», entonces el fruto nacido de ese sacrificio se vuelve vano para él, aunque haya dado dones multiplicados por un millón y aunque esté colmado de fe (śraddhā).

Verse 71

एतच्छ्रुत्वा त्वया देव पठ्यमानं श्रुताविह । तस्मात्सम्यक्स्थिते यज्ञे ब्राह्मणं तर्पयेत वै

Al oír esto aquí, oh Deva, tal como lo recitas y conforme a la Śruti, por ello, cuando el yajña está debidamente establecido, debe en verdad satisfacerse al brāhmaṇa.

Verse 72

प्रत्यक्षं मे यथा तृप्तिरन्नेनैव प्रजायते । त्वत्प्रसादात्सुरश्रेष्ठ तथा नीतिर्विधीयताम्

Así como para mí la satisfacción surge manifiestamente sólo del alimento, así también—por tu gracia, oh el más excelso de los dioses—sea establecido conforme a ello el recto orden.

Verse 73

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा पद्मजस्तस्य पथ्यंपथ्यं वचोऽखिलम् । श्रुतिं प्रमाणतां नीत्वा ततो वचनमब्रवीत्

Dijo Sūta: Al oír todas sus palabras—lo conveniente y lo inconveniente—Padmaja (Brahmā), tomando a la Śruti como norma de autoridad, habló entonces en respuesta.

Verse 74

अद्यप्रभृति वै विप्राः साग्नयः स्युर्धरातले । तैः सर्वैर्वैश्वदेवांते बलिर्देयस्तथाखिलः

Desde hoy en adelante, oh brāhmaṇas, vivid en la tierra como cabezas de familia que mantienen los fuegos sagrados. Y por todos vosotros, al concluir el rito de Vaiśvadeva, debe ofrecerse ciertamente el bali en su totalidad.

Verse 75

दत्त्वाऽन्येभ्योथ देवेभ्यस्तव तृप्तिर्भविष्यति । तव पक्षे द्वितीये तु सत्यमेतन्मयोदितम्

Habiendo ofrecido también a las demás deidades, entonces surgirá tu satisfacción. En tu segunda quincena, esto es verdad: así lo he declarado.

Verse 76

ये विप्रास्तु बलिं दद्युर्वैश्वदेवांत आगते । न तेषामन्वये चापि त्वया सेव्योऽत्र कश्चन

Pero aquellos brāhmaṇas que dan el bali cuando el rito de Vaiśvadeva ha llegado a su conclusión: a ninguno de ellos, ni a nadie de su linaje, debes afligir o frecuentar aquí.

Verse 77

यक्ष्मोवाच । तीर्थेऽस्मिंस्तावके देव सदाहं तपसि स्थितः । तिष्ठामि यदि वादेशस्तावको जायते मम

Yakṣma dijo: «Oh dios, en este tīrtha sagrado que te pertenece, he permanecido siempre firme en la austeridad (tapas). Me quedaré, si en verdad se me asigna una región, una morada que sea tuya».

Verse 78

ब्रह्मोवाच । यद्येवं कुरु चान्यत्र त्वमाश्रमपदं निजम् । संप्राप्य भूमिदेशे च कञ्चिद्यदभिरोचते । अर्थयित्वा द्विजानेतान्यथा यज्ञकृते मया

Brahmā dijo: «Si es así, haz esto: en otro lugar establece tu propio āśrama, tu morada de ermitaño. Al llegar a algún paraje de tierra que te agrade, solicita a estos brāhmaṇas (que te lo concedan), tal como en otro tiempo yo los supliqué por causa de un yajña.»

Verse 79

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा प्रार्थयामास चमत्कारपुरोद्भवान् । तेभ्यः प्राप्य ततो भूमिं चकाराथाश्रमं निजम्

Sūta dijo: «Al oírlo, él suplicó a aquellos brāhmaṇas surgidos de la ciudad prodigiosa. Tras obtener de ellos la tierra, estableció entonces su propio āśrama.»

Verse 80

तत्र यः कुरुते स्नानं प्रतिपद्दिवसे स्थिते । सूर्यवारेण मुच्येत यक्ष्मणा सेवितोऽपि वा

Quien se bañe allí en el día de Pratipad, si cae en domingo, queda liberado, aun cuando esté afligido por Yakṣma.

Verse 81

अद्यापि दृश्यते चात्र प्रत्ययस्तस्य संभवे । सर्वेषामाहिताग्नीनां नागराणां विशेषतः । कलि कालेऽपि संप्राप्ते न यक्ष्मा संप्रजायते

Aún hoy se ve aquí la prueba de su eficacia. Para todos los que han establecido los fuegos sagrados (āhita-agni)—y en especial para el pueblo de Nāgara—aunque haya llegado la era de Kali, Yakṣma no se manifiesta.

Verse 82

तथा चतुष्पदानां च तेषां गृहनिवासिनाम् । न तस्य भेषजानि स्युर्न मंत्रा न चिकित्सकाः

Asimismo, para sus animales de cuatro patas que habitan en sus casas, para esa dolencia no habrá necesidad de medicinas—ni de mantras, ni de médicos.

Verse 190

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये ब्रह्मयज्ञावभृथयक्ष्म तीर्थोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनाम नवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

Así, en el Śrī Skanda Mahāpurāṇa, en la Saṃhitā de ochenta y un mil versos, en el sexto libro, el Nāgara Khaṇḍa, dentro del Māhātmya del sagrado territorio de Hāṭakeśvara, concluye el Capítulo (190) titulado: «Descripción de la grandeza del origen del Yakṣma Tīrtha, vinculado al Avabhṛtha del Brahma-yajña».