Adhyaya 37

Verse 1

श्रीनारद उवाच । बर्बरीतीर्थमाहात्म्यमथो वक्ष्यामि तेऽर्जुन । यथा बर्बरिका जाता शतश्रृंगा नृपात्मजा

Śrī Nārada dijo: Ahora te relataré, oh Arjuna, la grandeza del Tīrtha de Barbarī: cómo nació Barbarikā, hija del rey Śataśṛṅga.

Verse 2

कुमारिकेति विख्याता तस्या नाम्ना प्रकथ्यते । इदं कौमारिकाखंडं चतुर्वर्गफलप्रदम्

Ella llegó a ser célebre como “Kumārikā”, y por su mismo nombre se denomina esta sección. Este Kaumārikā Khaṇḍa otorga los frutos de los cuatro fines de la vida.

Verse 3

यया कृता पृथिव्यां च नानाग्रामादिकल्पना । इदं भरतखंडं च यया सम्यक्प्रकल्पितम्

Por ella, sobre la tierra se establecieron diversas disposiciones, como aldeas y asentamientos; y por ella también fue debidamente formado y ordenado este Bhārata-khaṇḍa.

Verse 4

धनंजय उवाच । महदेतन्ममाश्चर्यं श्रोतव्यं परमं मुने । कुमारीचरितं सर्वं ब्रूहि मह्यं सविस्तरम्

Dijo Dhanaṃjaya: Esto es para mí un gran prodigio, oh sabio, dignísimo de ser escuchado. Cuéntame con todo detalle la sagrada historia de la Doncella (Kumārī) y todas sus obras.

Verse 5

कथं विश्वमिदं जातं कर्मजातिप्रकल्पितम् । कथं वा भारतं खंडं शुश्रूषेय सदा मम

«¿Cómo nació este universo—este mundo ordenado conforme al karma y a las diversas clases de nacimiento? ¿Y por qué la región llamada Bhārata-khaṇḍa ha de ser por mí servida y venerada siempre?»

Verse 6

नारद उवाच । अव्यक्तोऽस्मिन्निरालोके प्रधानपुरुषावुभौ । अजौ समागतावेकौ केवलं श्रृणुमो वयम्

Nārada dijo: «En este estado inmanifestado y sin luz, estaban presentes ambos, Pradhāna (la Naturaleza primordial) y Puruṣa (el Espíritu consciente): no nacidos y unidos como uno. Escuchad de nosotros este relato tal como es.»

Verse 7

ततः स्वभावकालाभ्यां स्वरूपाभ्यां समीरितम् । ईक्षणेनैव प्रकृतेर्महत्तत्त्वमजायत

«Entonces, impulsada por su propia naturaleza inherente y por el Tiempo—ambos actuando según sus formas propias—por el mero “mirar” (la conciencia intencional), de Prakṛti nació el principio de Mahat, la inteligencia cósmica.»

Verse 8

महत्तत्त्वाद्विकुर्वाणादहंतत्त्वं व्यजायत । त्रिधा तन्मुनिभिः प्रोक्तं सत्त्वरासतामसम्

«Del Mahat, al transformarse, nació el Ahaṃtattva, el principio de la “yoidad”. Los sabios declaran que es triple: sāttvika, rājasa y tāmasa.»

Verse 9

तामसात्पंच जातानि तन्मात्राणि वुदुर्बुधाः । तन्मात्रेभ्यश्च भूतानि वेशेषाः पंच तद्भवाः

«Del aspecto tāmasa, los sabios saben que se produjeron los cinco tanmātras, los elementos sutiles. Y de esos tanmātras surgieron los cinco bhūtas diferenciados, los elementos groseros, como sus efectos.»

Verse 10

सात्त्विकाच्चाप्यहंकाराद्विद्वि कर्मेद्रियाणि च । एकादशं मनश्चैव राजसं च द्वयोर्विदुः

Del ahamkāra en su aspecto sāttvico, dicen, brotan las facultades sensoriales y los órganos de la acción; y como undécimo está la mente. El factor rājasa es conocido como aquello que pone en movimiento a ambos.

Verse 11

चतुर्विशतितत्त्वानि जातानीति पुरा विदुः । सदाशिवेन वै पुंसा तानि दृष्टानि भारत

Así, según la enseñanza antigua, se sabe que llegaron a ser los veinticuatro principios (tattva). Éstos fueron contemplados por la Persona que es Sadāśiva, oh Bhārata.

Verse 12

बुद्बुदाकारतां जग्मुरंडं जातं ततः शुभम् । शकतोटिप्रमाणं च ब्रह्मांडमिदमुच्यते

Tomaron forma de burbuja; y entonces surgió el auspicioso “huevo” (aṇḍa). A esto se le llama Brahmāṇḍa: vasto más allá del cómputo, inmenso como incontables cargas de carros.

Verse 13

आत्मास्य कथितो ब्रह्मा व्यभजत्स त्रिधा त्विदम् । ऊर्ध्वं तत्र स्थिता देवा मध्ये चैव च मानवाः

Brahmā—del que se dice que es el ātman, el principio vivificante de esto—dividió luego este cosmos en tres partes. Arriba quedaron establecidos los dioses; y en medio, ciertamente, los seres humanos.

Verse 14

नागा दैत्याश्च पाताले त्रिधैतत्परिकल्पितम् । ऐकैकं सप्तधाभूय ततस्तेन प्रकल्पितम्

En Pātāla, el mundo subterráneo, moran los Nāgas y los Daityas; ese ámbito se concibe como triple. Luego, cada una de esas divisiones se vuelve séptuple: así ha sido dispuesto.

Verse 15

पातालानि च द्वीपानि स्वर्लोकाः सप्तसप्त च । सप्त द्वीपानि वक्ष्यामि श्रृणु तेषां प्रकल्पनाम्

Hay siete regiones infernales (Pātāla), siete continentes (dvīpa) y, asimismo, siete mundos celestiales. Ahora describiré los siete dvīpas: escuchad su ordenamiento.

Verse 16

लक्षयोजनविस्तारं जंबूद्वीपं प्रकीर्त्यते । सूर्यबिंबसमाकारं तावत्क्षारार्णवावृतम्

Se proclama que Jambūdvīpa se extiende por cien mil yojanas. Con forma de disco solar, está rodeado en igual medida por el océano de sal.

Verse 17

शाकद्वीपं द्विगुणतो जंबूद्वीपात्ततः परम् । तावता क्षीरतोयेन समुद्रेण परीवृतम्

Más allá de Jambūdvīpa se halla Śākadvīpa, de tamaño doble; y, en igual medida, lo circunda un océano de leche.

Verse 18

सुरातोयेन दैत्यानां मोहकार्यर्णवेन हि । पुष्करं तु ततो द्वीपं द्विगुणं तावता वृतम्

Luego viene Puṣkaradvīpa, doble en tamaño (que el anterior). Lo encierra, en igual medida, un océano de surā (licor embriagante), causa de extravío para los Daityas.

Verse 19

कुशद्वीपं द्विगुणतस्ततस्तत्परतः स्मृतम् । दधितोयेन परितस्तावदर्णवसंवृतम्

Más allá se recuerda Kuśadvīpa, doble en tamaño; y por todos lados lo rodea, en igual medida, un océano de cuajada (dadhi).

Verse 20

ततः परं क्रौञ्चसंज्ञं द्विगुणं हि घृताब्धिना । ततः शाल्मलिद्वीपं च द्विगुणं तावतैव च

Más allá se halla el continente llamado Krauñca, de medida doble, y está ceñido por un océano de ghee (mantequilla clarificada). Después viene también Śālmalidvīpa, igualmente dos veces mayor, del mismo modo.

Verse 21

इक्षुसारस्वरूपेण समुद्रेण परिवृतम् । गोमेदं तस्य परितो द्विगुणं तावता वृतम्

Está rodeado por un océano cuya naturaleza es la esencia del jugo de caña de azúcar. En torno a él se halla Gomeda-dvīpa, dos veces mayor, cercado en la misma medida.

Verse 22

स्वादुतोयेन रम्येण समुद्रेण समंततः । एवं कोटिद्वयं पार्थ लक्षपंचाशतत्रयम्

Por todas partes está circundado por un deleitoso océano de aguas dulces. Así pues, oh Pārtha, la medida total asciende a dos koṭis y tres veces cincuenta lakṣas.

Verse 23

पंचाशच्च सहस्राणि सप्तद्वीपाः ससागराः । दशोत्तराणि पंचैव अंगुलानां शतानि च

Los siete continentes, junto con sus océanos, suman cincuenta mil (en medida). Y, en un cómputo más fino, hay además quinientos aṅgulas más diez.

Verse 24

अपां वृद्धिक्षयो दृष्टः पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः । ततो हेममयी भूमिर्दशकोट्यः कुरूद्वह

El crecimiento y la mengua de las aguas se observan en las quincenas clara y oscura. Más allá se extiende una región de tierra áurea, de diez koṭis, oh toro entre los Kurus.

Verse 25

देवानां क्रीडनस्थानं लोकालोकस्ततः परम् । पर्वतो वलयाकारो योजनायुतविस्तृतः

Más allá se halla Lokāloka, tenido por el lugar de recreo de los devas; una cordillera en forma de anillo, extendida por diez mil yojanas.

Verse 26

अस्य बाह्ये तमो घोरं दुष्प्रेक्ष्यं जीववर्जितम् । पंचत्रिंशत्स्मृताः कोट्यो लक्षाण्येकोनविंशतिः

Fuera de ella se extiende una oscuridad terrible, difícil de contemplar y desprovista de seres vivos. Su extensión se recuerda como treinta y cinco koṭis y diecinueve lakṣas.

Verse 27

चत्वारिंशत्सहस्राणि योजनानां च फाल्गुन । सप्तसागरमानस्तु गर्भोदस्तदनंतरम्

Mide cuarenta mil yojanas, oh Phālguna. Inmediatamente más allá está el océano Garbhoda, cuya medida iguala la de los siete mares.

Verse 28

कोटियोजनविस्तारः कटाहऋ संव्यवस्थितः । ब्रह्मणोंऽडं कटाहेन संयुक्तं मेरुमध्यतः

Allí está dispuesto un vasto ‘caldero’ (recinto), extendido por un koṭi de yojanas. Dentro de ese caldero se contiene el Huevo de Brahmā (Brahmāṇḍa), con el monte Meru erguido en su centro.

Verse 29

पंचाशत्कोटयो ज्ञेया दशदिक्षु समंततः । जंबुद्वीपस्य मध्ये तु मेरुनामास्ति पर्वतः

Debe entenderse que se extiende por cincuenta koṭis en todas las direcciones de las diez regiones. Y en medio de Jambūdvīpa se alza la montaña llamada Meru.

Verse 30

स लक्षयोजनो ज्ञेयो ह्यधश्चोर्ध्वं प्रमाणतः । षोडशैव सहस्राणि योजनानामधः स्थितः

El monte Meru debe conocerse con medida de un lakh de yojanas, tanto por debajo como por encima, según la proporción. De ello, dieciséis mil yojanas se hallan por debajo del nivel de la tierra.

Verse 31

उच्छ्रयश्चतुराशीतिर्द्वात्रिंशन्मूर्ध्नि विस्तृतः । त्रिभिः शृंगैः समायुक्तः शरावाकृतिमस्तकः

Su elevación es de ochenta y cuatro mil yojanas, y en la cumbre se ensancha treinta y dos mil. Está provisto de tres picos, y su cima tiene forma de plato poco hondo.

Verse 32

मध्यशृंगे ब्रह्मवास ऐशान्यां त्र्यंबकस्य च । नैरृत्ये वासुदेवस्य हेमशृंगं च ब्रह्मणः

En el pico central está la morada de Brahmā; en el del nordeste, la de Tryambaka (Śiva). En el del sudoeste está la morada de Vāsudeva, y hay también un pico de oro asociado a Brahmā.

Verse 33

रत्नजं शंकरस्यापि राजतं केशवस्य च । मेरुदिक्षु चतसृषु विष्कंभा गिरयः स्मृताः

Hay también un pico formado de joyas para Śaṅkara y uno de plata para Keśava. En las cuatro direcciones de Meru se recuerdan las montañas sustentadoras (viṣkambhas).

Verse 34

पूर्वेण मंदरो नामदक्षिणे गंधमादनः । विपुलः पश्चिमो ज्ञेयः सुपार्श्वस्तु तथोत्तरे

Al oriente está el monte llamado Mandara; al sur, Gandhamādana. Sábese que Vipula está al occidente, y asimismo Supārśva al norte.

Verse 35

कदंबो मंदरे ज्ञेयोजंबुर्वै गंधमादने । अश्वत्थो विपुले चैव सुपार्श्वेच वटोमतः

En el monte Mandara, sábete que está el árbol Kadamba; en Gandhamādana, en verdad, el árbol Jambu. En Vipula se halla el Aśvattha, y en Supārśva se tiene por presente el Vaṭa, el banyán sagrado.

Verse 36

एकादशशतायामाश्चत्वारो गिरिकेतवः । एतेषां संति चत्वारि वनानि जयमूर्धसु

Estos cuatro picos, como estandartes de la montaña, se extienden por mil cien yojanas. Sobre sus cumbres elevadas se hallan cuatro bosques.

Verse 37

पूर्वं चैत्ररथं नामदक्षिणे गंधमादनम् । वैभ्राजंपश्चिमे ज्ञेयमुदक्चित्ररथं वनम्

Al oriente está el bosque llamado Caitraratha; al sur, Gandhamādana. Sábese que Vaibhrāja está al occidente, y al norte el bosque llamado Citraratha.

Verse 38

सरांसि चापि चत्वारि चतुर्दिक्षु निबोध मे । प्राच्येऽरुणोदसंज्ञं तु मानसं दक्षिणे सरः

Sabe también de cuatro lagos en las cuatro direcciones. En el oriente está el llamado Aruṇoda; en el sur, el lago Mānasa.

Verse 39

प्रत्यक्छीतो दकंनाम उत्तरे च महाह्रदः । विष्कंभगिरयो ह्येत उच्छ्रिताः पंचविंशतिः

En el occidente está el lago llamado Śīta; y también el lago de nombre Daka; y al norte, el gran lago Mahāhrada. Estos son los montes Viṣkambha, elevados hasta veinticinco yojanas.

Verse 40

योजनानां सहस्राणि सहस्रं पिंडतः स्मृतम् । अन्ये च संति बहुशस्तत्र वै केसराचलाः

Su masa es recordada como mil por mil yojanas. Y allí también hay muchas otras montañas, en verdad, llamadas Kesarācala.

Verse 41

मेरोर्दक्षिणतश्चैव त्रयो मर्यादपर्वताः । निषधो हेमकूटश्च हिमवानिति ते त्रयः

Al sur de Meru hay tres montañas de linde: Niṣadha, Hemakūṭa e Himavān; esas son las tres.

Verse 42

लक्षयोजनदीर्घाश्च विस्तीर्णा द्विसहस्रकम् । त्रयश्चोत्तरतो मेरोर्नीलः श्वेतोऽथ श्रृंगवान्

Esas montañas miden cien mil yojanas de largo y dos mil de ancho. Y al norte de Meru hay tres: Nīla, Śveta y Śṛṅgavān.

Verse 43

माल्यवान्पूर्वतो मेरोर्गंधाख्यः पश्चिमे तथा । इत्येते गिरयः प्रोक्ता जंबुद्वीपे समंततः

Al oriente de Meru está Mālyavān, y asimismo al occidente está el monte llamado Gandha. Así se declara que estas montañas se alzan alrededor, por doquier, en Jambūdvīpa.

Verse 44

गंधमादनसंस्थाया महागजप्रमाणतः । फलानि जंबवास्तन्नाम्ना जंबूद्वीपमिति स्मृतम्

Por el árbol Jambu que se alza en Gandhamādana—cuyos frutos son tan grandes como poderosos elefantes—esta región es recordada con ese mismo nombre: Jambūdvīpa.

Verse 45

आसीत्स्वायंभुवोनाम मनुराद्यः प्रजापतिः । आसीत्स्त्री शतरूपा तामुदुवोढ प्रजापतिः । प्रियव्रतोत्तानपादौ तस्याऽस्तां तनयावुभौ

Hubo el Prajāpati primordial llamado Svāyambhuva Manu, el primer Manu. Su esposa fue Śatarūpā, a quien el Prajāpati tomó por consorte. De ambos nacieron dos hijos: Priyavrata y Uttānapāda.

Verse 46

ध्रुवश्चोत्तानपादस्य पुत्रः परमधार्मिकः । भक्त्या स विष्णुमाराध्य स्थानं चैवाक्षयं गतः

Dhruva, hijo de Uttānapāda, fue supremamente justo. Con devoción adoró a Viṣṇu y alcanzó una morada imperecedera.

Verse 47

प्रियव्रतस्य राजर्षेरुत्पन्ना दश सूनवः । त्रयः प्रव्रजितास्तत्र परंब्रह्म समाश्रिताः

Al sabio rey Priyavrata le nacieron diez hijos. De ellos, tres renunciaron al mundo y se refugiaron en el Brahman Supremo.

Verse 48

सप्त सप्तसु द्वीपेषु तेन पुत्राः प्रतिष्ठिताः । जंबूद्वीपाधिपो ज्येष्ठ आग्नीध्र इति विश्रुतः

Él estableció a sus hijos como soberanos en las siete islas (dvīpas). El mayor, célebre como Āgnīdhra, llegó a ser señor de Jambūdvīpa.

Verse 49

तस्यासन्नव सुताः पार्थ नववर्षेश्वराः स्मृताः । तेषां नाम्ना च ते वर्षास्तिष्ठंत्यद्यापि चांकिताः

Oh Pārtha, tuvo nueve hijos, recordados como los señores de las nueve varṣas (regiones). Aún hoy esas varṣas permanecen señaladas por sus nombres.

Verse 50

योजनानां सहस्राणि नव प्रत्येकशः स्मृताः । मेरोश्चतुर्दशं खंडं गंधमाल्यवतोर्द्वयोः

Se recuerda que cada (sección) se extiende por nueve mil yojanas. En cuanto al monte Meru, se describe su división en catorce partes en relación con las cordilleras Gandhamādana y Mālyavat.

Verse 51

अंतरे हेमभूमिष्ठमिलावृतमिहोच्यते । माल्यवत्सागरांतस्य भद्राश्वमिति प्रोच्यते

En el centro se halla Ilāvṛta, asentada sobre la tierra dorada. Y la región limitada por el océano junto a Mālyavat es llamada Bhadrāśva.

Verse 52

गंधवत्सागरांतस्य केतुमालमिति स्मृतम्

La región que llega hasta el océano junto a Gandhavata es recordada como Ketumāla.

Verse 53

श्रृंगवज्जलधेरंतः कुरुखंडमिति स्मृतम् । श्रृंगवच्छ्वेतमध्ये च खण्डं प्रोक्तं हिरण्मयम्

Dentro del océano junto a Śṛṅgavat se recuerda la división llamada Kuru-khaṇḍa. Y entre Śṛṅgavat y Śveta se declara la división denominada Hiraṇmaya.

Verse 54

सुनीलश्वेतयोर्मध्ये खंडमाहुश्च रम्यकम् । निषधो हेमकूटश्च हरिखंडं तदंतरा

Entre los montes Sunīla y Śveta se halla la región deleitosa llamada Ramyaka. Y entre las cordilleras Niṣadha y Hemakūṭa se dice que está la tierra conocida como Harikhaṇḍa.

Verse 55

हिमवद्धिमकूटांतः खण्डं किंपुरुषं स्मृतम् । हिमाद्रिजलधेरन्तर्नाभि खण्डमिति स्मृतम्

Desde Himavat hasta Hemakūṭa, esa región es recordada como Kimpuruṣa. Y el tramo entre la cordillera del Himālaya y el océano es tenido por el territorio llamado Nābhikhaṇḍa.

Verse 56

नाभिखण्डं च कुरवो द्वे वर्षे धनुपाकृती । हिमवांश्च गिरिश्रृंगी ज्यास्थाने परिकीर्तितौ

Nābhikhaṇḍa y Kuru son dos varṣas con forma de arco. Himavān y Giriśṛṅgī son proclamados como situados en el lugar de la cuerda del arco.

Verse 57

नाभेः पुत्रश्च ऋषभ ऋषभाद्बरतोऽभवत् । तस्य नाम्ना त्विदं वर्षं भारतं चेति कीर्त्यते

El hijo de Nābhi fue Ṛṣabha; de Ṛṣabha nació Bharata. Por su mismo nombre, esta región es celebrada como Bhārata.

Verse 58

अत्र धर्मार्थकामानां मोक्षस्य च उपार्जनम् । अन्यत्र भोगभूमिश्च सर्वत्र कुरुनंदन

Aquí se cultivan los logros de dharma, artha, kāma y también mokṣa. En otras partes, son sobre todo tierras de mero disfrute—por doquier, oh alegría de los Kurus.

Verse 59

शाकद्वीपे च शाकोऽस्ति योजनानां सहस्रकः । तस्य नाम्ना च तद्वर्षं शाकद्वीपमिति स्मृतम्

En Śākadvīpa hay un árbol śāka que se extiende por mil yojanas. Por el nombre de ese árbol, aquella región es recordada como Śākadvīpa.

Verse 60

तस्य च प्रियव्रत एवाधिपतिर्नाम्ना मेधातिथिरिति

Y el soberano de aquella tierra es Priyavrata, conocido por el nombre de Medhātithi.

Verse 61

तस्य पुरोजवमनोजववेपमानधूम्रानीकचित्ररेफबहुरूपविश्वचारसंज्ञानि पुत्रनामानि सप्त वर्षाणि

Los nombres de sus hijos—Purojava, Manojava, Vepamāna, Dhūmrānīka, Citrarepha, Bahurūpa y Viśvacāra—son también los nombres de las siete regiones (varṣas).

Verse 62

शाकद्वीपे च वर्ष ऋतव्रतसत्यव्रतानुव्रतनामानो वाय्यवात्कमं भगवंतं जपंति

Y en Śākadvīpa, en las regiones llamadas Ṛtavrata, Satyavrata y Anuvrata, ellos veneran mediante japa al Bienaventurado Señor Vāyyavātkama.

Verse 63

अंतः प्रविश्य भूतानि यो विभज्यात्मकेतुभिः । अंतर्यामीश्वरः साक्षात्पातु नो यद्वशे जगत्

Que el Señor—el Antaryāmin, el Gobernante interior manifiesto—nos proteja: Aquel que entra en todos los seres y los distingue por los signos del Sí mismo, y bajo cuyo dominio permanece el mundo entero.

Verse 64

इति जपः । कुशद्वीपे कुशस्तंबो योजनानां सहस्रकः । तच्चिह्नचिह्नितं तस्मात्कुशद्वीपं ततः स्मृतम्

Así es la recitación del mantra. En Kuśadvīpa hay un matorral de hierba kuśa que se extiende por mil yojanas; marcado por ese signo distintivo, por ello se recuerda como “Kuśadvīpa”.

Verse 65

तद्द्वीपपतिश्च प्रैयव्रतो हिरण्यरोमा तत्पुत्रवसुवसुदानदृढकविनाभिगुप्तसत्यव्रतवामदेवनामांकितानि सप्त वर्षाणि । वर्णाश्च कुलिशकोविदाभियुक्तकुलकसंज्ञा जातवेदसं भगवंतं स्तुवंति

El señor de aquella isla es el rey praiyavrata Hiraṇyaromā. Hay siete varṣas que llevan los nombres de sus hijos: Vasu, Vasudāna, Dṛḍha, Kavi, Nābhi, Gupta, Satyavrata y Vāmadeva. Los órdenes sociales allí—llamados Kuliśa, Kovida, Abhiyukta y Kulaka—entonan alabanzas al Bienaventurado Señor Jātavedas (Agni).

Verse 66

परस्य ब्रह्णः साक्षाज्जातवेदासि हव्यवाट् । देवानां पुरुषांगानां यज्ञेन पुरुषं यजः

Tú eres Jātavedas (Agni), presencia manifiesta del Brahman supremo, portador y consumidor de las oblaciones. Por medio del sacrificio (yajña) adoras al Puruṣa, la Persona cósmica, y tú mismo eres un miembro del cuerpo universal de los dioses.

Verse 67

इति स्तुतिः । क्रौंचद्वीपे क्रौंचनामा पर्वतो योजनायतः । योऽसौ गुहेन निर्भिन्नस्तच्चिह्नं क्रौंचद्वीपकम्

Así concluye el himno. En Krauñcadvīpa hay una montaña llamada Krauñca, que se extiende por una yojana. Esa montaña—hendida por Guha (Skanda)—es la señal distintiva por la cual se conoce a Krauñcadvīpa.

Verse 68

तत्र च प्रैयव्रतो घृतपृष्टिनामा तत्पुत्राममधुरुहमेघपृष्ठस्वदामऋताश्वलोहितार्णववनस्पतिइतिसप्तपुत्रनामांकितानि सप्त वर्षाणि

Allí, el gobernante praiyavrata se llama Ghṛtapṛṣṭha. Las siete regiones (varṣas) llevan los nombres de sus siete hijos: Mamadhuruha, Meghapṛṣṭha, Svadāma, Ṛtāśva, Lohitārṇava, Vanaspati, y otra más que completa el número de siete.

Verse 69

वर्णाश्च गुरुऋषभद्रविणदेवकसंज्ञाः

Y los órdenes sociales allí se designan como Guru, Ṛṣabha, Draviṇa y Devaka.

Verse 70

आपोमयं भगवंतं स्तुवंति

Alaban al Señor Bienaventurado, cuya naturaleza es el agua.

Verse 71

आपः पुरुषवीर्याश्च पुनंतीर्भूर्भूवःस्वश्च । तैः पुनरमीवघ्नाःसंस्पृशेतात्मना भुवः

Las aguas, dotadas de la potencia del Puruṣa, purifican Bhūḥ, Bhuvaḥ y Svaḥ. Al tocarlas de nuevo, uno se vuelve destructor de enfermedades y, por su propio ser, santifica los mundos.

Verse 72

इति जपः । शाल्मलेर्नाम वृक्षस्य तत्रवासः सहस्रं योजनानां तच्चिह्नं शाल्मलिद्विपमुच्यते

Así es la recitación del mantra. Allí, el árbol llamado Śālmali se extiende por mil yojanas; por esa señal, se llama Śālmalidvīpa.

Verse 73

तस्याधिपतिः प्रैयव्रतो यज्ञबाहुस्तत्पुत्रसुरोचनसौमनस्यरमणकदेवबर्हिपारिभद्राप्यायनाभिज्ञाननामानि सप्तवर्षाणि

Su soberano es el rey Praiyavrata, Yajñabāhu. Los siete varṣas llevan los nombres de sus hijos: Surocana, Saumanasya, Ramaṇaka, Deva, Barhi, Pāribhadra, Āpyāyana y Abhijñāna.

Verse 74

वर्णाश्च श्रुतधरवीर्यवसुंधरैषंधरसंज्ञा भगवंतं सोमं यजंति

Y las varṇas llamadas Śrutadhara, Vīrya, Vasuṃdharā y Eṣaṃdhara adoran al Señor Bienaventurado Soma.

Verse 75

स्वयोनिः पितृदेवेभ्यो विभजञ्छुक्लकृष्णयोः । अधः प्रजानां सर्वासां राजा नः सोमोस्तु

Soma, nacido por sí mismo, que distribuye su curso en quincena luminosa y quincena oscura para los Pitṛ y para los Devas: que Soma sea nuestro rey sobre todas las criaturas de este mundo inferior.

Verse 76

इति जपः गोमेदनामा प्लक्षोस्ति सुरम्यो यस्य च्छायया । मोदोवृद्धिं गतं लौल्याद्गोमेदं द्वीपमुच्यते

«Así es el japa (recitación).» Hay un hermoso árbol plakṣa llamado Gomeda; bajo su sombra, el gozo crece por dulce deleite—por eso esa isla se llama Gomeda-dvīpa.

Verse 77

तत्र प्रैयव्रत इध्मजिह्वः पतिस्तत्पुत्रसिवसुरम्यसुभद्र शांत्यशप्तमृताभयनामांकितानि सप्त वर्षाणि

Allí, el soberano de la estirpe de Praiyavrata es Idhmajihva; y sus hijos—Śiva, Suramya, Subhadra, Śāṃtya, Śapta y Mṛtābhaya—dan sus nombres a las siete regiones (varṣas).

Verse 78

वर्णाश्च हंसपतंगोर्ध्वांचनसत्यांगसंज्ञाश्चत्वारो भगवंतं सूर्यं यजंते

Y hay cuatro varṇas—llamados Haṃsa, Pataṃga, Ūrdhvāṃcana y Satyāṃga—que rinden culto al Bienaventurado Señor Sūrya.

Verse 79

प्रश्रस्य विष्णुरूपंयत्तत्रोत्थस्य ब्रह्मणोऽमृतस्य च । मृत्योश्च सूर्यमात्मानं धीमहि

Meditamos en Sūrya, el propio Sí mismo: quien porta la forma de Viṣṇu, fuente de Brahmā, de la inmortalidad, y también el que trasciende la muerte.

Verse 80

इति जपः । स्वर्णपत्राणि नियुतं योजनानां सहस्रकम् । पुष्करं ज्वलदा भाति तच्चिह्नं द्वीपपुष्करम्

Así es el japa. Un loto de pétalos de oro resplandece como fuego, extendiéndose por mil yojanas; ese emblema es la razón de que se le llame Puṣkara-dvīpa.

Verse 81

तस्याधिपतिः प्रैयव्रतो वीतहोत्रनामा तत्पुत्रौ रमणकघातकौ

Su soberano es un Praiyavrata llamado Vītahotra, y sus dos hijos son Ramaṇaka y Ghātaka.

Verse 82

तन्नामचिह्नतं खंडद्वयम्

Esas dos divisiones quedan señaladas por sus propios nombres.

Verse 83

तयोरंतरालेमानसाचलो नाम वलयाकारः पर्वतो यस्मिन्भ्रमति भगवान्भास्कर इति

En el espacio entre ambos se alza una montaña en forma de anillo llamada Mānasācala; sobre ella, se dice, se desplaza en su curso el Bienaventurado Bhāskara, el Sol.

Verse 84

तत्र वर्णाश्च न संति केवलं समानास्ते ब्रह्म ध्यायंति

Allí no existen en absoluto distinciones de varṇa; todos son iguales y meditan únicamente en Brahman.

Verse 85

यद्यत्कर्ममयं लिंगं ब्रह्मलिंगं जनोर्चयन् । भेदेनैकांतमद्वैतं तस्मै भगवते नमः

Cualquier liṅga que el pueblo adore como hecho de acción ritual—ese Brahma-liṅga—aunque se le acerque mediante distinciones, en verdad es el Uno absolutamente no dual. Salutaciones a ese Señor Bienaventurado.

Verse 86

इति जपः । नैषु क्रोधो न मात्सर्यं पुण्यपापार्जनेन च । अयुतं द्विगुणं चापि क्रमादायुः प्रकीर्तितम्

Así es el japa. Entre ellos no hay ira ni envidia, ni acumulación de mérito o de pecado. Su duración de vida se declara, en orden, de diez mil, e incluso el doble de ello.

Verse 87

जपंतः कामिनीयुक्ता विहरंत्यमरा इव । अथ ते संप्रवक्ष्यामि ऊर्ध्वलोकस्य संस्थितिम्

Entregados al japa, acompañados de consortes celestiales, se recrean como los inmortales. Ahora te explicaré el orden y la condición de los mundos superiores.