Adhyaya 7

Verse 1

स्कंद उवाच । विश्वेशो विश्वया सार्धं मया च मुनिसत्तम । महाशाखविशाखाभ्यां नंदिभृंगिपुरोगमः

Skanda dijo: Oh el mejor de los sabios, Viśveśa (Śiva), junto con Viśvā (la Diosa) y conmigo, avanzó; Nandin y Bhṛṅgin iban al frente, y Mahāśākha y Viśākha a los lados, encaminándose con esplendor hacia el ámbito sagrado.

Verse 2

नैगमेयेन सहितो रुद्रैः सर्वत्र संवृतः । देवर्षिभिः समायुक्तः सनकाद्यैरभिष्टुतः

Iba acompañado por Naigameya (Kārttikeya) y rodeado por doquier de los Rudras; unido a los sabios divinos y alabado por Sanaka y los demás rishis primordiales.

Verse 3

समस्तायतनाधीशैर्दिक्पालैरभिनंदितः । तीर्थैर्दर्शित तीर्थश्च गंधर्वैर्गीतमंगलः

Fue recibido con júbilo por los señores de todos los santuarios y por los guardianes de las direcciones; los mismos tīrthas le revelaron su naturaleza sagrada, mientras los Gandharvas cantaban himnos auspiciosos.

Verse 4

कृतपूजोप्सरोभिश्च नृत्यहस्तकपल्लवैः । वियत्यनाहतैर्वाद्यैः समंतादनुमोदितः

Por todas partes fue honrado por apsaras que habían realizado adoración, con manos danzantes que florecían en delicados mudrās; y en el cielo resonaban instrumentos celestiales no percutidos, celebrando y aprobando en derredor.

Verse 5

ऋषीणां ब्रह्मनिर्घोषैर्बधिरीकृतदिङ्मुखः । कृतस्तुतिश्चारणौघैर्विमानैरभितोवृतः

Por las atronadoras proclamaciones védicas de los rishis, las mismas direcciones parecieron quedar ensordecidas; y él fue alabado por huestes de Cāraṇas, mientras a su alrededor lo cercaban vimānas celestiales.

Verse 6

त्रिविष्टप वधूमुष्टिभ्रष्टैर्लाजैरितस्ततः । अभिवृष्टो महादेवः संप्रहृष्टतनूरुहः

Desde aquí y desde allá, Mahādeva fue rociado con granos tostados (lāja) que se deslizaban de los puños ahuecados de las novias celestiales; y sus vellos se erizaron en arrobada alegría.

Verse 7

दत्तमाल्योपहारश्च बहुविद्याधरी गणैः । यक्षगुह्यकसिद्धैश्च खेचरैरभिनंदितः

Recibió guirnaldas y ofrendas de muchas compañías de Vidyādharas; y fue también saludado con júbilo por Yakṣas, Guhyakas, Siddhas y seres que vagan por el cielo.

Verse 8

कृतप्रवेश शकुनो मृगैः शकुनिभिः पुरः । किंनरीभिः प्रहष्टास्यैः किंनरैरुपवर्णितः

Con augurios propicios marcando la entrada—ciervos y aves yendo delante—fue ensalzado por los Kinnaras y por las Kinnarīs de rostro sonriente.

Verse 9

विष्णुना च महालक्ष्म्या ब्रह्मणा विश्वकर्मणा । नंदिनाथ गणेशेन आविष्कृतमहोत्सवः

El gran festival fue espléndidamente desplegado por Viṣṇu, por Mahālakṣmī, por Brahmā, por Viśvakarmā y por Nandinātha Gaṇeśa.

Verse 10

नागांगनाभिः परितः कृतनीराजनाविधिः । प्रविवेश महादेवः पुरीं वाराणसीं शुभाम्

Rodeado por las mujeres nāga que realizaban el sagrado rito del nīrājana, agitando lámparas, Mahādeva entró en la auspiciosa ciudad de Vārāṇasī.

Verse 11

पश्यतां सर्वदेवानामवरुह्य वृषेंद्रतः । परिष्वज्य गणाधीशं प्रोवाच वृषभध्वजः

Ante la mirada de todos los dioses, el Señor cuyo estandarte lleva al Toro descendió del mejor de los toros, Nandin. Abrazando a Gaṇeśa, Señor de los Gaṇas, Vṛṣabhadhvaja (Śiva) habló.

Verse 12

यदहं प्राप्तवानस्मि पुरीं वाराणसीं शुभाम् । मयाप्यतीव दुष्प्राप्यां स प्रसादो स्य वै शिशोः

Que yo haya alcanzado la auspiciosa ciudad de Vārāṇasī—tan difícil de obtener incluso para mí—es, en verdad, la gracia de ese Niño, Gaṇeśa.

Verse 13

यद्दुष्प्रसाध्यं हि पितुरपि त्रिजगतीतले । तत्सूनुना सुसाध्यं स्यादत्र दृष्टांतता मयि

Lo que es difícil de realizar incluso para un padre en los tres mundos, puede volverse fácil de lograr por su hijo; de ello soy yo mismo aquí el ejemplo.

Verse 14

अनेन गजवक्त्रेण स्वबुद्धिविभवेरिह । काशीप्राप्तिर्यथा मे स्यात्तथा किंचिदनुष्ठितम्

Por este de rostro de elefante, mediante el esplendor de su propia sabiduría, se realizó aquí cierta práctica para que yo alcanzara Kāśī.

Verse 15

पुत्रवानहमेवास्मि यच्च मे चिरचिंतितम् । स्वपौरुषेण कृतवानभिलाषं करस्थितम्

En verdad estoy bendecido con un hijo; y aquello que por largo tiempo había meditado, él, por su propio valor, ha puesto ese anhelo en mi mano, plenamente cumplido.

Verse 16

इत्युक्त्वा त्रिपुरीहर्ता पुरुहूतादिभिः स्तुतः । परितुष्टावसंहृष्टः स्पष्टगीर्भिर्गजाननम्

Dicho esto, el destructor de Tripurā—alabado por Indra y los demás—, complacido y jubiloso, ensalzó a Gajānanā (Gaṇeśa) con palabras claras.

Verse 17

श्रीकंठ उवाच । जय विघ्नकृतामाद्य भक्तनिर्विघ्नकारक । अविघ्नविघ्नशमन महाविघ्नैकविघ्नकृत्

Śrīkaṇṭha (Śiva) dijo: ¡Victoria a ti, primordial entre los que ponen obstáculos, y sin embargo hacedor de sendas sin impedimento para los devotos; apaciguador de los obstáculos que surgen aun en lo no obstaculizado; único obstáculo para los grandes obstáculos!

Verse 18

जय सर्वगणाधीश जय सर्व गणाग्रणीः । गणप्रणतपादाब्ज गणनातीतसद्गुण

¡Victoria a ti, Señor de todos los Gaṇas; victoria, caudillo de cada Gaṇa! Ante tus pies de loto se inclinan los Gaṇas; tus nobles cualidades están más allá de todo cómputo.

Verse 19

जय सर्वग सर्वेश सर्वबुद्ध्येकशेवधे । सर्वमायाप्रपंचज्ञ सर्वकर्माग्रपूजित

¡Victoria a ti, Señor de todas las huestes, soberano de todo; único tesoro de toda inteligencia! Conocedor de toda la vasta trama del múltiple despliegue de Māyā, eres adorado en primer lugar al inicio de todos los ritos y acciones.

Verse 20

सर्वमंगलमांगल्य जय त्वं सर्वमंगल । अमंगलोपशमन महामंगलहेतुक

Oh el más auspicioso entre toda auspiciosidad, victoria a Ti—pues Tú mismo eres todo-auspicioso. Disipador de lo infausto, causa misma de la gran fortuna sagrada.

Verse 21

जय सृष्टिकृतां वंद्य जय स्थितिकृतानत । जय संहृतिकृत्स्तुत्य जयसत्कर्मसिद्धिद

Victoria a Ti—venerado por las potencias de la creación; victoria a Ti—ante quien se inclinan las potencias de la preservación. Victoria a Ti—alabado por las potencias de la disolución; victoria a Ti, otorgador del logro de las obras justas.

Verse 22

सिद्धवंद्यपदांभोज जयसिद्धिविधायक । सर्वसिद्ध्येकनिलय महासिद्ध्यृद्धिसूचक

Victoria a Ti, cuyos pies de loto son adorados por los Siddhas; victoria a Ti, dispensador del éxito. Tú eres la única morada de todas las siddhis, revelador de grandes siddhis y prosperidades.

Verse 23

अशेषगुणनिर्माण गुणातीत गुणाग्रणी । परिपूर्णचरित्रार्थ जय त्वं गुणवर्णित

Victoria a Ti, de quien brotan todas las virtudes—y sin embargo trasciendes las gunas y eres el primero entre los virtuosos. Tus sagradas obras son perfectas en su propósito; victoria a Ti, alabado con el lenguaje de las virtudes.

Verse 24

जय सर्वबलाधीश बलाराति बलप्रद । बलाकोज्ज्वल दंताग्र बालाबालपराकम

Victoria a Ti, señor de toda fuerza—destructor de los enemigos de la fuerza y dador de fuerza. La punta de Tu colmillo resplandece como garza blanca; Tu valor es irresistible para el joven y para el poderoso.

Verse 25

अनंतमहिमाधार धराधर विदारण । दंताग्रप्रोतां दङ्नाग जयनागविभूषण

¡Victoria a Ti, sostén de gloria sin fin, desgarrador de cargas cual montañas! Con la punta de tu colmillo has atravesado y sujetado al elefante poderoso; ¡victoria a Ti, adornado con serpientes!

Verse 26

ये त्वांनमंति करुणामय दिव्य मूर्ते सर्वैनसामपि भुवो भुविमुक्तिभाजः । तेषां सदैव हरसीहमहोपसर्गान्स्वर्गापवर्गमपि संप्रददासि तेभ्यः

Oh compasivo de forma divina: quienes se inclinan ante Ti, aun cargados de toda culpa, se hacen dignos de liberación estando todavía en la tierra. Siempre apartas de ellos las grandes aflicciones, y les otorgas tanto el cielo como la liberación final.

Verse 27

ये विघ्नराज भवता करुणाकटाक्षैः संप्रेक्षिताः क्षितितले क्षणमात्रमत्र । तेषां क्षयंति सकलान्यपिकिल्विषाणि लक्ष्मीः कटाक्षयतितान्पुरुषोत्तमान्हि

Oh Rey de los obstáculos: a quienes miras con tu compasiva mirada, aunque sea por un instante en esta tierra, se les destruyen todas las culpas; y la misma Lakṣmī vuelve su mirada hacia esos seres excelsos.

Verse 28

ये त्वां स्तुवंति नतविघ्नविघातदक्ष दाक्षायणीहृदयपंकजतिग्मरश्मे । श्रूयंत एव त इह प्रथिता न चित्रं चित्रं तदत्र गणपा यदहो त एव

Quienes te alaban—diestro en abatir los obstáculos de los humildes, sol de rayos agudos para el loto del corazón de Dākṣāyaṇī—se vuelven célebres y honrados en este mismo mundo; no es extraño. Lo asombroso aquí, oh Gaṇapa, es que llegan a ser de veras lo que se dice de ellos: verdaderamente ilustres.

Verse 29

ये शीलयंति सततं भवतोंघ्रियुग्मं ते पुत्रपौत्रधनधान्यसमृद्धिभाजः । संशीलितांघ्रिकमला बहुभृत्यवर्गैर्भूपालभोग्यकमलां विमलां लभंते

Quienes veneran sin cesar tu par de pies obtienen abundancia de hijos y nietos, riqueza y granos. Habiendo servido devotamente tus pies de loto, alcanzan una prosperidad pura, digna de ser gozada por reyes, rodeados de muchos servidores.

Verse 30

त्वं कारणं परमकारणकारणानां वेद्योसि वेदविदुषां सततं त्वमेकः । त्वं मार्गणीयमसि किंचन मूलवाचां वाचामगोचरचराचरदिव्यमूर्ते

Tú eres la causa, la causa incluso de las causas supremas. Sólo Tú eres, sin cesar, lo que han de conocer los conocedores de los Vedas. Tú eres el fin sutil que se busca, la raíz misma de la palabra—oh de forma divina, que trasciendes el alcance del lenguaje, en lo móvil y en lo inmóvil del universo.

Verse 31

वेदा विदंति न यथार्थतया भवंतं ब्रह्मादयोपि न चराचर सूत्रधार । त्वं हंसि पासि विदधासि समस्तमेकः कस्तेस्तुतिव्यतिकरो मनसाप्यगम्य

Ni siquiera los Vedas te conocen en tu verdad plena; tampoco Brahmā y los demás dioses te conocen, oh invisible conductor que sostiene lo móvil y lo inmóvil. Tú solo destruyes, proteges y ordenas el universo entero. ¿Quién podría componer una alabanza adecuada para Ti, Tú que estás más allá incluso del alcance de la mente?

Verse 32

त्वद्दुष्टदृष्टिविशिखैर्निहतान्निहन्मि दैत्यान्पुरांधकजलंधरमुख्यकांश्च । कस्यास्ति शक्तिरिह यस्त्वदृतेपि तुच्छं वांछेद्विधातु मिह सिद्धिदकार्यजातम्

Abato a los Dānavas—los principales, como Andhaka y Jalandhara—ya heridos de muerte por las flechas de tu mirada feroz. ¿Quién en este mundo tiene poder, sin Ti, para realizar siquiera una obra insignificante, y menos aún la multitud de actos que otorgan la plenitud del logro?

Verse 33

अन्वेषणे ढुंढिरयं प्रथितोस्तिधातुः सर्वार्थढुंढिततया तव ढुंढि नाम । काशीप्रवेशमपि को लभतेत्र देही तोषं विना तव विनायकढुंढिराज

Puesto que la raíz «ḍhuṃḍh» es célebre con el sentido de “buscar”, y porque Tú eres quien indaga y hace posible toda meta, por eso se te llama Dhūṇḍhi. Oh Vināyaka, Dhūṇḍhirāja: sin obtener primero tu complacencia, ¿qué ser encarnado puede aquí siquiera alcanzar la entrada en Kāśī?

Verse 34

ढुंढे प्रणम्यपुरतस्तवपादपद्मं यो मां नमस्यति पुमानिह काशिवासी । तत्कर्णमूलमधिगम्य पुरा दिशामि तत्किंचिदत्र न पुनर्भवतास्ति येन

Oh Ḍhuṃḍhe, quien habita en Kāśī y, postrándose ante Ti, saluda con devoción tus pies de loto—acercándome a la raíz de su oído, le comunico el secreto antiguo, por el cual, aquí mismo, ya no hay retorno al renacer.

Verse 35

स्नात्वा नरः प्रथमतो मणिकर्णिकायामुद्धूलितांघ्रियुगलस्तु सचैलमाशु । देवर्षिमानवपितॄनपि तर्पयित्वा ज्ञानोदतीर्थमभिलभ्य भजेत्ततस्त्वाम्

Primero, el hombre debe bañarse en Maṇikarṇikā; luego, sin quitarse el paño, sacudir y limpiar presto sus dos pies. Tras ofrecer tarpaṇa a los dioses, a los ṛṣis, a los hombres y a los Pitṛs, alcance el tīrtha llamado Jñānoda y, después, te adore.

Verse 36

सामोदमोदकभरैर्वरधूपदीपैर्माल्यैः सुगंधबहुलैरनुलेपनैश्च । संप्रीण्यकाशिनगरीफलदानदक्षं प्रोक्त्वाथ मां क इह सिध्यति नैव ढुंढे

Habiendo complacido a la ciudad de Kāśī con montones de dulces modakas, con excelente incienso y lámparas, con guirnaldas y ungüentos de abundante fragancia, la proclamé sumamente diestra en otorgar frutos. Entonces, ¿quién buscaría aquí otra realización? Yo no busco nada más.

Verse 37

तीर्थांतराणि च ततः क्रमवर्जितोपि संसाधयन्निह भवत्करुणाकटाक्षैः । दूरीकृतस्वहितघात्युपसर्गवर्गो ढुंढे लभेदविकलं फलमत्र काश्याम्

Luego, aun si uno cumple aquí las observancias de otros tīrthas sin el orden prescrito, por la mirada compasiva del Señor queda libre del tropel de obstáculos que destruyen el propio bien; y en Ḍhuṃḍhe, en Kāśī, obtiene el fruto pleno e íntegro.

Verse 38

यः प्रत्यहं नमति ढुं ढिविनायकं त्वां काश्यां प्रगे प्रतिहताखिलविघ्नसंघः । नो तस्य जातु जगतीतलवर्ति वस्तु दुष्प्रापमत्र च परत्र च किंचनापि

Quien, cada día al alba en Kāśī, se inclina ante ti—Vināyaka invocado con el sonido sagrado “ḍhuṃ ḍhi”—tiene totalmente detenida la multitud entera de obstáculos. Para él, nada de cuanto existe sobre la faz de la tierra es jamás difícil de obtener, ni en este mundo ni en el venidero.

Verse 39

यो नाम ते जपति ढुंढिविनायकस्य तं वै जपंत्यनुदिनं हृदि सिद्धयोष्टौ । भोगान्विभुज्य विविधान्विबुधोपभोग्यान्निर्वाणया कमलया व्रियते स चांते

Quien recita tu Nombre, el de Ḍhuṃḍhivināyaka, a él las ocho Siddhis lo recitan cada día en el corazón. Habiendo gozado de diversos deleites, aun de los que gozan los dioses, al final es abrazado por el loto del Nirvāṇa.

Verse 40

दूरे स्थितोप्यहरहस्तव पादपीठं यः संस्मरेत्सकलसिद्धिद ढुंढिराज । काशीस्थिते रविकलं सफलं लभेत नैवान्यथा न वितथा मम वाक्कदाचित्

Oh Ḍhuṃḍhirāja, dador de toda realización: quien, aun estando lejos, día tras día recuerda el escabel de tus pies, obtiene el fruto pleno de morar en Kāśī, aunque sea por un solo instante. No es de otro modo; mis palabras jamás son falsas.

Verse 41

जाने विघ्नानसंख्यातान्विनिहंतुमनेकधा । क्षेत्रस्यास्य महाभाग नानारूपैरिहस्थितः

Conozco los incontables obstáculos, y aquí permanezco en muchas formas para destruirlos de diversas maneras, oh muy afortunado, por el bien de este sagrado Kṣetra (Kāśī).

Verse 42

यानि यानि च रूपाणि यत्रयत्र च तेनघ । तानि तत्र प्रवक्ष्यामि शृण्वंत्वेते दिवौकसः

Cualesquiera formas (que asuma) y en cualesquiera lugares (que habite), las explicaré allí y entonces; que escuchen estos moradores del cielo, oh sin pecado.

Verse 43

प्रथमं ढुंढिराजोसि मम दक्षिणतो मनाक् । आढुंढ्य सर्वभक्तेभ्यः सर्वार्थान्संप्रयच्छसि

Primero, tú eres Ḍhuṃḍhirāja, situado un poco al sur de mí. Oh Ḍhuṃḍhya, concedes a todos los devotos todos los fines deseados.

Verse 44

अंगारवासरवतीमिह यैश्चतुर्थीं संप्राप्य मोदकभरैः परिमोदवद्भिः । पूजा व्यधायि विविधा तव गंधमाल्यैस्तानत्र पुत्रविदधामि गणान्गणेश

Oh Gaṇeśa, quienes aquí observan la Caturthī que cae en martes, trayendo con gozo montones de modakas y realizando variadas adoraciones con tus fragancias y guirnaldas, a esos devotos los haré aquí jefes de huestes (gaṇas) y les concederé digna descendencia.

Verse 45

ये त्वामिह प्रति चतुर्थि समर्चयंति ढुंढे विगाढमतयः कृतिनस्त एव । सर्वापदां शिरसि वामपदं निधाय सम्यग्गजानन गजाननतां लभंते

Oh Dhūṇḍhe, aquellos devotos consumados y de firme resolución que aquí te adoran en cada Caturthī—poniendo todas las calamidades bajo su pie izquierdo—alcanzan verdaderamente el estado bienaventurado de vivir bajo la protección y la gracia de Gajānana, el Señor de rostro de elefante.

Verse 46

माघशुक्लचतुर्थ्यां तु नक्तव्रतपरायणाः । ये त्वां ढुंढेर्चयिष्यंति तेऽर्च्याः स्युरसुरद्रुहाम्

Pero en la Caturthī del quincenario luminoso de Māgha, quienes, entregados al naktavrata (ayuno nocturno), te adoren, oh Dhūṇḍhe—tales personas se vuelven dignas de honor incluso entre los enemigos de los asuras, los dioses.

Verse 47

विधाय वार्षिकीं यात्रां चतुर्थीं प्राप्य तापसीम् । शुक्लां शुक्लतिलैर्बद्ध्वा प्राश्नीयाल्लड्डुकान्व्रती

Habiendo emprendido la peregrinación anual, y cuando llega la austera Caturthī en la quincena luminosa, el observante del voto debe preparar laddus ligados con sésamo blanco y luego comerlos como cumplimiento del voto.

Verse 48

कार्या यात्रा प्रयत्नेन क्षेत्रसिद्धिमभीप्सुभिः । तस्यां चतुर्थ्यां त्वत्प्रीत्यै ढुंढे सर्वोपसर्गहृत्

Quienes anhelan la perfección en el sagrado kṣetra de Kāśī deben emprender la peregrinación con diligente empeño; y en esa Caturthī, para tu complacencia, oh Dhūṇḍhe—removedor de toda aflicción—debe realizarse.

Verse 49

तां यात्रां नात्रयः कुर्यान्नैवेद्यतिललडुकैः । उपसर्गसहस्रैस्तु स हंतव्यो ममाज्ञया

Quien no realice aquí esa peregrinación, junto con la ofrenda de laddus de sésamo como naivedya—por mi mandato, ha de ser herido por mil aflicciones.

Verse 50

होमं तिलाज्यद्रव्येण यः करिष्यति भक्तितः । तस्यां चतुर्थ्यां मंत्रज्ञस्तस्य मंत्रः प्रसेत्स्यति

Quien, con devoción, realice un homa ofreciendo sésamo y ghee—en esa Caturthī, si es conocedor del mantra, su mantra ciertamente se volverá eficaz y cumplidor.

Verse 51

वैदिकोऽवैदिको वापि यो मंत्रस्ते गजानन । जप्तस्त्वत्संनिधौ ढुंढे सिद्धिं दास्यति वांछिताम्

Oh Gajānana, sea el mantra védico o no védico: recitado en tu presencia, oh Ḍhuṃḍhi, concede sin duda la siddhi deseada.

Verse 52

ईश्वर उवाच । इमां स्तुतिं ममकृतिं यः पठिष्यति सन्मतिः । न जातु तं तु विघ्नौघाः पीडयिष्यंति निश्चितम्

Īśvara dijo: Quien, de recto entendimiento, recite este himno compuesto por mí—jamás lo afligirán torrentes de obstáculos; esto es seguro.

Verse 53

ढौंढीं स्तुतिमिमां पुण्यां यः पठेड्ढुंढि संनिधौ । सान्निध्यं तस्य सततं भजेयुः सर्वसिद्धयः

Quien recite este himno santo y meritorio a Ḍhauṃḍhī en la presencia de Ḍhuṃḍhi—todas las siddhis lo acompañarán constantemente, permaneciendo siempre cercanas.

Verse 54

इमां स्तुतिं नरो जप्त्वा परं नियतमानसः । मानसैरपि पापैस्तैर्नाभिभूयेत कर्हिचित्

El hombre que canta este himno con la mente plenamente disciplinada jamás es vencido—ni siquiera por los pecados que nacen en el pensamiento.

Verse 55

पुत्रान्कलत्रं क्षेत्राणि वराश्वान्वरमंदिरम् । प्राप्नुयाच्च धनं धान्यं ढुंढिस्तोत्रं जपन्नरः

Al recitar el Ḍhuṃḍhi-stotra, una persona puede obtener hijos, cónyuge, tierras, excelentes caballos, una noble morada, y también riqueza y grano.

Verse 56

सर्वसंपत्करं नाम स्तोत्रमेतन्मयेरितम् । प्रजप्तव्यं प्रयत्नेन मुक्तिकामेन सर्वदा

Este himno, proclamado por mí, se llama «Otorgador de toda prosperidad». Quien anhela la liberación debe recitarlo siempre con fervoroso empeño.

Verse 57

जप्त्वा स्तोत्रमिदं पुण्यं क्वापि कार्ये गमिष्यतः । पुंसः पुरः समेष्यंति नियतं सर्वसिद्धयः

Habiendo recitado este himno santo, cuando una persona sale para cualquier empresa, todas las realizaciones vendrán ciertamente a su encuentro.

Verse 58

अन्यच्च कथयाम्यत्र शृण्वंत्वेते दिवौकसः । ढुंढिना क्षेत्ररक्षार्थं यत्रयत्र स्थितिः कृता

Y además diré aquí otra cosa—escuchen, oh moradores del cielo—dondequiera que Ḍhuṃḍhi haya establecido una sede para la protección del sagrado kṣetra.

Verse 59

काश्यां गंगासि संभेदे नामतोर्कविनायकः । दृष्टोर्कवासरे पुंभिः सर्वतापप्रशांतये

En Kāśī, en la confluencia del Gaṅgā y el Asi, hay un Vināyaka llamado Arka‑Vināyaka. Cuando la gente lo contempla en domingo, se aquietan todas las aflicciones.

Verse 60

दुर्गो नाम गणाध्यक्षः सर्वदुर्गतिनाशनः । क्षेत्रस्य दक्षिणे भागे पूजनीयः प्रयत्नतः

Hay un jefe de los Gaṇas llamado Durga, destructor de toda desgracia. En la parte meridional del campo sagrado debe ser adorado con esmero y fervor.

Verse 61

भीमचंडी समीपे तु भीमचंडविनायकः । क्षेत्रनैरृतदेशस्थो दृष्टो हंति महाभयम्

Cerca de Bhīmacaṇḍī está Bhīmacaṇḍa-Vināyaka. Situado en el cuadrante suroccidental del kṣetra de Kāśī, con solo ser visto destruye el gran temor.

Verse 62

क्षेत्रस्य पश्चिमे भागे स देहलिविनायकः । सर्वान्निवारयेद्विघ्नान्भक्तानां नात्र संशयः

En la parte occidental del kṣetra sagrado está Dehalī-Vināyaka. Él aparta todos los obstáculos de los devotos; de esto no hay duda.

Verse 63

क्षेत्रवायव्यदिग्भागे उद्दंडाख्यो गजाननः । उद्दंडानपि विघ्नौघान्भक्तानां दंडयेत्सदा

En el cuadrante noroccidental del kṣetra sagrado está el de rostro de elefante llamado Uddaṇḍa. Incluso las indómitas oleadas de obstáculos las castiga siempre por los devotos.

Verse 64

काश्याः सदोत्तराशायां पाशपाणिर्विनायकः । विनायकान्पाशयति भक्त्या काशीनिवासिनाम्

En la siempre septentrional región de Kāśī está Pāśapāṇi-Vināyaka, el Vināyaka que porta el lazo. Por la devoción de los moradores de Kāśī, él “ata” y refrena a los Vināyakas, manteniendo a raya las fuerzas perturbadoras.

Verse 65

गंगावरणयोः संगे रम्यः खर्वविनायकः । अखर्वानपि विघ्नौघान्भक्तानां खर्वयेत्सताम्

En la hermosa confluencia del Gaṅgā y el Varaṇā mora Kharva-Vināyaka; para los devotos virtuosos, vuelve pequeños aun los inmensos torrentes de obstáculos.

Verse 66

प्राच्यां तु क्षेत्ररक्षार्थं सिद्धः सिद्धिविनायकः । पश्चिमे यमतीर्थस्य साधकक्षिप्रसिद्धिदः

En el oriente, para guardar el sagrado kṣetra, está el consumado Siddhi‑Vināyaka; y en el occidente, en Yama‑tīrtha, concede a los practicantes pronta realización y renombre.

Verse 67

बाह्यावरणगाश्चैते काश्यामष्टौ विनायकाः । उच्चाटयत्यभक्तांश्च भक्तानां सर्वसिद्धिदाः

Estos ocho Vināyakas moran en el recinto exterior de Kāśī; ahuyentan a los incrédulos, y a los devotos otorgan toda siddhi y logro.

Verse 68

द्वितीयावरणे चैव ये रक्षंति विनायकाः । अविमुक्तमिदं क्षेत्रं तानहं कथयाम्यतः

Ahora relataré a aquellos Vināyakas que, desde el segundo recinto, protegen este sagrado campo de Avimukta.

Verse 69

स्वर्धुन्याः पश्चिमे कूले उत्तरेर्कविनायकात् । लंबोदरो गणाध्यक्षः क्षालयेद्विघ्नकर्दमम्

En la ribera occidental del río celeste (Gaṅgā), al norte de Arkavināyaka, está Lambodara, señor de las Gaṇas; él lava el fango de los obstáculos.

Verse 70

तत्पश्चिमेकूटदंत उदग्दुर्गविनायकात् । दुर्गोपसर्गसंहर्ता रक्षेत्क्षेत्रमिदं सदा

Al occidente de aquel lugar está Kūṭadaṃta, al norte de Durgavināyaka. Destructor de peligrosas aflicciones, protege siempre este sagrado kṣetra.

Verse 71

भीमचंड गणाध्यक्षात्किंचिदीशानदिग्गतः । क्षेत्ररक्षोगणाध्यक्षः पूज्यः शालकटंकटः

Un poco más allá de Bhīmacaṇḍa, en la dirección del nordeste, está Śālakaṭaṃkaṭa, jefe de los gaṇas que guardan el kṣetra. Digno de culto, es el protector de Kāśī.

Verse 72

प्राच्या देहलिविघ्नेशात्कूश्मांडाख्यो विनायकः । पूजनीयः सदा भक्तेर्महोत्पात प्रशांतये

Al oriente de Dehalī-Vighneśa está el Vināyaka llamado Kūśmāṇḍa. Debe ser adorado siempre por el devoto para apaciguar grandes calamidades y funestos presagios.

Verse 73

उद्दंडाख्याद्गणपतेराशुशुक्षणिदिक्स्थितः । महाप्रसिद्धः संपूज्यो भक्तैर्मुंडविनायकः

Desde el Gaṇapati llamado Uddaṇḍa, en la dirección de Āśuśukṣaṇī, está Muṇḍa-Vināyaka, muy célebre y digno de plena veneración por los devotos.

Verse 74

पाताले तस्य देहोस्ति मुंडं काश्यां व्यवस्थितम । अतः स गीयते काश्यां देवो मुंडविनायकः

Se dice que su cuerpo está en Pātāla, mientras que su “cabeza” (muṇḍa) está establecida en Kāśī. Por ello, en Kāśī se le canta como el dios Muṇḍa-Vināyaka.

Verse 75

पाशपाणेर्गणेशानाद्दक्षिणे विकटद्विजम् । पूजयित्वा गणपतिं गाणपत्यपदं लभेत्

Al sur de Pāśapāṇi Gaṇeśāna se halla Vikaṭa-Dvija. Quien adora a ese Gaṇapati alcanza el estado de verdadero Gāṇapatya, firme en la senda de Gaṇeśa.

Verse 76

खर्वाख्यान्नैरृतेभागे राजपुत्रो विनायकः । भ्रष्टराज्यं च राजानं राजानं कुरुतेऽर्चितः

Desde Kharva, en el cuadrante suroeste, está el Vināyaka llamado Rājaputra. Cuando es adorado, restituye al rey caído de su reino, haciéndolo rey de nuevo.

Verse 77

गंगायाः पश्चिमे कूले प्रणवाख्यो गणाधिपः । अवाच्यां राजपुत्राच्च प्रणतः प्रणयेद्दिवम्

En la orilla occidental del Gaṅgā está el señor de las gaṇas llamado Praṇava. Y desde Rājaputra, en el rumbo llamado Avācyā, quien se postra allí es conducido al cielo.

Verse 78

द्वितीयावरणे काश्यामष्टावेते विनायकाः । उत्सादयेयुर्विघ्नौघान्काशी स्थितिनिवासिनाम्

En el segundo recinto protector de Kāśī están estos ocho Vināyakas. Ellos destruyen las multitudes de obstáculos para quienes habitan y permanecen firmes en Kāśī.

Verse 79

क्षेत्रे तृतीयावरणे क्षेत्ररक्षाकृतः सदा । ये विघ्नराजाः संतीह ते वक्तव्या मयाधुना

En el tercer recinto del sagrado kṣetra están aquellos que siempre realizan la protección del lugar. A los ‘reyes de los obstáculos’ que aquí se hallan, los describiré ahora.

Verse 80

उदग्वहायाः स्वर्धुन्या रम्ये रोधसि विघ्नराट् । लंबोदरादुदीच्यां तु वक्रतुंडोघसंघहृत्

En la hermosa ribera del río celeste que corre hacia el norte mora Vighna-rāṭ, Señor de los Obstáculos. Y al norte de Lambodara está Vakratuṇḍa, quien disipa montones de pecado.

Verse 81

कूटदंताद्गणपतेरुदीच्यामेकदंतकः । सदोपसर्गसंसर्गात्पायादानंदकाननम्

Al norte, desde Kūṭadanta Gaṇapati, se halla Ekadantaka. Que él proteja a Ānandakānana —el Bosque de la Bienaventuranza de Kāśī— del constante asedio de calamidades y aflicciones.

Verse 82

काशीभयहरो नित्यमैश्यां शालकटंकटात् । त्रिमुखो नाम विघ्नेशः कपिसिंहद्विपाननः

En el nordeste, en Śālakaṭaṃkaṭa, está Vighneśa llamado Trimukha—de tres rostros: mono, león y elefante—quien siempre disipa el temor en Kāśī.

Verse 83

कूश्मांडात्पूर्वदिग्भागे पंचास्यो नाम विघ्नराद् । पंचास्यस्यंदनवरः पाति वाराणसीं पुरीम्

En el oriente, desde Kūśmāṇḍa, está el Señor de los obstáculos llamado Paṃcāsya. Montado en su excelente vehículo, Paṃcāsya protege la ciudad de Vārāṇasī.

Verse 84

हेरंबाख्यः सदाग्नेय्यां पूज्यो मुंडविनायकात् । अंबावत्पूरयेत्कामान्सर्वेषां काशिवासिनाम्

En el sudeste está el Vināyaka llamado Heramba, digno de adoración en Muṇḍavināyaka. Como una Madre compasiva, colma los deseos de todos los moradores de Kāśī.

Verse 85

अवाच्यामर्चयेद्धीमान्सिद्ध्यै विकटदंततः । विघ्नराजं गणपतिं सर्वविघ्नविनाशनम्

En el suroeste, el sabio debe adorar a Vikaṭadanta para alcanzar el éxito: Gaṇapati, Rey de los obstáculos, que destruye todo impedimento.

Verse 86

विनायकाद्राजपुत्रात्किंचिद्रक्षोदिशिस्थितः । वरदाख्यो गणाध्यक्षः पूज्यो भक्तवरप्रदः

Un poco más allá de Vināyaka llamado Rājaputra, en la dirección de los Rākṣasas (el sur), se halla el Señor de las Gaṇas llamado Varada, digno de culto, otorgador de dones a los devotos.

Verse 87

याम्यां प्रणवविघ्नेशाद्गणेशो मोदकप्रियः । पूज्यः पिशंगिला तीर्थे देवनद्यास्तटे शुभे

En el cuadrante meridional, desde Praṇava-Vighneśa, está Gaṇeśa, amante de los modakas. Debe ser adorado en el Tīrtha de Piśaṃgilā, en la auspiciosa ribera del río Devī.

Verse 88

चतुर्थावरणे काश्यां भक्तविघ्नविनाशकाः । द्रष्टव्या हृष्टचेतोभिः स्पष्टमष्टौ विनायकाः

En el cuarto recinto sagrado de Kāśī están claramente presentes ocho Vināyakas, destructores de obstáculos para los devotos, que deben ser contemplados con el corazón jubiloso.

Verse 89

वक्रतुंडादुदग्दिक्स्थः स्वःसिंधो रोधसिस्थितः । विनायकोस्त्यभयदः सर्वेषां भयनाशनः

Al norte de Vakratuṇḍa, en la ribera del río celestial Svarganadī, hay un Vināyaka que concede intrepidez, destruyendo el temor de todos.

Verse 90

कौबेर्यामेकदशनात्सिंहतुंडो विनायकः । उपसर्गगजान्हंति वाराणसि निवासिनाम्

En el rumbo del norte de Kubera, desde Ekadaśana, está el Vināyaka Siṃhatuṇḍa. Él destruye los “elefantes” de la calamidad—grandes y aplastantes tribulaciones—para los moradores de Vārāṇasī.

Verse 91

कूणिताक्षो गणाध्यक्षस्त्रितुंडादीश दिक्स्थितः । महाश्मशानं सततं पायाद्दुष्टकुदृष्टितः

Que Kūṇitākṣa, señor de los Gaṇas, asentado en la dirección presidida por Tritūṇḍa y los demás Vināyakas, proteja siempre el gran crematorio de Kāśī del mal de ojo y de la mirada maliciosa de los perversos.

Verse 92

प्राच्यां पंचास्यतः पायात्पुरीं क्षिप्रप्रसादनः । क्षिप्रप्रसादनार्चातः क्षिप्रं सिध्यंति सिद्धयः

Desde el oriente, que Kṣipraprasādana—el Vināyaka de cinco rostros—proteja la ciudad. Por el culto a Kṣipraprasādana, los logros y las siddhis se cumplen con prontitud.

Verse 93

हेरंबाद्वह्निदिग्भागे चिंतामणि विनायकः । भक्तचिंतामणिः साक्षाच्चिंतितार्थ समर्पकः

Desde Heramba, en el rumbo del fuego (sureste), está Cintāmaṇi Vināyaka: para los devotos, la joya que cumple los deseos; él concede directamente las metas anheladas y guardadas en el corazón.

Verse 94

विघ्नराजादवाच्यां तु दंतहस्तो गणेश्वरः । लिखेद्विघ्नसहस्राणि नृणां वाराणसीद्रुहाम्

Y al sur, desde Vighnarāja, está el Gaṇeśvara llamado Dantahasta. Él escribe—decreta—millares de obstáculos para quienes se comportan como enemigos de Vārāṇasī.

Verse 95

वरदाद्यातुधान्यां च यातुधानगणावृतः । देवः पिचिंडिलो नाम पुरीं रक्षेदहर्निशम्

Desde Varada, en la región de los yātudhānas, rodeado por sus huestes, el dios llamado Piciṃḍila protege la ciudad día y noche.

Verse 96

दृष्टः पिलिपिलातीर्थे दक्षिणे मोदकप्रियात् । उद्दंड मुंडो हेरंबो भक्तेभ्यः किं न यच्छति

Visto en el Tīrtha de Pilipilā, al sur de Modakapriya, está Heramba—Uddaṇḍa Muṇḍa—quien, para sus devotos, ¿qué es lo que no concede?

Verse 97

प्राकारे पंचमे काश्यां द्विचतुष्क विनायकाः । कुर्वंति रक्षां क्षेत्रस्य ये तानत्र ब्रवीम्यहम्

En Kāśī, en el quinto recinto de murallas, hay ocho Vināyakas—dos grupos de cuatro—que guardan el sagrado kṣetra; a ellos describiré aquí.

Verse 98

तीरे स्वर्गतरंगिण्या उत्तरे चाभयप्रदात् । स्थूलदंतो गणेशानः स्थूलाः सिद्धीर्दिशेत्सताम्

En la orilla del Svargataraṅgiṇī, al norte de Abhayaprada, está Gaṇeśa llamado Sthūladanta, que concede a los virtuosos siddhis grandes y sustanciales.

Verse 99

सिंहतुडादुदग्भागे कलिप्रिय विनायकः । कलहं कारयेन्नित्यमन्योन्यं तैर्थिकद्रुहाम्

Al norte de Siṃhatuḍa está Kali-priya Vināyaka, quien sin cesar provoca disputas entre los peregrinos que guardan enemistad hacia el tīrtha y su santidad.

Verse 100

कूणिताक्षात्तथैशान्यां चतुर्दंतो विनायकः । तस्य दर्शनमात्रेण विघ्नसंघः क्षयेत्स्वयम्

Asimismo, al nordeste de Kūṇitākṣa está Vināyaka Caturdanta; con sólo contemplarlo, la hueste entera de los obstáculos se desvanece por sí misma.

Verse 110

प्रतीच्यां गजकर्णश्च सर्वेषां क्षेमकारकः । चित्रघंटो गणपतिर्वायव्यां पालयेत्पुरीम्

En el occidente se halla Gajakarṇa, dispensador de bienestar y seguridad para todos. Y en el noroeste, Gaṇapati llamado Citraghaṇṭa protege la ciudad de Kāśī.

Verse 120

संप्रसाद्य यथायोगं सर्वानुचित चंचुरः । अविशद्राजसदनं विश्वकर्मविनिर्मितम्

Habiendo complacido debidamente y dispuesto todo según convenía, el capaz entró en el palacio real, construido por Viśvakarman.

Verse 126

श्रुत्वाध्यायमिमं पुण्यं नरः श्रद्धासमन्वितः । सर्वविघ्नान्समुत्सृज्य लभते वांछितं पदम्

Quien, dotado de fe, escucha este capítulo santo—dejando atrás todo obstáculo—alcanza el estado deseado.