Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 63

क्षेत्रवायव्यदिग्भागे उद्दंडाख्यो गजाननः । उद्दंडानपि विघ्नौघान्भक्तानां दंडयेत्सदा

kṣetravāyavyadigbhāge uddaṃḍākhyo gajānanaḥ | uddaṃḍānapi vighnaughānbhaktānāṃ daṃḍayetsadā

En el cuadrante noroccidental del kṣetra sagrado está el de rostro de elefante llamado Uddaṇḍa. Incluso las indómitas oleadas de obstáculos las castiga siempre por los devotos.

kṣetra-vāyavya-dik-bhāgein the north-western directional section of the kṣetra
kṣetra-vāyavya-dik-bhāge:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkṣetra (प्रातिपदिक) + vāyavya (प्रातिपदिक/विशेषण) + dik (प्रातिपदिक) + bhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (क्षेत्रस्य वायव्यायां दिशि भागे)
uddaṇḍākhyaḥnamed ‘Uddaṇḍa’
uddaṇḍākhyaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootuddaṇḍa (प्रातिपदिक) + ākhya (आख्य/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (उद्दण्ड इति आख्यः/नाम यस्य)
gajānanaḥGajānana (elephant-faced one)
gajānanaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgaja (प्रातिपदिक) + ānana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि (गजस्य आननं यस्य)
uddaṇḍāninsolent/violent
uddaṇḍān:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootuddaṇḍa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘insolent/overbearing’ (qualifying vighnaughān)
apieven/also
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-निपात (also/even)
vighna-oghānfloods/masses of obstacles
vighna-oghān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvighna (प्रातिपदिक) + ogha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुष (विघ्नानाम् ओघाः)
bhaktānāmof devotees
bhaktānām:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbhakta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
daṇḍayetwould punish
daṇḍayet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootdaṇḍ (धातु) / daṇḍaya (णिजन्त-धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन; णिजन्त ‘to punish/chastise’
sadāalways
sadā:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

Skanda

Tirtha: Uddaṇḍa‑Vināyaka (Uddaṇḍa‑Gajānana)

Type: kshetra

Scene: Uddaṇḍa Gaṇeśa in the north‑west, dynamic posture, holding a staff/ankusha-like symbol of discipline; waves of obstacles personified as chaotic spirits being restrained; devotees stand behind him in safety.

U
Uddaṇḍa-Vināyaka
G
Gajānana (Gaṇeśa)
K
Kāśī

FAQs

For devotees, even powerful and chaotic hindrances are brought under divine discipline.

Uddaṇḍa (Uddaṇḍa-Vināyaka) in the north‑west sector of Kāśī’s sacred kṣetra.

No explicit ritual is given; the focus is on the protective function of this Vināyaka.