Adhyaya 9

Verse 1

शिवशर्मोवाच । का इमा रूपलावण्य सौभाग्यनिधयः स्त्रियः । दिव्यालंकारधारिण्यो दिव्यभोगसमन्विताः

Śivaśarmā dijo: «¿Quiénes son estas mujeres—tesoros de hermosura, encanto y buena fortuna—adornadas con ornamentos divinos y colmadas de deleites celestiales?»

Verse 2

गणावूचतुः । एता वारविलासिन्यो यज्ञभाजां प्रियंकराः । गीतज्ञा नृत्यकुशला वाद्यविद्या विचक्षणाः

Los dos gaṇas dijeron: «Éstas son cortesanas de la ciudad, deleite de quienes han ganado mérito por el yajña; conocedoras del canto, diestras en la danza y perspicaces en las artes de la música instrumental.»

Verse 3

कामकेलिकलाभिज्ञा द्यूतविद्याविशारदाः । रसज्ञा भाववेदिन्यश्चतुराश्चोचितोक्तिषु

Son diestras en las artes del juego amoroso, consumadas en la ciencia del azar, conocedoras del rasa (deleite estético), sensibles a las emociones y hábiles en la palabra oportuna y graciosa.

Verse 4

नानादेश विशेषज्ञा नानाभाषा सुकोविदाः । संकेतोदंतनिपुणा नैकास्वैरचरा मुदा

Son expertas en las diversas costumbres de muchas tierras, muy diestras en muchas lenguas, hábiles en señales y alusiones secretas, y—con gozo—deambulan libremente de múltiples maneras.

Verse 5

लीलानर्मसुसाभिज्ञाः सुप्रलापेषु पंडिताः । यूनां मनांसि सततं स्वैर्हावै रमयंत्यमूः

Diestras en las artes del juego y en la broma amorosa, y doctas en la conversación refinada, estas Apsarās deleitan sin cesar las mentes de los jóvenes con sus propios gestos gráciles y coquetería.

Verse 6

निर्मथ्यमानात्क्षीरोदात्पूर्वमप्सरसस्त्वमूः । निःसृतास्त्रिजगज्जेतुर्मोहनास्त्रमनोभुवः

Cuando por vez primera se batía el Océano de Leche, entonces surgieron estas Apsarās. Son el arma de ilusión de Manobhū (Kāma), conquistador de los tres mundos.

Verse 7

उर्वशी मेनका रंभा चंद्रलेखा तिलोत्तमा । वपुष्मतीकांतिमती लीलावत्युत्पलावती

Urvaśī, Menakā, Rambhā, Candralekhā, Tilottamā; y también Vapuṣmatī, Kāntimatī, Līlāvatī y Utpalāvatī: (éstas se cuentan entre las Apsarās).

Verse 8

अलंबुषा गुणवती स्थूलकेशी कलावती । कलानिधिर्गुणनिधिः कर्पूरतिलकोर्वरा

Alambuṣā, Guṇavatī, Sthūlakeśī, Kalāvatī; Kalānidhi, Guṇanidhi, Karpūratilakā y Orvarā—(éstas también están entre las Apsarās).

Verse 9

अनंगलतिका चापि तथा मदनमोहिनी । चकोराक्षी चंद्रकला तथा मुनिमनोहरा

Anaṅgalatikā también, y asimismo Madanamohinī; Cakorākṣī, Candrakalā y también Munimanoharā: éstas se cuentan entre las Apsarās.

Verse 10

ग्रावद्रावा तपोद्वेष्टी चारुनासा सुकर्णिका । दारुसंजीविनी सुश्रीः क्रतुशुल्का शुभानना

Grāvadrāvā, Tapodveṣṭī, Cārunāsā, Sukarṇikā; Dārusaṃjīvinī, Suśrī, Kratuśulkā y Śubhānanā—también ellas están entre las Apsarās.

Verse 11

तपःशुल्का तीर्थशुल्का दानशुल्का हिमावती । पंचाश्वमेधिका चैव राजसूयार्थिनी तथा

Tapaḥśulkā, Tīrthaśulkā, Dānaśulkā, Himāvatī; y también Paṃcāśvamedhikā, así como Rājasūyārthinī—éstas están entre las Apsarās.

Verse 12

अष्टाग्निहोमिका तद्वद्वाजपेयशतोद्भवा । इत्याद्यप्सरसां श्रेष्ठं सहस्रं षष्टिसंमितम्

Aṣṭāgnihomikā, y asimismo Vājapeyaśatodbhavā—y otras más. Las más excelsas de las Apsarās suman en total mil sesenta.

Verse 13

एतस्मिन्नप्सरोलोके वसंत्यन्या अपिस्त्रियः । सदा स्खलितलावण्याः सदास्खलितयौवनाः

En este mundo de las Apsarās habitan también muchas otras mujeres: siempre desbordantes de hermosura, siempre rebosantes de juventud.

Verse 14

दिव्यांबरा दिव्यमाल्या दिव्यगंधानुलेपनाः । दिव्यभोगैः सुसंपन्नाः स्वेच्छाविधृतविग्रहाः

Vestidas con ropajes divinos, engalanadas con guirnaldas celestiales y ungidas con perfumes del cielo, están colmadas de deleites supramundanos y asumen la forma que desean.

Verse 15

कृत्वा मासोपवासानि स्खलंति ब्रह्मचर्यतः । सकृदेव द्विकृत्वो वा त्रिःकृत्वो दैवयोगतः

Aun habiendo observado ayunos de un mes, pueden resbalar del voto de brahmacarya: una vez, dos veces o hasta tres, por la fuerza del destino (daiva).

Verse 16

ता इमा दिव्यभोगिन्यो रूपलावण्यसंपदः । निवसंत्यप्सरोलोके सर्वकामसमन्विताः

Estas mujeres, que gozan de placeres celestiales y están dotadas de hermosura y encanto, moran en el mundo de las Apsaras, provistas de todo deleite deseado.

Verse 17

कृत्वा व्रतानि सांगानि कामिकानि विधानतः । भवंति स्वैरचारिण्यो देवभोग्या इहागताः

Habiendo cumplido debidamente, según el rito, los votos que satisfacen los deseos junto con todos sus miembros auxiliares, se vuelven mujeres de libre andar aquí, aptas para el goce en el deleite divino.

Verse 18

पतिव्रतधृता नार्यो बलेन बलिना धृताः । भर्तबुद्ध्यारमंतेतं कदाचित्ता इमा द्विज

Estas mujeres—firmes en el pativratā, la fidelidad al esposo—son retenidas por una fuerza poderosa; y, oh dvija, a veces se deleitan en él, teniéndolo por su marido.

Verse 19

भर्तरि प्रोषिते याश्च ब्रह्मचर्यव्रताः सदा । विप्लवं ते सकृद्दैवात्ता एता वामलोचनाः

Y aquellas cuyos esposos estaban ausentes, siempre firmes en el voto de continencia: por designio del destino tuvieron una sola caída; así llegaron a ser estas mujeres de hermosos ojos.

Verse 20

कुसुमानि सुगंधीनि सुवासं चंदनं तथा । सुगौरं चापि कर्पूरं सुसूक्ष्माण्यंबराणि च

Flores fragantes, perfumes exquisitos, y también sándalo; además, alcanfor de blancura resplandeciente, y vestiduras sumamente delicadas—(todo ello ha de ofrecerse y disponerse).

Verse 21

पर्णानि ऋजुताराणि जीर्णानि कठिनानि च । साग्राणि स्वर्णवर्णानि स्थूलनीलशिराणि च

Hojas: rectas y firmes; viejas y duras; de puntas agudas; de tono dorado; y también con venas azules y gruesas—(así se describen y eligen).

Verse 22

सुवासोपस्कराढ्यानि नागवल्ल्या द्विजोत्तम । शय्याविचित्राभरणा रतिशालोचितानि च

Ricos en finas vestiduras y lujosos enseres, junto con la enredadera de betel, oh el mejor de los dos veces nacidos; adornados con lechos espléndidos y joyas, y con cosas propias de las cámaras del deleite.

Verse 23

बहुकौतुकवस्तूनि समर्च्यद्विजदंपती । भोगदानमिदं काम्यं प्रतिसंक्रमणं रवेः

Tras honrar debidamente a la pareja de brahmanes con muchos objetos deleitosos, ha de realizarse este deseado “don de los goces” en el saṃkramaṇa de Ravi, el tránsito del Sol.

Verse 24

किंवा प्रतिव्यतीपातमेकसंवत्सरावधि । कोदादिति च मंत्रेण या दद्याद्वरवर्णिनी

O bien, durante un año entero, en cada ocasión de prativyatīpāta, la noble y hermosa mujer que da en caridad recitando el mantra «kodāditi» alcanza el mérito declarado.

Verse 25

कामरूपधरो देवः प्रीयतामिति वादिनी । सा श्रेष्ठाऽप्सरसां मध्ये वसेत्कल्पमिहांगना

Diciendo: «Que se complazca el dios que asume formas a voluntad», aquella mujer—la más excelsa entre las Apsaras—moró allí durante un kalpa entero.

Verse 26

कन्यारूपधराकाचिद्याभुक्ता केनचित्क्वचित् । देवरूपेण तं कालमारभ्य ब्रह्मचारिणी

Cierta mujer, tomando forma de doncella, fue una vez gozada por alguien en algún lugar; desde entonces—por haber ocurrido en forma divina—vivió como brahmacāriṇī, en castidad.

Verse 27

तदेव वृत्तं ध्यायंती निधनं याति कालतः । दिव्यरूपधरा सेह जायते दिव्य भोगभाक्

Meditando en aquel mismo suceso, a su debido tiempo llegó a la muerte; y luego, llevando forma divina, nació aquí y participó de los goces celestiales.

Verse 28

निदानमप्सरोलोकस्येतिशृण्वन्द्विजाग्रणीः । सौरं लोकमथ प्राप्य क्षणेन स विमानगः

Al oír así la causa de alcanzar el mundo de las Apsaras, oh el mejor de los nacidos dos veces, él—viajando en un vimāna celestial—llegó en un instante al mundo Solar.

Verse 29

यथा कदंबकुसुमं किंजल्कैः सर्वतोवृतम् । देदीप्यमानं हि तथा समंताद्भानुभानुभिः

Como la flor de kadamba, rodeada por doquier de sus filamentos de polen, resplandece; así también, por todas partes fulguraba con rayos sobre rayos de luz.

Verse 30

दूराद्रविं स विज्ञाय धृततामरसद्वयम् । नवभिर्योजनानां च सहस्रैः संमितेन ह

Reconociendo al Sol desde lejos, sostuvo un par de lotos; y el disco del Sol, dicen, medía nueve mil yojanas.

Verse 31

विचित्रेणैकचक्रेण सप्तसप्तियुतेन च । अनूरुणाधिष्ठितेन पुरतोधृतरश्मिना

Con un maravilloso carro de una sola rueda, uncido con siete caballos; con Anūruṇa como auriga, y con los rayos extendidos al frente—

Verse 32

अप्सरोमुनिगंधर्व सर्पग्रामणि नैरृतैः । स्यंदनेनातिजविना प्रणनाम कृतांजलिः

Rodeado de Apsaras, sabios munis, Gandharvas, señores de las serpientes y Nairṛtas, él—en un carro velocísimo—se postró con las palmas unidas.

Verse 33

तस्य प्रणामंदेवोपि भ्रूभंगेनानुमन्य च । अतिदूरं नभोवर्त्म व्यतिचक्राम सक्षणात्

Aun el dios aprobó su salutación con un simple movimiento de las cejas; y en un instante atravesó el vasto sendero del cielo.

Verse 34

प्रक्रांते द्युमणौ दूरं शिवशर्मातिशर्मवान् । प्रोवाच भगवद्भक्तौ कथं लभ्यं रवेः पदम्

Cuando el Resplandeciente se hubo adelantado lejos, Śivaśarman, colmado de gran júbilo, preguntó: «Por la bhakti al Señor, ¿cómo se alcanza la morada del Sol?»

Verse 35

एतदिच्छाम्यहं श्रोतुमाचक्षाथां ममाग्रतः । सतां साप्तपदी मैत्री तन्मे मैत्र्या प्रणोदितौ

«Deseo oír esto: dímelo claramente ante mí. Entre los virtuosos, la amistad se sella con los “siete pasos”; por eso, movidos por la amistad, decídmelo.»

Verse 36

गणावूचतुः । शृणु द्विज महाप्राज्ञ त्वय्यकथ्यं न किंचन । सत्संगादेव साधूनां सत्कथा संप्रवर्तते

Los Gaṇas dijeron: «Escucha, oh sabio brāhmana; no hay nada que no deba decirse ante ti. En verdad, sólo de la compañía de los santos nace y prosigue la sagrada enseñanza.»

Verse 37

नियंता सर्वभूतानां य एकःकारणं परम् । अनामा गोत्ररहितो रूपादि परिवर्जितः

«Él es la única Causa suprema y el regidor de todos los seres: sin nombre, sin linaje, y más allá de la forma y de todo atributo semejante.»

Verse 38

आविर्भाव तिरोभावौ यद्भूनर्तनवर्तिनौ । स एव वक्ति सततं सर्वात्मा वेदपूरुषः

«En Él actúan la manifestación y el ocultamiento dentro de la danza de los seres; sólo Él habla sin cesar como el Sí mismo interior de todos, el Puruṣa del Veda.»

Verse 39

योसावादित्यपुरुषः सोसावहमिति स्फुटम् । अंधतमः प्रविशंति ये चैवान्यमुपासते

Aquel Purusha en el Sol—Él mismo es el “Yo”: esto es manifiesto. Quienes adoran otra cosa entran en una oscuridad cegadora.

Verse 40

निश्चितार्थां श्रुतिमिमां ब्राह्मणासो द्विजोत्तम । तमेकमुपतिष्ठंते निश्चित्येति पुनःपुनः

Oh el mejor de los dos veces nacidos: los brāhmaṇas, tras fijar el sentido definitivo de esta śruti, adoran sólo a ese Uno, habiéndolo discernido una y otra vez.

Verse 41

उपलभ्य च सावित्रीं नोपतिष्ठेत यः पराम् । काले त्रिकालं सप्ताहात्स पतेन्नात्र संशयः

Habiendo obtenido la suprema Sāvitrī (Gāyatrī), quien no la rinde culto en los tiempos debidos—tres veces al día—cae en siete días; de ello no hay duda.

Verse 42

तावत्प्रातर्जपंस्तिष्ठेद्यावदर्धोदयो रवेः । आसनस्थो जपेन्मौनी प्रत्यगातारकोदयात्

Por la mañana, permanezca en japa hasta que el sol haya ascendido a la mitad. Sentado en un asiento adecuado, en silencio, continúe el japa hasta que haya pasado el alzarse de la estrella matutina.

Verse 43

सादित्यां मध्यमां संध्यां जपेदादित्यसंमुखः । काललोपो न कर्तव्यस्ततः कालं प्रतीक्षयेत्

En la sandhyā del mediodía, recítese el japa de cara al Sol. No debe omitirse el tiempo prescrito; por ello, espérese el momento correcto y cúmplase.

Verse 44

काले फलंत्योषधयः काले पुष्पंति पादपाः । वर्षंति तोयदाः काले तस्मात्कालं न लंघयेत्

En su debido tiempo las hierbas dan fruto; en su debido tiempo los árboles florecen; en su debido tiempo las nubes derraman su lluvia; por eso no se debe transgredir el tiempo señalado.

Verse 45

मंदेहदेहनाशार्थमुदयास्तमये रविः । समीहते द्विजोत्सृष्टं मंत्रतोयांजलित्रयम्

Al amanecer y al atardecer, el Sol se esfuerza por destruir los cuerpos de los Mandehas; por eso anhela las tres ofrendas de agua, santificadas con mantra, vertidas por un dvija (dos veces nacido).

Verse 46

गायत्रीमंत्रतोयाढ्यं दत्तं येनांजलित्रयम् । काले सवित्रे किं न स्यात्तेन दत्तं जगत्त्रयम्

Quien, en el tiempo debido, ofrece a Savitṛ tres puñados de agua colmados del mantra Gāyatrī—¿qué no alcanzará? Es como si hubiera dado en dāna los tres mundos.

Verse 47

किं किं न सविता सूते काले सम्यगुपासितः । आयुरारोग्यमैश्वर्यं वसूनि सपशूनि च

¿Qué es lo que Savitṛ no concede cuando es adorado correctamente en el tiempo debido? Otorga larga vida, salud, prosperidad, riquezas y también ganado.

Verse 48

मित्रपुत्र कलत्राणि क्षेत्राणि विविधानि च । भोगानष्टविधांश्चापि स्वर्गं चाप्यपवर्गकम्

Concede amigos, hijos y esposas; tierras de muchas clases; también los gozos de ocho formas—y el cielo, e incluso la liberación final (mokṣa).

Verse 49

अष्टादश सुविद्यासु मीमांसातिगरीयसी । ततोपि तर्कशास्त्राणि पुराणं तेभ्य एव च

Entre las dieciocho nobles disciplinas, la Mīmāṃsā es la más grave; más altos aún son los tratados de razonamiento, y más alto que ellos es el Purāṇa.

Verse 50

ततोपि धर्मशास्त्राणि तेभ्यो गुर्वी श्रुतिर्द्विज । ततोप्युपनिषच्छ्रेष्ठा गायत्री च ततोधिका

Más altos aún que aquellos son los Dharmaśāstras; más grave que ellos, oh dos veces nacido, es la Śruti. Más altas todavía son las Upaniṣads, y superior incluso a ellas es la Gāyatrī.

Verse 51

दुर्लभा सर्वमंत्रेषु गायत्री प्रणवान्विता । न गायत्र्याधिकं किंचित्त्रयीषु परिगीयते

Entre todos los mantras, la Gāyatrī—unida al Praṇava—es en verdad rara. En los tres Vedas no se canta nada en absoluto como superior a la Gāyatrī.

Verse 52

न गायत्री समो मंत्रो न काशी सदृशी पुरी । न विश्वेश समं लिंगं सत्यंसत्यं पुनःपुनः

Ningún mantra iguala a la Gāyatrī; ninguna ciudad se asemeja a Kāśī; ningún liṅga es igual a Viśveśa: esto es verdad, verdad una y otra vez.

Verse 53

गायत्री वेदजननी गायत्री ब्राह्मणप्रसूः । गातारं त्रायते यस्माद्गायत्री तेन गीयते

Gāyatrī es la madre de los Vedas; Gāyatrī engendra a los brāhmaṇas. Porque protege (trāyate) al cantor/recitador (gātā), por eso se la llama «Gāyatrī».

Verse 54

वाच्यवाचकसंबंधो गायत्र्याः सवितुर्द्वयोः । वाच्योसौ सविता साक्षाद्गायत्रीवाचिकापरा

Entre Gāyatrī y Savitṛ existe la relación de “lo denotado” y “lo que denota”. Savitṛ mismo es, en verdad, lo directamente denotado; Gāyatrī es la suprema expresión que denota.

Verse 55

प्रभावेणैव गायत्र्याः क्षत्रियः कौशिको वशी । राजर्षित्वं परित्यज्य ब्रह्मर्षिपदमीयिवान्

Por el solo poder de Gāyatrī, el dueño de sí Kauśika—aunque Kṣatriya—abandonó la condición de rājārṣi y alcanzó el rango de Brahmarṣi.

Verse 56

सामर्थ्यं प्राप चात्युच्चैरन्यद्भुवनसर्जने । किं किं न दद्याद्गायत्री सम्यगेवमुपासिता

Alcanzó una capacidad sumamente excelsa, incluso para crear otros mundos. ¿Qué, en verdad, no otorgaría Gāyatrī cuando es adorada correctamente de este modo?

Verse 57

न ब्राह्मणो वेदपाठान्न शास्त्रपठनादपि । देव्यास्त्रिकालमभ्यासाद्बाह्मणः स्याद्धि नान्यथा

No se llega a ser un verdadero Brāhmaṇa sólo por recitar los Vedas ni siquiera por estudiar los śāstras. Más bien, por la práctica de la Diosa (Gāyatrī) tres veces al día se llega a ser Brāhmaṇa, y no de otro modo.

Verse 58

गायत्र्येव परं विष्णुर्गायत्र्येव परःशिवः । गायत्र्येव परोब्रह्मा गायत्र्येव त्रयी ततः

Sólo Gāyatrī es el supremo Viṣṇu; sólo Gāyatrī es el supremo Śiva. Sólo Gāyatrī es el supremo Brahmā; por ello, sólo Gāyatrī es la misma Tríada y el triple Veda.

Verse 59

देवत्रयं स भगवानंशुमाली दिवाकरः । सर्वेषां महसां राशिः कालकालप्रवर्तकः

Ese Sol bienaventurado—coronado de rayos, hacedor del día—es en verdad la tríada de los dioses. Es el tesoro de todos los esplendores y el regulador del tiempo y de sus ciclos.

Verse 60

अर्कमुद्दिश्य सततमस्मल्लोकनिवासिनः । श्रुतिं ह्युदाहरंतीमां सारासारविवेकिनः

Teniendo al Sol por objeto, los discernientes—capaces de distinguir lo esencial de lo no esencial—citan sin cesar, entre la gente de nuestro mundo, esta declaración védica.

Verse 61

एषो ह देवः प्रदिशोनु सर्वाः पूर्वो ह जातः स उ गर्भे अंतः । स एव जातः स जनिष्यमाणः प्रत्यङ्जानास्तिष्ठति सर्वतोमुखः

Este mismo Deva penetra todas las direcciones; nacido primero, está también dentro del seno. Él solo nace, y él es el que aún ha de nacer; vuelto hacia adentro, permanece con rostros por todas partes.

Verse 62

सदैवमुपतिष्ठेरन्सौरसूक्तैरतंद्रिताः । ये नमंत्यत्र ते विप्रा विप्रा भास्करसन्निभाः

Que siempre, sin negligencia, le rindan culto (al Sol) con los Saurasūktas. Los brāhmaṇas que aquí se inclinan se vuelven brāhmaṇas radiantes como Bhāskara, el Sol.

Verse 63

पुष्यार्केप्यथ हस्तार्के मूलार्केप्यथवा द्विज । उत्तरार्केऽथ यत्कार्यं तत्फलत्येव नान्यथा

Oh, dos veces nacido, ya sea en un día de Puṣya-Sol, de Hasta-Sol, de Mūla-Sol o de Uttara-Sol, cualquier rito emprendido entonces da fruto con certeza, y no de otro modo.

Verse 64

पौषे मास्यर्कदिवसे यः स्नात्वा भास्करोदये । दानहोमंजपंकुर्यादर्चामर्कस्य सुव्रत

Oh hombre de voto excelente: en el mes de Pauṣa, en el día sagrado del Sol, tras bañarte al amanecer de Bhāskara, quien haga caridad, ofrenda al fuego y japa, y adore al Sol, alcanza el mérito prometido.

Verse 65

श्रद्धावानेकभक्तश्च कामक्रोधविवर्जितः । सहाप्सरोभिर्द्युतिमान्स वसेदत्र भोगवान्

Quien es fiel, devoto con adoración de una sola intención y libre de deseo y de ira, mora aquí con resplandor radiante, gozando dichas divinas junto con las apsarās.

Verse 66

अयने विषुवे चापि षडशीतिमुखेषु वा । विष्णुपद्यां च ये दद्युर्महादानानि सुव्रताः

Aquellos votarios disciplinados que otorgan grandes dones en los solsticios, en los equinoccios, en la apertura de las ochenta y seis coyunturas sagradas, y también en Viṣṇupadī, son alabados como guardianes de nobles votos.

Verse 67

तिलाञ्जुह्वति साज्यांश्च ब्राह्मणान्भोजयंति च । पितॄनुद्दिश्य च श्राद्धं ये कुर्वंति विपश्चितः

Los sabios que ofrecen sésamo al fuego con ghee, que alimentan a los brāhmaṇas y que realizan el śrāddha dedicado a los antepasados: tales actos se sostienen como dharma colmado de mérito.

Verse 68

महापूजां च ये कुर्युर्महामंत्राञ्जपंति च । तेऽत्र वैकर्तने लोके विकर्तनसमप्रभा

Quienes realizan gran pūjā y recitan los mahāmantras, aquí, en el mundo resplandeciente de Vaikartana, brillan con un fulgor igual al de Vikartana, el Sol.

Verse 69

न दरिद्रा न च दुःखार्ता न व्याधि परिपीडिताः । संक्रमेष्वर्कभक्ता ये न विरूपा न दुर्भगाः

Quienes, en el tiempo de saṅkrānti, son devotos de Arka (el Sol), no caen en pobreza, no son heridos por la pena, ni atormentados por enfermedad; no son feos ni desdichados.

Verse 70

संक्रमेषु न यैर्दत्तं न स्नातं तीर्थवारिषु । विशेषहोमो न कृतः कपिलाज्याप्लुतैस्तिलैः

Aquellos que, en saṅkrānti, no dan limosna, no se bañan en las aguas de un tīrtha, ni realizan el homa especial con sésamo empapado en ghee de vaca kapilā—

Verse 71

ते दृश्यंते प्रतिद्वारं विहीन नयनाननाः । देहिदेहीति जल्पंतो देहिनः सपटच्चराः

Se les ve en cada puerta, privados de ojos y rostro, balbuceando: «¡Da, da!»—seres encarnados que vagan cubiertos de harapos y jirones.

Verse 72

समं कृष्णलकेनापि यो दद्यात्कांचनं कृती । सूर्यग्रहे कुरुक्षेत्रे स वसेदत्र पुण्यभाक्

Aunque sea sólo igual a la medida de una semilla negra, el hombre capaz que da oro en Kurukṣetra durante un eclipse solar, mora aquí como partícipe de gran mérito.

Verse 73

सर्वं गंगासमं तोयं सर्वे ब्रह्मसमा द्विजाः । सर्वं देयं स्वर्णसमं राहुग्रस्ते दिवाकरे

Cuando el hacedor del día (el Sol) es apresado por Rāhu, toda agua se vuelve igual al Gaṅgā, todos los brāhmaṇas iguales a Brahmā, y toda dádiva igual a ofrecer oro.

Verse 74

दत्तं जप्तं हुतं स्नातं यत्किंचित्सदनुष्ठितम् । भानूपरागे श्राद्धादि तद्धेतुर्ब्रध्न संनिधे

Todo lo que se realiza rectamente—dāna (caridad), japa (recitación), homa (oblación), el baño ritual, y ritos como el śrāddha—cuando ocurre durante un eclipse solar, en la presencia de Bradhna (el Sol) se vuelve supremamente eficaz.

Verse 75

रविवारे संक्रमश्चेदुपरागोऽथवाभवेत् । तदा यदर्जितं पुण्यं तदिहाक्षयमाप्यते

Si el día de Ravi (domingo) coincide con un saṃkrānti (tránsito solar) o con un eclipse, entonces el puṇya obtenido en ese tiempo se vuelve imperecedero, aquí mismo en esta vida.

Verse 76

भानुवारो यदा षष्ठ्यां सप्तम्यामथ जायते । तदा यत्सुकृतं कर्म कृतं तदिह भुज्यते

Cuando el domingo cae en la sexta o la séptima tithi lunar (ṣaṣṭhī o saptamī), el buen acto realizado entonces da su fruto para ser gozado aquí mismo.

Verse 77

हंसो भानुः सहस्रांशुस्तपनस्तापनो रवि । विकर्तनो विवस्वांश्च विश्वकर्मा विभावसुः

Haṃsa, Bhānu, Sahasrāṃśu, Tapana, Tāpana, Ravi; Vikartana, Vivasvān, Viśvakarmā y Vibhāvasu: éstos son nombres de Sūrya.

Verse 78

विश्वरूपो विश्वकर्ता मार्तंडो मिहिरोंऽशुमान् । आदित्यश्चोष्णगुः सूर्योऽर्यमा ब्रध्नो दिवाकरः

Viśvarūpa, Viśvakartā, Mārtaṇḍa, Mihira, Aṃśumān; Āditya, Uṣṇagu, Sūrya, Aryamā, Bradhna y Divākara: éstos son nombres del Sol.

Verse 79

द्वादशात्मा सप्तहयो भास्करो हस्करः खगः । सुरः प्रभाकरः श्रीमांल्लोकचक्षुर्ग्रहेश्वरः

Dvādaśātmā, Saptahaya, Bhāskara, Haskara, Khaga; Sura, Prabhākara, Śrīmān, Lokacakṣus y Graheśvara: éstos son los nombres sagrados del Sol.

Verse 80

त्रिलोकेशो लोकसाक्षीतमोरिः शाश्वतः शुचिः । गभस्तिहस्तस्तीव्रांशुस्तरणिः सुमहोरणिः

Trilokeśa, Lokasākṣin, Tamori, Śāśvata, Śuci; Gabhastihasta, Tīvrāṃśu, Taraṇi y Sumahoraṇi: éstos son los nombres sagrados del Sol.

Verse 81

द्युमणिर्हरिदश्वोर्को भानुमान्भयनाशनः । छन्दोश्वो वेदवेद्यश्च भास्वान्पूषा वृषाकपिः

Dyumaṇi, Haridaśva, Arka, Bhānumān, Bhayanāśana; Chandōśva, Vedavedya, Bhāsvān, Pūṣā y Vṛṣākapi: éstos son los nombres sagrados del Sol.

Verse 82

एकचक्ररथो मित्रो मंदेहारिस्तमिस्रहा । दैत्यहा पापहर्ता च धर्मोधर्म प्रकाशकः

Ekacakraratha, Mitra, vencedor de los Mandeha, destructor de la oscuridad; matador de daityas, removedor del pecado y revelador del dharma y del adharma: éstos son los nombres del Sol.

Verse 83

हेलिकश्चित्रभानुश्च कलिघ्नस्तार्क्ष्यवाहनः । दिक्पतिः पद्मिनीनाथः कुशेशयकरो हरिः

Helika, Citrabhānu, destructor de Kali, aquel cuyo vehículo es Tārkṣya; señor de las direcciones, señor de los bosques de lotos, creador del loto kuśeśaya, Hari: éstos son los nombres del Sol.

Verse 84

घर्मरश्मिर्दुर्निरीक्ष्यश्चंडांशुः कश्यपात्मजः । एभिः सप्ततिसंख्याकैः पुण्यैः सूर्यस्य नामभिः

Gharmaraśmi, Durnirīkṣya, Caṇḍāṃśu y Kaśyapātmaja: con estos nombres meritorios de Sūrya, setenta en número, se le alaba.

Verse 85

प्रणवादि चतुर्थ्यंतैर्नमस्कार समन्वितैः । प्रत्येकमुच्चरन्नाम दृष्ट्वादृष्ट्वा दिवाकरम्

Comenzando con Oṁ y terminando con el dativo (—āya), unido a gestos de reverente salutación, recítese cada Nombre uno por uno, mirando una y otra vez al Sol, el Hacedor del día.

Verse 86

विगृह्य पाणियुग्मेन ताम्रपात्रं सुनिर्मलम् । जानुभ्यामवनिं गत्वा परिपूर्य जलेन च

Tomando con ambas manos un recipiente de cobre muy limpio, y descendiendo al suelo sobre las rodillas, debe llenarlo por completo con agua.

Verse 87

करवीरादि कुसुमै रक्तचंदनमिश्रितैः । दूर्वांकुरैरक्षतैश्च निक्षिप्तैः पात्रमध्यतः

Con flores como el karavīra (adelfa), mezcladas con sándalo rojo, y con brotes de dūrvā y granos de arroz enteros, colocados en el centro del recipiente—

Verse 88

दद्यादर्घ्यमनर्घ्याय सवित्रे ध्यानपूर्वकम् । उपमौलि समानीय तत्पात्रं नान्यदृङ्मनाः

Debe ofrecerse arghya—de valor inestimable—a Savitṛ, tras la meditación; elevando ese recipiente hasta la coronilla, con la mirada y la mente fijas en nada más.

Verse 89

प्रतिमंत्रं नमस्कुर्यादुदयास्तमये रविम् । अनया नामसप्तत्या महामंत्ररहस्यया

Con cada mantra, inclínese ante Ravi al amanecer y al ocaso; por medio de este conjunto de setenta Nombres, el secreto del gran mantra.

Verse 90

एवं कुर्वन्नरो जातु न दरिद्रो न दुःखभाक् । व्याधिभिर्मुच्यते घोरैरपिजन्मांतरार्जितैः

Quien así obra jamás es pobre ni portador de aflicción; queda libre de terribles enfermedades, aun de las adquiridas en nacimientos anteriores.

Verse 91

विनौषधैर्विना वैद्यैर्विनापथ्यपरिग्रहैः । कालेन निधनं प्राप्तः सूर्यलोके महीयते

Sin medicinas, sin médicos y sin adoptar regímenes de dieta, al llegar la muerte a su debido tiempo, es honrado en el mundo del Sol.

Verse 92

इत्येकदेशः कथितो भानुलोकस्य सत्तम । महातेजोनिधेरस्य कोविशेषमवैत्यहो

Así, oh el mejor de los virtuosos, sólo una pequeña parte del reino de Bhānu ha sido narrada. ¿Quién, en verdad, puede comprender plenamente la grandeza de este tesoro de inmensa luz?

Verse 93

स्वकर्णविषयीकुर्वन्नितिपुण्यकथामिमाम् । क्षणादालोकयांचक्रे महेंद्रस्य महापुरीम्

Habiendo hecho de este relato meritorio objeto de su oído, en un instante contempló la gran ciudad de Mahendra (Indra).

Verse 94

अगस्तिरुवाच । श्रुत्वा सौरीं कथमेतामप्सरोलोकसंयुताम् । न दरिद्रो भवेत्क्वापि नाधर्मेषु प्रवर्तते

Agastya dijo: Al oír este relato sagrado de Saurī, unido al mundo de las Apsaras, uno no cae jamás en pobreza en lugar alguno, ni se inclina a actos de adharma.

Verse 95

ब्राह्मणैः सततं श्राव्यमिदमाख्यानमुत्तमम् । वेदपाठेन यत्पुण्यं तत्पुण्यफलदायकम्

Este excelente relato sagrado debe ser siempre recitado y escuchado por los brāhmaṇas. Concede el mismo fruto de mérito que nace de la recitación de los Vedas.

Verse 96

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शृण्वंतोऽध्यायमुत्तमम् । पातकानि विसृज्येह गतिं यास्यंत्यनुत्तमाम्

Los brāhmaṇas, kṣatriyas y vaiśyas que escuchan este excelente capítulo abandonan aquí mismo sus pecados y alcanzan un destino espiritual insuperable.