Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 56

Devanagari script

सामर्थ्यं प्राप चात्युच्चैरन्यद्भुवनसर्जने । किं किं न दद्याद्गायत्री सम्यगेवमुपासिता

Transliteration

sāmarthyaṃ prāpa cātyuccairanyadbhuvanasarjane | kiṃ kiṃ na dadyādgāyatrī samyagevamupāsitā

Translation

Alcanzó una capacidad sumamente excelsa, incluso para crear otros mundos. ¿Qué, en verdad, no otorgaría Gāyatrī cuando es adorada correctamente de este modo?

Word by Word

• सामर्थ्यम्: power/capacity
• सामर्थ्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सामर्थ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन

• प्राप: attained/obtained
• प्राप: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/परोक्ष), प्रथमपुरुष, एकवचन; धातु: आप्, उपसर्ग: प्र

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• अति-उच्चैः: very highly/exceedingly
• अति-उच्चैः: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अति (अव्यय) + उच्चैः (अव्यय)
• Form: अव्ययीभाव-समास; क्रियाविशेषण (adverb)

• अन्यत्: another/other
• अन्यत्: Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण

• भुवन-सर्जने: in the creation of worlds
• भुवन-सर्जने: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भुवन + सर्जन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भुवनस्य सर्जने)

• किम्: what
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; प्रश्न/अनिश्चितार्थ

• किम्: what (indeed)
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; पुनरुक्ति (emphatic repetition)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात (negation particle)

• दद्यात्: would give
• दद्यात्: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/संभावना-आज्ञा), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• गायत्री: Gāyatrī
• गायत्री: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गायत्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण (adverb)

• एवम्: thus/in this way
• एवम्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण (adverb), प्रकारवाचक

• उपासिता: worshipped/served
• उपासिता: Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
• Type: Verb
• Root: उप-आस् (धातु)
• Form: कृत्-प्रत्यय: क्त (Past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोग; धातु: आस्, उपसर्ग: उप

Speaker

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context: Skanda to Agastya)

Characters & Entities

• Gāyatrī
• Bhuvana-sṛṣṭi (creation of worlds)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Proper, disciplined worship of Gāyatrī is portrayed as supremely fruitful, granting even extraordinary spiritual capacities.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Within Kāśīkhaṇḍa’s sacred geography, the emphasis here is primarily on the mantra’s greatness rather than a named tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

It implies correct upāsanā (proper worship/practice) of Gāyatrī, though details are not specified in this verse.