Adhyaya 21

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । श्रुतं मे विविधाश्चर्यं त्वत्प्रसादाद्द्विजोत्तम । भूयश्च श्रोतुमिच्छामि तन्मे कथय सुव्रत

Yudhiṣṭhira dijo: «Por tu gracia, oh el mejor de los brahmanes, he oído muchas maravillas. Deseo oír más; por ello, cuéntamelo, oh de excelente voto».

Verse 2

कथमेषा नदी पुण्या सर्वनदीषु चोत्तमा । नर्मदा नाम विख्याता भूयो मे कथयानघ

«¿Cómo es que este río es tan sagrado y el primero entre todos los ríos, el célebre con el nombre de “Narmadā”? Oh sin mancha, dímelo de nuevo con mayor detalle».

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । नर्मदा सरितां श्रेष्ठा सर्वपापप्रणाशिनी । तारयेत्सर्वभूतानि स्थावराणि चराणि च

Śrī Mārkaṇḍeya dijo: «Narmadā es la mejor de los ríos, destructora de todos los pecados. Ella hace cruzar a todos los seres, tanto a los inmóviles como a los móviles».

Verse 4

नर्मदायास्तु माहात्म्यं यत्पूर्वेण मया श्रुतम् । तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमना नृप

«La grandeza de Narmadā, tal como la oí en tiempos antiguos, te la declararé ahora. Escucha con la mente unificada, oh rey».

Verse 5

गङ्गा कनखले पुण्या कुरुक्षेत्रे सरस्वती । ग्रामे वा यदि वारण्ये पुण्या सर्वत्र नर्मदा

El Gaṅgā es sagrado en Kanakhala; Sarasvatī es sagrada en Kurukṣetra. Pero, sea en aldea o en bosque, Narmadā es sagrada en todas partes.

Verse 6

त्रिभिः सारस्वतं तोयं सप्ताहेन तु यामुनम् । सद्यः पुनाति गाङ्गेयं दर्शनादेव नार्मदम्

El agua de Sarasvatī purifica en tres días, y la de Yamunā en siete. La de Gaṅgā purifica al instante; pero Narmadā purifica con solo ser contemplada.

Verse 7

कलिङ्गदेशात्पश्चार्धे पर्वतेऽमरकण्टके । पुण्या च त्रिषु लोकेषु रमणीया पदे पदे

Al occidente de la tierra de Kaliṅga se alza el monte llamado Amarakantaka. Allí ella es sagrada en los tres mundos y deleitosa a cada paso.

Verse 8

तत्र देवाश्च गन्धर्वा ऋषयश्च तपोधनाः । तपस्तप्त्वा महाराज सिद्धिं परमिकां गताः

Allí, los dioses y los gandharvas, y los sabios ricos en austeridad, practicaron penitencia; y, tras ello, oh gran rey, alcanzaron la perfección suprema.

Verse 9

तत्र स्नात्वा नरो राजन्नियमस्थो जितेन्द्रियः । उपोष्य रजनीमेकां कुलानां तारयेच्छतम्

Tras bañarse allí, un hombre—oh rey—firme en sus votos y con los sentidos dominados, ayunando una sola noche, liberaría a cien generaciones de su linaje.

Verse 10

सिद्धिक्षेत्रं परं तात पर्वतो ह्यमरंकटः । सर्वदेवाश्रितो यस्मादृषिभिः परिसेवितः

Ese monte Amarakantaka, querido, es un supremo kṣetra de siddhi; pues en él se refugian todos los devas y es devotamente servido por los ṛṣis.

Verse 11

सिद्धविद्याधरा भूतगन्धर्वाः स्थानमुत्तमम् । दृश्यादृश्याश्च राजेन्द्र सेवन्ते सिद्धिकाङ्क्षिणः

Los Siddhas, los Vidyādharas, los Bhūtas y los Gandharvas lo consideran una morada excelente. Seres visibles e invisibles, oh señor de reyes, acuden allí, anhelando siddhi.

Verse 12

अहं च परमं स्थानं ततः प्रभृति संश्रितः । अत्र प्रणवरूपो वै स्थाने तिष्ठत्युमापतिः

Y yo también, desde entonces, me he acogido a esta morada suprema. Aquí mismo, en este lugar, Umāpati (Śiva) permanece establecido en la forma del sagrado Praṇava, el Oṃ.

Verse 13

श्रीकण्ठः सगणः सर्वभूतसङ्घैर्निषेवितः । अस्माद्गिरिवराद्भूप वक्ष्ये तीर्थस्य विस्तरम्

Śrīkaṇṭha (Śiva), junto con sus gaṇas, es atendido por multitudes de seres. Oh Rey, desde esta excelsa montaña expondré la plena extensión del sagrado tīrtha.

Verse 14

यानि सन्तीह तीर्थानि पुण्यानि नृपसत्तम । यानि यानीह तीर्थानि नर्मदायास्तटद्वये

Cualesquiera tīrthas que aquí se hallen—santos y otorgadores de puṇya, oh el mejor de los reyes—cualesquiera tīrthas que aquí existan en ambas riberas de la Narmadā…

Verse 15

न तेषां विस्तरं वक्तुं शक्तो ब्रह्मापि भूपते । योजनानां शतं साग्रं श्रूयते सरिदुत्तमा

¡Oh rey!, ni siquiera Brahmā es capaz de describir por completo su inmensidad. Se dice que la más excelsa de las riberas se extiende por poco más de cien yojanas.

Verse 16

विस्तरेण तु राजेन्द्र अर्धयोजनमायता । षष्टितीर्थसहस्राणि षष्टिकोट्यस्तथैव च

Pero en anchura, oh señor de reyes, alcanza media yojana. Hay sesenta mil tīrthas, y asimismo sesenta crores también.

Verse 17

पर्वतादुदधिं यावदुभे कूले न संशयः

Desde las montañas hasta el océano, en ambas riberas, sin duda alguna.

Verse 18

सप्तषष्टिसहस्राणि सप्तषष्टिशतानि च । सप्तषष्टिस्तथा कोट्यो वायुस्तीर्थानि चाब्रवीत्

Sesenta y siete mil, y también sesenta y siete centenas; y asimismo sesenta y siete crores: así Vāyu declaró los tīrthas.

Verse 19

परं कृतयुगे तानि यान्ति प्रत्यक्षतां नृप । पश्यन्ति मानवाः सर्वे सततं धर्मबुद्धयः

Pero en el Kṛta Yuga, oh rey, esos (tīrthas) se vuelven manifiestos a la vista. Todos los hombres, siempre de mente asentada en el dharma, los contemplan sin cesar.

Verse 20

यथायथा कलिर्घोरो वर्तते दारुणो नृप । तथातथाल्पतां यान्ति हीनसत्त्वा यतो नराः

A medida que avanza el terrible Kali-yuga en su dureza, oh Rey, así también los hombres—porque decae su fuerza interior—caen en una creciente pequeñez de capacidad y mérito.

Verse 21

अध्याय

Capítulo (Adhyāya).

Verse 22

श्रेष्ठं दारुवनं तत्र चरुकासंगमः शुभः । उत्तरे नर्मदायास्तु चरुकेश्वरमुत्तमम्

Allí se halla el excelentísimo Daruvana y la auspiciosa confluencia llamada Carukā-saṅgama. En la ribera norte del Narmadā se alza el santuario supremamente excelso de Carukeśvara.

Verse 23

दारुकेश्वरतीर्थं च व्यतीपातेश्वरं तथा । पातालेश्वरतीर्थं च कोटियज्ञं तथैव च

También están allí el tīrtha de Dārukeśvara y, asimismo, Vyatīpāteśvara; el tīrtha de Pātāleśvara, y también el lugar sagrado llamado Koṭiyajña.

Verse 24

इति चैवोत्तरे कूले रेवाया नृपसत्तम । अमरेश्वरपार्श्वे च लिङ्गान्यष्टोत्तरं शतम्

Así pues, en la ribera norte del Revā, oh el mejor de los reyes, cerca de Amareśvara hay ciento ocho (108) liṅgas de Śiva.

Verse 25

वरुणेश्वरमुख्यानि सर्वपापहराणि च

Entre ellos, el principal es Varuṇeśvara; y todos estos santuarios destruyen todo pecado.

Verse 26

मान्धातृपुरपार्श्वे च सिद्धेश्वरयमेश्वरौ । ओङ्कारात्पूर्वभागे च केदारं तीर्थमुत्तमम्

Cerca de la ciudad de Māndhātṛ están (los santuarios de) Siddheśvara y Yameśvara. Y al oriente de Oṅkāra se halla el excelente tīrtha llamado Kedāra.

Verse 27

तत्समीपे महाराज स्वर्गद्वारमघापहम् । नाम्ना ब्रह्मेश्वरं पुण्यं सप्तसारस्वतं पुरः

Cerca de ese lugar, oh gran rey, está Svargadvāra, removedor del pecado; y un santo santuario llamado Brahmeśvara; y delante (cerca) está Saptasārasvata.

Verse 28

रुद्राष्टकं च सावित्रं सोमतीर्थं तथैव च । एतानि दक्षिणे तीरे रेवाया भरतर्षभ

Rudrāṣṭaka, Sāvitra y asimismo Soma-tīrtha: éstos están en la ribera meridional de la Revā, oh toro entre los Bhāratas.

Verse 29

अस्मिंस्तु पर्वते तात रुद्राणां कोटयः स्थिताः । स्नानैस्तुष्टिर्भवेत्तेषां गन्धमाल्यानुलेपनैः

En este monte, querido, moran crores de Rudras. Se complacen con los baños (aquí) y con ofrendas de fragancias, guirnaldas y ungüentos.

Verse 30

प्रीतास्तेऽपि भवन्त्यत्र रुद्रा राजन्न संशयः । जपेन पापसंशुद्धिर्ध्यानेनानन्त्यमश्नुते

Aquí también los Rudras se complacen, oh rey—sin duda alguna. Por el japa uno se purifica del pecado, y por la meditación alcanza lo Infinito.

Verse 31

दानेन भोगानाप्नोति इत्येवं शङ्करोऽब्रवीत् । पर्वतात्पश्चिमे देशे स्वयं देवो महेश्वरः । स्थितः प्रणवरूपोऽसौ जगदादिः सनातनः

«Por el dāna (caridad) se obtienen los gozos»—así declaró Śaṅkara. Y al occidente del monte mora el propio Señor Maheśvara, establecido en la forma del Praṇava (Oṃ), origen primordial y eterno del mundo.

Verse 32

तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः । पितृकार्यं प्रकुर्वीत विधिदृष्टेन कर्मणा

Habiéndose bañado allí y quedado puro, siendo brahmacārī y dueño de los sentidos, debe realizar los ritos para los antepasados conforme al acto prescrito por la ordenanza sagrada.

Verse 33

तिलोदकेन तत्रैव तर्पयेत्पितृदेवताः । आ सप्तमं कुलं तस्य स्वर्गे मोदति पाण्डव

Allí mismo, con agua mezclada con sésamo, debe saciar a las deidades ancestrales mediante libaciones. Hasta la séptima generación de su linaje se regocija en el cielo, oh Pāṇḍava.

Verse 34

आत्मना सह भोगांश्च विविधान् लभते सुखी । षष्टिवर्षसहस्राणि क्रीडते सुरपूजितः

Feliz alcanza diversos gozos acordes a su propio mérito; y, honrado por los devas, se recrea en el cielo durante sesenta mil años.

Verse 35

मोदते सुचिरं कालं पितृपूजाफलधितः । ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो जायते विमले कुले

Dotado del fruto de honrar a los antepasados, se regocija por largo tiempo. Luego, cuando se agota su mérito celestial y cae del cielo, nace en una familia sin mancha, noble y pura.

Verse 36

धनवान्दानशीलश्च नीरोगो लोकपूजितः । पुनः स्मरति तत्तीर्थं गमनं कुरुते पुनः

Se vuelve rico, inclinado a la caridad, libre de enfermedad y honrado por la gente. De nuevo recuerda aquel sagrado tīrtha, y de nuevo emprende el viaje hacia él.

Verse 37

द्वितीये जन्मनि भवेद्ध्रदस्यानुचरोत्कटः । तथैव ब्रह्मचर्येण सोपवासो जितेन्द्रियः

En un segundo nacimiento llega a ser un formidable servidor del lago (tīrtha). Asimismo vive en brahmacarya: ayunando y con los sentidos dominados.

Verse 38

सर्वहिंसानिवृत्तस्तु लभते फलमुत्तमम् । एवं धर्मसमाचारो यस्तु प्राणान्परित्यजेत्

Pero quien se aparta de toda violencia alcanza el fruto supremo. Y quien, viviendo conforme a tal dharma, entrega su vida—

Verse 39

तस्य पुण्यफलं यद्वै तन्निबोध नराधिप । शतं वर्षसहस्राणि स्वर्गे मोदति पाण्डव

Ahora comprende el fruto de su mérito, oh rey: durante cien mil años se regocija en el cielo, oh Pāṇḍava.

Verse 40

अप्सरोगणसंकीर्णे दिव्यशब्दानुनादिते । दिव्यगन्धानुलिप्ताङ्गो दिव्यालङ्कारभूषितः

En aquel cielo colmado de huestes de Apsarās y resonante de sonidos celestiales, su cuerpo es ungido con fragancias divinas y adornado con ornamentos del cielo.

Verse 41

क्रीडते दैवतैः सार्द्धं सिद्धगन्धर्वसंस्तुतः । ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो राजा भवति वीर्यवान्

Juega junto con los dioses, alabado por Siddhas y Gandharvas. Luego, al caer del cielo cuando se agota su mérito, llega a ser un rey poderoso y valeroso.

Verse 42

हस्त्यश्वरथयानैश्च धर्मज्ञः शास्त्रतत्परः । गृहे स्तम्भशताकीर्णे सौवर्णे रजतान्विते

Llega a ser conocedor del dharma, entregado a los śāstras, provisto de monturas de elefantes, caballos y carros. Habita una mansión colmada de cien columnas, adornada con oro e incrustada de plata.

Verse 43

सप्ताष्टभूमिसुद्वारे दासीदाससमाकुले । मत्तमातङ्गनिःश्वासैर्वाजिहेषितनादितैः

Con espléndidas puertas que se alzan por siete u ocho pisos, atestado de doncellas y servidores, resuena con los resoplidos de elefantes embriagados y con los relinchos de los caballos.

Verse 44

क्षुभ्यते तस्य तद्द्वारमिन्द्रस्य भुवनं यथा । राजराजेश्वरः श्रीमान्सर्वस्त्रीजनवल्लभः

Su misma puerta hierve de bullicio, como el mundo de Indra. Llega a ser un señor resplandeciente entre reyes, amado por todas las mujeres.

Verse 45

तस्मिन्गृहे वसित्वा तु क्रीडाभोगसमन्वितः । जीवेद्वर्षशतं साग्रं सर्वव्याधिविवर्जितः

Morando en aquella casa, colmado de juegos y deleites, vive cien años completos y aún más, libre de toda enfermedad.

Verse 46

एवं तेषां भवेत्सर्वं ये मृता ह्यमरेश्वरे । अग्निप्रवेशं यः कुर्याद्भक्त्या ह्यमरकण्टके

Así acontece todo esto a quienes mueren en Amareśvara. Y quien, con devoción, entre en el fuego en Amarakantaka—

Verse 47

स मृतः स्वर्गमाप्नोति यास्यते परमां गतिम् । स्नानं दानं जपो होमः शुभं वा यदि वाशुभम्

Muriendo así, alcanza el cielo y avanza hacia el estado supremo. Baño ritual, caridad, japa y homa—ya se hagan con intención auspiciosa o aun de otro modo—

Verse 48

पुराणे श्रूयते राजन्सर्वं कोटिगुणं भवेत् । तस्यास्तीरे तु ये वृक्षाः पतिताः कालपर्यये

Se oye en los Purāṇas, oh Rey, que todo se multiplica por un crore. Incluso los árboles de su ribera que caen cuando el tiempo cumple su término—

Verse 49

नर्मदातोयसंस्पृष्टास्ते यान्ति परमां गतिम् । अनिवृत्तिका गतिस्तस्य पवनस्याम्बरे यथा

Tocados por las aguas de la Narmadā, van al supremo destino. Su marcha no retorna—como el viento que se mueve por el cielo.

Verse 50

पतनं कुरुते यस्तु तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । कन्यास्त्रीणि सहस्राणि पाताले भोगभागिनः

Mas, oh señor de los hombres, quien incurre en caída moral en ese sagrado vado: miles de doncellas en el mundo subterráneo se vuelven partícipes de sus deleites.

Verse 51

तिष्ठन्ति भवने तस्य प्रेषणे प्रार्थयन्ति च । दिव्यभोगैः सुसम्पन्नः क्रीडते कालम्

Permanecen en su palacio, aguardan su mandato y también le suplican. Colmado de goces divinos, pasa el tiempo en deleite.

Verse 52

पृथिव्यां ह्यासमुद्रायां तादृशो नैव जायते । यादृशोऽयं नरश्रेष्ठ पर्वतोऽमरकण्टकः

Oh el mejor de los hombres, en esta tierra—con sus océanos—no nace montaña alguna como ésta: el maravilloso Amarakanṭaka.

Verse 53

तत्र तीर्थं तु विज्ञेयं पर्वतस्यानु पश्चिमे । ह्रदो जालेश्वरो नाम त्रिषु लोकेषु विश्रुतः

Allí, al oeste de la montaña, debe conocerse un santo tīrtha: un lago llamado Jāleśvara, célebre en los tres mundos.

Verse 54

तत्र पिण्डप्रदानेन सन्ध्योपासनकेन तु । पितरो द्वादशाब्दानि तर्पितास्तु भवन्ति वै

Allí, mediante la ofrenda de piṇḍas y la práctica del culto del sagrado sandhyā, los antepasados quedan en verdad satisfechos durante doce años.

Verse 55

दक्षिणे नर्मदातीरे कपिला तु महानदी । सरलार्जुनसंछन्ना खदिरैरुपशोभिता

En la ribera meridional del Narmadā se halla el gran río Kapilā, cubierto de árboles sarala y arjuna, y hermoseado por los khadira.

Verse 56

माधवीसल्लकीभिश्च वल्लीभिश्चाप्यलंकृता । श्वापदैर्गर्जमानैश्च गोमायुवानरादिभिः

Está adornado con enredaderas de mādhavī y sallakī y con muchas lianas; y resuena con los bramidos de las fieras—chacales, monos y otros.

Verse 57

पक्षिजातिविशेषैश्च नित्यं प्रमुदिता नृप । साग्रं कोटिशतं तत्र ऋषीणामिति शुश्रुम

Oh rey, siempre se regocija con diversas especies de aves; y hemos oído que allí hay más de cien koṭis de ṛṣis.

Verse 58

तपस्तप्त्वा गतं मोक्षं येषां जन्म न चागमः । येन तत्र तपस्तप्तं कपिलेन महात्मना

Tras practicar austeridades, alcanzaron la mokṣa y para ellos no hubo retorno al nacimiento. Allí mismo el magnánimo Kapila realizó sus austeridades.

Verse 59

तत्र तच्चाभवत्तीर्थं पुण्यं सिद्धनिषेवितम् । येन सा कापिलैस्तात सेविता ऋषिभिः पुरा

Allí, aquel lugar se convirtió en un tīrtha sagrado—meritorio y frecuentado por siddhas—porque en tiempos antiguos fue visitado por los sabios de Kapila, oh querido, y por otros ṛṣis.

Verse 60

तेन सा कपिला नाम गीता पापक्षयंकरी । तत्र कोटिशतं साग्रं तीर्थानाममरेश्वरे

Por ello se la canta como “Kapilā”, destructora de los pecados. Allí, en Amareśvara, hay más de cien koṭis de tīrthas.

Verse 61

अहोरात्रोषितो भूत्वा मुच्यते सर्वकिल्बिषैः । दानं च विधिवद्दत्त्वा यथाशक्त्या द्विजोत्तमे

Quien permanece allí un día y una noche queda libre de toda culpa. Y habiendo dado dāna correctamente, según la propia capacidad, a un excelente brāhmaṇa—

Verse 62

ईश्वरानुग्रहात्सर्वं तत्र कोटिगुणं भवेत् । यस्मादनक्षरं रूपं प्रणवस्येह भारत

Por la gracia del Señor, todo lo que allí se hace se multiplica por un koṭi, oh Bhārata; pues en ese lugar está presente la forma imperecedera del Praṇava, el Oṃ.

Verse 63

शिवस्वरूपस्य ततः कृतमात्राक्षरं भवेत् । तिर्यञ्चः पशवश्चैव वृक्षा गुल्मलतादयः

Por ello, incluso la mera pronunciación de una sola sílaba (del Praṇava) se vuelve comunión con la propia naturaleza de Śiva. Aun las aves y las bestias, y también los árboles, arbustos y enredaderas, y los demás, son elevados allí.

Verse 64

तेऽपि तत्र क्षयं याताः स्वर्गं यान्ति न संशयः । विशल्या तत्र या प्रोक्ता तत्रैव तु महानदी

Aun ellos, al hallar allí su fin, van al cielo, sin duda. Y allí mismo está el lugar llamado Viśalyā, junto a ese gran río.

Verse 65

स्नात्वा दत्त्वा यथान्यायं तत्रापि सुकृती भवेत् । तत्र देवगणाः सर्वे सकिन्नरमहोरगाः

Habiéndose bañado y habiendo dado ofrendas allí conforme a la norma justa, uno se vuelve meritorio. Allí están presentes todas las huestes de los dioses, junto con los Kinnaras y las grandes serpientes.

Verse 66

यक्षराक्षसगन्धर्वा ऋषयश्च तपोधनाः । सर्वे समागतास्तां वै पश्यन्ति ह्यमरेश्वरे

Yakṣas, Rākṣasas, Gandharvas y los ṛṣis ricos en austeridad: todos se congregan y contemplan aquel lugar sagrado en Amareśvara.

Verse 67

तैश्च सर्वैः समागम्य वन्दितौ तौ शुभौ कटौ । पुरा युगे महाघोरे सर्वलोकभयंकरे

Y cuando todos ellos se hubieron reunido, aquellas dos riberas auspiciosas fueron veneradas. En una era antigua, sumamente terrible y temible para todos los mundos, (quedó establecida esta grandeza).

Verse 68

नर्मदायाः सुतस्तत्र सशल्यो विशलीकृतः । सर्वदेवैश्च ऋषिभिर्विशल्या तेन सा स्मृता

Allí, el hijo de Narmadā, que tenía clavada una punta de flecha, fue hecho “sin flecha”, sanado. Por eso, por todos los dioses y los ṛṣis, ella/ese lugar es recordado como Viśalyā.

Verse 69

युधिष्ठिर उवाच । उत्पन्ना तु कथं तात विशल्या कपिला कथम् । कथं वा नर्मदापुत्रः शल्ययुक्तोऽभवन्मुने

Yudhiṣṭhira dijo: ¿Cómo surgió, venerable señor, Viśalyā? ¿Y cómo llegó a ser (la vaca) Kapilā? ¿Y cómo, oh sabio, el hijo de Narmadā quedó con una punta de flecha incrustada?

Verse 70

आश्चर्यभूतं लोकस्य श्रोतुमिच्छामि सुव्रत

Deseo escuchar este relato, maravilla para el mundo, oh tú de excelentes votos.

Verse 71

श्रीमार्कण्डेय उवाच । पुरा दाक्षायणी नाम सहिता शूलपाणिना । क्रीडित्वा नर्मदातोये परया च मुदा नृप

Dijo el venerable Mārkaṇḍeya: Antaño, Dākṣāyaṇī, junto con Śūlapāṇi (Śiva), jugó en las aguas del Narmadā con suprema dicha, oh rey.

Verse 72

जलादुत्तीर्य सहसा वस्त्रमन्यत्समाहरत् । देव्यास्तु स्नानवस्त्रं तत्पीडितं लीलया नृप

Oh rey, al salir de pronto del agua, tomó al instante otra vestidura; y el paño de baño de la Diosa fue retorcido juguetonamente.

Verse 73

सहितानुचरीभिस्तु इन्द्रायुधनिभं भृशम् । तस्मिन्निष्पीड्यमाने तु वारि यन्निःसृतं तदा

Y con sus doncellas asistentes lo estrujó con fuerza, resplandeciente como el arco de Indra; y entonces se vio el agua que de él manaba.

Verse 74

तस्मादियं सरिज्जज्ञे कपिलाख्या महानदी । संयोगादङ्गरागस्य वस्त्रोद्यत्कपिलं जलम्

De ello nació este río, el gran río llamado Kapilā. Por la mezcla del ungüento del cuerpo y la tela, el agua tomó un tono leonado.

Verse 75

गलितं तेन कपिला वर्णतो नामतोऽभवत् । तथा गन्धरसैर्युक्तं नानापुष्पैस्तु वासितम्

Así, al fluir, se volvió “Kapilā”, tanto por su color como por su nombre. También estaba dotada de fragancia y esencia, perfumada por muchas clases de flores.

Verse 76

नानावर्णारुणं शुभ्रं वस्त्राद्यद्वारि निःसृतम् । पीड्यमानं करैः शुभ्रैस्तैस्तु पल्लवकोमलैः

El agua que salió del paño apareció con muchos matices—rojiza y resplandeciente. Era escurrida por manos claras, tiernas como brotes nuevos.

Verse 77

कपिलं जलमिश्रैस्तु तस्मादेषा सरिद्वरा । कपिला चोच्यते तज्ज्ञैः पुराणार्थविशारदैः

Por ello, porque sus aguas estaban mezcladas con un tinte leonino, este excelso río es llamado “Kapilā” por los conocedores, versados en el sentido de los Purāṇas.

Verse 78

एषा वै वस्त्रसम्भूता नर्मदातोयसम्भवा । महापुण्यतमा ज्ञेया कपिला सरिदुत्तमा

Esta Kapilā, en verdad, surgió de un paño y nació de las aguas de la Narmadā. Sábela como la más meritoria: Kapilā, la más excelente de los ríos.