Adhyaya 21

Verse 1

शौनक उवाच । कथयस्व मुने सूत सर्वमासोत्तमस्य च । कार्तिकस्य विधिं सम्यङ्नियमान्वक्तुमर्हसि

Śaunaka dijo: Oh Sūta, oh sabio, relata por completo el rito correcto y las observancias disciplinadas de Kārttika, el mejor de todos los meses.

Verse 2

सूत उवाच । आश्विनस्य द्विजश्रेष्ठ पौर्णमास्यां समाहितः । कार्तिकस्य व्रतं कुर्याद्यावदुद्बोधिनी भवेत्

Sūta dijo: Oh el mejor de los nacidos dos veces, con la mente recogida, debe emprenderse el voto de Kārttika desde la luna llena de Āśvina y continuarlo hasta que llegue el día llamado Udbodhinī.

Verse 3

दिवा विप्र नरः कुर्यान्मलमूत्रमुदङ्मुखः । भवेन्मौनी च सर्वज्ञ रात्रौ चेद्दक्षिणामुखः

Oh brāhmaṇa, de día el hombre debe evacuar y orinar mirando al norte; y de noche, si lo hace mirando al sur, se vuelve silencioso y omnisciente.

Verse 4

पथ्यंभसि च गोष्ठेषु श्मशाने वल्मिके द्विज । कुर्यादुत्सर्जनं नैव व्रती मूत्रपुरीषयोः

Oh nacido dos veces, quien observa un voto nunca debe aliviarse—ni orina ni heces—en agua potable y pura, en establos de vacas, en un crematorio, ni sobre un hormiguero.

Verse 5

अत्युत्तमेषु स्थानेषु मलमूत्रं न कारयेत् । शुद्धां मृदं गृहीत्वाथ वामं प्रक्षालयेत्करम्

En los lugares más excelentes y sagrados no debe expulsarse heces ni orina. Tomando tierra limpia (para la purificación), debe luego lavarse la mano izquierda.

Verse 6

अद्भिर्मृदापि शुद्ध्यर्थं पूर्वं विंशतिसंख्यया । एका लिंगे गुदे पंच तथा वामकरे दश

Para la purificación, primero debe limpiarse con agua y también con tierra (arcilla), en número de veinte aplicaciones: una en el órgano genital, cinco en el ano y diez en la mano izquierda.

Verse 7

उभयोर्दश दातव्या पादयोश्च त्रिभिस्त्रिभिः । मुखशुद्धिं ततः कुर्य्यात्संकल्पं स्नपनस्य च

Deben darse diez a ambas manos; y a los pies, tres y tres. Luego debe limpiarse la boca, y después hacer el saṅkalpa para el rito del baño.

Verse 8

हृदि दामोदरं ध्यात्वा इमं मंत्रं ततो वदेत् । कार्तिकेहं करिष्यामि प्रातःस्नानं जनार्द्दन

Meditando a Dāmodara en el corazón, debe entonces recitar este mantra: «Oh Janārdana, en el mes de Kārtika realizaré el baño de la madrugada».

Verse 9

दामोदरस्य प्रीत्यर्थं राधया पापनाशनं । नमः पंकजनाभाय श्रीकृष्णजलशायिने

Para el agrado de Dāmodara, y con Rādhā como destructora de los pecados: salutaciones al de Ombligo de Loto, a Śrī Kṛṣṇa que reposa sobre las aguas.

Verse 10

नमस्ते राधया सार्द्धं गृहाणार्घं प्रसीद मे । स्नानं कुर्य्यात्ततो विप्र तिलकं तु यथाविधि

Saludaciones a Ti, junto con Rādhā. Acepta este arghya y sé propicio conmigo. Luego, oh brāhmaṇa, debe bañarse y después aplicar el tilaka según la prescripción.

Verse 11

ऊर्ध्वपुंड्रविहीनस्तु किंचित्कर्मकरोति यः । निष्फलं कर्म तत्सर्वं सत्यमेतन्मयोच्यते

Cualquier acto que realice quien está sin el ūrdhva-puṇḍra (la marca vaiṣṇava en la frente), todo ese obrar queda sin fruto; ésta es la verdad, así lo declaro.

Verse 12

यच्छरीरं मनुष्याणामूर्ध्वपुंड्रं विना कृतम् । तद्दर्शनं न कर्तव्यं दृष्ट्वा सूर्यं निरीक्षयेत्

No debe mirarse el cuerpo de una persona que carece del signo vertical vaiṣṇava, el ūrdhva-puṇḍra. Si por acaso se ve tal visión, entonces debe mirarse al Sol.

Verse 13

ऊर्ध्वपुंड्रं मृदा शुभ्रं ललाटे यस्य दृश्यते । चांडालोऽपि विशुद्धात्मा पूज्य एव न संशयः । अच्छिद्रमूर्ध्वपुंड्रं तु ये कुर्वंति नराधमाः

Aquel en cuya frente se ve el ūrdhva-puṇḍra de arcilla blanca y pura—aunque sea un caṇḍāla—tiene el alma purificada y es digno de veneración; no hay duda. Pero esos hombres viles que trazan un ūrdhva-puṇḍra impropio, sin la debida separación…

Verse 14

तेषां ललाटे सततं शुनःपादो न संशयः । प्रातःकालोदितं कर्म्म समाप्य हरिवल्लभाम्

En sus frentes está siempre la huella de la pata de un perro; no hay duda. Habiendo cumplido los deberes prescritos al amanecer, (uno se acerca) a la amada de Hari.

Verse 15

पूजयेद्भक्तितो विप्र तुलसीं पापनाशिनीम् । पौराणीं तु कथां श्रुत्वा श्रीहरेः स्थिरमानसः

Oh brāhmaṇa, adórase con devoción a Tulasī, destructora del pecado; y, tras escuchar la narración puránica, manténgase la mente firme en Śrī Hari.

Verse 16

ततो विप्रं व्रती भक्त्या पूजयेत्तं यथाविधि । परासनं परान्नं च परशय्यां परांगनाम्

Después, el devoto que guarda el voto debe adorar a ese brāhmaṇa con bhakti, conforme al rito debido, ofreciéndole un asiento excelente, alimento excelente, lecho excelente y una mujer excelente como consorte o asistente.

Verse 17

सर्वदा वर्जयेद्विप्र कार्त्तिके च विशेषतः । सौवीरकं तथा माषानामिषं च तथा मधु

Oh brāhmaṇa, uno debe evitar siempre—y especialmente en el mes de Kārttika—el sauvīraka (bebida fermentada), el māṣa (judía negra), la carne y la miel.

Verse 18

राजमाषादिकं नित्यं वर्जयेत्कार्तिके व्रती । जंबीरमामिषं चूर्णमन्नं पर्य्युषितं द्विज

Oh brāhmaṇa, quien observa el voto de Kārttika debe evitar siempre el rājamāṣa y alimentos semejantes, así como el limón, la carne, la harina y la comida guardada de un día para otro (rancia).

Verse 19

धान्ये मसूरिका प्रोक्ता गवां दुग्धमनामिषम् । लवणं भूमिजं विप्र प्राण्यङ्गमामिषं खलु

Entre los granos, se declara aceptable la masūra (lenteja); la leche de vaca no es carne. La sal nace de la tierra, oh brāhmaṇa; pero la carne de un miembro animal es, en verdad, carne.

Verse 20

द्विजक्रीता रसाः सर्वे जलं चाल्पसरः स्थितम् । ब्रह्मचर्यं तुर्यकाले पत्रावल्यां च भोजनम्

Todos los líquidos sabrosos deben obtenerse por medio de un brāhmaṇa; y el agua ha de tomarse sólo de un pequeño depósito restringido. Debe guardarse el brahmacarya, comer en la cuarta parte del día y tomar la comida servida en un plato de hojas.

Verse 21

इति श्रीपाद्मे महापुराणे सूतशौनकसंवादे ब्रह्मखंडे एकविंशोऽध्यायः

Así concluye el Capítulo vigésimo primero del Brahma-khaṇḍa del Śrī Padma Mahāpurāṇa, en el sagrado diálogo entre Sūta y Śaunaka.

Verse 22

लशुनं मूलकं शिग्रुं तथैव तुंबिकाफलम् । कपित्थं चैव वृंताकं कूष्मांडं कांस्यभोजनम्

Ajo, rábano, śigru (moringa) y el fruto de la calabaza de botella; asimismo la wood-apple (kapittha), la berenjena, la calabaza ceniza y comer en vasijas de bronce: todo ello se cuenta entre lo que debe evitarse.

Verse 23

द्विपाचितं सूतिकान्नं मत्स्यं शय्यां रजस्वलाम् । द्विस्त्रिश्चान्नं स्त्रियः संगं वर्जयेत्कार्तिकव्रती

Quien observa el voto de Kārtika debe evitar la comida recalentada o cocida dos veces, el alimento de una mujer recién parida, el pescado, compartir lecho con una mujer menstruante, la comida cocida dos o tres veces, y la unión sexual con mujeres.

Verse 24

धात्रीफलं गृही विप्र रवौ तत्सर्वदा त्यजेत् । कूष्मांडे धनहानिः स्यात्बृहत्यां न स्मरेद्धरिम्

Oh brāhmaṇa, el cabeza de familia debe abstenerse siempre de comer dhātrīphala (āmalakī) en domingo. Si come calabaza, puede haber pérdida de riqueza; y en el día de Bṛhatī no debe recordar (adorar) a Hari.

Verse 25

पटोले तु न वृद्धिः स्याद्बलहानिश्च मूलके । कलंकी जायते बिल्वे तिर्यग्योनिश्च निंबुके

Con la hortaliza paṭola no hay crecimiento; con el rábano hay pérdida de fuerza. Al comer bilva se adquiere mancha, y por el nimbuka (neem) se nace en un vientre animal.

Verse 26

ताले शरीरनाशः स्यान्नारिकेले च मूर्खता । तुंबी गोमांसतुल्या स्याद्गोवधं स्यात्कलिंदके

En el fruto tāla se dice que hay daño para el cuerpo; con el coco, necedad. La tuṃbī (calabaza) se considera equivalente a comer carne de vaca; y con el kaliṃdaka se dice que es tan pecaminoso como matar una vaca.

Verse 27

शिंबी पापकरा प्रोक्ता पूतिका ब्रह्मघातिका । वार्ताक्यां सुतनाशः स्याच्चिररोगी च माषके

Śiṃbī es declarada causa de pecado; pūtikā se dice tan destructiva como el brahma-homicidio. Al comer vārtākī puede haber pérdida del hijo, y al comer māṣa uno queda afligido por enfermedad prolongada.

Verse 28

मांसे च बहुपापं स्याद्वर्जयेत्प्रतिपदादिषु । यत्किंचिद्वर्जयेद्योऽन्नं श्रीहरे प्रीतये द्विज

En comer carne hay gran pecado; por ello debe evitarse en días como la Pratipadā y otros. Oh brāhmaṇa, quien se abstiene de cualquier alimento para complacer a Śrī Hari (Viṣṇu) se vuelve grato a Él.

Verse 29

तत्पुनर्भूसुरे दत्वा व्रतांते तस्य भोजनम् । कार्तिकव्रतिनं विप्र यथोक्तकारिणं नरम्

Luego, habiéndolo dado de nuevo a un brāhmaṇa, al concluir el voto debe ofrecerse una comida para aquel hombre que ha observado el voto de Kārtika, oh brāhmaṇa, cumpliendo exactamente lo prescrito.

Verse 30

यमदूताः पलायंते सिंहं दृष्ट्वा यथा गजाः । श्रेष्ठं विष्णुव्रतं विप्र तत्तुल्या न शतं मखाः

Así como los elefantes huyen al ver a un león, así huyen los mensajeros de Yama. Oh brāhmaṇa, el voto de Viṣṇu es supremo; ni cien sacrificios se le igualan.

Verse 31

कृत्वा क्रतुं व्रजेत्स्वर्गं वैकुंठं कार्तिकव्रती । यत्किंचिद्दुष्कृतं विप्र मनोवाक्कायकर्मजम्

Habiendo cumplido el rito, el observante del voto de Kārttika alcanza el cielo—y aun Vaikuṇṭha. Oh brāhmaṇa, cualquier falta, nacida de la mente, de la palabra o de la acción corporal, queda borrada.

Verse 32

दृष्ट्वा तु विलयं याति कार्तिकव्रतिनं क्षणात् । कार्त्तिकव्रतिनः पुण्यं ब्रह्मा चैव चतुर्मुखः

Pero con solo ver a un observante del Kārtika-vrata, los pecados se destruyen al instante. Incluso Brahmā, el Señor de cuatro rostros, conoce y proclama el mérito del observante del voto de Kārtika.

Verse 33

न समर्थो भवेद्वक्तुं यथोक्तव्रतकारिणः । यत्कृत्वा कलुषं सर्वं व्रजेद्विप्र दशो दिशः

Oh brāhmaṇa, nadie es capaz de describir como es debido la grandeza de quien cumple el voto tal como fue prescrito; al realizarlo, toda impureza se aleja hacia las diez direcciones.

Verse 34

क्व गच्छामि क्व तिष्ठामि कार्त्तिकव्रतिनो भयात् । पौर्णमास्यां यथाशक्ति चान्नवस्त्रादिकं द्विज

«¿Adónde iré y dónde me quedaré, por temor a quienes observan el voto de Kārttika?» En la luna llena, oh brāhmaṇa, debe darse, según la propia capacidad, alimento, vestiduras y demás.

Verse 35

दद्याद्वै श्रीहरेः प्रीत्यै ब्राह्मणानपि भोजयेत् । रात्रौ जागरणं कुर्यान्नृत्यगीतादिभिर्व्रती । य इदं शृणुयाद्भक्त्या तस्य पापं प्रणश्यति

Para complacer a Śrī Hari, debe darse en caridad y también alimentar a los brāhmaṇas. El observante del voto ha de velar de noche con danza, canto y demás. Quien esto escucha con devoción, su pecado se destruye.