Adhyaya 40

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने एकोनचत्वारिंशो ऽध्यायः अगस्त्य उवाच श्रीकामकोष्ठपीठस्था महात्रिपुरसुन्दरी / कङ्कं विलासमकरोत्कामाक्षीत्यभिविश्रुता

Así, en el Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, en la sección Uttara, en el diálogo de Hayagrīva y Agastya, en el Lalitopākhyāna, el capítulo trigésimo noveno. Agastya dijo: La Mahātripurasundarī, asentada en el pīṭha de Śrī Kāmakoṣṭha, célebre como Kāmākṣī, realizó un lila juguetón con el ave kanka.

Verse 2

श्रीकामाक्षीति सा देवी महात्रिपुरसुंदरी / भूमण्डलस्थिता देवी किं करोति महेश्वरी / एतस्याश्चरितं दिव्यं वद मे वदतां वर

Esa Diosa, la Mahātripurasundarī, es llamada Śrī Kāmākṣī. La Maheśvarī que mora en el orbe de la tierra, ¿qué está haciendo? Dime su divina y asombrosa historia, oh el mejor de los oradores.

Verse 3

हयग्रीव उवाच अत्र स्थितापि सर्वेषां हृदयस्था घटोद्भव / तत्तत्कर्मानुरूपं सा प्रदत्ते देहिनां फलम्

Hayagrīva dijo: Oh Ghaṭodbhava (Agastya), aunque ella permanezca aquí, mora en el corazón de todos. Conforme a cada acción, otorga a los seres encarnados el fruto correspondiente.

Verse 4

यत्किञ्चिद्वर्तते लोके सर्वमस्या विचेष्टितम् / किञ्चिच्चिन्तयते कश्चित्स्वच्छन्दं विदधात्यसौ

Cuanto acontece en el mundo, todo es el despliegue de su lila. Si alguien concibe siquiera algo, ella misma, a su libre voluntad, lo dispone para que se cumpla.

Verse 5

तस्या एवावतारास्तु त्रिपुराद्याश्च शक्तयः / इयमेव महालक्ष्मीः ससर्जाण्डत्रयं पुरा

Sus propias encarnaciones son las Śakti como Tripurā y otras. Ella misma es Mahālakṣmī, quien en tiempos antiguos creó el triple aṇḍa, los tres “huevos” del cosmos.

Verse 6

परत्रयाणामावासं शक्तीनां तिसृणामपि / एकस्मादण्डतो जातावंबिकापुरुषोत्तमौ

Morada de la tríada divina y también recinto de las tres Śakti: de un solo aṇḍa nacieron juntos Ambikā y Puruṣottama.

Verse 7

श्रीविरिञ्चौ ततो ऽन्यस्मादन्य स्माच्च गिराशिवौ / इन्दिरां योजयामास मुकुन्देन महेश्वरी / पार्वत्या परमेशानं सरस्वत्या पितामहम्

Luego, de otro aṇḍa surgió el venerable Viriñca (Brahmā), y de otro más nacieron Girā (Sarasvatī) y Śiva. Mahēśvarī unió a Indirā (Lakṣmī) con Mukunda (Viṣṇu); por medio de Pārvatī unió a Parameśāna (Śiva), y por medio de Sarasvatī unió a Pitāmaha (Brahmā).

Verse 8

ब्रह्माणं सर्व लोकानां सृष्टिकार्ये न्ययुङ्क्त सा / वासुदेवं परित्राणे संहारे च त्रिलोचनम्

Ella destinó a Brahmā a la obra de la creación de todos los mundos; a Vāsudeva a la protección; y a Trilocana (Śiva) a la disolución (saṃhāra).

Verse 9

ते सर्वे ऽपि महालक्ष्मीं ध्यायन्तः शर्मदां सदा / ब्रह्मलोके च वैकुण्ठे कैलासे च वसंत्यमी

Todos ellos, meditando siempre en Mahālakṣmī, dadora de bienestar, moran en Brahmaloka, en Vaikuṇṭha y en Kailāsa.

Verse 10

कदाचित्पार्वती देवी कैलासशिखरे शुभे / विहरन्ती महेशस्य पिधानं नेत्रयोर्व्यधात्

En cierta ocasión, la diosa Pārvatī, en la auspiciosa cumbre del Kailāsa, mientras se recreaba con Mahēśvara, cubrió los dos ojos del Señor.

Verse 11

चन्द्रसूर्यौं यतस्तस्य नेत्रात्तस्माज्जगत्त्रयम् / अन्धकारावृतमभूदतेजस्कं समन्ततः

Pues de sus ojos nacen la luna y el sol; por eso, al quedar cubiertos, los tres mundos se vieron envueltos en tinieblas, sin fulgor por doquier.

Verse 12

ततश्च सकला लोका स्त्यक्तदेवपितृक्तियाः / इति कर्त्तव्यतामूढा न प्रजानन्त किञ्चन

Entonces, en todos los mundos se abandonaron los ritos a los dioses y a los antepasados; confundidos sobre el deber, no sabían ya qué hacer.

Verse 13

तद्दृष्ट्वा भगवान्रुद्रः पार्वतीमिदमब्रवीत् / त्वया पापं कृतं देवि मम नेत्रपिधानतः

Al verlo, el bienaventurado Rudra dijo a Pārvatī: «Oh Devī, has cometido falta al cubrir mis ojos».

Verse 14

ऋषयस्त्यक्ततपसो हतसन्ध्याश्च वैदिकाः / सर्वं च वैदिकं कर्म त्वया नाशितमंबिके

«Oh Ambikā, los ṛṣi han abandonado su ascesis; los védicos han perdido el rito del sandhyā; y todo acto védico ha sido destruido por ti.»

Verse 15

तस्मात्पापस्य शान्त्यर्थं तपः कुरु सुदुष्करम् / गत्वा काशीं व्रतं तत्र किञ्चित्कालं समाचर

Por ello, para apaciguar el pecado, practica una austeridad sumamente ardua. Ve a Kāśī y observa allí un voto sagrado durante algún tiempo.

Verse 16

पश्चात्काञ्चीपुरं गत्वा कामाक्षीं तत्र द्रक्ष्यसि / आराधयैतां नित्यां त्वं सर्वपापहरीं शिवाम्

Después, ve a Kāñcīpura; allí contemplarás a Kāmākṣī. Adórala siempre: la auspiciosa Śivā que destruye todos los pecados.

Verse 17

तुलसीमग्रतः कृत्त्वा कम्पाकूले तपः कुरु / इत्यादिश्य महादेवस्तत्रैवान्तरधीयत

Coloca la tulasī delante y practica austeridad en la ribera del Kampā. Tras dar esta instrucción, Mahādeva desapareció allí mismo.

Verse 18

तथा कृतवतीशानी भर्तुराज्ञानुवर्तिनी / चिरेण तपसा क्लिष्टामनन्यहृदयां शिवाम्

Así obró Īśānī, obediente al mandato de su esposo. Tras largo tiempo, afligida por la austeridad, permaneció con el corazón indiviso, consagrada a Śiva.

Verse 19

अग्रतः कृतसांनिध्या कामाक्षी वाक्यमब्रवीत् / वत्से तपोभिरत्युग्रैरलं प्रीतास्मि सुव्रते

Kāmākṣī, haciéndose presente ante ella, dijo: «Hija mía, basta ya con esas austeridades tan terribles; oh tú de noble voto, estoy complacida contigo».

Verse 20

उन्मील्य नयने पश्चात्पार्वती स्वपुरः स्थिताम् / बालार्कायुतसंकाशां सर्वाभरणभूषिताम्

Al abrir los ojos, Pārvatī vio ante sí a Ella, allí de pie; resplandecía como miles de soles nacientes, adornada con todas las joyas y ornamentos.

Verse 21

किरीटहारकेयूरकटकाद्यैरलङ्कृताम् / पाशाङ्कुशेक्षुकोदण्डपञ्चबाणलसत्कराम्

Estaba engalanada con corona, collar, brazaletes, pulseras y otros adornos; sus manos resplandecían sosteniendo el lazo (pāśa), el aguijón (aṅkuśa), el arco de caña de azúcar y cinco flechas.

Verse 22

किरीटमुकुटोल्लासिचन्द्ररेखाविभूषणाम् / विधातृहरिरुद्रेशसदाशिवपदप्रदाम्

En su corona y diadema brillaba el adorno de la línea de la luna creciente; Ella concede el estado y la dignidad a Vidhātṛ (Brahmā), Hari (Viṣṇu), Rudra y Sadāśiva.

Verse 23

सगुणं ब्रह्मतामाहुरनुत्तरपदाभिधाम् / प्रपञ्चद्वयनिर्माणकारिणीं तां परांबिकाम्

La proclaman como el Brahman con atributos, llamado el Estado Supremo e insuperable; a esa Madre Suprema (Parāmbikā), artífice de la doble manifestación del universo, la veneran.

Verse 24

तां दृष्ट्वाथ महाराज्ञीं महा नन्दपरिप्लुता / पुलकाचितसर्वाङ्गी हर्षेणोत्फुल्ललोचना

Al ver a aquella Gran Reina, quedó inundada de inmensa dicha; todo su cuerpo se erizó y sus ojos se abrieron, florecientes de júbilo.

Verse 25

चण्डिकामङ्गलाद्यैश्च सहसा स्वसखीजनैः / प्रणिपत्य च साष्टाङ्गं कृत्वा चैव प्रदक्षिणाम्

De pronto, junto con sus amigas y con Caṇḍikā, Maṅgalā y las demás, se postró en reverencia con los ocho miembros y realizó la pradakṣiṇā, circunvalando en torno.

Verse 26

बद्धाञ्जलिपुटा भूयः प्रणता स्वैक्यरूपिणी / तामाह कृपया वीक्ष्य महात्रिपुरसुंदरी

Con las manos juntas en añjali, volvió a inclinarse, ella que era de una sola esencia; Mahātripurasundarī la miró con compasión y le habló.

Verse 27

बाहुभ्यां संपरिष्वज्य सस्नेहमिदमब्रवीत् / वत्से लभस्व भर्तारं रुद्रं स्वमनसेप्सितम्

Abrazándola con ambos brazos, le dijo con ternura: «Hija mía, alcanza por esposo a Rudra, el que tu corazón anhela».

Verse 28

लोके त्वमपि रक्षार्थं ममाज्ञाम नुवर्तय / अहं त्वमिति को भेदस्त्वमेवाहं न संशयः

En el mundo, para la protección, tú también sigue mi mandato. ¿Qué diferencia hay entre «yo» y «tú»? Tú eres en verdad Yo, sin duda alguna.

Verse 29

किं पापं तव कल्याणि त्वं हि पापनिकृन्तनी / आमनन्ति हि योगीन्द्रास्त्वामेव ब्रह्मरूपिणीम्

Oh bienaventurada, ¿qué pecado podría haber en ti? Tú eres quien cercena el pecado. Los señores de los yoguis proclaman que tú misma eres la que tiene forma de Brahman.

Verse 30

लीलामात्रमिदं वत्से परलोकविडंबनम् / इत्यूचिषीं महाराज्ञीमबिकां सर्वमङ्गला / भक्त्या प्रणम्य पश्यन्ती परां प्रीतिमुपाययौ

«Hija mía, esto no es más que un līlā, una ilusión que imita el más allá». Así habló Sarvamaṅgalā Abikā a la gran reina. Inclinándose con bhakti y contemplando, alcanzó una dicha suprema.

Verse 31

स्तुवत्यामेव पार्वत्यां तदानीमेव सापरा / प्रविष्टा हृदयं तस्याः प्रहृष्टाया महामुने

Oh gran sabio, mientras Pārvatī entonaba alabanzas, en ese mismo instante aquella Presencia suprema entró en su corazón, cuando ella rebosaba de júbilo.

Verse 32

अथ विस्मयमापन्ना चिन्तयन्ती मुहुर्मुहुः / स्वप्नः किमेष दृष्टो वा मया किमथ वा भ्रमः

Luego, sobrecogida de asombro, pensaba una y otra vez: «¿Es esto un sueño? ¿O lo he visto de verdad? ¿O acaso es un engaño de la mente?»

Verse 33

इत्थं विमृश्य परितः प्रेरयामास लोचने / जयां च विजयां पश्चात्सख्यावालोक्य सस्मिते / प्रसन्नवदना सा तु प्रणते वदति स्म सा

Tras reflexionar así, paseó la mirada en derredor. Luego, sonriendo, miró a sus amigas Jayā y Vijayā. Con el rostro sereno y complacido, habló a ellas, que se inclinaban reverentes.

Verse 34

एतावन्तमलं कालं कुत्र याते युवां प्रिये / मया दृष्टां तु कामाक्षीं युवां चेत्किमपश्यतम्

«Queridas, ¿adónde habéis ido durante tanto tiempo? Yo he visto a Kāmākṣī; ¿cómo es que vosotras dos no la visteis?»

Verse 35

सख्यौ तु तद्वचः श्रुत्वा प्रहर्षोत्फुल्ललोचने / पुष्पाणि पूजनार्हाणि निधायाग्रे समूचतुः

Al oír aquellas palabras, los dos amigos, con los ojos abiertos por el júbilo, colocaron delante flores dignas de adoración y hablaron al unísono.

Verse 36

सत्यमेवाधुना दृष्टा ह्यावाभ्यामपि सा परा / न स्वप्नो न भ्रमो वापि साक्षात्ते हृदयं गता / इत्युक्त्वा पार्श्वयोस्तस्या निषण्णे विनयानते

«En verdad, ahora mismo esa Suprema ha sido vista por nosotros dos; no es sueño ni engaño: ha entrado directamente en tu corazón». Dicho esto, se sentaron a ambos lados de ella, inclinados con humildad y respeto.

Verse 37

एकाम्रमूले भगवान्भवानीविरहार्तिमान् / गौरीसंप्राप्तये दध्यौ कामाक्षीं नियतेन्द्रियः

Al pie de un árbol de mango, el Bienaventurado Śiva, afligido por la separación de Bhavānī, meditó en Kāmākṣī con los sentidos refrenados, para volver a alcanzar a Gaurī.

Verse 38

तत्रापि कृतसांनिध्या श्रीविद्यादेवता परा / अचष्ट कृपया तुष्टा ध्यायन्तं निश्चलं शिवम्

Allí mismo, la suprema Deidad de la Śrīvidyā, habiendo hecho presente su cercanía, con compasión y complacida, habló a Śiva, que meditaba inmóvil.

Verse 39

अलं ध्यानेन कन्दर्पदर्पघ्न त्वं ममाज्ञया / अङ्गीकुरुष्व कन्दर्पं भूयो मच्छासने स्थितम्

«Basta ya de meditación, oh destructor del orgullo de Kandarpa. Por mi mandato, acepta de nuevo a Kandarpa, que otra vez permanece bajo mi orden».

Verse 40

एकाम्रसंज्ञे मत्पीठे त्विहैव निवसन्सदा / त्वमेवागत्य मत्प्रीत्यै संनिधौ मम सुव्रत / गौरीमनुगृहाण त्वं कंपानीरनिवासिनीम्

En mi pīṭha llamado Ekāmra, permanece aquí para siempre. Oh tú de voto puro, ven tú mismo para mi complacencia, en mi presencia; y concede tu gracia a Gaurī, la que mora junto a las aguas de Kampā.

Verse 41

तापद्वयं जहीह्याशु योगजं तद्वियोगजम् / इत्युक्त्वान्तर्दधे तस्य हृदये परमा रमा

«Destruye pronto el doble ardor del sufrimiento: el nacido del yoga y el nacido de la separación». Dicho esto, la suprema Rāmā se ocultó en su corazón.

Verse 42

शिवो व्युत्थाय सहसा धीरः संहृष्टमानसः / तस्या अनुग्रहं लब्ध्वा सर्वदेवनिषेवितः

Śiva se incorporó de inmediato, sereno y con el corazón exultante. Habiendo recibido su gracia, él es aquel a quien sirven todos los dioses.

Verse 43

हृदिध्यायंश्च तामेव महात्रिपुरसुन्दरीम् / यद्विलासात्समुत्पन्नं लयं याति च यत्र वै

Y meditándola en el corazón, a la misma Mahātripurasundarī, de cuyo juego divino surge todo, y en quien, en verdad, todo se disuelve.

Verse 44

जगच्चराचरं चैतत्प्रपञ्चद्वितयात्मकम् / भूषयन्तीं शिवां कम्पामनुकंपार्द्रमानसाम्

Kampā, la Śivā de corazón enternecido por la compasión, embellecía este universo, lo móvil y lo inmóvil, este despliegue de doble naturaleza.

Verse 45

अङ्गीकृत्य तदा गौरी वैवाहिकविधानतः / आदाय वृषमारुह्य कैलासशिखरं ययौ

Entonces, habiendo aceptado a Gaurī conforme al rito nupcial, la tomó consigo; montado en el toro Nandī, partió hacia la cumbre del Kailāsa.

Verse 46

पुनरन्यं महप्राज्ञं समाकर्णय कुम्भज / आदिलक्ष्म्याः प्रभावं तु कथयामि तवानघ

Escucha de nuevo, oh Kumbhaja, sapientísimo; a ti, sin mancha, te narraré el poder y la gloria de Ādi-Lakṣmī.

Verse 47

सभायां ब्रह्मणो गत्वा समासेदुस्त्रिमुर्त्तयः / दिक्पालाश्च सुराः सर्वे सनकाद्याश्च योगिनः

Habiendo ido a la asamblea de Brahmā, allí se sentaron las tres Formas (Trimūrti); y también los guardianes de las direcciones, todos los dioses, y los yoguis como Sanaka y los demás.

Verse 48

देवर्षयो नारदाद्या वशिष्ठाद्याश्च तापसाः / ते सर्वे सहितास्तत्र ब्रह्मणश्च कपर्दिनः / द्वयोः पञ्चमुखत्वेन भेदं न विविदुस्तदा

Los devarṣis como Nārada y otros, y los ascetas como Vasiṣṭha y otros, todos reunidos allí con Brahmā y con Kapardin (Śiva), no pudieron entonces distinguir entre ambos, pues los dos mostraban cinco rostros.

Verse 49

अन्योन्यं पृष्टवन्तस्ते ब्रह्मा कः कश्चशङ्करः / तेषां संवदतां मध्ये क्षिप्रमन्तर्हितः शिवः

Se preguntaban unos a otros: «¿Quién es Brahmā y quién es Śaṅkara?» En medio de su conversación, Śiva desapareció de inmediato.

Verse 50

तदा पञ्चमुखो ब्रह्मा सितो नारायणस्तयोः / उभयोरपि संवादस्त्वहं ब्रह्मेत्यजायत

Entonces, Brahmā de cinco rostros y Nārāyaṇa, de fulgor blanco, se hallaron frente a frente; y en el diálogo de ambos nació la palabra: «Yo soy Brahmā».

Verse 51

अ५मन्नाभिकमलाज्जातस्त्वं यन्ममात्मजः / सृष्टिकर्ता त्वहं ब्रह्मा नामसाधर्म्यतस्तथा / त्वं च रुद्रश्च मे पुत्रौ सृष्टिकर्तुरुभौ युवाम्

«Tú, nacido del loto del ombligo, eres mi propio hijo. Tú eres el creador; y yo también soy Brahmā, creador, por la afinidad del nombre. Tú y Rudra sois mis hijos; vosotros dos sois, ambos, artífices de la creación.»

Verse 52

इति मायामोहितयोरुभयोरन्तरे तदा / तयोश्च स्वस्य माहात्म्यमहं ब्रह्मेति दर्शयन् / प्रादुरासीन्महाज्योतिस्तंभरूपो महेश्वरः

Así, cuando ambos estaban confundidos por la māyā, entre los dos, mostrando su propia grandeza como si dijera «Yo soy Brahmā», apareció Maheśvara como una luz inmensa, con forma de columna.

Verse 53

ज्ञात्वैवैनं महेशानं विष्णुस्तूष्णीं ततः स्थितः / पञ्चवक्त्रस्ततो ब्रह्मा ह्यवमत्यैवमास्थितः / ब्रह्मणः शिरसामूर्ध्वं ज्योतिश्चक्रमभूत्पुरः

Al reconocerlo como Maheśāna, Viṣṇu permaneció en silencio. Pero Brahmā, de cinco rostros, siguió desdeñoso y se mantuvo así. Por encima de las cabezas de Brahmā apareció delante un círculo de luz.

Verse 54

तन्मध्ये संस्थितो देवः प्रादुरासोमया सह / ऊर्ध्वमैक्षथ भूयस्तमवमत्य वचो ऽब्रवीत्

En medio de aquello, el Dios se manifestó junto con Umā. Brahmā volvió a mirar hacia lo alto con desdén y pronunció unas palabras.

Verse 55

तन्निशम्य भृशं क्रोधमवाप त्रिपुरान्तकः / विष्णुमेवं तदालोक्य क्रोधेनैव विकारतः

Al oír aquello, Tripurāntaka (Śiva) se vio poseído por una ira vehemente; y al contemplar así a Viṣṇu, por esa misma cólera se alteró y mudó su semblante.

Verse 56

तयोरेव समुत्पन्नो भैरवः क्रोधसंयुतः / मूर्धानमेकं चिच्छेद नखेनैव तदा विधेः / हाहेति तत्र सर्वे ऽपि क्रन्दन्तश्च पलायिताः

De aquellos dos surgió Bhairava, colmado de ira; entonces, con solo la uña, cercenó una cabeza de Vidhe (Brahmā). Todos allí clamaron «¡Hā, hā!», llorando y huyendo despavoridos.

Verse 57

अथ ब्रह्मकपालं तु नखलग्नं स भैरवः / भूयोभूयो धुनोति स्म तथापि न मुमोच तम्

Entonces, el cráneo de Brahmā quedó prendido en la uña de Bhairava; una y otra vez lo sacudió, pero aun así no logró desprenderlo.

Verse 58

तद्ब्रह्महत्यामुक्त्यर्थं चचार धरणीतले / पुण्यक्षेत्राणि सर्वाणि गङ्गाद्याश्च महानदीः

Para liberarse del pecado de brahmahatyā, recorrió la faz de la tierra, visitando todos los campos sagrados y los grandes ríos, como el Gaṅgā y otros.

Verse 59

न च ताभिर्विमुक्तो ऽभूत्कपाली ब्रह्महत्यया / विषण्णवदनो दीनो निःश्रीक इव लक्षितः / चिरेण प्राप्तवान्काञ्चीं ब्रह्मणा पूर्वमोषिताम्

Pero Kapālī no quedó libre de la brahmahatyā por medio de aquellos lugares. Con el rostro abatido, mísero, como despojado de esplendor, tras largo tiempo llegó a Kāñcī, antaño morada de Brahmā.

Verse 60

तत्र भिक्षामटन्नित्यं सेवमानः परा श्रियम् / पञ्चतीर्थे प्रतिदिनं स्नात्वा भूलक्षणाङ्किते

Allí, vagando siempre en busca de limosna, servía a la suprema Śrī; y cada día se bañaba en el Pañcatīrtha, marcado por señales sagradas en la tierra.

Verse 61

कञ्चित्कालमुवासाथ प्रभ्रान्त इव बिल्वलः / काञ्चीक्षेत्रनिवासेन क्रमेण प्रयताशयः

Durante algún tiempo moró allí, como si anduviera extraviado en torno al bilva; mas, por residir en el kṣetra de Kāñcī, poco a poco su ánimo se volvió puro y recogido.

Verse 62

निर्धूतनिखिलातङ्कः श्रीदेवीं मनसा वान् / उत्तरे सेवितुं लक्ष्म्या वासुदेवेन दक्षिणे

Habiendo disipado toda aflicción, llevaba en su mente a Śrīdevī; al norte servía a Lakṣmī, y al sur a Vāsudeva.

Verse 63

श्रीकामकोष्ठमागत्य पुरस्तात्तस्य संस्थितः / आदिलक्ष्मीपदध्यानमाततान यतात्मवान्

Llegado al Śrīkāmakōṣṭha, se situó ante aquel santuario; y, dueño de sí, extendió su meditación en los pies de Ādilakṣmī.

Verse 64

यथा दीपो निवातस्थो निस्तरङ्गो यथांबुधिः / तथान्तर्वायुरोधेन न चचाला चलेश्वरः

Como una lámpara en lugar sin viento, como el océano sin oleaje; así, por contener el aliento interior, Caleśvara no se movió en absoluto.

Verse 65

तैलधारावदच्छिन्नामनवच्छिन्नभैरवः / वितेने शैलतनयानाथश्रीध्यानसन्ततिम् / न ब्रह्मा नैव विष्णुर्वा न सिद्धः कपिलो ऽपि वा

Bhairava, ininterrumpido como una corriente de aceite que no se corta, extendió la continuidad de la sagrada contemplación de Śrī hacia la Señora, hija de la montaña (Pārvatī). No fue Brahmā, ni Viṣṇu, ni un siddha, ni siquiera Kapila.

Verse 66

नान्ये च सनकाद्या ये मुनयो वा शुकादयः / तया समाधिनिष्ठायां न समर्थाः कथञ्चन

Tampoco otros—Sanaka y los suyos, o los munis como Śuka y los demás—son capaces, de modo alguno, de permanecer firmes en tal samādhi.

Verse 67

अथ श्रीभावयोगेन श्रीभावं प्राप्तवाञ्शिवः / ततः प्रसन्ना श्रीदेवी प्रभामण्डलवर्तिनी / अर्धरात्रे पुरः स्थित्वा वाचं प्रोवाच वाङ्मयी

Entonces Śiva, por el yoga del śrī-bhāva, alcanzó el estado de śrī-bhāva. Después, complacida, Śrī Devī, que mora en el círculo de resplandor, se presentó a medianoche ante él y, como encarnación de la Palabra, pronunció su voz.

Verse 68

श्रीकण्ठ सर्वपापघ्न किं पापं तव विद्यते / मद्रूपस्त्वं कथं देहः सेयं लोकविडम्बना

¡Oh Śrīkaṇṭha, destructor de todo pecado! ¿Qué pecado podría haber en ti? Si tú eres de mi misma forma, ¿cómo existe este cuerpo? Esto es una burla, una ilusión ante el mundo.

Verse 69

श्वोभूते ब्रह्महत्यायाः क्षणान्मुक्तो भविष्यसि / इत्युक्त्वान्तर्दधे तत्र महासिंहासनेश्वरी

«Mañana quedarás libre, en un instante, del pecado de brahmahatyā», dijo la Soberana del gran trono de león; y, tras hablar así, desapareció allí mismo.

Verse 70

भैरवो ऽपि प्रहृष्टात्मा कृतार्थः श्रीविलोकनात् / विनीय तं निशाशेषं श्रीध्यानैकपरायणः

Aun Bhairava, con el ánimo exultante, se sintió colmado al contemplar a Śrī. Habiéndola hecho reposar toda la noche, permaneció entregado únicamente a la meditación sagrada en Śrī.

Verse 71

प्रातः पञ्चमहातीर्थे स्नात्वा सन्ध्यामुपास्य च / पुनः पुनर्धूनुते स्म करलग्नं कपालकम्

Al alba, tras bañarse en el Pañca-mahā-tīrtha y rendir culto a la Sandhyā, sacudía una y otra vez el kapālaka, la calavera adherida a su mano.

Verse 72

तथापि तत्तु नास्रंसत्स निर्वेदं परं गतः / स्वप्नः किमेष माया वा मानसभ्रान्तिरेव वा

Con todo, aquello no se desprendía; y él cayó en un supremo desaliento. «¿Es esto un sueño? ¿O es māyā? ¿O tan sólo un extravío de la mente?»

Verse 73

मुहुरेवं विचिन्त्येशः शोकव्याकुलमानसः / स्वयमेव निगृह्याथ शोकं धीराग्रणीः शिवः

Pensando así una y otra vez, el Señor quedó con la mente turbada por el dolor. Mas Śiva, guía de los firmes, contuvo por sí mismo su aflicción.

Verse 74

तुलसीमण्डलं नत्वा पूजयित्वा पुरः स्थितः / निगृहीतेन्द्रियग्रामः समाधिस्थो ऽभवत्पुनः

Inclinándose ante el círculo sagrado de tulasī y rindiéndole culto allí delante, dominó el conjunto de los sentidos y volvió a entrar en samādhi.

Verse 75

याममात्रे गते देवी पुनः सांनिध्यमागता / अलं समाधिना शम्भो निमज्जात्र सरोवरे

Transcurrido un yāma, la Diosa volvió a hacerse presente. «Basta ya de samādhi, oh Śambhu; sumérgete en este estanque», dijo.

Verse 76

इत्या दिश्य तिरो ऽधत्त सो ऽपि चिन्तामुपागमत् / इयं च माया स्वप्नो वा किं कर्त्तव्यं मयाथ वा

Dicho esto, desapareció de la vista; y él cayó en la inquietud. «¿Es esto māyā o un sueño? ¿Qué debo hacer yo?»

Verse 77

श्वोभूते ब्रह्महत्यायाः क्षणान्मुक्तो भविष्यसि / इत्युक्तं श्रीपरादेव्या यामातीतमिदं दिनम्

«Mañana quedarás libre del pecado de brahmahatyā en un instante», así habló Śrī Parādevī; y aquel día transcurrió un yāma.

Verse 78

एवं सर्वं च मिथ्यैवेत्यधिकं चिन्तयावृतः / भगवान्व्यो मवाण्या तु निमज्जाप्स्विति गर्जितम्

Cubierto por el pensar: «Todo esto es sólo falsedad», quedó más absorto. Pero la voz del Bienaventurado tronó: «¡Sumérgete en las aguas!»

Verse 79

श्रुत्वा शङ्कां समुत्सृज्य तत्त्वं निश्चित्य शङ्करः / निममज्ज सरस्यां तु गङ्गायां पुनरुत्थितः

Al oírlo, Śaṅkara desechó la duda y afirmó la verdad. Se sumergió en el estanque y volvió a emerger en el río Gaṅgā.

Verse 80

तत्र काशीं समालोक्य किमेतदिति चिन्तयन् / स मुहुर्तं स्थितस्तूष्णीं नखलीनकपालकः

Allí, al contemplar Kāśī, pensó: «¿Qué es esto?». Y permaneció un instante en silencio, con el kapāla—la calavera—prendida en la punta de su uña.

Verse 81

ललाटन्त पमुद्वीक्ष्य तरणिं तरुणोन्दुभृत् / भिक्षार्थं नगरीमेनां प्रविवेश वशी शिवः

Al alzar la mirada, llevando en la frente el sol y la luna joven, Śiva, dueño de sí, entró en esta ciudad para pedir limosna sagrada (bhikṣā).

Verse 82

गृहाणि कानिचिद्गत्वा प्रतोल्यां पर्यटन्भवः / सो ऽपश्यदग्रतः काञ्चित्काञ्चीं श्रीदेवताकृतिम्

Bhava (Śiva) fue a algunas casas y recorrió las callejuelas; entonces vio delante a una mujer de Kāñcī, como si fuera la misma forma de la diosa Śrī.

Verse 83

भिक्षां ज्योतिर्मयीं तस्मै दत्त्वा क्षिप्रं तिरोदधे / क्षणाद्ब्रह्मकपालं तत्प्रच्युतं तन्नखाग्रतः

Ella le dio una limosna hecha de luz y al instante desapareció. En un momento, el kapāla de Brahmā se desprendió y cayó de la punta de su uña.

Verse 84

तद्दृष्ट्वाद्भुतमीशानः कामाक्षी शीलमुत्तमम् / प्रसन्नवदनांभोजो बहु मेने मुहुः परम्

Al ver aquel prodigio, Īśāna (Śiva) alabó la virtud suprema de Kāmākṣī. Con el rostro-loto sereno y gozoso, una y otra vez lo tuvo por algo grandioso y maravilloso.

Verse 85

पुरी काञ्ची पुरी पुण्या नदी कंपा नदी परा / देवता सैव कामाक्षीत्यासीत्संभावना पुरः

La ciudad de Kañchī es una urbe santa; el río Kampā es un río supremo. La Deidad allí es la misma Kāmākṣī, y su gloria se manifiesta en primer lugar.

Verse 86

इत्थं देवीप्रभावेण विमुक्तः संकटाद्धरः / स्वस्थः स्वस्थानमगमच्छ्लाघमानः परां श्रियम्

Así, por el poder de la Diosa, Dara quedó libre de la aflicción. Ya restablecido, volvió a su morada, alabando la suprema fortuna.

Verse 87

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि विलासं शृणु कुम्भज / प्रभावं श्रीमहादेव्याः कामदं शृण्वतां सदा

De nuevo relataré otro līlā; escucha, oh Kumbhaja. Escucha el poder de la venerable Mahādevī, que concede deseos a quienes oyen siempre.

Verse 88

अयोध्याधिपतिः श्रीमान्नाम्ना दशरथो नृपः / सन्तानरहितो ऽतिष्ठद्बहुकालं शुचाकुलः

El glorioso soberano de Ayodhyā, llamado Daśaratha, era un rey ilustre. Sin descendencia, permaneció largo tiempo consumido por la pena.

Verse 89

रहस्याहूय मतिमान्वशिष्ठं स्वपुरोहितम् / उवाचाचारसंशुद्धः सर्वशास्त्रार्थवेदिनम्

El rey, prudente, llamó en secreto a Vasiṣṭha, su propio purohita, y habló con aquel de conducta purificada, conocedor del sentido de todas las śāstras.

Verse 90

श्रीनाथ बहवो ऽतीताः कालानाधिगतः सुतः / संततेर्मम संतापः संततं वर्धतेतराम् / किं कुर्वे यदि संतानसंपत्स्यात्तन्निवेदय

¡Oh Śrīnātha, Señor de la fortuna! Han pasado muchos tiempos y aún no he obtenido un hijo. Mi aflicción por la descendencia crece sin cesar. ¿Qué he de hacer? Si puede alcanzarse la dicha de tener hijos, dímelo y decláralo.

Verse 91

वशिष्ठ उवाच मम वंश महाराज रहस्यं कथयामि ते / अयोध्या मथुरा माया काशी काञ्ची ह्यवन्तिका / एता पुण्यतमाः प्रोक्ताः पुरीणामुत्तमोत्तमाः

Dijo Vasiṣṭha: Oh gran rey, te revelaré el secreto de mi linaje. Ayodhyā, Mathurā, Māyā, Kāśī, Kāñcī y Avantikā: estas son proclamadas las más santas, las supremas entre las ciudades.

Verse 92

अस्याः सांनिध्यमात्रेण महात्रिपुरसुन्दरीम् / अर्चयन्ति ह्ययोध्यायां मनुष्या अधिदेवताम्

Con solo estar en la cercanía de esta ciudad, los hombres en Ayodhyā veneran a Mahātripurasundarī, la Deidad suprema que preside el lugar.

Verse 93

नैतस्याः सदृशी काचिद्देवता विद्यते परा / एनामेवर्चयन्त्यन्ये सर्वे श्रीदेवतां नृप

Oh rey, no existe otra deidad comparable a Ella. Por eso, todos los demás dioses la veneran a Ella sola como Śrīdevatā, la Diosa de la fortuna.

Verse 94

ब्रह्मविष्णुमहेशाद्याः सस्त्रीकाः सर्वदा सदा / नारिकेलफलालीभिः पनसैः कदलीफलैः

Brahmā, Viṣṇu, Maheśa y los demás dioses, junto con sus consortes, siempre (ofrecen) con frutos de coco, yaca y plátano.

Verse 95

मध्वाज्यशर्कराप्राज्यैर्महापायसराशिभिः / सिद्धद्रव्यविशेषैश्च पूजयेत्त्रिपुरांबिकाम् / अभीष्टमचिरेणैव संप्रदास्यति सैव नः

Con abundancia de miel, ghee y azúcar, con grandes montones de pāyasa, y con sustancias especiales ya consagradas, adórese a la Madre Tripurāmbikā; ella misma nos concederá pronto lo deseado.

Verse 96

इत्युक्तवन्तमभ्यर्च्य गुरुमिष्टैरुपायनैः / स्वाङ्गजप्राप्तये भूयो विससर्ज विशांपतिः

Habiendo honrado y adorado al gurú que así habló con ofrendas gratas, el señor de los hombres lo despidió de nuevo, deseando obtener otra vez a su propio hijo.

Verse 97

ततो गुरूक्तरीत्यैव ललितां परमेश्वरीम् / अर्चयामास राजेन्द्रो भक्त्या परमया युतः

Entonces, conforme al rito indicado por el gurú, el rey de reyes adoró a Lalitā, la Suprema Señora (Parameśvarī), unido a una devoción excelsa.

Verse 98

एवं प्रतिदिनं पूजां विधाय प्रीतमानसः / अयोध्यादेवताधामामशिषत्तत्र सङ्गतः

Así, realizando cada día la pūjā con el ánimo complacido, permaneció allí reunido en Ayodhyā, morada de las deidades.

Verse 99

अर्धरात्रे व्यतीते तु निभृतोल्लासदीपिके / किञ्चिन्निद्रालसस्यास्य पुरतस्त्रिपुरांबिका

Pasada la medianoche, bajo la tenue lámpara que brillaba en silencio, cuando él estaba algo adormecido, se presentó ante él la Madre Tripurāmbikā.

Verse 100

पाशाङ्कुशधनुर्बाणपरिष्कृतचतुर्भुजा / सर्वशृङ्गारवेषाढ्या सर्वाभरणभूषिता / स्थित्वा वाचमुवाचेमां मन्दमिन्दुमतीसुतम्

La Diosa, de cuatro brazos, engalanada con lazo, aguijón, arco y flechas; rica en todo atavío y ornamento, cubierta de todas las joyas. Puesta en pie, me habló con voz suave a mí, hijo de Indumatī.

Verse 101

अस्ति पङ्क्तिरथ श्रीमन्पुत्रभाग्यं तवानघ / विश्वासघातकर्माणि संति पूर्वकृतानि ते

Oh ilustre e intachable: existe para ti una porción de fortuna, la dicha de un hijo. Pero también hay actos de karma que traicionan la confianza, obras tuyas realizadas en tiempos pasados.

Verse 102

तादृशां कर्मणां शान्त्यै गत्वा काञ्चीपुरं वरम् / स्नात्वा कम्पासरस्यां च तत्र मां पश्य पावनीम्

Para apaciguar tales karmas, ve a la excelsa Kañcīpura. Báñate en el estanque de Kampā y allí mírame a mí, la Purificadora, la que limpia las faltas.

Verse 103

मध्ये काञ्चीपुरस्य त्वं कन्दराकाशमध्यगम् / कामकोष्ठं विपाप्मापि सप्तद्वारबिलान्वितम्

En medio de Kañcīpura verás el ‘Kāmakōṣṭha’, situado entre la caverna y el espacio; aun para el impecable, es una gruta provista de siete puertas.

Verse 104

साम्राज्यसूचकं पुंसां त्रयाणामपि सिद्धिदम् / प्राङ्मुखी तत्र वर्ते ऽहं महासिंहासनेश्वरी

Es señal de soberanía para los hombres y otorga también la realización a los tres. Allí permanezco, vuelta hacia el oriente, como Señora en el gran trono de león.

Verse 105

महालक्ष्मीस्वरूपेण द्विभुजा पद्मधारिणी / चक्रेश्वरी महाराज्ञी ह्यदृश्या स्थूलचक्षुषाम्

En la forma de Mahālakṣmī, de dos brazos y portadora del loto; Soberana del Cakra, Gran Reina, invisible para los ojos burdos.

Verse 106

ममाक्षिजा महागौरी वर्तते मम दक्षिणे / सौन्दर्यसारसीमा सा सर्वाभरणभूषिता

Mahāgaurī, nacida de mis ojos, permanece a mi derecha; ella es el límite supremo de la esencia de la hermosura, adornada con todas las joyas.

Verse 107

मया च कल्पिताऽवासा द्विभुजा पद्मधारिणी / महालक्ष्मीस्वरूपेण किं वा कृत्यात्मना स्थिता

Yo mismo dispuse su morada: de dos brazos y portadora del loto; en la forma de Mahālakṣmī, ¿con qué misión, como esencia de su acción, permanece allí?

Verse 108

आपीठमौलिपर्यन्तं पश्य तस्तां ममांशजाम् / पातकान्याशु नश्यन्ति किं पुनस्तूपपातकम्

Contempla a mi porción nacida de mí, desde los pies hasta la corona; los pecados se desvanecen al instante—¿cuánto más, entonces, los grandes pecados?

Verse 109

कुवासना कुबुद्धिश्च कुतर्कनिचयश्च यः / कुदेहश्च कुभावश्च नास्तिकत्वं लयं व्रजेत्

La mala inclinación, la mala inteligencia y el cúmulo de argumentos torcidos; el mal cuerpo y el mal carácter: la incredulidad se disolverá.

Verse 110

कुरुष्व मे महापूजां सितामध्वाज्यपायसैः / विविधैर्भक्ष्यभोज्यैश्च पदार्थैः षड्रसान्वितैः

Celebra para mí una gran pūjā, con azúcar, miel, ghee y payasa; y con diversos manjares y alimentos, provistos de los seis sabores.

Verse 111

तत्रैव सुप्रसन्नाहं पूरयिष्यामि ते वरम् / उपदिश्येति सम्राज्ञी दिव्यमूर्तिस्तिरोदधे

Allí mismo, plenamente complacida, cumpliré tu don. Diciendo: «Así te instruyo», la reina, en forma divina, se desvaneció.

Verse 112

राजापि सहसोत्थाय किमेतदिति विस्मितः / देवीमुद्बोध्य कौसल्यां शुभलक्षणलक्षिताम्

El rey, levantándose de pronto, asombrado dijo: «¿Qué es esto?» y despertó a la diosa Kausalyā, señalada por auspiciosos signos.

Verse 113

तस्यै तद्रात्रिवृत्तान्तं कथयामास सादरम् / तत्समा कर्ण्य सा देवी सन्तोषमभजत्तदा

Con respeto le relató todo lo acontecido aquella noche. Al oírlo, la reina se colmó entonces de contento.

Verse 114

प्राप्तहर्षो नृपः प्रातस्तया दयितया सह / अनीकसचिवोपेतः काञ्चीपुरमुपागमत्

Al amanecer, el rey, colmado de gozo, partió con su amada, acompañado de su ejército y ministros, y llegó a la ciudad de Kāñcīpura.

Verse 115

स्नात्वा कंपातरङ्गिण्यां दृष्ट्वा देवीं च पावनीम् / पञ्चतीर्थे ततः स्नात्वा देव्या कौसल्यया नृपः

El rey, tras bañarse en el río Kampātaraṅgiṇī y contemplar a la Diosa Pāvanī, la Purificadora, se bañó después en Pañcatīrtha junto con la Diosa Kausalyā.

Verse 116

गोभूवस्त्र हिरण्याद्यैस्तत्तीर्थक्षेत्रवासिनः / प्रीणयित्वा सपत्नीकस्तथा तद्भक्तिपूजकान्

Con vacas, tierras, vestidos, oro y otros dones, el rey, junto con su esposa, complació a los moradores de aquel tīrtha y kṣetra; y del mismo modo honró a los devotos que allí rendían culto con bhakti.

Verse 117

अथालयं समाविश्य महाभक्त्या नृपोत्तमः / प्रदक्षिणत्रयं कृत्वा विनयेन समन्वितः

Luego el excelso rey entró en el santuario con gran devoción; tras realizar tres pradakṣiṇā, quedó colmado de humildad y reverencia.

Verse 118

ततः संनिधिमागत्य देव्या कौसल्यया सह / श्रीकामकोष्ठनिलयं महात्रिपुरसुन्दरीम्

Después se acercó a la Presencia sagrada junto con la Diosa Kausalyā, y contempló a la gran Tripurasundarī, que mora en Śrīkāmakoṣṭhanilaya.

Verse 119

त्रिमूर्तिजननीमंबां दृष्ट्वा श्रीचक्ररूपिणीम् / प्रणिपत्य तु साष्टाङ्गं भार्यया सह भक्तिमान्

El rey, lleno de bhakti, contempló a la Madre Ambā, progenitora de la Trimūrti, manifestada como el Śrīcakra; y, junto con su esposa, se postró en reverencia con la salutación sāsṭāṅga.

Verse 120

स्वपुरे त्रैपुरे धाम्नि पुरेक्ष्वाकुप्रवर्तिते / दुर्वासा सशिष्येण पूजार्थं पूर्वकल्पिते

En su propia ciudad, en la morada sagrada de Traipura, en la urbe fundada por la estirpe de Ikṣvāku, el rishi Durvāsā, con su discípulo, llegó para la adoración dispuesta desde un kalpa anterior.

Verse 121

दासीदासध्वजारोहगृहोत्सवसमन्विते / तत्र स्वगुरुणोक्तं च कृत्वा स्वात्मार्घपूजनम्

Allí, colmado de siervas y siervos, de estandartes alzados y fiestas domésticas, obedeciendo la palabra de su gurú, realizó la ofrenda de arghya y la adoración de su propio ātman.

Verse 122

रात्रौ स्वप्ने तु यद्रूपं दृष्टवान्स्वपुरे महः / तदेवात्रापि संदध्यौ सन्निधौ राजसत्तमः

De noche, en sueño, el gran varón contempló en su ciudad cierta forma; esa misma, aquí también, el mejor de los reyes la compuso en su mente y la dispuso en presencia de todos.

Verse 123

चिरं ध्यात्वा महाराजः सुवासांसि बहूनि च / दिव्यान्यायतनान्यस्यै दत्त्वा स्तोत्रं चकार ह

Tras meditar largo tiempo, el gran rey le entregó muchas vestiduras hermosas y asientos divinos; y entonces compuso y recitó un himno de alabanza.

Verse 124

पादाग्रलंबिपरमाभरणाभिरामेमञ्जीररत्नरुचिमञ्जुलपादपद्मे / पीतांबरस्फुरितपेशलहेमकाञ्चि केयूरकङ्कणपरिष्कृतबाहुवल्लि

¡Oh loto de pies encantadores, dulces por el fulgor de las gemas de los brazaletes de tobillo, y hermoseados por supremos adornos que cuelgan hasta la punta del pie! Vestida con paño amarillo resplandeciente y ceñida con delicado cinturón de oro; sus brazos, como enredaderas, están engalanados con keyūra y brazaletes.

Verse 125

पुण्ड्रेक्षुचापविलसन्मृदुवामपाणे रत्नोर्मिकासुमशराञ्चितदक्षहस्ते / वक्षोजमण्डलविलासिवलक्षहारि पाशाङ्कुशाङ्गदलसद्भुजशोभिताङ्गि

Oh Madre divina: en tu suave mano izquierda resplandece el arco de caña de azúcar; en la derecha, adornada con anillos de gemas, sostienes flechas de flores. Tu pecho luce un collar blanco encantador; y tus brazos, con el pāśa y el aṅkuśa, embellecen todo tu cuerpo.

Verse 126

वक्त्रश्रिया विजितशारदचन्द्रबिंबे ताटङ्करत्नकरमण्डितगण्डभागे / वामे करे सरसिजं सुबिसं दधाने कारुण्यनिर्झरदपाङ्गयुते महेशि

Oh Maheśī: el esplendor de tu rostro vence a la luna otoñal; tus mejillas están engalanadas con pendientes de gemas. En tu mano izquierda sostienes el loto con sus hebras; y en tu mirada de soslayo se derrama una cascada de compasión.

Verse 127

माणिक्यसूत्रमणिभासुरकंबुकण्ठि भालस्थचन्द्रशकलोज्जवलितालकाढ्ये / मन्दस्मितस्फुरणशालिनि मञ्जुनासे नेत्रश्रिया विजितनीलसरोजपत्रे

Tu cuello, como una concha de śaṅkha, resplandece con hilos de rubíes; tu cabellera negra se ilumina con la media luna en la frente. Un leve destello de sonrisa adorna tu bella nariz; y la hermosura de tus ojos vence a los pétalos del loto azul.

Verse 128

सुभ्रूलते सुवदने सुललाटचित्रे योगीन्द्रमानससरोजनिवासहंसि / रत्नानुबद्धतपनीयमहाकिरीटे सर्वाङ्गसुन्दरि समस्तसुरेन्द्रवन्द्ये

Oh de cejas como enredadera, de rostro hermoso y frente adornada con finos diseños; oh Haṃsī que moras en el loto del corazón de los grandes yoguis. Ciñes una gran corona de oro engastada de gemas; eres bella en todo tu ser, venerada por todos los reyes de los dioses.

Verse 129

काङ्क्षानुरूपवरदे करुणार्द्रचित्ते साम्राज्यसम्पदभिमानिनि चक्रनाथे / इन्द्रादिदेवपरिसेवितपादपद्मे सिंहासनेश्वरी परे मयि संनिदध्याः

Oh dadora de dones según el anhelo, de corazón enternecido por la compasión; oh Cakranāthā, Señora de la majestad del imperio. El loto de tus pies es servido por Indra y los dioses; oh Soberana del trono de león, Suprema, mora en mí.

Verse 130

इति स्तत्वा स भूपालो बहिर्निर्गत्य भक्तितः / तस्यास्तु दक्षिणे भागे महागौरीं ददर्श ह

Habiendo pronunciado así la alabanza, el rey se puso en pie y, con devoción, salió al exterior; a la derecha de aquel lugar contempló a Mahāgaurī.

Verse 131

प्रणम्य दण्डवद्भूमौ कृत्वा चास्याः स्तुतिं पुनः / दत्त्वा चास्यै महार्हाणि वासांसि विविधानि च

Postrándose en tierra como un bastón, volvió a entonar su himno; y le ofreció vestiduras de gran precio y de diversas clases.

Verse 132

अमुल्यानि महार्हाणि भूषणानि महान्ति च / ततः प्रदक्षिणीकृत्य निर्गत्य सह भार्यया

Ofreció también grandes ornamentos, inestimables y de altísimo valor; luego, tras circunvalar en pradakṣiṇā, salió acompañado de su esposa.

Verse 133

स्वगुरूक्तविधानेन महापूजां विधाय च / तामेव चिन्तयंस्तत्र सप्तरात्रमुवास सः

Conforme al rito prescrito por su propio guru, celebró la gran Mahāpūjā; y allí permaneció siete noches, meditando sólo en Ella.

Verse 134

अष्टमे दिवसे देवीं नत्वा भक्त्या विलोकयन् / अम्बाभीष्टं प्रदेहीति प्रार्थयामास चेतसा

Al octavo día, tras inclinarse ante la Diosa con devoción y contemplarla, suplicó en su corazón: «Oh Madre, concédeme lo que anhelo».

Verse 135

सुप्रसन्ना च कामाक्षी सांतरिक्षगिरावदत् / भविष्यन्ति मदंशास्ते चत्वारस्तनया नृप

Entonces Kāmākṣī, muy complacida, habló con voz venida del firmamento: «Oh rey, nacerán cuatro hijos varones, porciones de mi propia esencia».

Verse 136

इत्युदीरितमाकर्ण्य प्रमोदविकसन्मुखः / श्रियं प्रणम्य साष्टाङ्गमननन्यशरणः पराम्

Al oír aquellas palabras, su rostro se abrió en gozo; y, postrándose en reverencia de ocho miembros, rindió homenaje a la suprema Śrī, tomándola como único refugio.

Verse 137

आमन्त्र्य मनसैवांबां सस्त्रीकः सह मन्त्रिभिः / अयोध्यां नगरीं प्रापदिन्दुमत्यास्तु नन्दनः

Tras despedirse en su mente de la Madre Ambā, y acompañado de su esposa y de sus ministros, el hijo de Indumatī llegó a la ciudad de Ayodhyā.

Verse 138

एवं प्रभावा कामाक्षी सर्वलोकहितैषिणी / सर्वेषामपि भक्तानां काङ्क्षितं पूरयत्यलम्

Tal es el poder de Kāmākṣī, bienhechora de todos los mundos: colma plenamente los anhelos de todos sus devotos.

Verse 139

एनां लोकेषु बहवः कामाक्षीं परदेवताम् / उपास्य विधिवद्भक्त्या प्राप्ताः कामानशेषतः

En los mundos, muchos han adorado a Kāmākṣī, la Deidad suprema, con devoción conforme al rito; y han alcanzado todos sus deseos, sin excepción.

Verse 140

अद्यापि प्राप्नुवन्त्येव भक्तिमन्तः फलं मुने / अनेके च भविष्यन्ति कामाक्ष्याः करुणादृशः

Aun hoy, oh muni, los devotos alcanzan ciertamente el fruto; y en el porvenir serán muchos los que reciban la mirada compasiva de Kāmākṣī.

Verse 141

माहात्म्यमस्याः श्रीदेव्याः को वा वर्णयितुं क्षमः / नाहं न शम्भुर्न ब्रह्मा न विष्णुः किमुतापरे

¿Quién sería capaz de describir la grandeza de esta venerable Śrī Devī? Ni yo, ni Śambhu (Śiva), ni Brahmā, ni Viṣṇu; ¡cuánto menos los demás!

Verse 142

इति ते कथितं किञ्चित्कामाक्ष्याः शीलमुज्ज्वलम् / शृण्वतां पठतां चापि सर्वपापहरं स्मृतम्

Así te he relatado un poco del resplandeciente carácter de Kāmākṣī. Se recuerda que, para quienes escuchan y para quienes recitan, ello es destructor de todo pecado.